(1)

Η Ένωση βασίζεται στον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και στον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, όπως κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Οι εν λόγω βασικές αξίες που έδωσαν την έμπνευση για τη δημιουργία της ίδιας της Ένωσης, καθώς και ο οικουμενικός και αδιαίρετος χαρακτήρας των ανθρώπινων δικαιωμάτων και ο σεβασμός των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου θα πρέπει να καθοδηγούν τη δράση της Ένωσης στη διεθνή σκηνή. Η εν λόγω δράση περιλαμβάνει την προώθηση της βιώσιμης οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής ανάπτυξης των αναπτυσσόμενων χωρών.

(1)

Η Ένωση βασίζεται στον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και στον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, όπως κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και στο άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση . Οι εν λόγω βασικές αξίες που έδωσαν την έμπνευση για τη δημιουργία της ίδιας της Ένωσης, καθώς και ο οικουμενικός και αδιαίρετος χαρακτήρας των ανθρώπινων και περιβαλλοντικών δικαιωμάτων και ο σεβασμός των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου θα πρέπει να καθοδηγούν τη δράση της Ένωσης στη διεθνή σκηνή. Η εν λόγω δράση περιλαμβάνει την προώθηση της βιώσιμης οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής ανάπτυξης των αναπτυσσόμενων χωρών.

(2)

Μεταξύ των προτεραιοτήτων της Ένωσης είναι η υψηλού επιπέδου προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος και η προώθηση των ευρωπαϊκών βασικών αξιών, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία» (74). Για την επίτευξη των στόχων αυτών απαιτείται η συμμετοχή όχι μόνο των δημόσιων αρχών αλλά και ιδιωτικών φορέων, ιδίως των εταιρειών.

(2)

Μεταξύ των προτεραιοτήτων της Ένωσης είναι η υψηλού επιπέδου προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος και η προώθηση των ευρωπαϊκών βασικών αξιών, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία» (74). Για την επίτευξη των στόχων αυτών απαιτείται η συμμετοχή όχι μόνο των δημόσιων αρχών αλλά και ιδιωτικών φορέων, ιδίως των εταιρειών. Το άρθρο 191 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) αναφέρει ότι η πολιτική της Ένωσης για το περιβάλλον συμβάλλει στην επιδίωξη της διατήρησης, της προστασίας και της βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος, της προστασίας της υγείας του ανθρώπου, της συνετής και ορθολογικής χρησιμοποίησης των φυσικών πόρων, και της προώθησης, σε διεθνές επίπεδο, μέτρων για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ή παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων, και ιδίως της καταπολέμησης της αλλαγής του κλίματος.

(3)

Στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Μια ισχυρή κοινωνική Ευρώπη για δίκαιες μεταβάσεις» (75), η Επιτροπή δεσμεύτηκε να αναβαθμίσει την κοινωνική οικονομία της αγοράς της Ευρώπης ώστε να επιτευχθεί δίκαιη μετάβαση στη βιωσιμότητα. Η παρούσα οδηγία θα συμβάλει επίσης στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ο οποίος προωθεί δικαιώματα που διασφαλίζουν δίκαιες συνθήκες εργασίας. Αποτελεί μέρος των πολιτικών και των στρατηγικών της ΕΕ που αφορούν την προώθηση της αξιοπρεπούς εργασίας σε ολόκληρο τον κόσμο, μεταξύ άλλων στις παγκόσμιες αξιακές αλυσίδες, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για την αξιοπρεπή εργασία παγκοσμίως (76).

(3)

Στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Μια ισχυρή κοινωνική Ευρώπη για δίκαιες μεταβάσεις» (75), η Επιτροπή δεσμεύτηκε να αναβαθμίσει την κοινωνική οικονομία της αγοράς της Ευρώπης ώστε να επιτευχθεί δίκαιη μετάβαση στη βιωσιμότητα και παράλληλα να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα μείνει στο περιθώριο . Η παρούσα οδηγία θα συμβάλει επίσης στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ο οποίος προωθεί δικαιώματα που διασφαλίζουν δίκαιες συνθήκες εργασίας. Θα δημιουργήσει επίσης μεγαλύτερη προβολή και οικειοποίηση του πυλώνα μεταξύ των εταιρειών, των οποίων η συμμετοχή είναι ουσιώδης για την αποτελεσματική του εφαρμογή. Αποτελεί μέρος των πολιτικών και των στρατηγικών της ΕΕ που αφορούν την προώθηση της δίκαιης και αξιοπρεπούς εργασίας σε ολόκληρο τον κόσμο, μεταξύ άλλων στις παγκόσμιες αξιακές αλυσίδες, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για την αξιοπρεπή εργασία παγκοσμίως (76).

(4)

Η συμπεριφορά των εταιρειών σε όλους τους τομείς της οικονομίας είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη των στόχων βιωσιμότητας της Ένωσης, καθώς οι εταιρείες της Ένωσης , ιδίως οι μεγάλες, βασίζονται σε παγκόσμιες αξιακές αλυσίδες. Είναι επίσης προς το συμφέρον των εταιρειών να προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, ιδίως δεδομένης της αυξανόμενης ανησυχίας των καταναλωτών και των επενδυτών σχετικά με τα θέματα αυτά. Υπάρχουν ήδη αρκετές πρωτοβουλίες για την προώθηση επιχειρήσεων που στηρίζουν τον μετασχηματισμό με γνώμονα τις αξίες, τόσο σε ενωσιακό (77) όσο και σε εθνικό (78) επίπεδο.

(4)

Η συμπεριφορά των εταιρειών σε όλους τους τομείς της οικονομίας είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη των στόχων βιωσιμότητας της Ένωσης, καθώς πολλές εταιρείες της Ένωσης βασίζονται σε παγκόσμιες αξιακές αλυσίδες. Είναι επίσης προς το συμφέρον των εταιρειών να προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, ιδίως δεδομένης της αυξανόμενης ανησυχίας των καταναλωτών και των επενδυτών σχετικά με τα θέματα αυτά. Υπάρχουν ήδη αρκετές πρωτοβουλίες για την προώθηση επιχειρήσεων που στηρίζουν τον μετασχηματισμό με γνώμονα τις αξίες, τόσο σε ενωσιακό (77) όσο και σε εθνικό (78) επίπεδο , συμπεριλαμβανομένης δεσμευτικής νομοθεσίας σε αρκετά κράτη μέλη, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, γεγονός που δημιουργεί την ανάγκη για ίσους όρους ανταγωνισμού για τις εταιρείες, προκειμένου να αποφευχθεί ο κατακερματισμός και να παρασχεθεί ασφάλεια δικαίου στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ενιαία αγορά. Επιπλέον, είναι σημαντικό να θεσπιστεί ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για μια υπεύθυνη και βιώσιμη προσέγγιση όσον αφορά τις παγκόσμιες αξιακές αλυσίδες, δεδομένης της σημασίας των εταιρειών ως πυλώνα για την οικοδόμηση μιας βιώσιμης κοινωνίας και οικονομίας.

(5)

Τα υφιστάμενα διεθνή πρότυπα για την υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά ορίζουν ότι οι εταιρείες θα πρέπει να προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αντιμετωπίζουν το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος σε όλες τις δραστηριότητες και τις αξιακές αλυσίδες τους. Οι κατευθυντήριες αρχές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα (79) αναγνωρίζουν την ευθύνη των εταιρειών να ασκούν τη δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, μέσω του προσδιορισμού, της πρόληψης και του μετριασμού των δυσμενών επιπτώσεων των δραστηριοτήτων τους στα ανθρώπινα δικαιώματα και μέσω της αιτιολόγησης του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζουν τις εν λόγω επιπτώσεις. Οι εν λόγω κατευθυντήριες αρχές ορίζουν ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αποφεύγουν την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να αντιμετωπίζουν τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα τις οποίες έχουν προκαλέσει, στις οποίες έχουν συμβάλει ή οι οποίες συνδέονται με τις δικές τους δραστηριότητες και θυγατρικές, και μέσω των άμεσων και έμμεσων επιχειρηματικών τους σχέσεων.

(5)

Τα υφιστάμενα καθιερωμένα διεθνή πρότυπα για την υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά , όπως οι κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα  (79) και οι κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις  (79α) που διευκρινίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές δέουσας επιμέλειας του ΟΟΣΑ για την υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά  (79β) , ορίζουν ότι οι εταιρείες θα πρέπει να προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να σέβονται το περιβάλλον και να αντιμετωπίζουν το ζήτημα της προστασίας του σε όλες τις δραστηριότητες και τις αξιακές αλυσίδες τους. Οι κατευθυντήριες αρχές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα αναγνωρίζουν την ευθύνη των εταιρειών να ασκούν τη δέουσα επιμέλεια όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, μέσω του προσδιορισμού, της πρόληψης και του μετριασμού των δυσμενών επιπτώσεων των δραστηριοτήτων τους στα ανθρώπινα δικαιώματα και μέσω της αιτιολόγησης του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζουν τις εν λόγω επιπτώσεις. Οι εν λόγω κατευθυντήριες αρχές ορίζουν ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αποφεύγουν την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να αντιμετωπίζουν τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα τις οποίες έχουν προκαλέσει, στις οποίες έχουν συμβάλει ή οι οποίες συνδέονται με τις δικές τους δραστηριότητες και θυγατρικές, και μέσω των άμεσων και έμμεσων επιχειρηματικών τους σχέσεων.

(6)

Η έννοια της δέουσας επιμέλειας για τα ανθρώπινα δικαιώματα διευκρινίστηκε και αναπτύχθηκε περαιτέρω στις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις (80), οι οποίες επέκτειναν την εφαρμογή της δέουσας επιμέλειας σε θέματα περιβάλλοντος και διακυβέρνησης. Οι κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για την υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά και οι τομεακές κατευθυντήριες γραμμές (81) αποτελούν διεθνώς αναγνωρισμένα πλαίσια που καθορίζουν πρακτικά μέτρα δέουσας επιμέλειας τα οποία βοηθούν τις εταιρείες να προσδιορίζουν, να προλαμβάνουν, να μετριάζουν και να αιτιολογούν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τις πραγματικές και δυνητικές επιπτώσεις στις οικείες δραστηριότητες, αξιακές αλυσίδες και άλλες επιχειρηματικές σχέσεις. Η έννοια της δέουσας επιμέλειας ενσωματώνεται επίσης στις συστάσεις της τριμερούς δήλωσης αρχών της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και την κοινωνική πολιτική (82).

(6)

Η έννοια της δέουσας επιμέλειας για τα ανθρώπινα δικαιώματα διευκρινίστηκε και αναπτύχθηκε περαιτέρω στις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις, οι οποίες επέκτειναν την εφαρμογή της δέουσας επιμέλειας σε θέματα περιβάλλοντος και διακυβέρνησης. Οι κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για την υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά και οι τομεακές κατευθυντήριες γραμμές αποτελούν διεθνώς αναγνωρισμένα πλαίσια που καθορίζουν πρακτικά μέτρα δέουσας επιμέλειας τα οποία βοηθούν τις εταιρείες να προσδιορίζουν, να προλαμβάνουν, να μετριάζουν και να αιτιολογούν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τις πραγματικές και δυνητικές επιπτώσεις στις οικείες δραστηριότητες, αξιακές αλυσίδες και άλλες επιχειρηματικές σχέσεις. Τα εθνικά σημεία επαφής που δημιουργούνται από τους συμμετέχοντες στις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην προώθηση της δέουσας επιμέλειας από τις εταιρείες μέσω του ρόλου τους στην προώθηση των κατευθυντήριων γραμμών και λειτουργώντας ως εξωδικαστικοί μηχανισμοί καταγγελιών. Η έννοια της δέουσας επιμέλειας ενσωματώνεται επίσης στις συστάσεις της τριμερούς δήλωσης αρχών της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και την κοινωνική πολιτική (82).

(6α)

Όλες οι εταιρείες θα πρέπει να σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται στις διεθνείς συμβάσεις και πράξεις που αναφέρονται στο παράρτημα μέρος Ι τμήμα 2, και οι εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να υποχρεούνται να επιδεικνύουν τη δέουσα επιμέλεια και να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα τους. Η έκταση και η φύση της δέουσας επιμέλειας μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με το μέγεθος, τον τομέα, το επιχειρησιακό πλαίσιο και το προφίλ κινδύνου της εταιρείας.

(7)

Οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (83) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, οι οποίοι εγκρίθηκαν από όλα τα κράτη μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών το 2015, περιλαμβάνουν τον στόχο της προώθησης της διαρκούς, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης. Η Ένωση έχει θέσει στόχο την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. Ο ιδιωτικός τομέας συμβάλλει στην επίτευξη των εν λόγω στόχων.

(7)

Οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (83) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, οι οποίοι εγκρίθηκαν από όλα τα κράτη μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών το 2015, περιλαμβάνουν τον στόχο της προώθησης της διαρκούς, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης. Η Ένωση έχει θέσει στόχο την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. Ο ιδιωτικός τομέας συμβάλλει στην επίτευξη των εν λόγω στόχων. Στην τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση που προκύπτει από τη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία, την ενεργειακή κρίση, τις συνεχιζόμενες επιπτώσεις της πανδημίας της COVID-19 και τις προσπάθειες διατήρησης και ενίσχυσης της ασφάλειας της αγροδιατροφικής αλυσίδας, ο ιδιωτικός τομέας θα μπορούσε να συμβάλει στην προώθηση της διαρκούς, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης, αποφεύγοντας παράλληλα τη δημιουργία ανισορροπιών στην εσωτερική αγορά.

(8)

Διεθνείς συμφωνίες βάσει της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή, στις οποίες η Ένωση και τα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη, όπως η συμφωνία του Παρισιού (84) και το πρόσφατο σύμφωνο της Γλασκόβης για το κλίμα (85), καθορίζουν ακριβείς τρόπους για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη εντός 1,5 βαθμού Κελσίου. Εκτός από τις ειδικές δράσεις που αναμένονται από όλα τα συμβαλλόμενα μέρη, ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα, ιδίως οι επενδυτικές στρατηγικές του, θεωρείται κεντρικός για την επίτευξη των εν λόγω στόχων.

(8)

Διεθνείς συμφωνίες βάσει της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή, στις οποίες η Ένωση και τα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη, όπως η συμφωνία του Παρισιού (84) και το πρόσφατο σύμφωνο της Γλασκόβης για το κλίμα (85), καθορίζουν ακριβείς τρόπους για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη εντός 1,5 βαθμού Κελσίου. Εκτός από τις ειδικές δράσεις που αναμένονται από όλα τα συμβαλλόμενα μέρη, ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα, ιδίως οι επενδυτικές στρατηγικές του, θεωρείται επίσης κεντρικός για την επίτευξη των εν λόγω στόχων. Ενώ μόλις 100 εταιρείες αποτελούν την πηγή άνω του 70 % των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από το 1988, υπάρχει θεμελιώδης αναντιστοιχία μεταξύ των εταιρικών δεσμεύσεων για το κλίμα και των πραγματικών επενδύσεών τους για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Επομένως, η παρούσα οδηγία αποτελεί ένα σημαντικό νομοθετικό εργαλείο για την αποφυγή οποιωνδήποτε παραπλανητικών ισχυρισμών περί κλιματικής ουδετερότητας και για να σταματήσει η προβολή οικολογικού προσωπείου και η επέκταση των ορυκτών καυσίμων σε όλον τον κόσμο, με στόχο να επιτευχθούν διεθνείς και ευρωπαϊκοί στόχοι για το κλίμα, μεταξύ άλλων σύμφωνα με τις συστάσεις των τελευταίων επιστημονικών εκθέσεων  (85a) .

(9)

Στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα (86), η Ένωση δεσμεύτηκε επίσης νομικά να καταστεί κλιματικά ουδέτερη έως το 2050 και να μειώσει τις εκπομπές κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030. Και οι δύο αυτές δεσμεύσεις απαιτούν αλλαγή του τρόπου παραγωγής και προμήθειας των εταιρειών. Το σχέδιο κλιματικών στόχων της Επιτροπής για το 2030 (87) μοντελοποιεί διαφόρους βαθμούς μείωσης των εκπομπών που απαιτούνται από διάφορους οικονομικούς τομείς, μολονότι σε όλους πρέπει να πραγματοποιηθούν σημαντικές μειώσεις βάσει όλων των σεναρίων προκειμένου η Ένωση να επιτύχει τους στόχους της για το κλίμα. Στο σχέδιο τονίζεται επίσης ότι οι αλλαγές στους κανόνες και τις πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη βιώσιμη χρηματοδότηση, θα ωθήσουν τους ιδιοκτήτες και τα διευθυντικά στελέχη των εταιρειών να δώσουν προτεραιότητα στους στόχους βιωσιμότητας στις δράσεις και τις στρατηγικές τους. Η ανακοίνωση του 2019 για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (88) αναφέρει ότι όλες οι δράσεις και οι πολιτικές της Ένωσης θα πρέπει να συντονιστούν για να βοηθήσουν την Ένωση στην επίτευξη μιας επιτυχούς και δίκαιης μετάβασης προς ένα βιώσιμο μέλλον. Αναφέρει επίσης ότι η βιωσιμότητα θα πρέπει να ενσωματωθεί περαιτέρω στο πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης.

(9)

Στο ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα (86), η Ένωση δεσμεύτηκε επίσης νομικά να καταστεί κλιματικά ουδέτερη έως το 2050 και να μειώσει τις εκπομπές κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030. Και οι δύο αυτές δεσμεύσεις απαιτούν αλλαγή του τρόπου παραγωγής και προμήθειας των εταιρειών. Το σχέδιο κλιματικών στόχων της Επιτροπής για το 2030 (87) μοντελοποιεί διαφόρους βαθμούς μείωσης των εκπομπών που απαιτούνται από διάφορους οικονομικούς τομείς, μολονότι σε όλους πρέπει να πραγματοποιηθούν σημαντικές μειώσεις βάσει όλων των σεναρίων προκειμένου η Ένωση να επιτύχει τους στόχους της για το κλίμα. Στο σχέδιο τονίζεται επίσης ότι οι αλλαγές στους κανόνες και τις πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη βιώσιμη χρηματοδότηση, θα ωθήσουν τους ιδιοκτήτες και τα διευθυντικά στελέχη των εταιρειών να δώσουν προτεραιότητα στους στόχους βιωσιμότητας στις δράσεις και τις στρατηγικές τους. Το γενικό ενωσιακό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2030  (87α) , το οποίο αποτελεί το πλαίσιο για τη δράση της Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος και του κλίματος, αποσκοπεί στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης προς μια κλιματικά ουδέτερη, βιώσιμη, μη τοξική, αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων, ανθεκτική και ανταγωνιστική κυκλική οικονομία που βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με δίκαιο, ισότιμο και χωρίς αποκλεισμούς τρόπο, καθώς και στην προστασία, την αποκατάσταση και τη βελτίωση της κατάστασης του περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων με την ανάσχεση και την αντιστροφή της απώλειας βιοποικιλότητας. Η ανακοίνωση του 2019 για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (88) αναφέρει ότι όλες οι δράσεις και οι πολιτικές της Ένωσης θα πρέπει να συντονιστούν για να βοηθήσουν την Ένωση στην επίτευξη μιας επιτυχούς και δίκαιης μετάβασης προς ένα βιώσιμο μέλλον χωρίς να μένει κανείς στο περιθώριο . Αναφέρει επίσης ότι η βιωσιμότητα θα πρέπει να ενσωματωθεί περαιτέρω στο πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης.

(11)

Το σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία (91) η στρατηγική για τη βιοποικιλότητα (92), η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» (93), η στρατηγική για τα χημικά προϊόντα (94), η ανακοίνωση «Επικαιροποίηση της νέας βιομηχανικής στρατηγικής του 2020: προς μια ισχυρότερη ενιαία αγορά για την ανάκαμψη της Ευρώπης» (95), η προσέγγιση Industry 5.0 (Βιομηχανία 5.0) (96), το σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (97) και η ανακοίνωση με τίτλο «Επανεξέταση της εμπορικής πολιτικής» του 2021 (98) περιλαμβάνουν μεταξύ των στοιχείων τους μια πρωτοβουλία για τη βιώσιμη εταιρική διακυβέρνηση.

(11)

Το σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία (91), η στρατηγική για τη βιοποικιλότητα (92), η στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» (93), η στρατηγική για τα χημικά προϊόντα (94), η φαρμακευτική στρατηγική, το σχέδιο δράσης της ΕΕ του 2021 για μηδενική ρύπανση των υδάτων, του αέρα και του εδάφους και η ανακοίνωση «Επικαιροποίηση της νέας βιομηχανικής στρατηγικής του 2020: προς μια ισχυρότερη ενιαία αγορά για την ανάκαμψη της Ευρώπης» (95), η προσέγγιση Industry 5.0 (Βιομηχανία 5.0) (96), το σχέδιο δράσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (97) και η ανακοίνωση με τίτλο «Επανεξέταση της εμπορικής πολιτικής» του 2021 (98) περιλαμβάνουν μεταξύ των στοιχείων τους μια πρωτοβουλία για τη βιώσιμη εταιρική διακυβέρνηση. Επομένως, οι απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας βάσει της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να συμβάλλουν στη διατήρηση και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και στη βελτίωση της κατάστασης του περιβάλλοντος, ιδίως του αέρα, των υδάτων και του εδάφους. Θα πρέπει επίσης να συμβάλλουν στην επιτάχυνση της μετάβασης σε μια μη τοξική κυκλική οικονομία. Στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας, οι απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας θα πρέπει επίσης να συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του σχεδίου δράσης για μηδενική ρύπανση για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος χωρίς τοξικές ουσίες, καθώς και την προστασία της υγείας και της ευημερίας των ανθρώπων, των ζώων και των οικοσυστημάτων από κινδύνους και δυσμενείς επιπτώσεις που σχετίζονται με το περιβάλλον.

(12)

Η παρούσα οδηγία συνάδει με το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία 2020-2024 (99). Αυτό το σχέδιο δράσης ορίζει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της δέσμευσης της Ένωσης για την ενεργό προώθηση της παγκόσμιας εφαρμογής των κατευθυντήριων αρχών των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα και άλλων σχετικών διεθνών κατευθυντήριων γραμμών, όπως των κατευθυντήριων γραμμών του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις , μεταξύ άλλων με την προώθηση σχετικών προτύπων δέουσας επιμέλειας.

(12)

Η παρούσα οδηγία συνάδει με το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία 2020-2024 (99). Αυτό το σχέδιο δράσης ορίζει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της δέσμευσης της Ένωσης για την ενεργό προώθηση της παγκόσμιας εφαρμογής των κατευθυντήριων αρχών των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα και των κατευθυντήριων γραμμών του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις , όπως διευκρινίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές δέουσας επιμέλειας του ΟΟΣΑ για την υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά, ως σχετικών κατευθυντήριων γραμμών , μεταξύ άλλων με την προώθηση σχετικών προτύπων δέουσας επιμέλειας.

(13)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του της 10ης Μαρτίου 2021, καλεί την Επιτροπή να προτείνει ενωσιακούς κανόνες για μια ολοκληρωμένη εταιρική υποχρέωση δέουσας επιμέλειας (100). Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 1ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αξιοπρεπή εργασία στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, η Επιτροπή καλείται να υποβάλει πρόταση για ενωσιακό νομικό πλαίσιο σχετικά με τη βιώσιμη εταιρική διακυβέρνηση, το οποίο θα περιλαμβάνει διατομεακές υποχρεώσεις εταιρικής δέουσας επιμέλειας κατά μήκος των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού (101). Στην έκθεση ιδίας πρωτοβουλίας που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 2 Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με τη βιώσιμη εταιρική διακυβέρνηση, ζητείται επίσης να αποσαφηνιστούν τα καθήκοντα των διευθυντών. Στην κοινή δήλωσή τους σχετικά με τις νομοθετικές προτεραιότητες της ΕΕ για το 2022 (102), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Επιτροπή δεσμεύτηκαν να διαμορφώσουν μια οικονομία στην υπηρεσία των ανθρώπων και να βελτιώσουν το κανονιστικό πλαίσιο για τη βιώσιμη εταιρική διακυβέρνηση.

(13)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του της 10ης Μαρτίου 2021, καλεί την Επιτροπή να προτείνει ενωσιακούς κανόνες για ολοκληρωμένες υποχρεώσεις εταιρικής δέουσας επιμέλειας , με συνέπειες, μεταξύ άλλων σε επίπεδο αστικής ευθύνης, για τις εταιρείες που προκαλούν ζημία ή συμβάλλουν στην πρόκληση ζημίας μη εκπληρώνοντας τις υποχρεώσεις τους ως προς τη δέουσα επιμέλεια  (100). Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 1ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αξιοπρεπή εργασία στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, η Επιτροπή καλείται να υποβάλει πρόταση για ενωσιακό νομικό πλαίσιο σχετικά με τη βιώσιμη εταιρική διακυβέρνηση, το οποίο θα περιλαμβάνει διατομεακές υποχρεώσεις εταιρικής δέουσας επιμέλειας κατά μήκος των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού (101). Στην έκθεση ιδίας πρωτοβουλίας που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 2 Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με τη βιώσιμη εταιρική διακυβέρνηση, ζητείται επίσης να αποσαφηνιστούν τα καθήκοντα των διευθυντών. Στην κοινή δήλωσή τους σχετικά με τις νομοθετικές προτεραιότητες της ΕΕ για το 2022 (102), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Επιτροπή δεσμεύτηκαν να διαμορφώσουν μια οικονομία στην υπηρεσία των ανθρώπων και να βελτιώσουν το κανονιστικό πλαίσιο για τη βιώσιμη εταιρική διακυβέρνηση.

(14)

Η παρούσα οδηγία έχει στόχο να διασφαλίσει ότι οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην εσωτερική αγορά συμβάλλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μετάβαση των οικονομιών και των κοινωνιών στη βιωσιμότητα, μέσω του προσδιορισμού, της πρόληψης και του μετριασμού, του τερματισμού και της ελαχιστοποίησης των δυνητικών ή πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον που συνδέονται με τις δραστηριότητες, τις θυγατρικές και τις αξιακές αλυσίδες των εταιρειών.

(14)

Η παρούσα οδηγία έχει στόχο να διασφαλίσει ότι οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην εσωτερική αγορά συμβάλλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μετάβαση των οικονομιών και των κοινωνιών στη βιωσιμότητα, με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, μέσω του προσδιορισμού, της πρόληψης και του μετριασμού, του τερματισμού , της επανόρθωσης και της ελαχιστοποίησης και, όπου απαιτείται, της ιεράρχησης, των δυνητικών ή πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον που συνδέονται με τις δραστηριότητες, τις θυγατρικές και τις αξιακές αλυσίδες των εταιρειών , και με τη διασφάλιση ότι όσοι θίγονται από τη μη τήρηση αυτού του καθήκοντος έχουν πρόσβαση στη δικαιοσύνη και σε ένδικα μέσα. Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να θίγει την ευθύνη των κρατών μελών να σέβονται —και το καθήκον τους να προστατεύουν— τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον βάσει του διεθνούς δικαίου.

(15)

Οι εταιρείες θα πρέπει να προβούν σε κατάλληλες ενέργειες για τη θέσπιση και την εφαρμογή μέτρων δέουσας επιμέλειας, όσον αφορά τις δραστηριότητές τους, τις θυγατρικές τους, καθώς και τις εδραιωμένες άμεσες και έμμεσες επιχειρηματικές σχέσεις τους σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα τους, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας. Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να απαιτεί από τις εταιρείες να εγγυώνται, σε κάθε περίπτωση, ότι δεν θα υπάρξουν ποτέ δυσμενείς επιπτώσεις ή ότι αυτές θα σταματήσουν. Για παράδειγμα, όσον αφορά επιχειρηματικές σχέσεις στις οποίες οι δυσμενείς επιπτώσεις είναι αποτέλεσμα κρατικής παρέμβασης, η εταιρεία ενδέχεται να μην είναι σε θέση να επιτύχει τέτοια αποτελέσματα. Ως εκ τούτου, οι βασικές υποχρεώσεις της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να είναι «υποχρεώσεις δέουσας προσπάθειας». Η εταιρεία θα πρέπει να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα που μπορεί εύλογα να αναμένεται ότι θα έχουν ως αποτέλεσμα την πρόληψη ή την ελαχιστοποίηση των δυσμενών επιπτώσεων υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης. Θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες της αξιακής αλυσίδας της εταιρείας, του τομέα ή της γεωγραφικής περιοχής στην οποία δραστηριοποιούνται οι εταίροι της αξιακής αλυσίδας της, η δύναμη της εταιρείας να επηρεάζει τις άμεσες και έμμεσες επιχειρηματικές σχέσεις της και η δυνατότητα της εταιρείας να αυξήσει την επιρροή της.

(15)

Οι εταιρείες θα πρέπει να προβούν σε κατάλληλες ενέργειες , στο μέτρο του δυνατού, για τη θέσπιση και την εφαρμογή μέτρων δέουσας επιμέλειας, όσον αφορά τις δραστηριότητές τους, τις δραστηριότητες των θυγατρικών τους, καθώς και τις άμεσες και έμμεσες επιχειρηματικές σχέσεις τους στην αξιακή αλυσίδα τους, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας. Η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να απαιτεί από τις εταιρείες να εγγυώνται, σε κάθε περίπτωση, ότι δεν θα υπάρξουν ποτέ δυσμενείς επιπτώσεις ή ότι αυτές θα σταματήσουν. Για παράδειγμα, όσον αφορά επιχειρηματικές σχέσεις στις οποίες οι δυσμενείς επιπτώσεις είναι αποτέλεσμα κρατικής παρέμβασης, η εταιρεία ενδέχεται να μην είναι σε θέση να επιτύχει τέτοια αποτελέσματα. Ως εκ τούτου, οι βασικές υποχρεώσεις της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να είναι «υποχρεώσεις δέουσας προσπάθειας». Η εταιρεία θα πρέπει να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα που μπορεί εύλογα να αναμένεται ότι θα έχουν ως αποτέλεσμα την πρόληψη ή την ελαχιστοποίηση των δυσμενών επιπτώσεων υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης , και τα οποία να είναι αναλογικά και ανάλογα με τον βαθμό σοβαρότητας και την πιθανότητα δυσμενών επιπτώσεων, καθώς και το μέγεθος, τους πόρους και τις δυνατότητες της εταιρείας . Θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες της αξιακής αλυσίδας της εταιρείας, του τομέα ή της γεωγραφικής περιοχής στην οποία δραστηριοποιούνται οι εταίροι της αξιακής αλυσίδας της, η δύναμη της εταιρείας να επηρεάζει τις επιχειρηματικές σχέσεις της και η δυνατότητα της εταιρείας να αυξήσει την επιρροή της.

(16)

Η διαδικασία δέουσας επιμέλειας που καθορίζεται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να καλύπτει τα έξι στάδια που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές δέουσας επιμέλειας του ΟΟΣΑ για την υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά, τα οποία περιλαμβάνουν μέτρα δέουσας επιμέλειας προκειμένου οι εταιρείες να προσδιορίζουν και να αντιμετωπίζουν τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον. Η διαδικασία περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια: 1) την ενσωμάτωση της δέουσας επιμέλειας στις πολιτικές και στα συστήματα διαχείρισης, 2) τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο περιβάλλον, 3) την πρόληψη, την παύση ή την ελαχιστοποίηση των πραγματικών και δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο περιβάλλον, 4) την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων, 5) την κοινοποίηση των στοιχείων, 6) τη λήψη επανορθωτικών μέτρων.

(16)

Η διαδικασία δέουσας επιμέλειας που καθορίζεται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να καλύπτει τα έξι στάδια που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές δέουσας επιμέλειας του ΟΟΣΑ για την υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά, τα οποία περιλαμβάνουν μέτρα δέουσας επιμέλειας προκειμένου οι εταιρείες να προσδιορίζουν και να αντιμετωπίζουν τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον. Η διαδικασία περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια: 1) την ενσωμάτωση της δέουσας επιμέλειας στις πολιτικές και στα συστήματα διαχείρισης, 2) τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο περιβάλλον, 3) την πρόληψη, την παύση ή την ελαχιστοποίηση των πραγματικών και δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο περιβάλλον, 4) την επαλήθευση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων, 5) την κοινοποίηση των στοιχείων, 6) τη λήψη επανορθωτικών μέτρων.

(17)

Δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον προκύπτουν στις δραστηριότητες, τις θυγατρικές και τα προϊόντα των εταιρειών, καθώς και στις αξιακές αλυσίδες τους, ιδίως στο επίπεδο της προμήθειας πρώτων υλών, της κατασκευής ή στο επίπεδο της διάθεσης των προϊόντων ή των αποβλήτων. Προκειμένου η δέουσα επιμέλεια να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο, θα πρέπει να καλύπτει τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον που προκύπτουν καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής της παραγωγής, της χρήσης και της διάθεσης προϊόντων, ή της παροχής υπηρεσιών, στο επίπεδο των ιδίων δραστηριοτήτων, των θυγατρικών και των αξιακών αλυσίδων.

(17)

Δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον προκύπτουν στις δραστηριότητες, τις θυγατρικές , τα προϊόντα και τις υπηρεσίες των εταιρειών, καθώς και στις αξιακές αλυσίδες τους, ιδίως στο επίπεδο της προμήθειας πρώτων υλών, της κατασκευής ή στο επίπεδο της διάθεσης των προϊόντων ή των αποβλήτων. Προκειμένου η δέουσα επιμέλεια να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο, θα πρέπει να καλύπτει τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον που προκύπτουν καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής της παραγωγής, της πώλησης και της διαχείρισης αποβλήτων σε σχέση με ένα προϊόν ή με την παροχή υπηρεσιών, στο επίπεδο των ιδίων δραστηριοτήτων, των θυγατρικών και των αξιακών αλυσίδων.

(17α)

Οι παγκόσμιες αξιακές αλυσίδες, και ειδικότερα, οι αξιακές αλυσίδες των κρίσιμων πρώτων υλών, επηρεάζονται από τις επιζήμιες επιπτώσεις φυσικών ή ανθρωπογενών κινδύνων. Οι κίνδυνοι στις κρίσιμες αξιακές αλυσίδες έχουν γίνει εμφανείς εξαιτίας της κρίσης της νόσου COVID-19 ενώ η συχνότητα και οι επιπτώσεις των εν λόγω κλυδωνισμών είναι πιθανό να αυξηθούν στο μέλλον, αποτελώντας αιτία πληθωρισμού και επιφέροντας επακόλουθη αύξηση της μακροοικονομικής αστάθειας καθώς και της αβεβαιότητας στην αγορά και το εμπόριο. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα αυτό, η ΕΕ θα πρέπει να ξεκινήσει σε ενωσιακό επίπεδο μια ετήσια αξιολόγηση της ανθεκτικότητας των εταιρειών σε δυσμενή σενάρια που σχετίζονται με τις αξιακές αλυσίδες τους, στην οποία θα χαρτογραφούνται, θα αξιολογούνται και θα παρέχονται δυνητικές αποκρίσεις στους κινδύνους για τις αξιακές αλυσίδες τους, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών επακόλουθων και των κοινωνικών, περιβαλλοντικών και πολιτικών κινδύνων.

(18)

Η αξιακή αλυσίδα θα πρέπει να καλύπτει τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την παραγωγή ενός προϊόντος ή την παροχή υπηρεσιών από μια εταιρεία, συμπεριλαμβανομένων της ανάπτυξης του προϊόντος ή της υπηρεσίας και της χρήσης και διάθεσης του προϊόντος, καθώς και των συναφών δραστηριοτήτων εδραιωμένων επιχειρηματικών σχέσεων της εταιρείας. Θα πρέπει να περιλαμβάνει τις εδραιωμένες άμεσες και έμμεσες ανάντη επιχειρηματικές σχέσεις που σχεδιάζουν, εξορύσσουν, κατασκευάζουν, μεταφέρουν , αποθηκεύουν και προμηθεύουν πρώτες ύλες , προϊόντα, μέρη προϊόντων , ή παρέχουν στην εταιρεία υπηρεσίες που είναι απαραίτητες για την άσκηση των δραστηριοτήτων της εταιρείας , καθώς και τις κατάντη σχέσεις , συμπεριλαμβανομένων των εδραιωμένων άμεσων και έμμεσων επιχειρηματικών σχέσεων που χρησιμοποιούν ή παραλαμβάνουν προϊόντα, μέρη προϊόντων ή υπηρεσίες από την εταιρεία έως το τέλος του κύκλου ζωής του προϊόντος , συμπεριλαμβανομένων , μεταξύ άλλων, της διανομής του προϊόντος σε εμπόρους λιανικής , της μεταφοράς και αποθήκευσης του προϊόντος, της διάλυσης του προϊόντος, της ανακύκλωσης, της λιπασματοποίησης ή της υγειονομικής ταφής του .

(18)

Η αξιακή αλυσίδα θα πρέπει να καλύπτει τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την παραγωγή , τη διανομή και την πώληση ενός προϊόντος ή την παροχή υπηρεσιών από μια εταιρεία, συμπεριλαμβανομένων της ανάπτυξης του προϊόντος ή της υπηρεσίας και της διαχείρισης αποβλήτων του προϊόντος, καθώς και των συναφών δραστηριοτήτων επιχειρηματικών σχέσεων της εταιρείας. Θα πρέπει να περιλαμβάνει τις δραστηριότητες των επιχειρηματικών σχέσεων μιας εταιρείας που σχετίζονται με τον σχεδιασμό , την εξόρυξη, την κατασκευή , τη μεταφορά , την αποθήκευση και την προμήθεια πρώτων υλών , προϊόντων , μερών προϊόντων, καθώς και με την πώληση ή διανομή αγαθών ή την παροχή ή ανάπτυξη υπηρεσιών , συμπεριλαμβανομένων της διαχείρισης αποβλήτων , της μεταφοράς και της αποθήκευσης, και εξαιρουμένης της διαχείρισης αποβλήτων του προϊόντος από μεμονωμένους καταναλωτές .

(18α)

Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν τα προϊόντα πωλούνται ή διανέμονται μέσω επιχειρηματικής σχέσης, οι εταιρείες ενδέχεται να έχουν μειωμένη ικανότητα παρακολούθησης των επιπτώσεων προκειμένου να λάβουν εύλογα μέτρα για την πρόληψη ή τον μετριασμό τους. Σε τέτοιες περιπτώσεις, θα είναι σημαντικό να προσδιορίζονται οι πραγματικές και δυνητικές επιπτώσεις και να λαμβάνονται προληπτικά μέτρα ή μέτρα μετριασμού πριν από την αρχική πώληση ή διανομή και στο σημείο της αρχικής πώλησης ή διανομής, καθώς και κατά την επακολούθηση ή τις συνεχιζόμενες αλληλεπιδράσεις στο πλαίσιο των εν λόγω επιχειρηματικών σχέσεων, όταν οι εν λόγω επιπτώσεις είναι ευλόγως προβλέψιμες ή όταν κοινοποιούνται σημαντικές επιπτώσεις μέσω της διαδικασίας κοινοποίησης.

(18β)

Όταν μια εταιρεία προμηθεύεται προϊόντα που περιέχουν ανακυκλωμένο υλικό, μπορεί να είναι δύσκολο να επαληθευτεί η προέλευση των δευτερογενών πρώτων υλών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η εταιρεία θα πρέπει να λαμβάνει κατάλληλα μέτρα για την ιχνηλάτηση των δευτερογενών πρώτων υλών έως τον σχετικό προμηθευτή και να αξιολογεί κατά πόσον υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες που αποδεικνύουν ότι το υλικό είναι ανακυκλωμένο.

(19)

Όσον αφορά τις ρυθμιζόμενες χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις που παρέχουν δάνεια, πιστώσεις ή άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η «αξιακή αλυσίδα» αναφορικά με την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών θα πρέπει να περιορίζεται στις δραστηριότητες των πελατών που λαμβάνουν τις εν λόγω υπηρεσίες και των θυγατρικών τους των οποίων οι δραστηριότητες συνδέονται με την οικεία σύμβαση. Οι πελάτες που είναι νοικοκυριά και φυσικά πρόσωπα που δεν ενεργούν με επαγγελματική ή επιχειρηματική ιδιότητα καθώς και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (στο εξής: ΜΜΕ) δεν θα πρέπει να θεωρούνται μέρος της αξιακής αλυσίδας . Οι δραστηριότητες των εταιρειών ή άλλων νομικών οντοτήτων που περιλαμβάνονται στην αξιακή αλυσίδα του εν λόγω πελάτη δεν θα πρέπει να καλύπτονται .

(19)

Όσον αφορά τις ρυθμιζόμενες χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις που παρέχουν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες οι οποίες συνδέονται με τη σύναψη σύμβασης στο πλαίσιο αξιακής αλυσίδας, η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών θα πρέπει να περιλαμβάνει τις δραστηριότητες των πελατών που λαμβάνουν άμεσα τις υπηρεσίες, και των θυγατρικών τους των οποίων οι δραστηριότητες συνδέονται με την οικεία σύμβαση. Προκειμένου να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη των διαδικασιών δέουσας επιμέλειας των ρυθμιζόμενων χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, οι δραστηριότητες εταιρειών ή άλλων νομικών οντοτήτων που αποτελούν μέρος της αξιακής αλυσίδας του εν λόγω πελάτη εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, εάν καθορίζονται υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας σε άλλη νομοθετική πράξη της ΕΕ. Οι πελάτες που είναι νοικοκυριά και φυσικά πρόσωπα που δεν ενεργούν με επαγγελματική ή επιχειρηματική ιδιότητα καθώς και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (στο εξής: ΜΜΕ) δεν θα πρέπει να θεωρούνται μέρος της αξιακής αλυσίδας των ρυθμιζόμενων χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων .

(19α)

Οι ρυθμιζόμενες χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις καθώς και άλλες εταιρείες θα πρέπει να χρησιμοποιούν πληροφορίες πέραν των πληροφοριών που προέρχονται από οργανισμούς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, οργανισμούς αξιολόγησης της βιωσιμότητας ή διαχειριστές δεικτών αναφοράς.

(20)

Προκειμένου να μπορούν οι εταιρείες να εντοπίζουν κατάλληλα τις δυσμενείς επιπτώσεις στην αξιακή αλυσίδα τους και να μπορούν να ασκούν την κατάλληλη επιρροή, οι υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να περιορίζονται στις εδραιωμένες επιχειρηματικές σχέσεις. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ως εδραιωμένες επιχειρηματικές σχέσεις θα πρέπει να νοούνται οι άμεσες και έμμεσες επιχειρηματικές σχέσεις οι οποίες είναι ή αναμένεται να είναι σταθερές, λόγω της έντασης και της διάρκειάς τους, και οι οποίες δεν αντιπροσωπεύουν αμελητέο ή βοηθητικό τμήμα της αξιακής αλυσίδας. Ο χαρακτήρας επιχειρηματικών σχέσεων ως «εδραιωμένων» θα πρέπει να επαναξιολογείται περιοδικά και τουλάχιστον κάθε 12 μήνες. Εάν η άμεση επιχειρηματική σχέση μιας εταιρείας είναι εδραιωμένη, τότε όλες οι συνδεδεμένες έμμεσες επιχειρηματικές σχέσεις θα πρέπει επίσης να θεωρούνται εδραιωμένες όσον αφορά την εν λόγω εταιρεία.

(21)

Σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, οι εταιρείες της ΕΕ με περισσότερους από 500 εργαζομένους κατά μέσο όρο και με παγκόσμιο καθαρό κύκλο εργασιών άνω των 150  εκατομμυρίων EUR κατά το οικονομικό έτος που προηγείται του τελευταίου οικονομικού έτους θα πρέπει να υποχρεούνται να συμμορφώνονται με την απαίτηση δέουσας επιμέλειας. Όσον αφορά τις εταιρείες που δεν πληρούν τα εν λόγω κριτήρια, αλλά οι οποίες απασχολούσαν περισσότερους από 250 εργαζομένους κατά μέσο όρο, είχαν παγκόσμιο καθαρό κύκλο εργασιών άνω των 40  εκατομμυρίων EUR κατά το οικονομικό έτος που προηγήθηκε του τελευταίου οικονομικού έτους και δραστηριοποιούνται σε έναν ή περισσότερους τομείς υψηλού αντικτύπου, η απαίτηση δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να αρχίσει να εφαρμόζεται 2 έτη μετά τη λήξη της προθεσμίας μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο , προκειμένου να παρασχεθεί μεγαλύτερη περίοδος προσαρμογής. Προκειμένου να διασφαλιστεί αναλογική επιβάρυνση, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε τέτοιους τομείς υψηλού αντικτύπου θα πρέπει να υποχρεούνται να συμμορφώνονται με μια περισσότερο στοχευμένη απαίτηση δέουσας επιμέλειας, με έμφαση στις σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις. Οι εργαζόμενοι μέσω εταιρείας προσωρινής απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν αποσπαστεί σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της οδηγίας 96/71/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2018/957 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (103), θα πρέπει να περιλαμβάνονται στον υπολογισμό του αριθμού των εργαζομένων στην εταιρεία-χρήστη. Οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 στοιχεία α) και β) της οδηγίας 96/71/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2018/957, θα πρέπει να περιλαμβάνονται μόνο στον υπολογισμό του αριθμού των εργαζομένων της εταιρείας από την οποία αποσπάστηκαν.

(21)

Σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, οι εταιρείες της ΕΕ με περισσότερους από 250 εργαζομένους κατά μέσο όρο και με παγκόσμιο καθαρό κύκλο εργασιών άνω των 40  εκατομμυρίων EUR κατά το οικονομικό έτος που προηγείται του τελευταίου οικονομικού έτους ή οι εταιρείες που είναι η τελική μητρική εταιρεία ομίλου με 500 εργαζομένους και καθαρό παγκόσμιο κύκλο εργασιών άνω των 150 εκατομμυρίων EUR κατά το τελευταίο οικονομικό έτος για το οποίο έχουν καταρτιστεί ετήσιες οικονομικές καταστάσεις θα πρέπει να υποχρεούνται να συμμορφώνονται με την απαίτηση δέουσας επιμέλειας . Ο υπολογισμός των ορίων θα πρέπει να περιλαμβάνει τον αριθμό των εργαζομένων και τον κύκλο εργασιών των υποκαταστημάτων μιας εταιρείας , τα οποία είναι τόποι δραστηριοτήτων εκτός της έδρας που εξαρτώνται νομικά από αυτήν και, επομένως, θεωρούνται μέρος της εταιρείας, σύμφωνα με την ενωσιακή και την εθνική νομοθεσία. Οι εργαζόμενοι μέσω εταιρείας προσωρινής απασχόλησης και άλλοι εργαζόμενοι σε άτυπες μορφές απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν αποσπαστεί σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της οδηγίας 96/71/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2018/957 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (103), θα πρέπει να περιλαμβάνονται στον υπολογισμό του αριθμού των εργαζομένων στην εταιρεία-χρήστη. Οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 στοιχεία α) και β) της οδηγίας 96/71/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2018/957, θα πρέπει να περιλαμβάνονται μόνο στον υπολογισμό του αριθμού των εργαζομένων της εταιρείας από την οποία αποσπάστηκαν.

(22)

Προκειμένου να αντικατοπτρίζονται οι τομείς προτεραιότητας της διεθνούς δράσης που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση ζητημάτων σχετικών με τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, η  επιλογή τομέων υψηλού αντικτύπου για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να βασίζεται στις υφιστάμενες τομεακές κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τη δέουσα επιμέλεια. Οι ακόλουθοι τομείς θα πρέπει να θεωρούνται τομείς υψηλού αντικτύπου για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας : παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών υλών, δέρματος και συναφών προϊόντων (συμπεριλαμβανομένων των υποδημάτων), καθώς και χονδρικό εμπόριο κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, ειδών ένδυσης και υποδημάτων· γεωργία, δασοκομία, αλιεία (συμπεριλαμβανομένης της υδατοκαλλιέργειας), βιομηχανία τροφίμων και χονδρικό εμπόριο γεωργικών πρώτων υλών, ζώντων ζώων, ξυλείας, τροφίμων και ποτών· η εξόρυξη ορυκτών πόρων ανεξάρτητα από τον τόπο από τον οποίο εξορύσσονται (συμπεριλαμβανομένων του αργού πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του γαιάνθρακα, του λιγνίτη, των μετάλλων και των μεταλλευμάτων, καθώς και όλων των άλλων μη μεταλλικών ορυκτών και προϊόντων λατομείου), η κατασκευή βασικών μεταλλικών προϊόντων, άλλων μη μεταλλικών ορυκτών προϊόντων και μεταλλικών προϊόντων (με εξαίρεση τα μηχανήματα και τα είδη εξοπλισμού), και το χονδρικό εμπόριο ορυκτών πόρων, βασικών και ενδιάμεσων ορυκτών προϊόντων (συμπεριλαμβανομένων των μετάλλων και μεταλλευμάτων, των δομικών υλικών, των καυσίμων, των χημικών ουσιών και των άλλων ενδιάμεσων προϊόντων) . Όσον αφορά τον χρηματοπιστωτικό τομέα , λόγω των ιδιαιτεροτήτων του , ιδίως όσον αφορά την αξιακή αλυσίδα και τις προσφερόμενες υπηρεσίες , ακόμα και αν καλύπτεται από ειδικές ανά τομέα κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ , δεν θα πρέπει να αποτελεί μέρος των τομέων υψηλού αντικτύπου που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία. Ταυτόχρονα , στον τομέα αυτόν , θα πρέπει να διασφαλιστεί η ευρύτερη κάλυψη των πραγματικών και δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων, με τη συμπερίληψη στο πεδίο εφαρμογής και των πολύ μεγάλων εταιρειών που είναι ρυθμιζόμενες χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις , ακόμα και αν δεν έχουν νομική μορφή κεφαλαιουχικής εταιρείας .

(22)

Προκειμένου να αντικατοπτρίζονται οι τομείς προτεραιότητας της διεθνούς δράσης που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση ζητημάτων σχετικών με τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, η  Επιτροπή θα πρέπει να αναπτύξει τομεακές κατευθυντήριες γραμμές , μεταξύ άλλων για τους ακόλουθους τομείς , με βάση τις υφιστάμενες τομεακές κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τη δέουσα επιμέλεια : παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών υλών , ρουχισμού , δέρματος και συναφών προϊόντων (συμπεριλαμβανομένων των υποδημάτων), καθώς και χονδρικό και λιανικό εμπόριο κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, ειδών ένδυσης και υποδημάτων· γεωργία, δασοκομία, αλιεία (συμπεριλαμβανομένης της υδατοκαλλιέργειας), βιομηχανία τροφίμων , εμπορική προώθηση και διαφήμιση τροφίμων και ποτών, και χονδρικό εμπόριο γεωργικών πρώτων υλών, ζώντων ζώων, ζωικών προϊόντων, ξυλείας, τροφίμων και ποτών· η  ενέργεια, η εξόρυξη , μεταφορά και διαχείριση ορυκτών πόρων ανεξάρτητα από τον τόπο από τον οποίο εξορύσσονται (συμπεριλαμβανομένων του αργού πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του γαιάνθρακα, του λιγνίτη, των μετάλλων και των μεταλλευμάτων, καθώς και όλων των άλλων μη μεταλλικών ορυκτών και προϊόντων λατομείου), η κατασκευή βασικών μεταλλικών προϊόντων, άλλων μη μεταλλικών ορυκτών προϊόντων και μεταλλικών προϊόντων (με εξαίρεση τα μηχανήματα και τα είδη εξοπλισμού), το χονδρικό εμπόριο ορυκτών πόρων, βασικών και ενδιάμεσων ορυκτών προϊόντων (συμπεριλαμβανομένων των μετάλλων και μεταλλευμάτων, των δομικών υλικών, των καυσίμων, των χημικών ουσιών και των άλλων ενδιάμεσων προϊόντων) , η οικοδόμηση και συναφείς δραστηριότητες , η παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών , επενδυτικές υπηρεσίες και δραστηριότητες και άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες· και η παραγωγή , παροχή και διανομή τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών ή συναφών υπηρεσιών —συμπεριλαμβανομένου του υλισμικού— , λύσεων λογισμικού —συμπεριλαμβανομένων της τεχνητής νοημοσύνης, της επιτήρησης, της αναγνώρισης προσώπου, της αποθήκευσης ή επεξεργασίας δεδομένων— , υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών , υπηρεσιών που βασίζονται στο διαδίκτυο και στο υπολογιστικό νέφος —συμπεριλαμβανομένων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και υπηρεσιών δικτύωσης, ανταλλαγής μηνυμάτων, ηλεκτρονικού εμπορίου, παράδοσης , κινητικότητας—, και άλλων υπηρεσιών πλατφόρμας .

(23)

Προκειμένου να επιτευχθούν πλήρως οι στόχοι της παρούσας οδηγίας για την αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον όσον αφορά τις δραστηριότητες , τις θυγατρικές και τις αξιακές αλυσίδες των εταιρειών , θα πρέπει να καλύπτονται επίσης οι εταιρείες τρίτων χωρών που ασκούν σημαντικές δραστηριότητες στην ΕΕ. Ειδικότερα, η οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται στις εταιρείες τρίτων χωρών που πραγματοποίησαν καθαρό κύκλο εργασιών τουλάχιστον 150  εκατομμυρίων EUR στην Ένωση κατά το οικονομικό έτος που προηγήθηκε του τελευταίου οικονομικού έτους ή καθαρό κύκλο εργασιών άνω των 40 εκατομμυρίων EUR, αλλά μικρότερο από 150  εκατομμύρια EUR, κατά το οικονομικό έτος που προηγήθηκε του τελευταίου οικονομικού έτους σε έναν ή περισσότερους από τους τομείς υψηλού αντικτύπου, αρχής γενομένης 2 έτη μετά τη λήξη της προθεσμίας μεταφοράς της παρούσας οδηγίας στο εθνικό δίκαιο .

(23)

Προκειμένου να επιτευχθούν πλήρως οι στόχοι της παρούσας οδηγίας για την αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον όσον αφορά τις δραστηριότητες των εταιρειών και τις δραστηριότητες των θυγατρικών τους και των αξιακών αλυσίδων τους , θα πρέπει να καλύπτονται επίσης οι εταιρείες τρίτων χωρών που ασκούν σημαντικές δραστηριότητες στην ΕΕ. Ειδικότερα, η οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται στις εταιρείες τρίτων χωρών που πραγματοποίησαν καθαρό κύκλο εργασιών τουλάχιστον 40  εκατομμυρίων EUR στην Ένωση κατά το οικονομικό έτος που προηγήθηκε του τελευταίου οικονομικού έτους ή σε εταιρείες που είναι η τελική μητρική εταιρεία ομίλου με 500 εργαζομένους και καθαρό παγκόσμιο κύκλο εργασιών άνω των 150 εκατομμυρίων EUR, εκ των οποίων τουλάχιστον 40 εκατομμύρια EUR στην Ένωση , κατά το τελευταίο οικονομικό έτος για το οποίο έχουν καταρτιστεί ετήσιες οικονομικές καταστάσεις. Ο υπολογισμός του καθαρού κύκλου εργασιών θα πρέπει να περιλαμβάνει τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιείται από τρίτες εταιρείες με τις οποίες η εταιρεία και/ή οι θυγατρικές της έχουν συνάψει κάθετη συμφωνία στην Ένωση έναντι δικαιωμάτων εκμετάλλευσης .

(25)

Προκειμένου να επιτευχθεί ουσιαστική συμβολή στη μετάβαση προς τη βιωσιμότητα, θα πρέπει να ασκείται δέουσα επιμέλεια βάσει της παρούσας οδηγίας όσον αφορά τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα προστατευόμενων προσώπων οι οποίες προκαλούνται από την παραβίαση ενός από τα δικαιώματα και τις απαγορεύσεις που κατοχυρώνονται στις διεθνείς συμβάσεις τα οποία αναφέρονται στο παράρτημα της παρούσας οδηγίας. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ολοκληρωμένη κάλυψη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η παραβίαση απαγόρευσης ή δικαιώματος που δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στο εν λόγω παράρτημα η οποία θίγει άμεσα έννομο συμφέρον που προστατεύεται από τις εν λόγω συμβάσεις θα πρέπει επίσης να αποτελεί μέρος των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, υπό την προϋπόθεση ότι η σχετική εταιρεία θα μπορούσε εύλογα να διαπιστώσει τον κίνδυνο τέτοιας προσβολής και να θεσπίσει οποιαδήποτε κατάλληλα μέτρα έπρεπε να ληφθούν προκειμένου να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας δυνάμει της παρούσας οδηγίας, αφού συνεκτιμήσει όλες τις σχετικές περιστάσεις των δραστηριοτήτων της, όπως το τομεακό και το επιχειρησιακό πλαίσιο. Η δέουσα επιμέλεια θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκύπτουν από την παραβίαση μιας από τις απαγορεύσεις και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διεθνείς περιβαλλοντικές συμβάσεις που αναφέρονται στο παράρτημα της παρούσας οδηγίας.

(25)

Προκειμένου να επιτευχθεί ουσιαστική συμβολή στη μετάβαση προς τη βιωσιμότητα, θα πρέπει να ασκείται δέουσα επιμέλεια βάσει της παρούσας οδηγίας όσον αφορά τις δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα προστατευόμενων προσώπων οι οποίες προκαλούνται από οποιαδήποτε ενέργεια ακυρώνει ή μειώνει τη δυνατότητα ενός ατόμου ή μιας ομάδας να ασκεί τα δικαιώματα ή να προστατεύεται από απαγορεύσεις που κατοχυρώνονται στις διεθνείς συμβάσεις και πράξεις που αναφέρονται στο παράρτημα της παρούσας οδηγίας , καθώς και στη μεταγενέστερη νομολογία και το έργο των οργάνων παρακολούθησης των εν λόγω συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων των συνδικαλιστικών, εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων . Προκειμένου να διασφαλιστεί η ολοκληρωμένη κάλυψη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο αρνητικός αντίκτυπος στην άσκηση δικαιώματος που δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στο εν λόγω παράρτημα ο οποίος θίγει άμεσα έννομο συμφέρον που προστατεύεται από τις εν λόγω συμβάσεις και τα εν λόγω μέσα θα πρέπει επίσης να αποτελεί μέρος των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, υπό την προϋπόθεση ότι η σχετική εταιρεία θα μπορούσε εύλογα να διαπιστώσει τον κίνδυνο τέτοιας προσβολής και να θεσπίσει οποιαδήποτε κατάλληλα μέτρα έπρεπε να ληφθούν προκειμένου να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας δυνάμει της παρούσας οδηγίας, αφού συνεκτιμήσει όλες τις σχετικές περιστάσεις των δραστηριοτήτων της, όπως το τομεακό και το επιχειρησιακό πλαίσιο. Η δέουσα επιμέλεια θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκύπτουν από την παραβίαση μιας από τις απαγορεύσεις και τις υποχρεώσεις που αναφέρονται στο παράρτημα της παρούσας οδηγίας.

(25α)

Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να προβλέπει ειδικά μέτρα σε περίπτωση δυσμενών συστημικών επιπτώσεων που υποστηρίζονται από το κράτος και προκύπτουν από δράσεις, πολιτικές, κανονισμούς ή θεσμοθετημένες πρακτικές που αποφασίζονται, εφαρμόζονται και επιβάλλονται από τις εθνικές ή τοπικές αρχές των κρατών ή υλοποιούνται με την ενεργό στήριξη των εθνικών ή τοπικών αρχών των κρατών.

(25β)

Οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να αναλαμβάνουν την ευθύνη να χρησιμοποιούν την επιρροή τους για να συνεισφέρουν σε ένα επαρκές βιοτικό επίπεδο στις αξιακές αλυσίδες. Αυτό νοείται ως μισθός διαβίωσης για τους υπαλλήλους και ως εισόδημα διαβίωσης για τους αυτοαπασχολούμενους και τους μικροκαλλιεργητές, το οποίο κερδίζουν από την εργασία και την παραγωγή τους και το οποίο πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες τους και τις ανάγκες της οικογένειάς τους.

(25γ)

Η παρούσα οδηγία δίνει έμφαση στην προσέγγιση «Μία υγεία», όπως αυτή αναγνωρίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ως ολοκληρωμένη και ενοποιημένη προσέγγιση που αποσκοπεί στη βιώσιμη ισορροπία και τη βελτιστοποίηση της υγείας των ανθρώπων, των ζώων και των οικοσυστημάτων. Η προσέγγιση «Μία υγεία» αναγνωρίζει ότι η υγεία των ανθρώπων, των κατοικίδιων και των άγριων ζώων, των φυτών και του ευρύτερου περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένων των οικοσυστημάτων, είναι στενά αλληλένδετες και αλληλεξαρτώμενες. Κατά συνέπεια, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι η περιβαλλοντική δέουσα επιμέλεια θα πρέπει να περιλαμβάνει την αποφυγή υποβάθμισης του περιβάλλοντος που έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία, όπως είναι οι επιδημίες, και να σέβεται το δικαίωμα σε καθαρό, υγιές και βιώσιμο περιβάλλον. Όσον αφορά τη δέσμευση της G7 να αναγνωριστεί την ταχεία αύξηση της μικροβιακής αντοχής σε παγκόσμια κλίμακα, είναι αναγκαίο να προωθηθεί η συνετή και υπεύθυνη χρήση των αντιβιοτικών σε φάρμακα για ανθρώπινη και κτηνιατρική χρήση.

(25δ)

Οι δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον μπορεί να είναι αλληλένδετες με παράγοντες όπως η διαφθορά και η δωροδοκία ή να επιδεινώνονται από τους παράγοντες αυτούς, εξ ου και η συμπερίληψή τους στις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις. Κατά συνέπεια, ενδέχεται να είναι αναγκαίο οι εταιρείες να λαμβάνουν υπόψη αυτούς τους παράγοντες κατά την άσκηση δέουσας επιμέλειας όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον.

(26)

Οι εταιρείες έχουν στη διάθεσή τους καθοδήγηση που εξηγεί πώς οι δραστηριότητές τους μπορούν να επηρεάσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και ποια εταιρική συμπεριφορά απαγορεύεται σύμφωνα με τα διεθνώς αναγνωρισμένα ανθρώπινα δικαιώματα. Τέτοια καθοδήγηση περιλαμβάνεται, για παράδειγμα, στις κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών για την υποβολή εκθέσεων (104) και στον ερμηνευτικό οδηγό για τις κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών (105). Χρησιμοποιώντας ως σημείο αναφοράς σχετικές διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και πρότυπα, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να εκδίδει πρόσθετες κατευθυντήριες γραμμές που θα χρησιμεύουν ως πρακτικό εργαλείο για τις εταιρείες.

(26)

Οι εταιρείες θα πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους καθοδήγηση που εξηγεί πώς οι δραστηριότητές τους μπορούν να επηρεάσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και ποια εταιρική συμπεριφορά απαγορεύεται σύμφωνα με τα διεθνώς αναγνωρισμένα ανθρώπινα δικαιώματα. Τέτοια καθοδήγηση περιλαμβάνεται, για παράδειγμα, στις κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών για την υποβολή εκθέσεων (104) και στον ερμηνευτικό οδηγό για τις κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών (105) και θα πρέπει να καθίσταται εύκολα προσβάσιμη στις εταιρείες . Επομένως, χρησιμοποιώντας ως σημείο αναφοράς σχετικές διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και πρότυπα, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να εκδίδει πρόσθετες κατευθυντήριες γραμμές που θα χρησιμεύουν ως πρακτικό εργαλείο για τις εταιρείες.

(27)

Προκειμένου να ασκούν κατάλληλη δέουσα επιμέλεια για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον όσον αφορά τις δραστηριότητές τους, τις θυγατρικές τους και τις αξιακές αλυσίδες τους, οι εταιρείες που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία θα πρέπει να ενσωματώσουν τη δέουσα επιμέλεια στις εταιρικές πολιτικές τους, να προσδιορίζουν, να προλαμβάνουν και να μετριάζουν , καθώς και να τερματίζουν και να ελαχιστοποιούν την έκταση των δυνητικών και πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, να θεσπίσουν και να διατηρούν διαδικασία υποβολής καταγγελιών, να παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα των μέτρων που λαμβάνουν σύμφωνα με τις απαιτήσεις που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία και να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με τη δέουσα επιμέλεια που ασκούν. Προκειμένου να διασφαλιστεί σαφήνεια για τις εταιρείες, στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ιδίως των μέτρων για την πρόληψη και τον μετριασμό των δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων και για τον τερματισμό ή, όταν αυτό δεν είναι εφικτό, για την ελαχιστοποίηση των πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων.

(27)

Προκειμένου να ασκούν κατάλληλη δέουσα επιμέλεια για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον όσον αφορά τις δραστηριότητές τους, τις θυγατρικές τους και τις αξιακές αλυσίδες τους, οι εταιρείες που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία θα πρέπει να ενσωματώσουν τη δέουσα επιμέλεια στις εταιρικές πολιτικές τους, να προσδιορίζουν, να ιεραρχούν —όπου είναι αναγκαίο, να προλαμβάνουν , να μετριάζουν, να επανορθώνουν , καθώς και να τερματίζουν και να ελαχιστοποιούν την έκταση των δυνητικών και πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, να θεσπίσουν ή να συμμετέχουν σε μηχανισμό κοινοποιήσεων και εξωδικαστικών καταγγελιών , να παρακολουθούν και να επαληθεύουν την αποτελεσματικότητα των μέτρων που λαμβάνουν σύμφωνα με τις απαιτήσεις που καθορίζονται στην παρούσα οδηγία, να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με τη δέουσα επιμέλεια που ασκούν , και να διαβουλεύονται με τα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας . Προκειμένου να διασφαλιστεί σαφήνεια για τις εταιρείες, στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ιδίως των μέτρων για την πρόληψη και τον μετριασμό των δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων και για τον τερματισμό ή, όταν αυτό δεν είναι εφικτό, για την ελαχιστοποίηση της έκτασης των πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων.

(28)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η δέουσα επιμέλεια αποτελεί μέρος των εταιρικών πολιτικών των εταιρειών, και σύμφωνα με το σχετικό διεθνές πλαίσιο, οι εταιρείες θα πρέπει να ενσωματώσουν τη δέουσα επιμέλεια σε όλες τις εταιρικές πολιτικές τους και να έχουν σε ισχύ πολιτική δέουσας επιμέλειας. Η πολιτική δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να περιλαμβάνει περιγραφή της προσέγγισης της εταιρείας όσον αφορά τη δέουσα επιμέλεια, μεταξύ άλλων μακροπρόθεσμα, κώδικα δεοντολογίας που να περιγράφει τους κανόνες και τις αρχές που πρέπει να τηρούν οι εργαζόμενοι και οι θυγατρικές της εταιρείας · περιγραφή των διαδικασιών που ισχύουν για την εφαρμογή της δέουσας επιμέλειας, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που λαμβάνονται για την επαλήθευση της συμμόρφωσης με τον κώδικα δεοντολογίας και την επέκταση της εφαρμογής του στις εδραιωμένες επιχειρηματικές σχέσεις . Ο κώδικας δεοντολογίας θα πρέπει να εφαρμόζεται σε όλες τις σχετικές εταιρικές λειτουργίες και δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων σύναψης συμβάσεων και αγορών . Οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να επικαιροποιούν την πολιτική δέουσας επιμέλειας σε ετήσια βάση .

(28)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η δέουσα επιμέλεια αποτελεί μέρος των εταιρικών πολιτικών των εταιρειών, και σύμφωνα με το σχετικό διεθνές πλαίσιο, οι εταιρείες θα πρέπει να ενσωματώσουν τη δέουσα επιμέλεια στις σχετικές εταιρικές πολιτικές τους και σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας, και να έχουν σε ισχύ πολιτική δέουσας επιμέλειας με βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα και στόχους . Η πολιτική δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να περιλαμβάνει περιγραφή της προσέγγισης της εταιρείας όσον αφορά τη δέουσα επιμέλεια, κώδικα δεοντολογίας που να ορίζει τους κανόνες, τις αρχές και τα μέτρα που πρέπει να τηρούνται και να εφαρμόζονται, κατά περίπτωση, στο σύνολο της εταιρείας και στις θυγατρικές της , σε όλες τις εταιρικές δραστηριότητες · περιγραφή των διαδικασιών που εφαρμόζονται και των κατάλληλων μέτρων που λαμβάνονται για την εφαρμογή της δέουσας επιμέλειας σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 8 στην αξιακή αλυσίδα , συμπεριλαμβανομένων των σχετικών μέτρων που λαμβάνονται για την ενσωμάτωση της δέουσας επιμέλειας στο επιχειρηματικό μοντέλο της εταιρείας και στις πρακτικές που ακολουθεί, όσον αφορά την απασχόληση και τις αγορές, έναντι οντοτήτων με τις οποίες η εταιρεία έχει επιχειρηματική σχέση, καθώς και των μέτρων που λαμβάνονται για την παρακολούθηση και την επαλήθευση των δραστηριοτήτων δέουσας επιμέλειας, και κατάλληλων πολιτικών για την αποφυγή της μετακύλισης του κόστους της διαδικασίας δέουσας επιμέλειας σε επιχειρηματικούς εταίρους που βρίσκονται σε ασθενέστερη θέση . Ο κώδικας δεοντολογίας θα πρέπει να εφαρμόζεται σε όλες τις σχετικές εταιρικές λειτουργίες και δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων των πρακτικών τιμολόγησης και των αποφάσεων αγοράς, για παράδειγμα όσον αφορά την εμπορία και τις προμήθειες . Οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να επικαιροποιούν την πολιτική δέουσας επιμέλειας όταν πραγματοποιούνται σημαντικές αλλαγές .

(28α)

Οι μητρικές εταιρείες θα πρέπει να είναι σε θέση να εκτελούν ενέργειες που μπορούν να συμβάλουν στη δέουσα επιμέλεια των θυγατρικών τους, όταν η θυγατρική παρέχει όλες τις σχετικές και αναγκαίες πληροφορίες και συνεργάζεται με τη μητρική της εταιρεία, συμμορφώνεται με την πολιτική δέουσας επιμέλειας της μητρικής της εταιρείας, και η μητρική εταιρεία προσαρμόζει αναλόγως την πολιτική δέουσας επιμέλειας που εφαρμόζει για να διασφαλίσει ότι τηρούνται οι υποχρεώσεις που ορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 όσον αφορά τη θυγατρική, ενώ η θυγατρική ενσωματώνει τη δέουσα επιμέλεια σε όλες τις πολιτικές και τα συστήματα διαχείρισης κινδύνου που εφαρμόζει σύμφωνα με το άρθρο 5, όπου είναι αναγκαίο, η θυγατρική εξακολουθεί να λαμβάνει κατάλληλα μέτρα σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 8, και εξακολουθεί να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της βάσει των άρθρων 8α, 8β και 8δ, όταν η μητρική εταιρεία εκτελεί συγκεκριμένες ενέργειες για λογαριασμό της θυγατρικής, τόσο η μητρική εταιρεία όσο και η θυγατρική κοινοποιούν τα στοιχεία αυτά με σαφήνεια και διαφάνεια στα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη και το ευρύτερο κοινό, και η θυγατρική ενσωματώνει το κλίμα στις πολιτικές και τα συστήματα διαχείρισης κινδύνου της σύμφωνα με το άρθρο 15. Για να εξασφαλίζεται η λογοδοσία των θυγατρικών, η ευθύνη που προβλέπεται στο άρθρο 22 της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να παραμένει σε επίπεδο οντότητας, με την επιφύλαξη της νομοθεσίας των κρατών μελών σχετικά με την από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνη.

(28β)

Σε περιοχές συγκρούσεων και περιοχές υψηλού κινδύνου, οι εταιρείες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμπλακούν σε σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στους τομείς αυτούς, οι εταιρείες θα πρέπει επομένως να εκτελούν ενισχυμένη, ευαίσθητη ως προς τη σύγκρουση δέουσα επιμέλεια, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τους εν λόγω αυξημένους κινδύνους και να διασφαλίσουν ότι δεν διευκολύνουν, χρηματοδοτούν, επιδεινώνουν ή επηρεάζουν με άλλον τρόπο αρνητικά τη σύγκρουση ή συμβάλλουν σε παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα ή του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου σε περιοχές συγκρούσεων ή υψηλού κινδύνου. Η αυξημένη δέουσα επιμέλεια περιλαμβάνει τη συμπλήρωση της τυποποιημένης δέουσας επιμέλειας με ενδελεχή ανάλυση των συγκρούσεων, με βάση την ουσιαστική και ευαίσθητη σε θέματα συγκρούσεων συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών και με στόχο τη διασφάλιση της κατανόησης των γενεσιουργών αιτίων, των παραγόντων πυροδότησης και των μερών που προκαλούν τη σύγκρουση, καθώς και του αντικτύπου των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της εταιρείας στη σύγκρουση. Σε καταστάσεις ένοπλης σύγκρουσης και/ή στρατιωτικής κατοχής, οι εταιρείες θα πρέπει να τηρούν τις υποχρεώσεις και τα πρότυπα που ορίζονται στα πρότυπα του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και του Διεθνούς Ποινικού Δικαίου. Οι εταιρείες θα πρέπει να ακολουθούν την καθοδήγηση που παρέχουν οι αρμόδιοι διεθνείς οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού και του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP).

(28γ)

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους μια εταιρεία μπορεί να εμπλακεί σε δυσμενείς επιπτώσεις. Μια εταιρεία μπορεί να προκαλέσει δυσμενείς επιπτώσεις όταν οι δραστηριότητές της έχουν από μόνες τους δυσμενείς επιπτώσεις. Μια εταιρεία μπορεί να συμβάλλει σε δυσμενείς επιπτώσεις, όταν οι ίδιες οι δραστηριότητές της, σε συνδυασμό με δραστηριότητες άλλων οντοτήτων προκαλούν επιπτώσεις, ή οι δραστηριότητες της εταιρείας προκαλούν, διευκολύνουν ή δίνουν κίνητρα σε άλλη οντότητα για πρόκληση δυσμενών επιπτώσεων. Η συμβολή αυτή πρέπει να είναι σημαντική, πράγμα που σημαίνει ότι δεν περιλαμβάνονται περιπτώσεις ήσσονος σημασίας ή επουσιώδεις περιπτώσεις. Για να αξιολογηθεί ο ουσιώδης χαρακτήρας της συμβολής και να γίνει κατανοητό πότε οι ενέργειες της εταιρείας μπορεί να προκαλούν, να διευκολύνουν ή να δίνουν κίνητρα σε άλλη οντότητα για πρόκληση δυσμενών επιπτώσεων, μπορεί να χρειάζεται να εξεταστούν περισσότεροι παράγοντες. Μπορούν να ληφθούν υπόψη διάφοροι παράγοντες, μεταξύ των οποίων ο βαθμός στον οποίο μια εταιρεία μπορεί να ενθαρρύνει ή να δίνει κίνητρα για δυσμενείς επιπτώσεις από άλλη οντότητα, δηλαδή ο βαθμός στον οποίο η δραστηριότητα αύξησε τον κίνδυνο εμφάνισης των επιπτώσεων, ο βαθμός στον οποίο η εταιρεία θα μπορούσε ή θα έπρεπε να γνωρίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις ή το ενδεχόμενο δυσμενών επιπτώσεων, δηλαδή ο βαθμός προβλεψιμότητας, και ο βαθμός στον οποίο οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες της εταιρείας όντως μετρίασε τις δυσμενείς επιπτώσεις ή μείωσε τον κίνδυνο εμφάνισης των επιπτώσεων. Η απλή ύπαρξη επιχειρηματικής σχέσης ή δραστηριοτήτων που δημιουργούν τις γενικές συνθήκες υπό τις οποίες είναι δυνατόν να προκληθούν δυσμενείς επιπτώσεις δεν θα πρέπει να συνιστά από μόνη της σχέση συμβολής. Η εν λόγω δραστηριότητα θα πρέπει να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο δυσμενών επιπτώσεων. Τέλος, μια εταιρεία μπορεί να συνδέεται άμεσα με συγκεκριμένες επιπτώσεις, όταν υπάρχει σχέση μεταξύ των δυσμενών επιπτώσεων και των προϊόντων, των υπηρεσιών ή των δραστηριοτήτων της εταιρείας μέσω άλλης επιχειρηματικής σχέσης, και η εταιρεία ούτε έχει προκαλέσει τις επιπτώσεις ούτε έχει συμβάλει σε αυτές. Η άμεση σύνδεση δεν ορίζεται από την άμεση επιχειρηματική σχέση. Επίσης, η άμεση σύνδεση δεν θα πρέπει να συνεπάγεται ότι η ευθύνη μετατοπίζεται από την επιχειρηματική σχέση που προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις στην εταιρεία με την οποία υπάρχει σύνδεση.

(29)

Με σκοπό τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας, οι εταιρείες πρέπει να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα όσον αφορά τον προσδιορισμό, την πρόληψη και τον τερματισμό των δυσμενών επιπτώσεων. Ως «κατάλληλο μέτρο» θα πρέπει να νοείται μέτρο ικανό να επιτύχει τους στόχους της δέουσας επιμέλειας, ανάλογο του βαθμού σοβαρότητας και της πιθανότητας πρόκλησης των δυσμενών επιπτώσεων, και το οποίο είναι εύλογα διαθέσιμο στην εταιρεία , λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της συγκεκριμένης περίπτωσης, συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών του οικονομικού τομέα, της συγκεκριμένης επιχειρηματικής σχέσης και της επιρροής της εταιρείας σε αυτήν , καθώς και της ανάγκης να διασφαλιστεί η ιεράρχηση των μέτρων . Εν προκειμένω , σύμφωνα με τα διεθνή πλαίσια, η επιρροή της εταιρείας σε μια επιχειρηματική σχέση θα πρέπει να περιλαμβάνει, αφενός, την ικανότητά της να πείσει την επιχειρηματική σχέση να αναλάβει δράση για τον τερματισμό ή την πρόληψη δυσμενών επιπτώσεων (παραδείγματος χάριν, μέσω ιδιοκτησιακού ή πραγματικού ελέγχου , ισχύος στην αγορά, απαιτήσεων προεπιλογής , σύνδεσης επιχειρηματικών κινήτρων με επιδόσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος κ.λπ.) και , αφετέρου , τον βαθμό επιρροής ή πίεσης που θα μπορούσε εύλογα να ασκήσει η  εταιρεία , παραδείγματος χάριν μέσω συνεργασίας με τον εν λόγω επιχειρηματικό εταίρο ή συνεργασίας με άλλη εταιρεία η οποία είναι άμεσος επιχειρηματικός εταίρος της επιχειρηματικής σχέσης που συνδέεται με δυσμενείς επιπτώσεις.

(29)

Με σκοπό τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας, οι εταιρείες πρέπει να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα όσον αφορά τον προσδιορισμό, την πρόληψη και τον τερματισμό των δυσμενών επιπτώσεων που έχουν προκαλέσει, στις οποίες έχουν συμβάλει ή με τις οποίες συνδέονται άμεσα . Ως «κατάλληλα μέτρα» θα πρέπει να ορίζονται τα μέτρα που είναι κατάλληλα για την επίτευξη των στόχων της δέουσας επιμέλειας και για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεων που προσδιορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 6 , κατά τρόπο αναλογικό και ανάλογο του βαθμού σοβαρότητας και της πιθανότητας πρόκλησης των δυσμενών επιπτώσεων, και κατά τρόπο αναλογικό και ανάλογο του μεγέθους, των πόρων και των δυνατοτήτων της εταιρείας , λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της συγκεκριμένης περίπτωσης, συμπεριλαμβανομένων της φύσης των δυσμενών επιπτώσεων, των χαρακτηριστικών του οικονομικού τομέα, της φύσης των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών της εταιρείας, και της συγκεκριμένης επιχειρηματικής σχέσης . Για τους σκοπούς των άρθρων 7 και 8, σε περιπτώσεις στις οποίες μια εταιρεία έχει προκαλέσει ή ενδέχεται να έχει προκαλέσει επιπτώσεις, ως κατάλληλα μέτρα θα πρέπει να νοούνται τα μέτρα που αποσκοπούν στην πρόληψη ή τον μετριασμό των επιπτώσεων και στην επανόρθωση τυχόν ζημίας που προκλήθηκε από τις επιπτώσεις. Για τους σκοπούς των άρθρων 7 και 8 , σε περιπτώσεις στις οποίες μια εταιρεία έχει συμβάλει ή ενδέχεται να έχει συμβάλει σε επιπτώσεις, ως κατάλληλα μέτρα θα πρέπει να νοούνται τα μέτρα που αποσκοπούν στην πρόληψη ή τον μετριασμό της συμβολής στις επιπτώσεις, με τη χρήση ή την αύξηση της επιρροής που ασκεί η εταιρεία σε άλλα υπεύθυνα μέρη προκειμένου να προληφθούν ή να μετριαστούν οι επιπτώσεις , και στη συμβολή στην επανόρθωση τυχόν ζημίας που προκλήθηκε από τις επιπτώσεις , στον βαθμό που η εταιρεία συνέβαλε σε αυτές. Για τους σκοπούς των άρθρων 7 και 8, σε περιπτώσεις όπου οι δραστηριότητες , τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες μιας εταιρείας συνδέονται ή ενδέχεται να συνδέονται άμεσα με επιπτώσεις μέσω των σχέσεών της με άλλες οντότητες , ως κατάλληλα μέτρα θα πρέπει να νοούνται τα μέτρα που αποσκοπούν στη χρήση ή την αύξηση της επιρροής που ασκεί η εταιρεία στα υπεύθυνα μέρη προκειμένου να επιδιωχθεί η  πρόληψη ή ο μετριασμός των επιπτώσεων , και στην εξέταση του ενδεχομένου να αξιοποιηθεί η επιρροή που ασκεί η εταιρεία στα υπεύθυνα μέρη προκειμένου να καταστεί δυνατή η επανόρθωση τυχόν ζημίας που προκλήθηκε από τις επιπτώσεις.

(30)

Στο πλαίσιο των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας που ορίζονται στην παρούσα οδηγία, μια εταιρεία θα πρέπει να προσδιορίζει τις πραγματικές ή δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο περιβάλλον. Προκειμένου να καταστεί δυνατός ο πλήρης προσδιορισμός των δυσμενών επιπτώσεων, ο εν λόγω προσδιορισμός θα πρέπει να βασίζεται σε ποσοτικές και ποιοτικές πληροφορίες. Για παράδειγμα, όσον αφορά τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η εταιρεία θα πρέπει να λαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τις βασικές συνθήκες σε τοποθεσίες ή εγκαταστάσεις υψηλότερου κινδύνου στις αξιακές αλυσίδες. Ο προσδιορισμός των δυσμενών επιπτώσεων θα πρέπει να περιλαμβάνει την αξιολόγηση του πλαισίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος με δυναμικό τρόπο και ανά τακτά χρονικά διαστήματα: πριν από μια νέα δραστηριότητα ή σχέση, πριν από σημαντικές αποφάσεις ή αλλαγές στη δραστηριότητα· για την αντιμετώπιση ή εν αναμονή αλλαγών στο περιβάλλον λειτουργίας · και περιοδικά, τουλάχιστον κάθε 12 μήνες, καθ’ όλη τη διάρκεια μιας δραστηριότητας ή σχέσης . Οι ρυθμιζόμενες χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις που παρέχουν δάνεια, πιστώσεις ή άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες θα πρέπει να προσδιορίζουν τις δυσμενείς επιπτώσεις μόνο κατά τη σύναψη της σύμβασης . Κατά τον προσδιορισμό των δυσμενών επιπτώσεων, οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να προσδιορίζουν και να αξιολογούν τις επιπτώσεις του επιχειρηματικού μοντέλου και των στρατηγικών μιας επιχειρηματικής σχέσης , συμπεριλαμβανομένων των πρακτικών εμπορίας, προμηθειών και τιμολόγησης . Όταν η εταιρεία δεν μπορεί να αποτρέψει, να τερματίσει ή να ελαχιστοποιήσει όλες τις δυσμενείς επιπτώσεις της ταυτόχρονα, θα πρέπει να είναι σε θέση να ιεραρχήσει τις ενέργειες της, υπό την προϋπόθεση ότι λαμβάνει τα μέτρα που έχει ευλόγως στη διάθεσή της, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές περιστάσεις.

(30)

Στο πλαίσιο των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας που ορίζονται στην παρούσα οδηγία, μια εταιρεία θα πρέπει να προσδιορίζει και να αξιολογεί τις πραγματικές ή δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο περιβάλλον. Προκειμένου να καταστεί δυνατός ο πλήρης προσδιορισμός και η πλήρης αξιολόγηση των δυσμενών επιπτώσεων, ο εν λόγω προσδιορισμός και η εν λόγω αξιολόγηση θα πρέπει να βασίζονται στην ουσιαστική συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών και σε ποσοτικές και ποιοτικές πληροφορίες. Για παράδειγμα, όσον αφορά τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η εταιρεία θα πρέπει να λαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τις βασικές συνθήκες σε τοποθεσίες ή εγκαταστάσεις υψηλότερου κινδύνου στις αξιακές αλυσίδες. Ο προσδιορισμός και η αξιολόγηση των δυσμενών επιπτώσεων θα πρέπει να περιλαμβάνουν την αξιολόγηση του πλαισίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος με δυναμικό και συνεχή τρόπο, μεταξύ άλλων πριν από μια νέα δραστηριότητα ή σχέση, πριν από σημαντικές αποφάσεις ή αλλαγές στη δραστηριότητα· για την αντιμετώπιση ή εν αναμονή αλλαγών στο περιβάλλον λειτουργίας. Οι ρυθμιζόμενες χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις που παρέχουν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες θα πρέπει να προσδιορίζουν τις δυσμενείς επιπτώσεις κατά τη σύναψη της σύμβασης και πριν από τις επακόλουθες χρηματοπιστωτικές πράξεις, και , εάν τους κοινοποιούνται οι πιθανοί κίνδυνοι μέσω των διαδικασιών του άρθρου 9 , κατά τη διάρκεια της παροχής της υπηρεσίας . Κατά τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση των δυσμενών επιπτώσεων, οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να προσδιορίζουν και να αξιολογούν τις επιπτώσεις του επιχειρηματικού μοντέλου και των στρατηγικών μιας επιχειρηματικής σχέσης , συμπεριλαμβανομένων των αγοραστικών πρακτικών .

(30α)

Όταν η εταιρεία δεν μπορεί να αποτρέψει, να τερματίσει ή να μετριάσει ταυτόχρονα όλες τις δυσμενείς επιπτώσεις που έχουν προσδιοριστεί και αξιολογηθεί, θα πρέπει να επιτρέπεται να ιεραρχεί τα κατάλληλα μέτρα με βάση τη σοβαρότητα και την πιθανότητα των δυσμενών επιπτώσεων και λαμβάνοντας υπόψη τους παράγοντες κινδύνου, μέσω της ανάπτυξης, της εφαρμογής και της τακτικής επανεξέτασης μιας στρατηγικής ιεράρχησης. Σύμφωνα με το σχετικό διεθνές πλαίσιο, η σοβαρότητα των δυσμενών επιπτώσεων θα πρέπει να προσδιορίζεται με βάση την κλίμακα, το εύρος και τον ανεπανόρθωτο χαρακτήρα των δυσμενών επιπτώσεων, λαμβανομένης υπόψη της βαρύτητάς τους, συμπεριλαμβανομένων του αριθμού των ατόμων που επηρεάζονται ή θα επηρεαστούν, του βαθμού στον οποίο το περιβάλλον υφίσταται ή μπορεί να υποστεί βλάβη ή να επηρεαστεί με διαφορετικό τρόπο, της αναστρεψιμότητάς τους καθώς και των περιορισμών της δυνατότητας επαναφοράς των ατόμων ή του περιβάλλοντος που έχουν επηρεαστεί, σε κατάσταση ισοδύναμη με αυτήν στην οποία βρίσκονταν πριν επέλθουν οι επιπτώσεις. Μόλις αντιμετωπιστούν οι σοβαρότερες και πιο δυσμενείς επιπτώσεις, η εταιρεία θα πρέπει να αντιμετωπίσει τις λιγότερο σοβαρές και λιγότερο πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις.

(30β)

Οι εταιρείες θα πρέπει να ιεραρχούν τις επιπτώσεις βάσει της σοβαρότητας και της πιθανότητάς τους. Ο βαθμός επιρροής που έχει μια εταιρεία σε μια επιχειρηματική σχέση δεν έχει σημασία για τις αποφάσεις ή τις διαδικασίες ιεράρχησης. Ωστόσο, ο βαθμός επιρροής μπορεί να επηρεάσει τα κατάλληλα μέτρα που επιλέγει να λάβει μια εταιρεία προκειμένου να μετριάσει και/ή να αποτρέψει αποτελεσματικά τις επιπτώσεις που συνδέονται με τους επιχειρηματικούς εταίρους.

(31)

Προκειμένου να αποφευχθεί η αδικαιολόγητη επιβάρυνση των μικρότερων εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε τομείς υψηλού αντικτύπου που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία, οι εν λόγω εταιρείες θα πρέπει να υποχρεούνται μόνο να προσδιορίζουν τις πραγματικές ή δυνητικές σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις που σχετίζονται με τον αντίστοιχο τομέα.

(32)

Σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, η πρόληψη και ο μετριασμός, καθώς και ο τερματισμός και η ελαχιστοποίηση των δυσμενών επιπτώσεων θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα όσων επηρεάζονται δυσμενώς. Προκειμένου να είναι δυνατή η συνέχιση της συνεργασίας με τον επιχειρηματικό εταίρο της αξιακής αλυσίδας αντί να τερματιστεί η επιχειρηματική σχέση (απεμπλοκή) και, ενδεχομένως, να επιδεινωθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η απεμπλοκή αποτελεί μέτρο έσχατης ανάγκης, σύμφωνα με την πολιτική της Ένωσης για μηδενική ανοχή στην παιδική εργασία. Ο τερματισμός μιας επιχειρηματικής σχέσης στην οποία διαπιστώνεται παιδική εργασία θα μπορούσε να εκθέσει το παιδί σε ακόμα σοβαρότερες δυσμενείς επιπτώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ως εκ τούτου, αυτό θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν λαμβάνεται απόφαση σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα που πρέπει να ληφθούν.

(32)

Σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, η πρόληψη και ο μετριασμός, καθώς και ο τερματισμός και η ελαχιστοποίηση των δυσμενών επιπτώσεων θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα όσων επηρεάζονται δυσμενώς. Προκειμένου να είναι δυνατή η συνέχιση της συνεργασίας με τον επιχειρηματικό εταίρο της αξιακής αλυσίδας αντί να τερματιστεί η επιχειρηματική σχέση (απεμπλοκή) και, ενδεχομένως, να επιδεινωθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να διασφαλίζει ότι η απεμπλοκή αποτελεί μέτρο έσχατης ανάγκης, σύμφωνα με την πολιτική της Ένωσης για μηδενική ανοχή στην παιδική εργασία , τη στρατηγική της Ένωσης για τα δικαιώματα του παιδιού και την ημερομηνία-στόχο του 2025 που διακηρύχθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη για την πλήρη εξάλειψη της παιδικής εργασίας παγκοσμίως . Ο τερματισμός μιας επιχειρηματικής σχέσης στην οποία διαπιστώνεται παιδική εργασία θα μπορούσε να εκθέσει το παιδί σε ακόμα σοβαρότερες δυσμενείς επιπτώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στο ίδιο πνεύμα, οι γυναίκες σε επισφαλείς συνθήκες εργασίας ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σοβαρότερες δυσμενείς επιπτώσεις όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, με αποτέλεσμα να καθίσταται ακόμη πιο ευάλωτη η θέση τους. Ως εκ τούτου, αυτό θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν λαμβάνεται απόφαση σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα που πρέπει να ληφθούν , και η απεμπλοκή θα πρέπει να αποφεύγεται όταν οι επιπτώσεις της απεμπλοκής θα ήταν μεγαλύτερες από τις δυσμενείς επιπτώσεις που επιδιώκει να προλάβει ή να μετριάσει η εταιρεία. Σε καταστάσεις αναγκαστικής εργασίας που επιβάλλονται από το κράτος, όπου οι δυσμενείς επιπτώσεις οφείλονται στην οργάνωση των εν λόγω καταστάσεων από τις πολιτικές αρχές, δεν είναι δυνατή η απρόσκοπτη συνεργασία με όσους έχουν υποστεί δυσμενείς επιπτώσεις, ούτε ο μετριασμός των επιπτώσεων αυτών. Η παρούσα οδηγία θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι εταιρείες τερματίζουν μια επιχειρηματική σχέση στο πλαίσιο της οποίας υφίσταται αναγκαστική εργασία που επιβάλλεται από το κράτος. Επιπλέον, η υπεύθυνη αποδέσμευση θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις για τις εταιρείες που εξαρτώνται από το προϊόν ή επηρεάζονται από διαταραχές των εφοδιαστικών αλυσίδων.

(34)

Προκειμένου να συμμορφωθούν με την υποχρέωση πρόληψης και μετριασμού βάσει της παρούσας οδηγίας, οι εταιρείες θα πρέπει να υποχρεούνται να λάβουν τα ακόλουθα μέτρα, κατά περίπτωση. Όπου είναι αναγκαίο λόγω της πολυπλοκότητας των μέτρων πρόληψης, οι εταιρείες θα πρέπει να εκπονήσουν και να εφαρμόζουν σχέδιο προληπτικής δράσης. Οι εταιρείες θα πρέπει να επιδιώκουν να λαμβάνουν συμβατικές εγγυήσεις από τους άμεσους εταίρους με τους οποίους έχουν εδραιωμένη επιχειρηματική σχέση ότι θα διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας ή το σχέδιο προληπτικής δράσης , μεταξύ άλλων μέσω της επιδίωξης λήψης αντίστοιχων συμβατικών εγγυήσεων από τους δικούς τους εταίρους , στον βαθμό που οι δραστηριότητές τους αποτελούν μέρος της αξιακής αλυσίδας της εταιρείας . Οι συμβατικές εγγυήσεις θα πρέπει να συνοδεύονται από τα κατάλληλα μέτρα για την επαλήθευση της συμμόρφωσης. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ολοκληρωμένη πρόληψη των πραγματικών και δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων, οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να πραγματοποιούν επενδύσεις που αποσκοπούν στην πρόληψη των δυσμενών επιπτώσεων, να παρέχουν στοχευμένη και αναλογική στήριξη σε ΜΜΕ με τις οποίες έχουν εδραιωμένη επιχειρηματική σχέση, όπως χρηματοδότηση, για παράδειγμα, μέσω άμεσης χρηματοδότησης, δανείων με χαμηλό επιτόκιο, εγγυήσεων συνεχούς προμήθειας, και συνδρομής για την εξασφάλιση χρηματοδότησης, προκειμένου να συμβάλουν στην εφαρμογή του κώδικα δεοντολογίας ή του σχεδίου προληπτικής δράσης, ή τεχνική καθοδήγηση, όπως με τη μορφή κατάρτισης, αναβάθμισης των συστημάτων διαχείρισης, και να συνεργάζονται με άλλες εταιρείες.

(34)

Προκειμένου να συμμορφωθούν με την υποχρέωση πρόληψης και μετριασμού βάσει της παρούσας οδηγίας, οι εταιρείες θα πρέπει να υποχρεούνται να λάβουν τα ακόλουθα κατάλληλα μέτρα, κατά περίπτωση. Όπου είναι αναγκαίο λόγω της πολυπλοκότητας των μέτρων πρόληψης, οι εταιρείες θα πρέπει να εκπονήσουν και να εφαρμόζουν σχέδιο προληπτικής δράσης. Οι εταιρείες θα πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο να καθορίζουν, μέσω συμβατικών διατάξεων με εταίρο με τον οποίο έχουν επιχειρηματική σχέση, ότι ο εταίρος αυτός θα διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας της εταιρείας και , κατά περίπτωση , με ένα σχέδιο προληπτικής δράσης . Οι εταίροι με τους οποίους η  εταιρεία έχει επιχειρηματική σχέση θα μπορούσαν να καλούνται να επιδιώξουν τη σύναψη αντίστοιχων συμβατικών διατάξεων με τους δικούς τους εταίρους , στον βαθμό που οι δραστηριότητές τους αποτελούν μέρος της αξιακής αλυσίδας της εταιρείας .

(34α)

Οι συμβατικές διατάξεις δεν θα πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα τη μεταβίβαση της ευθύνης για την άσκηση της δέουσας επιμέλειας σύμφωνα με την παρούσα οδηγία, ούτε τη μεταβίβαση της υπαιτιότητας σε περίπτωση μη άσκησης της δέουσας επιμέλειας. Επιπλέον, οι συμβατικές διατάξεις θα πρέπει να είναι δίκαιες, εύλογες και αμερόληπτες υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, καθώς και να αντικατοπτρίζουν το κοινό καθήκον των μερών να επιδεικνύουν τη δέουσα επιμέλεια σε συνεχή συνεργασία. Οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να αξιολογούν κατά πόσον ο επιχειρηματικός εταίρος μπορεί εύλογα να αναμένεται ότι θα συμμορφωθεί με τις εν λόγω διατάξεις. Συχνά, οι συμβατικοί όροι επιβάλλονται μονομερώς σε έναν προμηθευτή από έναν αγοραστή, και κάθε παραβίασή τους είναι πιθανό να οδηγήσει σε μονομερή ενέργεια εκ μέρους του αγοραστή, όπως τερματισμός της σχέσης ή απεμπλοκή. Οι μονομερείς ενέργειες αυτού του είδους δεν είναι κατάλληλες στο πλαίσιο της δέουσας επιμέλειας και θα οδηγούσαν πιθανότατα σε δυσμενείς επιπτώσεις. Σε περίπτωση που η παραβίαση των εν λόγω συμβατικών διατάξεων επιφέρει δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις, η εταιρεία θα πρέπει να λάβει πρώτα τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη ή τον επαρκή μετριασμό των επιπτώσεων αυτών, αντί να εξετάσει το ενδεχόμενο καταγγελίας ή αναστολής της σύμβασης, σύμφωνα με το εφαρμοστέο δίκαιο. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ολοκληρωμένη πρόληψη των πραγματικών και δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων, οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να πραγματοποιούν επενδύσεις που αποσκοπούν στην πρόληψη των δυσμενών επιπτώσεων, να παρέχουν στοχευμένη και αναλογική οικονομική και διοικητική στήριξη σε ΜΜΕ με τις οποίες έχουν επιχειρηματική σχέση, όπως χρηματοδότηση, για παράδειγμα, μέσω άμεσης χρηματοδότησης, χαμηλότοκων δανείων, εγγυήσεων συνεχούς προμήθειας, και συνδρομής για την εξασφάλιση χρηματοδότησης, προκειμένου να συμβάλουν στην εφαρμογή του κώδικα δεοντολογίας ή του σχεδίου προληπτικής δράσης, ή τεχνική καθοδήγηση, όπως με τη μορφή κατάρτισης, αναβάθμισης των συστημάτων διαχείρισης, και να συνεργάζονται με άλλες εταιρείες.

(35)

Προκειμένου να αντικατοπτριστεί το πλήρες φάσμα των επιλογών που έχει στη διάθεσή της μια εταιρεία στις περιπτώσεις που οι δυνητικές επιπτώσεις δεν ήταν δυνατόν να αντιμετωπιστούν με τα περιγραφόμενα μέτρα πρόληψης ή ελαχιστοποίησης, η παρούσα οδηγία θα πρέπει επίσης να αναφέρεται στη δυνατότητα της εταιρείας να επιδιώξει τη σύναψη σύμβασης με τον έμμεσο επιχειρηματικό εταίρο, με σκοπό την επίτευξη της συμμόρφωσης με τον κώδικα δεοντολογίας της εταιρείας ή με σχέδιο προληπτικής δράσης, και να λάβει κατάλληλα μέτρα για την επαλήθευση της συμμόρφωσης της έμμεσης επιχειρηματικής σχέσης με τη σύμβαση.

(36)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η πρόληψη και ο μετριασμός των δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων πραγματοποιούνται αποτελεσματικά, οι εταιρείες θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στη συνεργασία τους με τις επιχειρηματικές σχέσεις στην αξιακή αλυσίδα, αντί να τερματίζουν την επιχειρηματική σχέση, καταλήγοντας σε αυτήν την επιλογή ως έσχατη λύση, αφού επιχειρήσουν ανεπιτυχώς να αποτρέψουν και να μετριάσουν τις δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις. Ωστόσο, για τις περιπτώσεις που οι δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με τα περιγραφόμενα μέτρα πρόληψης ή μετριασμού, η οδηγία θα πρέπει να αναφέρεται επίσης στην υποχρέωση των εταιρειών να απέχουν από τη σύναψη νέων ή την επέκταση υφιστάμενων σχέσεων με τον εν λόγω εταίρο και, εφόσον το δίκαιο που διέπει τις σχέσεις τους τούς παρέχει το δικαίωμα, είτε να αναστέλλουν προσωρινά τις εμπορικές σχέσεις με τον εν λόγω εταίρο, ενώ παράλληλα καταβάλλουν προσπάθειες πρόληψης και ελαχιστοποίησης , εάν υπάρχει εύλογη προσδοκία ότι οι προσπάθειες αυτές θα επιτύχουν βραχυπρόθεσμα· είτε να τερματίζουν την επιχειρηματική σχέση όσον αφορά τις σχετικές δραστηριότητες , εάν οι δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις είναι σοβαρές. Για να έχουν οι εταιρείες τη δυνατότητα να εκπληρώσουν την εν λόγω υποχρέωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα λύσης της επιχειρηματικής σχέσης σε συμβάσεις που διέπονται από το δίκαιό τους. Για την πρόληψη δυσμενών επιπτώσεων στο επίπεδο των έμμεσων επιχειρηματικών σχέσεων, είναι πιθανόν να απαιτείται συνεργασία με άλλη εταιρεία, για παράδειγμα με εταιρεία που έχει άμεση συμβατική σχέση με τον προμηθευτή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εν λόγω συνεργασία θα μπορούσε να είναι ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος να προληφθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις, ιδίως όταν η έμμεση επιχειρηματική σχέση δεν είναι έτοιμη να συνάψει σύμβαση με την εταιρεία. Στις περιπτώσεις αυτές, η εταιρεία θα πρέπει να συνεργάζεται με την οντότητα η οποία μπορεί να αποτρέψει ή να μετριάσει αποτελεσματικότερα τις δυσμενείς επιπτώσεις στο επίπεδο της έμμεσης επιχειρηματικής σχέσης, τηρώντας παράλληλα τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού.

(36)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η πρόληψη και ο μετριασμός των δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων πραγματοποιούνται αποτελεσματικά, οι εταιρείες θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στη συνεργασία τους με τις επιχειρηματικές σχέσεις στην αξιακή αλυσίδα, αντί να τερματίζουν την επιχειρηματική σχέση, καταλήγοντας σε αυτήν την επιλογή ως έσχατη λύση, αφού επιχειρήσουν ανεπιτυχώς να αποτρέψουν και να μετριάσουν τις δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις. Ωστόσο, για τις περιπτώσεις που οι δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις τις οποίες έχει προκαλέσει μια εταιρεία ή στις οποίες έχει συμβάλει και οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με τα περιγραφόμενα μέτρα πρόληψης ή μετριασμού , και δεν υπάρχει εύλογη προοπτική αλλαγής , η οδηγία θα πρέπει να αναφέρεται επίσης στην υποχρέωση των εταιρειών να απέχουν από τη σύναψη νέων ή την επέκταση υφιστάμενων σχέσεων με τον εν λόγω εταίρο και, εφόσον το δίκαιο που διέπει τις σχέσεις τους τούς παρέχει το δικαίωμα, ως έσχατη λύση και σύμφωνα με την αρχή της υπεύθυνης απεμπλοκής, είτε να αναστέλλουν προσωρινά τις εμπορικές σχέσεις με τον εν λόγω εταίρο, ενώ παράλληλα καταβάλλουν προσπάθειες πρόληψης και ελαχιστοποίησης· είτε να τερματίζουν την επιχειρηματική σχέση όσον αφορά τις σχετικές δραστηριότητες λόγω της σοβαρότητας των δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων, ή εάν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για προσωρινή αναστολή. Για να έχουν οι εταιρείες τη δυνατότητα να εκπληρώσουν την εν λόγω υποχρέωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα λύσης ή αναστολής της επιχειρηματικής σχέσης σε συμβάσεις που διέπονται από το δίκαιό τους. Όταν αποφασίζει να λύσει ή να αναστείλει μια επιχειρηματική σχέση, η εταιρεία θα πρέπει να αξιολογεί εάν οι δυσμενείς επιπτώσεις της εν λόγω απόφασης θα ήταν μεγαλύτερες από τις δυσμενείς επιπτώσεις που πρόκειται να προληφθούν ή να μετριαστούν. Όταν οι εταιρείες αναστέλλουν προσωρινά εμπορικές σχέσεις ή τερματίζουν επιχειρηματική σχέση, θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την πρόληψη, τον μετριασμό ή τον τερματισμό των επιπτώσεων της αναστολής ή του τερματισμού, ενημερώνουν εγκαίρως τον επιχειρηματικό εταίρο και διατηρούν την απόφαση αυτή υπό εξέταση. Για την πρόληψη δυσμενών επιπτώσεων στο επίπεδο των έμμεσων επιχειρηματικών σχέσεων, είναι πιθανόν να απαιτείται συνεργασία με άλλη εταιρεία, για παράδειγμα με εταιρεία που έχει άμεση συμβατική σχέση με τον προμηθευτή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εν λόγω συνεργασία θα μπορούσε να είναι ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος να προληφθούν οι δυσμενείς επιπτώσεις, ιδίως όταν η έμμεση επιχειρηματική σχέση δεν είναι έτοιμη να συνάψει σύμβαση με την εταιρεία. Στις περιπτώσεις αυτές, η εταιρεία θα πρέπει να συνεργάζεται με την οντότητα η οποία μπορεί να αποτρέψει ή να μετριάσει αποτελεσματικότερα τις δυσμενείς επιπτώσεις στο επίπεδο της έμμεσης επιχειρηματικής σχέσης, τηρώντας παράλληλα τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού.

(37)

Όσον αφορά τις άμεσες και έμμεσες επιχειρηματικές σχέσεις, η συνεργασία στο πλαίσιο του κλάδου, τα κλαδικά συστήματα και οι πολυμερείς πρωτοβουλίες μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία πρόσθετης επιρροής για τον προσδιορισμό, τον μετριασμό και την πρόληψη δυσμενών επιπτώσεων. Ως εκ τούτου, οι εταιρείες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να βασίζονται σε τέτοιες πρωτοβουλίες για να στηρίξουν την εκπλήρωση των οικείων υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας που ορίζονται στην παρούσα οδηγία , στον βαθμό που τα εν λόγω συστήματα και οι εν λόγω πρωτοβουλίες είναι κατάλληλα για τη στήριξη της εκπλήρωσης των εν λόγω υποχρεώσεων . Οι εταιρείες θα μπορούσαν να αξιολογούν , με δική τους πρωτοβουλία , την εναρμόνιση των εν λόγω συστημάτων και πρωτοβουλιών με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα οδηγία . Για να διασφαλιστεί πλήρης ενημέρωση σχετικά με τέτοιες πρωτοβουλίες, η οδηγία θα πρέπει επίσης να αναφέρεται στη δυνατότητα της Επιτροπής και των κρατών μελών να διευκολύνουν τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τέτοια συστήματα ή τέτοιες πρωτοβουλίες και τα αποτελέσματά τους. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, μπορεί να εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση της καταλληλότητας κλαδικών συστημάτων του κλάδου και πολυμερών πρωτοβουλιών .

(37)

Τα κλαδικά συστήματα και οι πολυμερείς πρωτοβουλίες μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία πρόσθετης επιρροής για τον προσδιορισμό, τον μετριασμό και την πρόληψη δυσμενών επιπτώσεων. Ως εκ τούτου, οι εταιρείες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε τέτοιες πρωτοβουλίες για να στηρίξουν την εκπλήρωση πτυχών των υποχρεώσεων τους ως προς τη δέουσα επιμέλεια, μεταξύ άλλων για τον συντονισμό της κοινής επιρροής , την επίτευξη αποδοτικότητας, την κλιμάκωση των βέλτιστων πρακτικών και την αναζήτηση εμπειρογνωσίας σχετικά με συγκεκριμένους τομείς, γεωγραφικές περιοχές, βασικά προϊόντα ή ζητήματα κινδύνου. Η έννοια των πρωτοβουλιών είναι ευρεία και περιλαμβάνει πρωτοβουλίες για τη στήριξη , την παρακολούθηση, την πιστοποίηση και/ή την επαλήθευση πτυχών της δέουσας επιμέλειας μιας εταιρείας, ή τη δέουσα επιμέλεια που ασκείται από τις θυγατρικές της και/ή στο πλαίσιο των επιχειρηματικών σχέσεών της . Οι πρωτοβουλίες αυτές μπορούν να αναπτύσσονται και να εποπτεύονται από κυβερνήσεις , κλαδικές ενώσεις, ομάδες ενδιαφερόμενων οργανισμών , κοινωνικούς εταίρους ή οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, και να περιλαμβάνουν οργανώσεις παρακολούθησης, παγκόσμιες συμφωνίες-πλαίσια, τομεακούς διαλόγους και πρωτοβουλίες που πιστοποιούν πτυχές της δέουσας επιμέλειας . Για να διασφαλιστεί πλήρης ενημέρωση σχετικά με τέτοιες πρωτοβουλίες, η οδηγία θα πρέπει επίσης να αναφέρεται στη δυνατότητα της Επιτροπής και των κρατών μελών να διευκολύνουν τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τέτοια συστήματα ή τέτοιες πρωτοβουλίες και τα αποτελέσματά τους. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, τον ΟΟΣΑ και τους σχετικούς ενδιαφερόμενους, θα πρέπει να εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές για την αξιολόγηση του ακριβούς πεδίου εφαρμογής, της ευθυγράμμισης με την παρούσα οδηγία, και της αξιοπιστίας των κλαδικών συστημάτων και πολυμερών πρωτοβουλιών. Οι εταιρείες που συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες του κλάδου ή πολυμερείς πρωτοβουλίες ή καταφεύγουν σε επαλήθευση από τρίτους για πτυχές της δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να εξακολουθούν να είναι σε θέση να τιμωρούνται ή να θεωρούνται υπεύθυνες για παραβιάσεις της παρούσας οδηγίας και για τις σχετικές ζημίες που υπέστησαν τα θύματα. Τα ελάχιστα πρότυπα για τους τρίτους φορείς επαλήθευσης που θα εγκριθούν μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων δυνάμει της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να αναπτυχθούν σε στενή διαβούλευση με όλα τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη και να επανεξεταστούν υπό το πρίσμα της καταλληλότητάς τους σύμφωνα με τους στόχους της παρούσας οδηγίας. Οι τρίτοι φορείς επαλήθευσης θα πρέπει να υπόκεινται σε εποπτεία από τις αρμόδιες αρχές και, εφόσον απαιτείται, να υπόκεινται σε κυρώσεις, σύμφωνα με την εθνική και την ενωσιακή νομοθεσία.

(38)

Στο πλαίσιο των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας που ορίζονται στην παρούσα οδηγία, εάν μια εταιρεία προσδιορίσει πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα ή το περιβάλλον, θα πρέπει να λάβει κατάλληλα μέτρα για τον τερματισμό τους. Μπορεί να αναμένεται ότι μια εταιρεία έχει τη δυνατότητα να τερματίσει τις πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις που επιφέρουν οι δραστηριότητές της και οι θυγατρικές της. Ωστόσο, θα πρέπει να διευκρινίζεται ότι, όσον αφορά τις εδραιωμένες επιχειρηματικές σχέσεις, όταν οι δυσμενείς επιπτώσεις δεν μπορούν να τερματιστούν, οι εταιρείες θα πρέπει να ελαχιστοποιούν την έκταση των εν λόγω επιπτώσεων. Για την ελαχιστοποίηση της έκτασης των δυσμενών επιπτώσεων θα πρέπει να απαιτείται αποτέλεσμα όσο το δυνατόν εγγύτερο στον τερματισμό των δυσμενών επιπτώσεων. Προκειμένου να παρέχεται στις εταιρείες νομική σαφήνεια και ασφάλεια δικαίου, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να καθορίζει τα μέτρα τα οποία θα πρέπει να λάβουν οι εταιρείες προκειμένου να τερματίσουν τις πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον και να ελαχιστοποιήσουν την έκτασή τους, κατά περίπτωση ανάλογα με τις περιστάσεις.

(38)

Στο πλαίσιο των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας που ορίζονται στην παρούσα οδηγία, εάν μια εταιρεία προσδιορίσει πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, θα πρέπει να λάβει κατάλληλα μέτρα για τον τερματισμό τους. Μπορεί να αναμένεται ότι μια εταιρεία έχει τη δυνατότητα να τερματίσει τις πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις που επιφέρουν οι δραστηριότητές της και οι θυγατρικές της. Ωστόσο, θα πρέπει να διευκρινίζεται ότι, όταν οι δυσμενείς επιπτώσεις δεν μπορούν να τερματιστούν, οι εταιρείες θα πρέπει να μετριάζουν την έκταση των εν λόγω επιπτώσεων , συνεχίζοντας παράλληλα τις προσπάθειες για τον τερματισμό των δυσμενών επιπτώσεων, και εφαρμόζοντας σχέδιο διορθωτικής δράσης, το οποίο καταρτίζεται σε διαβούλευση με τα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη . Για την ελαχιστοποίηση της έκτασης των δυσμενών επιπτώσεων θα πρέπει να απαιτείται αποτέλεσμα όσο το δυνατόν εγγύτερο στον τερματισμό των δυσμενών επιπτώσεων. Προκειμένου να παρέχεται στις εταιρείες νομική σαφήνεια και ασφάλεια δικαίου, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να καθορίζει τα μέτρα τα οποία θα πρέπει να λάβουν οι εταιρείες προκειμένου να τερματίσουν τις πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον και να ελαχιστοποιήσουν την έκτασή τους, κατά περίπτωση ανάλογα με τις περιστάσεις.

(39)

Προκειμένου να συμμορφώνονται με την υποχρέωση τερματισμού και ελαχιστοποίησης της έκτασης των πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων βάσει της παρούσας οδηγίας, οι εταιρείες θα πρέπει να υποχρεούνται να λαμβάνουν τα ακόλουθα μέτρα, κατά περίπτωση. Θα πρέπει να εξουδετερώνουν τις δυσμενείς επιπτώσεις ή να ελαχιστοποιούν την έκτασή τους, λαμβάνοντας μέτρα ανάλογα προς τη σημασία και την κλίμακα των δυσμενών επιπτώσεων και προς τη συμβολή της συμπεριφοράς της εταιρείας στις δυσμενείς επιπτώσεις. Όταν είναι αναγκαίο, στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει δυνατότητα άμεσου τερματισμού των δυσμενών επιπτώσεων, οι εταιρείες θα πρέπει να εκπονούν και να εφαρμόζουν σχέδιο διορθωτικής δράσης με εύλογα και σαφώς καθορισμένα χρονοδιαγράμματα δράσης και με ποιοτικούς και ποσοτικούς δείκτες για τη μέτρηση της βελτίωσης. Οι εταιρείες θα πρέπει να επιδιώκουν επίσης να λαμβάνουν συμβατικές εγγυήσεις από τους άμεσους επιχειρηματικούς εταίρους με τους οποίους έχουν εδραιωμένη επιχειρηματική σχέση ότι θα διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας της εταιρείας και, κατά περίπτωση, με ένα σχέδιο προληπτικής δράσης , μεταξύ άλλων μέσω της επιδίωξης λήψης αντίστοιχων συμβατικών εγγυήσεων από τους δικούς τους εταίρους, στον βαθμό που οι δραστηριότητές τους αποτελούν μέρος της αξιακής αλυσίδας της εταιρείας. Οι συμβατικές εγγυήσεις θα πρέπει να συνοδεύονται από τα κατάλληλα μέτρα για την επαλήθευση της συμμόρφωσης . Τέλος, οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να πραγματοποιούν επενδύσεις με στόχο την παύση ή την ελαχιστοποίηση της έκτασης των δυσμενών επιπτώσεων, να παρέχουν στοχευμένη και αναλογική στήριξη σε ΜΜΕ με τις οποίες έχουν εδραιωμένη επιχειρηματική σχέση και να συνεργάζονται με άλλες οντότητες, μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, με σκοπό την αύξηση της ικανότητας της εταιρείας να τερματίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις.

(39)

Προκειμένου να συμμορφώνονται με την υποχρέωση τερματισμού και μετριασμού της έκτασης των πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων βάσει της παρούσας οδηγίας, οι εταιρείες θα πρέπει να υποχρεούνται να λαμβάνουν τα ακόλουθα μέτρα, κατά περίπτωση. Θα πρέπει να εξουδετερώνουν τις δυσμενείς επιπτώσεις ή να μετριάζουν επαρκώς την έκτασή τους, επαναφέροντας τα θιγόμενα πρόσωπα, ομάδες και κοινότητες και /ή το περιβάλλον σε κατάσταση ισοδύναμη ή όσο το δυνατόν πλησιέστερη στην κατάστασή τους πριν από τις δυσμενείς επιπτώσεις. Όταν είναι αναγκαίο, στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει δυνατότητα άμεσου τερματισμού των δυσμενών επιπτώσεων, οι εταιρείες θα πρέπει να εκπονούν και να εφαρμόζουν σχέδιο διορθωτικής δράσης με εύλογα και σαφώς καθορισμένα χρονοδιαγράμματα για την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων και δράσεων και με ποιοτικούς και ποσοτικούς δείκτες για τη μέτρηση της βελτίωσης. Οι εταιρείες θα μπορούσαν επίσης να καθορίζουν, μέσω συμβατικών διατάξεων με εταίρο με τον οποίο έχουν επιχειρηματική σχέση, ότι ο εταίρος αυτός θα διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τον κώδικα δεοντολογίας της εταιρείας και, κατά περίπτωση, με ένα σχέδιο διορθωτικής δράσης . Οι εταίροι με τους οποίους η εταιρεία έχει επιχειρηματική σχέση θα μπορούσαν να καλούνται να θεσπίσουν αντίστοιχες εύλογες, αμερόληπτες και δίκαιες συμβατικές διατάξεις με τους δικούς τους εταίρους, στον βαθμό που οι δραστηριότητές τους αποτελούν μέρος της αξιακής αλυσίδας της εταιρείας. Οι συμβατικές διατάξεις θα πρέπει να συνοδεύονται από μέτρα για την υποστήριξη της άσκησης δέουσας επιμέλειας, όπως περιγράφεται στην παρούσα οδηγία. Επιπλέον, οι συμβατικές διατάξεις θα πρέπει να είναι δίκαιες, εύλογες και αμερόληπτες και να αντικατοπτρίζουν τα κοινά καθήκοντα των μερών για την άσκηση δέουσας επιμέλειας στο πλαίσιο συνεχούς συνεργασίας, με έμφαση στη λήψη κατάλληλων μέτρων για τον τερματισμό των δυσμενών επιπτώσεων. Οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να αξιολογούν κατά πόσον ο επιχειρηματικός εταίρος μπορεί εύλογα να αναμένεται ότι θα συμμορφωθεί με τις εν λόγω διατάξεις. Συχνά, οι συμβατικοί όροι επιβάλλονται μονομερώς σε έναν προμηθευτή από έναν αγοραστή, και κάθε παραβίασή τους είναι πιθανό να οδηγήσει σε μονομερή ενέργεια εκ μέρους του αγοραστή, όπως τερματισμός της σχέσης ή απεμπλοκή. Οι μονομερείς ενέργειες αυτού του είδους δεν είναι κατάλληλες στο πλαίσιο της δέουσας επιμέλειας και θα οδηγούσαν πιθανότατα σε δυσμενείς επιπτώσεις. Σε περίπτωση που η παραβίαση των εν λόγω συμβατικών διατάξεων επιφέρει δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις, η εταιρεία θα πρέπει να λάβει πρώτα τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη ή τον επαρκή μετριασμό των επιπτώσεων αυτών, αντί να εξετάσει το ενδεχόμενο καταγγελίας ή αναστολής της σύμβασης, σύμφωνα με το εφαρμοστέο δίκαιο . Τέλος, οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να πραγματοποιούν επενδύσεις με στόχο την παύση ή τον μετριασμό της έκτασης των δυσμενών επιπτώσεων, να παρέχουν στοχευμένη και αναλογική στήριξη σε ΜΜΕ με τις οποίες έχουν επιχειρηματική σχέση και να συνεργάζονται με άλλες οντότητες, μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, με σκοπό την αύξηση της ικανότητας της εταιρείας να τερματίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις.

(40)

Προκειμένου να αντικατοπτριστεί το πλήρες φάσμα των επιλογών που έχει στη διάθεσή της μια εταιρεία στις περιπτώσεις που οι πραγματικές επιπτώσεις δεν ήταν δυνατόν να αντιμετωπιστούν με τα περιγραφόμενα μέτρα, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να αναφέρεται επίσης στη δυνατότητα της εταιρείας να επιδιώξει τη σύναψη σύμβασης με τον έμμεσο επιχειρηματικό εταίρο, με σκοπό την επίτευξη της συμμόρφωσης με τον κώδικα δεοντολογίας της εταιρείας ή με σχέδιο διορθωτικής δράσης, και να λάβει κατάλληλα μέτρα για την επαλήθευση της συμμόρφωσης της έμμεσης επιχειρηματικής σχέσης με τη σύμβαση.

(41)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο τερματισμός ή η ελαχιστοποίηση των πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων πραγματοποιούνται αποτελεσματικά, οι εταιρείες θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στη συνεργασία με τις επιχειρηματικές σχέσεις στην αξιακή αλυσίδα, αντί του τερματισμού της επιχειρηματικής σχέσης, καταλήγοντας σε αυτήν την επιλογή ως έσχατη λύση, αφού επιχειρήσουν ανεπιτυχώς να τερματίσουν ή να ελαχιστοποιήσουν τις δυσμενείς επιπτώσεις. Ωστόσο, για τις περιπτώσεις στις οποίες οι πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις δεν ήταν δυνατόν να τερματιστούν ή να μετριαστούν επαρκώς με τα περιγραφόμενα μέτρα, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να αναφέρεται επίσης στην υποχρέωση των εταιρειών να μη συνάπτουν νέες ή επεκτείνουν υπάρχουσες σχέσεις με τον εν λόγω εταίρο και, εφόσον το δίκαιο που διέπει τις σχέσεις τους τούς παρέχει το δικαίωμα, είτε να αναστέλλουν προσωρινά τις εμπορικές σχέσεις με τον εν λόγω εταίρο, ενώ καταβάλλουν παράλληλα προσπάθειες για τον τερματισμό ή την ελαχιστοποίηση της έκτασης των δυσμενών επιπτώσεων, είτε να τερματίζουν την επιχειρηματική σχέση όσον αφορά τις σχετικές δραστηριότητες, εάν οι δυσμενείς επιπτώσεις θεωρούνται σοβαρές. Για να έχουν οι εταιρείες τη δυνατότητα να εκπληρώσουν την εν λόγω υποχρέωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα λύσης της επιχειρηματικής σχέσης σε συμβάσεις που διέπονται από το δίκαιό τους.

(41)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο τερματισμός ή η ελαχιστοποίηση των πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων πραγματοποιούνται αποτελεσματικά, οι εταιρείες θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στη συνεργασία με τις επιχειρηματικές σχέσεις στην αξιακή αλυσίδα, αντί του τερματισμού της επιχειρηματικής σχέσης, καταλήγοντας σε αυτήν την επιλογή ως έσχατη λύση, αφού επιχειρήσουν ανεπιτυχώς να τερματίσουν ή να ελαχιστοποιήσουν τις δυσμενείς επιπτώσεις. Ωστόσο, για τις περιπτώσεις στις οποίες οι πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις τις οποίες προκάλεσε ή στις οποίες συνέβαλε μια εταιρεία δεν ήταν δυνατόν να τερματιστούν ή να μετριαστούν επαρκώς με το περιγραφόμενο μέτρο, και δεν υπάρχει εύλογη προοπτική αλλαγής, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να αναφέρεται επίσης στην υποχρέωση των εταιρειών να μη συνάπτουν νέες ή επεκτείνουν υπάρχουσες σχέσεις με τον εν λόγω εταίρο και, εφόσον το δίκαιο που διέπει τις σχέσεις τους τούς παρέχει το δικαίωμα, ως έσχατη λύση και σύμφωνα με την αρχή της υπεύθυνης απεμπλοκής, είτε να αναστέλλουν προσωρινά τις εμπορικές σχέσεις με τον εν λόγω εταίρο, ενώ καταβάλλουν παράλληλα προσπάθειες για τον τερματισμό ή τον μετριασμό των δυσμενών επιπτώσεων, είτε να τερματίζουν την επιχειρηματική σχέση όσον αφορά τις σχετικές δραστηριότητες λόγω της σοβαρότητας των πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων ή εάν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για προσωρινή αναστολή. Για να έχουν οι εταιρείες τη δυνατότητα να εκπληρώσουν την εν λόγω υποχρέωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα λύσης ή αναστολής της επιχειρηματικής σχέσης σε συμβάσεις που διέπονται από το δίκαιό τους. Όταν αποφασίζει να λύσει ή να αναστείλει μια επιχειρηματική σχέση, η εταιρεία θα πρέπει να αξιολογεί εάν οι δυσμενείς επιπτώσεις της εν λόγω απόφασης θα ήταν μεγαλύτερες από τις δυσμενείς επιπτώσεις που πρόκειται να τερματιστούν ή να μετριαστούν. Όταν οι εταιρείες αναστέλλουν προσωρινά εμπορικές σχέσεις ή τερματίζουν επιχειρηματική σχέση, θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για την πρόληψη, τον μετριασμό ή τον τερματισμό των επιπτώσεων της αναστολής ή του τερματισμού, ενημερώνουν εγκαίρως τον επιχειρηματικό εταίρο και διατηρούν την απόφαση υπό εξέταση.

(41α)

Όταν μια εταιρεία έχει προκαλέσει πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις ή έχει συμβάλει σε αυτές, θα πρέπει να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για την επανόρθωση των επιπτώσεων αυτών. Τα επανορθωτικά μέτρα θα πρέπει να αποσκοπούν στην επαναφορά των θιγόμενων προσώπων και ομάδων ή κοινοτήτων και/ή του περιβάλλοντος σε κατάσταση ισοδύναμη ή όσο το δυνατόν πλησιέστερη στην κατάστασή τους πριν από τις επιπτώσεις, και να αναπτύσσονται με συνεκτίμηση των αναγκών των επηρεαζόμενων ενδιαφερόμενων μερών και των απόψεων που αυτά εκφράζουν. Τα μέτρα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αποζημίωση, επιστροφή, αποκατάσταση, δημόσια συγγνώμη, επαναφορά στην προτέρα κατάσταση ή καλόπιστη συνεργασία στο πλαίσιο ερευνών. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτείται χρηματική αντιστάθμιση για την εν λόγω επαναφορά. Όταν μια εταιρεία συνδέεται άμεσα με δυσμενείς επιπτώσεις, θα πρέπει να της επιτρέπεται να συμμετέχει οικειοθελώς σε τυχόν επανορθωτικά μέτρα, κατά περίπτωση, και να εξετάζει το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει την επιρροή που ασκεί στα υπεύθυνα μέρη, ώστε να καταστεί δυνατή η επανόρθωση τυχόν ζημίας που προκλήθηκε από τις επιπτώσεις. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη που επηρεάζονται από δυσμενείς επιπτώσεις δεν θα πρέπει να υποχρεούνται να επιδιώξουν επανόρθωση πριν από την προβολή αξίωσης ενώπιον δικαστηρίου.

(42)

Οι εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα σε πρόσωπα και οργανισμούς να υποβάλλουν καταγγελίες απευθείας σε αυτές, στην περίπτωση εύλογων ανησυχιών σχετικά με πραγματικές ή δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον. Στους οργανισμούς που θα μπορούσαν να υποβάλουν τέτοιες καταγγελίες θα πρέπει να περιλαμβάνονται οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι άλλοι εκπρόσωποι εργαζομένων που εκπροσωπούν άτομα τα οποία εργάζονται στη σχετική αξιακή αλυσίδα, καθώς και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται στους τομείς που σχετίζονται με την εν λόγω αξιακή αλυσίδα, στις περιπτώσεις που γνωρίζουν δυνητικές ή πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις. Οι εταιρείες θα πρέπει να θεσπίσουν διαδικασία για την εξέταση των εν λόγω καταγγελιών και να ενημερώνουν τους εργαζομένους, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τους άλλους εκπροσώπους των εργαζομένων, κατά περίπτωση, σχετικά με τις εν λόγω διαδικασίες. Η προσφυγή στον μηχανισμό υποβολής καταγγελιών και επανόρθωσης δεν θα πρέπει να εμποδίζει τον καταγγέλλοντα να προσφύγει σε ένδικα βοηθήματα . Σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, οι καταγγέλλοντες θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν από την εταιρεία να δώσει κατάλληλη συνέχεια στην καταγγελία και να συναντηθούν με κατάλληλου επιπέδου εκπροσώπους της εταιρείας προκειμένου να συζητήσουν τις δυνητικές ή πραγματικές σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις που αποτελούν το αντικείμενο της καταγγελίας. Η πρόσβαση αυτή δεν θα πρέπει να οδηγεί σε παράλογα αιτήματα προς τις εταιρείες.

(42)

Οι εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν δημοσίως διαθέσιμους και αποτελεσματικούς μηχανισμούς κοινοποιήσεων και εξωδικαστικών καταγγελιών σε επιχειρησιακό επίπεδο, τους οποίους να μπορούν να χρησιμοποιούν πρόσωπα και οργανισμοί για να υποβάλουν κοινοποιήσεις ή καταγγελίες και να ζητήσουν επανόρθωση σε περίπτωση εύλογων ανησυχιών σχετικά με πραγματικές ή δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον στην αξιακή αλυσίδα . Μεταξύ των προσώπων και των οργανισμών που θα μπορούσαν να υποβάλουν τις εν λόγω καταγγελίες θα πρέπει να περιλαμβάνονται πρόσωπα που επηρεάζονται ή έχουν βάσιμους λόγους να πιστεύουν ότι ενδέχεται να επηρεαστούν, και οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους, συνδικαλιστικές οργανώσεις και άλλοι εκπρόσωποι των εργαζομένων που εκπροσωπούν άτομα που εργάζονται στην οικεία αξιακή αλυσίδα, καθώς και αξιόπιστες και έμπειρες οργανώσεις στους στόχους των οποίων περιλαμβάνεται η προστασία του περιβάλλοντος. Οι κοινοποιήσεις μπορούν να υποβάλλονται από τα ανωτέρω πρόσωπα και οργανισμούς, καθώς και από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται στους τομείς που σχετίζονται με την εν λόγω αξιακή αλυσίδα, στις περιπτώσεις που γνωρίζουν δυνητικές ή πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις , και νομικά και φυσικά πρόσωπα που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον . Οι εταιρείες θα πρέπει να θεσπίσουν διαδικασία για την εξέταση των εν λόγω κοινοποιήσεων και καταγγελιών και να ενημερώνουν τους εργαζομένους, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τους άλλους εκπροσώπους των εργαζομένων, κατά περίπτωση, σχετικά με τις εν λόγω διαδικασίες. Οι εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα υποβολής κοινοποιήσεων και καταγγελιών μέσω συμφωνιών συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων πρωτοβουλιών του κλάδου, με άλλες εταιρείες ή οργανισμούς, μέσω της συμμετοχής τους σε πολυμερείς μηχανισμούς καταγγελιών ή μέσω της συμμετοχής τους σε μια συνολική συμφωνία-πλαίσιο. Η υποβολή κοινοποίησης ή καταγγελίας δεν θα πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση ούτε να εμποδίζει το πρόσωπο που την υποβάλλει να έχει πρόσβαση στη διαδικασία τεκμηριωμένων ανησυχιών ή σε δικαστικούς ή άλλους εξωδικαστικούς μηχανισμούς, όπως τα εθνικά σημεία επαφής του ΟΟΣΑ, όπου αυτά υπάρχουν . Σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, τα πρόσωπα που υποβάλλουν καταγγελίες ή κοινοποιήσεις, όταν δεν τις υποβάλλουν ανώνυμα, θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν από την εταιρεία έγκαιρη και κατάλληλη επακολούθηση, και τα πρόσωπα που υποβάλλουν καταγγελίες θα πρέπει επιπλέον να έχουν το δικαίωμα να έρθουν σε επαφή με τους εκπροσώπους της εταιρείας σε κατάλληλο επίπεδο προκειμένου να συζητήσουν σχετικά με τις δυνητικές ή πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις που αποτελούν το αντικείμενο της καταγγελίας , να τους παρέχεται το σκεπτικό σχετικά με το κατά πόσον μια καταγγελία έχει θεωρηθεί βάσιμη ή αβάσιμη και να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνονται και τις ενέργειες που πραγματοποιούνται, καθώς και να ζητούν επανόρθωση ή συμβολή στην επανόρθωση . Η πρόσβαση αυτή δεν θα πρέπει να οδηγεί σε παράλογα αιτήματα προς τις εταιρείες. Οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να είναι υπεύθυνες να διασφαλίζουν ότι τα πρόσωπα που υποβάλλουν καταγγελία προστατεύονται από πιθανά αντίποινα και αντεκδικήσεις, μεταξύ άλλων διασφαλίζοντας την ανωνυμία ή την εμπιστευτικότητα στη διαδικασία υποβολής κοινοποιήσεων και καταγγελιών, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Η διαδικασία υποβολής κοινοποιήσεων και εξωδικαστικών καταγγελιών θα πρέπει να είναι νόμιμη, προσβάσιμη, προβλέψιμη, δίκαιη, διαφανής, συμβατή με τα δικαιώματα, και να λαμβάνει υπόψη την έμφυλη και την πολιτισμική διάσταση, με βάση τη συνεργασία και τον διάλογο, και προσαρμόσιμη, όπως ορίζεται στα κριτήρια αποτελεσματικότητας για τους εξωδικαστικούς μηχανισμούς καταγγελιών, στην αρχή 31 των κατευθυντήριων αρχών των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα και στο Γενικό Σχόλιο αριθ. 6 της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Οι εταιρείες θα πρέπει να ενημερώνουν τα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με την ύπαρξη, τους στόχους και τις διαδικασίες των μηχανισμών κοινοποιήσεων και καταγγελιών, στην επίσημη γλώσσα ή γλώσσες του κράτους στο οποίο δραστηριοποιούνται, μεταξύ άλλων όσον αφορά τον τρόπο πρόσβασης σε αυτές, τις αποφάσεις και τα επανορθωτικά μέτρα που αφορούν μια εταιρεία και τον τρόπο με τον οποίο η εταιρεία τα εφαρμόζει. Οι εργαζόμενοι και οι εκπρόσωποί τους θα πρέπει επίσης να προστατεύονται κατάλληλα, και οι οποιεσδήποτε προσπάθειες εξωδικαστικής επανόρθωσης δεν θα πρέπει να θίγουν την ενθάρρυνση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και της αναγνώρισης των συνδικαλιστικών οργανώσεων και δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να υπονομεύουν τον ρόλο των νόμιμων συνδικαλιστικών οργανώσεων ή των εκπροσώπων των εργαζομένων στην αντιμετώπιση εργασιακών διαφορών.

(43)

Οι εταιρείες θα πρέπει να παρακολουθούν την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα των μέτρων δέουσας επιμέλειας που λαμβάνουν . Θα πρέπει να διενεργούν περιοδικές αξιολογήσεις των δικών τους δραστηριοτήτων, των δραστηριοτήτων των θυγατρικών τους και , όταν σχετίζονται με τις αξιακές αλυσίδες της εταιρείας, των δραστηριοτήτων των εδραιωμένων επιχειρηματικών τους σχέσεων, με σκοπό να παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα του προσδιορισμού, της πρόληψης, της ελαχιστοποίησης, του τερματισμού και του μετριασμού των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον. Οι εν λόγω αξιολογήσεις θα πρέπει να επαληθεύουν ότι οι δυσμενείς επιπτώσεις προσδιορίζονται δεόντως, ότι εφαρμόζονται μέτρα δέουσας επιμέλειας και ότι οι δυσμενείς επιπτώσεις έχουν πράγματι προληφθεί ή τερματιστεί. Προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι εν λόγω αξιολογήσεις είναι επικαιροποιημένες, θα πρέπει να διενεργούνται τουλάχιστον κάθε 12 μήνες και να αναθεωρούνται στο μεσοδιάστημα , εάν υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρείται ότι ενδέχεται να έχουν προκύψει σημαντικοί νέοι κίνδυνοι δυσμενών επιπτώσεων.

(43)

Οι εταιρείες θα πρέπει να επαληθεύουν συνεχώς ότι εφαρμόζονται τα μέτρα που λαμβάνουν σύμφωνα με την παρούσα οδηγία και να παρακολουθούν την επάρκεια και την αποτελεσματικότητά τους . Θα πρέπει να διενεργούν αξιολογήσεις των δικών τους δραστηριοτήτων, προϊόντων και υπηρεσιών, καθώς και εκείνων των θυγατρικών τους και των επιχειρηματικών τους σχέσεων, με σκοπό να παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα του προσδιορισμού, της πρόληψης, της ελαχιστοποίησης, του τερματισμού , του μετριασμού και της επανόρθωσης των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον. Οι εν λόγω αξιολογήσεις θα πρέπει να επαληθεύουν ότι οι δυσμενείς επιπτώσεις προσδιορίζονται δεόντως, ότι εφαρμόζονται μέτρα δέουσας επιμέλειας και ότι οι δυσμενείς επιπτώσεις έχουν πράγματι προληφθεί ή τερματιστεί. Προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι εν λόγω αξιολογήσεις είναι επικαιροποιημένες, θα πρέπει να διενεργούνται συνεχώς και μετά από κάθε σημαντική αλλαγή, και να αναθεωρούνται συνεχώς , εάν υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να θεωρείται ότι ενδέχεται να έχουν προκύψει σημαντικοί νέοι κίνδυνοι δυσμενών επιπτώσεων. Οι εταιρείες θα πρέπει να διατηρούν για 10 έτη την τεκμηρίωση που αποδεικνύει τη συμμόρφωσή τους με την απαίτηση αυτή.

(44)

Όπως και στα υφιστάμενα διεθνή πρότυπα που ορίζονται στις κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα και στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ, αποτελεί μέρος της απαίτησης δέουσας επιμέλειας η εξωτερική κοινοποίηση συναφών πληροφοριών σχετικά με τις πολιτικές, τις διαδικασίες και τις δραστηριότητες δέουσας επιμέλειας που διεξάγονται με σκοπό τον προσδιορισμό και την αντιμετώπιση πραγματικών ή δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένων των πορισμάτων και των αποτελεσμάτων των εν λόγω δραστηριοτήτων. Η πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας 2013/34/ΕΕ όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες καθορίζει τις σχετικές υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων για τις εταιρείες που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία. Ως εκ τούτου, προκειμένου να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων, η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να εισαγάγει νέες υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων πέραν εκείνων που προβλέπονται στην οδηγία 2013/34/ΕΕ για τις εταιρείες που καλύπτονται από την εν λόγω οδηγία, καθώς και των προτύπων υποβολής εκθέσεων που θα πρέπει να αναπτυχθούν στο πλαίσιο αυτής. Όσον αφορά τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, αλλά δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2013/34/ΕΕ, προκειμένου να συμμορφώνονται με την οικεία υποχρέωση κοινοποίησης στο πλαίσιο της δέουσας επιμέλειας δυνάμει της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να δημοσιεύουν στον ιστότοπό τους ετήσια κατάσταση, σε γλώσσα ευρέως διαδεδομένη στον τομέα των διεθνών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων .

(44)

Όπως και στα υφιστάμενα διεθνή πρότυπα που ορίζονται στις κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα και στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ, αποτελεί μέρος της απαίτησης δέουσας επιμέλειας η εξωτερική κοινοποίηση συναφών πληροφοριών σχετικά με τις πολιτικές, τις διαδικασίες και τις δραστηριότητες δέουσας επιμέλειας που διεξάγονται με σκοπό τον προσδιορισμό και την αντιμετώπιση πραγματικών ή δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένων των πορισμάτων και των αποτελεσμάτων των εν λόγω δραστηριοτήτων. Η οδηγία 2013/34/ΕΕ όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρείες καθορίζει τις σχετικές υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων για τις εταιρείες που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία , όπως και ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/2088 περί γνωστοποιήσεων αειφορίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, για τις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις . Ως εκ τούτου, προκειμένου να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων, η παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να εισαγάγει νέες υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων πέραν εκείνων που προβλέπονται στην οδηγία 2013/34/ΕΕ για τις εταιρείες που καλύπτονται από την εν λόγω οδηγία, καθώς και των προτύπων υποβολής εκθέσεων που θα πρέπει να αναπτυχθούν στο πλαίσιο αυτής , ούτε θα πρέπει να εισαγάγει νέες υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων πέραν εκείνων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2088 . Όσον αφορά τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, αλλά δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2013/34/ΕΕ, προκειμένου να συμμορφώνονται με την οικεία υποχρέωση κοινοποίησης στο πλαίσιο της δέουσας επιμέλειας δυνάμει της παρούσας οδηγίας, θα πρέπει να δημοσιεύουν στον ιστότοπό τους ετήσια κατάσταση που συνάδει με τις εν λόγω απαιτήσεις σε μία τουλάχιστον από τις επίσημες γλώσσες της Ένωσης .

(44α)

Οι απαιτήσεις για τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας και ταυτόχρονα υπόκεινται σε απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων σύμφωνα με τα άρθρα 19α, 29α και 40α της οδηγίας 2013/34/ΕΕ και, επομένως, θα πρέπει να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας, όπως ορίζεται στα άρθρα 19α, 29α και 40α της οδηγίας 2013/34/ΕΕ, θα πρέπει να νοούνται ως απαίτηση για τις εταιρείες να περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζουν τη δέουσα επιμέλεια, όπως προβλέπεται στην παρούσα οδηγία. Κατά την εκπλήρωση των απαιτήσεων της οδηγίας 2013/34/ΕΕ για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις δράσεις που αναλαμβάνονται για τον εντοπισμό δυνητικών ή πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων, οι εταιρείες θα πρέπει να εξηγούν αν ιεράρχησαν τα κατάλληλα μέτρα που έλαβαν, πώς εφαρμόστηκε η προσέγγιση αυτή και γιατί ήταν αναγκαίο να ιεραρχηθούν τα μέτρα. Κατά την εκπλήρωση των απαιτήσεων της οδηγίας 2013/34/ΕΕ για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τυχόν μέτρα που έλαβε η επιχείρηση για την πρόληψη, τον μετριασμό, την επανόρθωση ή τον τερματισμό πραγματικών ή δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων, καθώς και σχετικά με το αποτέλεσμα των εν λόγω ενεργειών, η εταιρεία θα πρέπει επίσης να γνωστοποιεί τον αριθμό των περιπτώσεων στις οποίες αποφάσισε να απεμπλακεί, τον λόγο αυτής της απεμπλοκής και την τοποθεσία των σχετικών επιχειρηματικών σχέσεων χωρίς να αποκαλύψει την ταυτότητά τους.

(44β)

Δεν αποτελεί στόχο της παρούσας οδηγίας να απαιτεί από τις εταιρείες να δημοσιοποιούν το διανοητικό κεφάλαιο, τη διανοητική ιδιοκτησία, την τεχνογνωσία ή τα αποτελέσματα της καινοτομίας που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν εμπορικά απόρρητα, όπως ορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2016/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Ως εκ τούτου, οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία δεν θα πρέπει να θίγουν την οδηγία (ΕΕ) 2016/943. Η παρούσα οδηγία θα πρέπει επίσης να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για την κατάχρηση της αγοράς (κανονισμός για την κατάχρηση της αγοράς) και την κατάργηση της οδηγίας 2003/6/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και των οδηγιών 2003/124/EΚ, 2003/125/EΚ και 2004/72/ΕΚ της Επιτροπής.

(44γ)

Οι εταιρείες θα πρέπει να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για μια ουσιαστική συνεργασία με τα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη, που να επιτρέπει πραγματική αλληλεπίδραση και διάλογο στο πλαίσιο της διαδικασίας δέουσας επιμέλειας. Η συνεργασία θα πρέπει να καλύπτει την ενημέρωση και τη διαβούλευση με τα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη και θα πρέπει να είναι ολοκληρωμένη, διαρθρωτική, αποτελεσματική και έγκαιρη, καθώς και να λαμβάνει υπόψη την πολιτισμική και την έμφυλη διάσταση. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες δεν θα είναι δυνατή η ουσιαστική συνεργασία με τα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη, ή περιπτώσεις στις οποίες η συνεργασία με πρόσθετους ειδικούς από διάφορους τομείς είναι χρήσιμη για να μπορέσει η εταιρεία να συμμορφωθεί πλήρως με τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας, ιδίως στο πλαίσιο αποφάσεων σχετικά με τον καθορισμό του πεδίου εφαρμογής και την ιεράρχηση. Στις περιπτώσεις αυτές, οι εταιρείες θα πρέπει να συνεργάζονται ουσιαστικά με άλλα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, όπως οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ή νομικά ή φυσικά πρόσωπα που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα ή το περιβάλλον, προκειμένου να αποκτήσουν αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με δυνητικές ή πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις. Η διαβούλευση θα πρέπει να είναι συνεχής και οι εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν ολοκληρωμένες, στοχευμένες και σχετικές πληροφορίες στα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη. Τα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν πρόσθετες γραπτές πληροφορίες, οι οποίες θα πρέπει να παρέχονται από την εταιρεία εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και σε κατάλληλη και ολοκληρωμένη μορφή. Σε περίπτωση απόρριψης ενός τέτοιου αιτήματος, τα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν γραπτή αιτιολόγηση της εν λόγω απόρριψης. Κατά την ενημέρωση και τη διαβούλευση με τα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι φραγμοί στη συμμετοχή, να διασφαλίζεται ότι τα ενδιαφερόμενα μέρη δεν υφίστανται αντίποινα και αντεκδικήσεις, μεταξύ άλλων με τη διατήρηση της εμπιστευτικότητας και της ανωνυμίας, και να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των ευάλωτων ενδιαφερόμενων μερών, καθώς και σε αλληλεπικαλυπτόμενα τρωτά σημεία και διασταυρούμενους παράγοντες, μεταξύ άλλων με τη διασφάλιση μιας προσέγγισης που λαμβάνει υπόψη την έμφυλη διάσταση, και με πλήρη σεβασμό της Διακήρυξης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών. Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων θα πρέπει να ενημερώνονται από την εταιρεία τους σχετικά με τη στρατηγική δέουσας επιμέλειας και την εφαρμογή της, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ και με την επιφύλαξη των εφαρμοστέων δικαιωμάτων τους στην ενημέρωση, τη διαβούλευση και τη συμμετοχή, και ιδίως εκείνων που καλύπτονται από τη σχετική νομοθεσία της ΕΕ στον τομέα της απασχόλησης και των κοινωνικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων της οδηγίας 2002/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (1α) , της οδηγίας 2009/38/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (1β) και της οδηγίας 2001/86/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (1γ) . Η διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να θεωρείται σημαντική σε περιπτώσεις στις οποίες οι δυνητικές και πραγματικές επιπτώσεις ή οι δράσεις που προβλέπονται στα άρθρα 4 έως 10 μπορεί εύλογα να προβλεφθεί ότι θα επηρεάσουν τα δικαιώματα ή τα συμφέροντα των ενδιαφερόμενων μερών, ή όταν τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν ζητήσει πληροφορίες, διαβούλευση ή διάλογο.

(44δ)

Οι στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού αποτελούν ιδιαίτερη μορφή παρενόχλησης κατά φυσικών ή νομικών προσώπων με σκοπό να προληφθεί ή να τιμωρηθεί η έκφραση γνώμης για ζητήματα δημόσιου συμφέροντος. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν τις αναγκαίες εγγυήσεις για την αντιμετώπιση των εν λόγω προδήλως αβάσιμων αξιώσεων ή καταχρηστικών δικαστικών διαδικασιών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού, σύμφωνα με την εθνική και την ενωσιακή νομοθεσία.

(45)

Προκειμένου να διευκολυνθεί η συμμόρφωση των εταιρειών με τις οικείες απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας μέσω της αξιακής αλυσίδας τους και να περιοριστεί η μετατόπιση του βάρους της συμμόρφωσης στους επιχειρηματικούς εταίρους–ΜΜΕ , η Επιτροπή θα πρέπει να παρέχει καθοδήγηση σχετικά με πρότυπες συμβατικές ρήτρες.

(45)

Προκειμένου να δοθούν στις εταιρείες εργαλεία που θα τις βοηθούν να συμμορφωθούν με τις οικείες απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας μέσω της αξιακής αλυσίδας τους , η Επιτροπή, σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη και τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη , θα πρέπει να παρέχει καθοδήγηση σχετικά με πρότυπες συμβατικές ρήτρες , οι οποίες να μπορούν να χρησιμοποιούνται οικειοθελώς από τις εταιρείες ως εργαλείο για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους που απορρέουν από τα άρθρα 7 και 8. Οι εν λόγω συμβατικές ρήτρες θα πρέπει να προβλέπουν, τουλάχιστον, σαφή κατανομή των καθηκόντων μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών στο πλαίσιο της εν εξελίξει συνεργασίας, ότι δεν μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα τη μεταβίβαση της ευθύνης για την άσκηση της δέουσας επιμέλειας και ότι, σε περίπτωση παραβίασης των εν λόγω ρητρών, οι εταιρείες θα πρέπει να αποφεύγουν την καταγγελία των εν λόγω ρητρών λαμβάνοντας πρώτα τα κατάλληλα μέτρα σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 8 της παρούσας οδηγίας. Οι κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να διευκρινίζουν περαιτέρω ότι τα πρότυπα δέουσας επιμέλειας της παρούσας οδηγίας δεν πληρούνται απλώς και μόνο με τη συμπερίληψη συμβατικών διαβεβαιώσεων. Τα εν λόγω πρότυπα θα πρέπει να πληρούνται μόνον εάν οι υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας ανατίθενται σε άλλους με επιμελή τρόπο που διασφαλίζει την αποτελεσματική εκτέλεση των εν λόγω υποχρεώσεων και περιλαμβάνει μέτρα κατάλληλα για τις περιστάσεις, όπως η παρακολούθηση, η χρηματοδοτική και μη χρηματοδοτική συνδρομή και οι πρακτικές υπεύθυνων αγορών.

(46)

Για την παροχή στήριξης και πρακτικών εργαλείων στις εταιρείες ή στις αρχές των κρατών μελών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες θα πρέπει να εκπληρώνουν τις οικείες υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας, η Επιτροπή, χρησιμοποιώντας σχετικές διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και σχετικά διεθνή πρότυπα ως σημείο αναφοράς, και σε διαβούλευση με κράτη μέλη και ενδιαφερόμενους, τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος και, κατά περίπτωση, διεθνείς φορείς που διαθέτουν εμπειρογνωσία στον τομέα της δέουσας επιμέλειας, θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές, μεταξύ άλλων για συγκεκριμένους τομείς ή συγκεκριμένες δυσμενείς επιπτώσεις .

(46)

Για την παροχή στήριξης και πρακτικών εργαλείων στις εταιρείες ή στις αρχές των κρατών μελών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες θα πρέπει να εκπληρώνουν τις οικείες υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας, η Επιτροπή, χρησιμοποιώντας σχετικές διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές και σχετικά διεθνή πρότυπα ως σημείο αναφοράς, και σε διαβούλευση με κράτη μέλη , τους ευρωπαϊκούς διακλαδικούς και τομεακούς κοινωνικούς εταίρους και άλλους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών , τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος , την Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας, την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας και τον Εκτελεστικό Οργανισμό για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (EISMEA), την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων και, κατά περίπτωση, τον ΟΟΣΑ και άλλους διεθνείς φορείς που διαθέτουν εμπειρογνωσία στον τομέα της δέουσας επιμέλειας, θα πρέπει να εκδώσει σαφείς και εύκολα κατανοητές κατευθυντήριες γραμμές, συμπεριλαμβανομένων γενικών και τομεακών οδηγιών, προκειμένου να διευκολυνθεί η συμμόρφωση με πρακτικό τρόπο .

(46α)

Για τη στηριχθούν οι εταιρείες που εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις δέουσας επιμέλειας κατά μήκος της αξιακής αλυσίδας τους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να διεξαγάγει περαιτέρω έρευνα σχετικά με τα ψηφιακά εργαλεία και να τα προωθήσει.

(47)

Μολονότι οι ΜΜΕ δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, θα μπορούσαν να επηρεαστούν από τις διατάξεις της ως εργολάβοι ή υπεργολάβοι εταιρειών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της. Ωστόσο, στόχος είναι να μετριαστεί η οικονομική ή διοικητική επιβάρυνση για τις ΜΜΕ, πολλές από τις οποίες αντιμετωπίζουν ήδη δυσκολίες στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομικής και υγειονομικής κρίσης. Προκειμένου να στηρίξουν τις ΜΜΕ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημιουργήσουν και να θέσουν σε λειτουργία, είτε μεμονωμένα είτε από κοινού, ειδικούς δικτυακούς τόπους, πύλες ή πλατφόρμες, και τα κράτη μέλη θα μπορούσαν επίσης να στηρίξουν οικονομικά τις ΜΜΕ και να τις βοηθήσουν να αναπτύξουν ικανότητες. Η στήριξη αυτή θα πρέπει επίσης να καταστεί προσβάσιμη και, όπου είναι αναγκαίο, να προσαρμοστεί και να επεκταθεί σε ανάντη οικονομικούς φορείς σε τρίτες χώρες. Οι εταιρείες των οποίων επιχειρηματικός εταίρος είναι ΜΜΕ ενθαρρύνονται επίσης να τη στηρίζουν ώστε να συμμορφώνεται με τα μέτρα δέουσας επιμέλειας, στην περίπτωση που οι εν λόγω απαιτήσεις θα έθεταν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της ΜΜΕ , και να χρησιμοποιούν δίκαιες, εύλογες, αμερόληπτες και αναλογικές απαιτήσεις έναντι των ΜΜΕ .

(47)

Μολονότι οι ΜΜΕ δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, θα μπορούσαν να επηρεαστούν από τις διατάξεις της ως εργολάβοι ή υπεργολάβοι εταιρειών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της. Ωστόσο, στόχος είναι να μετριαστεί η οικονομική ή διοικητική επιβάρυνση για τις ΜΜΕ, πολλές από τις οποίες αντιμετωπίζουν ήδη δυσκολίες στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομικής και υγειονομικής κρίσης. Προκειμένου να στηρίξουν τις ΜΜΕ, τα κράτη μέλη , με τη στήριξη της Επιτροπής, θα πρέπει να δημιουργήσουν και να θέσουν σε λειτουργία, είτε μεμονωμένα είτε από κοινού, ειδικούς εύχρηστους δικτυακούς τόπους, πύλες ή πλατφόρμες, και τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να στηρίξουν οικονομικά τις ΜΜΕ και να τις βοηθήσουν να αναπτύξουν ικανότητες. Η στήριξη αυτή θα πρέπει επίσης να καταστεί προσβάσιμη και, όπου είναι αναγκαίο, να προσαρμοστεί και να επεκταθεί σε ανάντη οικονομικούς φορείς σε τρίτες χώρες. Οι εταιρείες των οποίων επιχειρηματικός εταίρος είναι ΜΜΕ ενθαρρύνονται επίσης να τη στηρίζουν ώστε να συμμορφώνεται με τα μέτρα δέουσας επιμέλειας και να χρησιμοποιούν δίκαιες , εύλογες, αμερόληπτες και αναλογικές απαιτήσεις έναντι των ΜΜΕ. Οι ΜΜΕ θα πρέπει επίσης να έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν την παρούσα οδηγία σε εθελοντική βάση και, για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να υποστηρίζονται μέσω κατάλληλων μέτρων και εργαλείων και να τους παρέχονται σχετικά κίνητρα.

(48)

Προκειμένου να συμπληρώσει τη στήριξη των κρατών μελών προς τις ΜΜΕ, η Επιτροπή μπορεί να αξιοποιήσει υφιστάμενα εργαλεία, έργα και άλλες δράσεις της ΕΕ που συμβάλλουν στην εφαρμογή της δέουσας επιμέλειας στην ΕΕ και σε τρίτες χώρες. Μπορεί να θεσπίσει νέα μέτρα στήριξης που παρέχουν βοήθεια σε εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, όσον αφορά τις απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας, συμπεριλαμβανομένων ενός παρατηρητηρίου για τη διαφάνεια της αξιακής αλυσίδας και της διευκόλυνσης κοινών πρωτοβουλιών ενδιαφερομένων.

(48)

Προκειμένου να συμπληρώσει τη στήριξη των κρατών μελών προς τις εταιρείες ως προς την υλοποίηση, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιοποιήσει υφιστάμενα εργαλεία, έργα και άλλες δράσεις της ΕΕ που συμβάλλουν στην εφαρμογή της δέουσας επιμέλειας στην ΕΕ και σε τρίτες χώρες. Θα πρέπει να θεσπίσει νέα μέτρα στήριξης που παρέχουν βοήθεια σε εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, όσον αφορά τις απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας, συμπεριλαμβανομένων ενός παρατηρητηρίου για τη διαφάνεια της αξιακής αλυσίδας και της διευκόλυνσης κοινών πρωτοβουλιών ενδιαφερομένων.

(49)

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεχίσουν να συνεργάζονται με τρίτες χώρες με σκοπό να βοηθήσουν ανάντη οικονομικούς φορείς να αναπτύξουν την ικανότητα αποτελεσματικής πρόληψης και μετριασμού των δυσμενών επιπτώσεων των δραστηριοτήτων και των επιχειρηματικών σχέσεών τους στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, με ιδιαίτερη προσοχή στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρές εκμεταλλεύσεις. Θα πρέπει να χρησιμοποιούν τους οικείους μηχανισμούς γειτονίας, ανάπτυξης και διεθνούς συνεργασίας για τη στήριξη των κυβερνήσεων τρίτων χωρών και των ανάντη οικονομικών φορέων σε τρίτες χώρες ώστε να αντιμετωπίσουν τις δυσμενείς επιπτώσεις των δραστηριοτήτων τους και των ανάντη επιχειρηματικών τους σχέσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσαν να συνεργαστούν με τις κυβερνήσεις χωρών εταίρων, τον τοπικό ιδιωτικό τομέα και ενδιαφερόμενους για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον.

(49)

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεχίσουν να συνεργάζονται με τρίτες χώρες με σκοπό να βοηθήσουν ανάντη οικονομικούς φορείς να αναπτύξουν την ικανότητα αποτελεσματικής πρόληψης και μετριασμού των δυσμενών επιπτώσεων των δραστηριοτήτων και των επιχειρηματικών σχέσεών τους στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, με ιδιαίτερη προσοχή στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρές εκμεταλλεύσεις. Θα πρέπει να χρησιμοποιούν τους οικείους μηχανισμούς γειτονίας, ανάπτυξης και διεθνούς συνεργασίας , συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών, για τη στήριξη των κυβερνήσεων τρίτων χωρών και των ανάντη οικονομικών φορέων σε τρίτες χώρες ώστε να αντιμετωπίσουν τις δυσμενείς επιπτώσεις των δραστηριοτήτων τους και των ανάντη επιχειρηματικών τους σχέσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσαν να συνεργαστούν με τις κυβερνήσεις χωρών εταίρων, τον τοπικό ιδιωτικό τομέα και ενδιαφερόμενους για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων των δυσμενών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον.

(50)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η παρούσα οδηγία συμβάλει αποτελεσματικά στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, οι εταιρείες θα πρέπει να καταρτίζουν σχέδιο προκειμένου να διασφαλίσουν ότι το επιχειρηματικό μοντέλο και η στρατηγική της εταιρείας συνάδουν με τη μετάβαση σε βιώσιμη οικονομία και με τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5  oC σύμφωνα με τη συμφωνία του Παρισιού . Στην περίπτωση που το κλίμα έχει ή θα έπρεπε να έχει προσδιοριστεί ως κύριος κίνδυνος για τις δραστηριότητες της εταιρείας ή κύρια επίπτωση των εν λόγω δραστηριοτήτων , η εταιρεία θα πρέπει να συμπεριλάβει στο σχέδιό της στόχους μείωσης των εκπομπών .

(50)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η παρούσα οδηγία συμβάλλει αποτελεσματικά στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, οι εταιρείες θα πρέπει , σε διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, να καταρτίζουν και να εφαρμόζουν σχέδιο μετάβασης σύμφωνα με τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων του άρθρου 19α της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2464 (οδηγία CSRD), προκειμένου να διασφαλίζουν ότι το επιχειρηματικό μοντέλο και η στρατηγική της εταιρείας ευθυγραμμίζονται με τους στόχους της μετάβασης σε μια βιώσιμη οικονομία και με τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5  oC σύμφωνα με τη συμφωνία του Παρισιού , καθώς και με τον στόχο της επίτευξης κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119 (ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα ), και τον κλιματικό στόχο για το 2030. Το σχέδιο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την αξιακή αλυσίδα και να περιλαμβάνει χρονικά προσδιορισμένους στόχους που σχετίζονται με τους κλιματικούς στόχους τους για τις εκπομπές πεδίου 1, 2 και, κατά περίπτωση, 3, συμπεριλαμβανομένων, όπου είναι σκόπιμο, στόχων απόλυτης μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των εκπομπών μεθανίου, για το 2030 και σε πενταετή στάδια έως το 2050 με βάση αδιάσειστα επιστημονικά στοιχεία, εκτός εάν μια εταιρεία μπορεί να αποδείξει ότι οι δραστηριότητες και η αξιακή αλυσίδα της δεν προκαλούν εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και ότι, κατά συνέπεια, δεν θα ήταν σκόπιμο να καθοριστούν τέτοιοι στόχοι μείωσης των εκπομπών. Στο πλαίσιο των σχεδίων θα πρέπει να αναπτύσσονται δράσεις εφαρμογής για την επίτευξη των κλιματικών στόχων της εταιρείας και τα σχέδια θα πρέπει να βασίζονται σε αδιάσειστα επιστημονικά στοιχεία, δηλαδή στοιχεία με ανεξάρτητη επιστημονική επικύρωση που συνάδουν με τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5  oC, όπως ορίζεται από τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) και λαμβανομένων υπόψη των συστάσεων της Ευρωπαϊκής Επιστημονικής Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή .

(51)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή του εν λόγω σχεδίου μείωσης των εκπομπών και η ενσωμάτωσή του στα οικονομικά κίνητρα των διευθυντών, το σχέδιο θα πρέπει να λαμβάνεται δεόντως υπόψη κατά τον καθορισμό των μεταβλητών αποδοχών των διευθυντών , εάν οι μεταβλητές αποδοχές συνδέονται με τη συμβολή διευθυντή στην επιχειρηματική στρατηγική και στα μακροπρόθεσμα συμφέροντα και τη βιωσιμότητα της εταιρείας .

(51)

Τα σχέδια μετάβασης θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν σαφείς υποχρεώσεις για τους διευθυντές και τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, συγκεκριμένα ότι θα διασφαλίζουν ότι οι κίνδυνοι και οι επιπτώσεις όσον αφορά το περιβάλλον και το κλίμα εξετάζονται στη στρατηγική της εταιρείας. Προκειμένου να αυξηθούν τα οικονομικά κίνητρα των διευθυντών, οι εταιρείες με περισσότερους από 1 000 εργαζομένους κατά μέσο όρο θα πρέπει να διαθέτουν σχετική και αποτελεσματική πολιτική που να διασφαλίζει ότι μέρος των μεταβλητών αποδοχών των διευθυντών συνδέεται με την επίτευξη των στόχων του σχεδίου μετάβασης της εταιρείας για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής .

(53)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η παρακολούθηση της ορθής εφαρμογής των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας των εταιρειών και η ενδεδειγμένη επιβολή της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν μία ή περισσότερες εθνικές εποπτικές αρχές. Οι εποπτικές αρχές αυτές θα πρέπει να είναι δημόσιου χαρακτήρα, ανεξάρτητες από τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ή άλλα συμφέροντα της αγοράς, και απαλλαγμένες από συγκρούσεις συμφερόντων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν την κατάλληλη χρηματοδότηση της αρμόδιας αρχής, σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο. Θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να διεξάγουν έρευνες, με δική τους πρωτοβουλία ή βάσει καταγγελιών ή τεκμηριωμένων ανησυχιών που διατυπώνονται βάσει της παρούσας οδηγίας. Στις περιπτώσεις που υπάρχουν αρμόδιες αρχές βάσει τομεακής νομοθεσίας, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να ορίσουν τις εν λόγω αρχές ως υπεύθυνες για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας στους τομείς αρμοδιότητάς τους. Θα μπορούσαν να ορίσουν τις αρχές που είναι αρμόδιες για την εποπτεία των ρυθμιζόμενων χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων και ως εποπτικές αρχές για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας.

(53)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η παρακολούθηση της ορθής εφαρμογής των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας των εταιρειών και η ενδεδειγμένη επιβολή της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν μία ή περισσότερες εθνικές εποπτικές αρχές. Οι εποπτικές αρχές αυτές θα πρέπει να είναι δημόσιου χαρακτήρα, ανεξάρτητες από τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ή άλλα συμφέροντα της αγοράς, και απαλλαγμένες από συγκρούσεις συμφερόντων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν την κατάλληλη χρηματοδότηση της αρμόδιας αρχής, σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο. Θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να διεξάγουν έρευνες, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, επιτόπιων επιθεωρήσεων και ακροάσεων των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών, με δική τους πρωτοβουλία ή βάσει καταγγελιών ή τεκμηριωμένων ανησυχιών που διατυπώνονται βάσει της παρούσας οδηγίας. Στις περιπτώσεις που υπάρχουν αρμόδιες αρχές βάσει τομεακής νομοθεσίας, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να ορίσουν τις εν λόγω αρχές ως υπεύθυνες για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας στους τομείς αρμοδιότητάς τους. Θα μπορούσαν να ορίσουν τις αρχές που είναι αρμόδιες για την εποπτεία των ρυθμιζόμενων χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων και ως εποπτικές αρχές για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας. Τα κράτη μέλη, κατά τον ορισμό των εποπτικών αρχών και τον καθορισμό των διαδικασιών που αυτές ακολουθούν, θα πρέπει να διασφαλίζουν τον συντονισμό και τη συμπληρωματικότητα με άλλες διαδικασίες που είναι διαθέσιμες στο πλαίσιο άλλων διεθνών πράξεων, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός καταγγελιών που διαχειρίζονται τα εθνικά σημεία επαφής.

(54)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική επιβολή των εθνικών μέτρων εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέψουν αποτρεπτικές, αναλογικές και αποτελεσματικές κυρώσεις για παραβάσεις των εν λόγω μέτρων. Για να είναι αποτελεσματικό το εν λόγω καθεστώς κυρώσεων, οι διοικητικές κυρώσεις που θα επιβάλλονται από τις εθνικές εποπτικές αρχές θα πρέπει να περιλαμβάνουν χρηματικές κυρώσεις. Όταν το νομικό σύστημα ενός κράτους μέλους δεν προβλέπει διοικητικές κυρώσεις όπως προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, οι κανόνες σχετικά με τις διοικητικές κυρώσεις θα πρέπει να εφαρμόζονται με τρόπο ώστε η διαδικασία κύρωσης να κινείται από την αρμόδια εποπτική αρχή και η κύρωση να επιβάλλεται από τη δικαστική αρχή. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο τα εν λόγω κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η εφαρμογή των κανόνων και των κυρώσεων έχει ισοδύναμο αποτέλεσμα με τις διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται από τις αρμόδιες εποπτικές αρχές.

(54)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική επιβολή των εθνικών μέτρων εφαρμογής της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέψουν αποτρεπτικές, αναλογικές και αποτελεσματικές κυρώσεις για παραβάσεις των εν λόγω μέτρων. Για να είναι αποτελεσματικό το εν λόγω καθεστώς κυρώσεων, οι διοικητικές κυρώσεις που θα επιβάλλονται από τις εθνικές εποπτικές αρχές θα πρέπει να περιλαμβάνουν χρηματικές κυρώσεις , δημόσια δήλωση στην οποία να αναφέρεται ότι η εταιρεία είναι υπεύθυνη και η φύση της παράβασης, υποχρεώσεις εκτέλεσης μιας πράξης, συμπεριλαμβανομένων της παύσης της συμπεριφοράς που συνιστά παράβαση και της μη επανάληψης της εν λόγω συμπεριφοράς, καθώς και αναστολή της ελεύθερης κυκλοφορίας ή της εξαγωγής προϊόντων . Όταν το νομικό σύστημα ενός κράτους μέλους δεν προβλέπει διοικητικές κυρώσεις όπως προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, οι κανόνες σχετικά με τις διοικητικές κυρώσεις θα πρέπει να εφαρμόζονται με τρόπο ώστε η διαδικασία κύρωσης να κινείται από την αρμόδια εποπτική αρχή και η κύρωση να επιβάλλεται από τη δικαστική αρχή. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο τα εν λόγω κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η εφαρμογή των κανόνων και των κυρώσεων έχει ισοδύναμο αποτέλεσμα με τις διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλονται από τις αρμόδιες εποπτικές αρχές.

(54α)

Προκειμένου να αποφευχθεί η τεχνητή μείωση των δυνητικών διοικητικών προστίμων λόγω μετατόπισης του καθαρού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της τελικής μητρικής εταιρείας σε τρίτες οντότητες, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι, όσον αφορά τις εταιρείες που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο β) και στο άρθρο 2 παράγραφος 2 στοιχείο β), οι διοικητικές χρηματικές κυρώσεις υπολογίζονται με συνεκτίμηση του ενοποιημένου κύκλου εργασιών που αναφέρει η εν λόγω εταιρεία.

(54β)

Βάσει του άρθρου 18 παράγραφος 2 της οδηγίας 2014/24/ΕΕ, του άρθρου 36 παράγραφος 2 της οδηγίας 2014/25/ΕΕ και του άρθρου 30 παράγραφος 3 της οδηγίας 2014/23/ΕΕ, απαιτείται από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις δυνάμει του ενωσιακού δικαίου όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει κατά πόσον είναι σκόπιμο να αναθεωρηθούν οι εν λόγω οδηγίες προκειμένου να προσδιοριστούν περαιτέρω οι απαιτήσεις και τα μέτρα που πρέπει να λάβουν τα κράτη μέλη για να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις βιωσιμότητας και δέουσας επιμέλειας δυνάμει της παρούσας οδηγίας καθ’ όλη τη διάρκεια των διαδικασιών δημόσιων συμβάσεων και συμβάσεων παραχώρησης, από την επιλογή έως την εκτέλεση της σύμβασης.

(56)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αποζημίωση των θυμάτων δυσμενών επιπτώσεων, θα πρέπει να κληθούν τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κανόνες που θα διέπουν την αστική ευθύνη των εταιρειών για ζημίες που προκύπτουν λόγω της μη συμμόρφωσής τους με τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας. Η εταιρεία θα πρέπει να υποχρεούται σε αποζημίωση εάν δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις πρόληψης και μετριασμού των δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων ή τερματισμού των πραγματικών επιπτώσεων και ελαχιστοποίησης της έκτασής τους , και, ως αποτέλεσμα αυτής της μη εκπλήρωσης, δυσμενείς επιπτώσεις που θα έπρεπε να έχουν προσδιοριστεί, προληφθεί, μετριαστεί ή τερματιστεί , ή των οποίων θα έπρεπε να έχει ελαχιστοποιηθεί η έκταση μέσω των κατάλληλων μέτρων επήλθαν και προκάλεσαν ζημία.

(56)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αποζημίωση των θυμάτων δυσμενών επιπτώσεων, θα πρέπει να κληθούν τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κανόνες που θα διέπουν την αστική ευθύνη των εταιρειών για ζημίες που προκύπτουν λόγω της μη συμμόρφωσής τους με τη διαδικασία δέουσας επιμέλειας. Η εταιρεία θα πρέπει να υποχρεούται σε αποζημίωση εάν δεν εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις πρόληψης και μετριασμού των δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων ή τερματισμού και μετριασμού των πραγματικών επιπτώσεων , ή δεν έλαβε επανορθωτικά μέτρα , και, ως αποτέλεσμα αυτής της μη εκπλήρωσης ή μη λήψης μέτρων , η εταιρεία προκάλεσε ή συνέβαλε σε δυσμενείς επιπτώσεις που θα έπρεπε να έχουν προσδιοριστεί, ιεραρχηθεί, προληφθεί, μετριαστεί , τερματιστεί ή επανορθωθεί , ή των οποίων θα έπρεπε να έχει ελαχιστοποιηθεί η έκταση μέσω των κατάλληλων μέτρων , και οι οποίες προκάλεσαν ζημία. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν ότι, σε περίπτωση που δεν υπάρχει νόμιμος διάδοχος, οι μητρικές εταιρείες μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες για τη θυγατρική τους όταν η θυγατρική εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας ή ενέπιπτε στο πεδίο αυτό όταν σημειώθηκαν οι επιπτώσεις και στο μεταξύ έχει διαλυθεί από τη μητρική εταιρεία ή έχει διαλυθεί η ίδια εσκεμμένα προκειμένου να αποφύγει την ευθύνη, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε συνεργασία με τη μητρική εταιρεία κατά την άσκηση της δέουσας επιμέλειας.

(57)

Όσον αφορά ζημίες που προκύπτουν στο επίπεδο των εδραιωμένων έμμεσων επιχειρηματικών σχέσεων, η ευθύνη της εταιρείας θα πρέπει να υπόκειται σε ειδικές προϋποθέσεις. Η εταιρεία δεν θα πρέπει να φέρει ευθύνη εάν εφάρμοσε συγκεκριμένα μέτρα δέουσας επιμέλειας. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να απαλλάσσεται από την ευθύνη μέσω της εφαρμογής τέτοιων μέτρων στην περίπτωση που δεν ήταν εύλογο να αναμένεται ότι τα μέτρα που πράγματι ελήφθησαν, μεταξύ άλλων όσον αφορά την επαλήθευση της συμμόρφωσης, θα επαρκούσαν για την πρόληψη, τον μετριασμό, τον τερματισμό ή την ελαχιστοποίηση των δυσμενών επιπτώσεων. Επίσης, κατά την αξιολόγηση της ύπαρξης και της έκτασης της ευθύνης, πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι προσπάθειες της εταιρείας, στον βαθμό που σχετίζονται άμεσα με τη σχετική ζημία, να συμμορφωθεί με τυχόν επανορθωτικά μέτρα που απαιτήθηκαν από εποπτική αρχή, οι τυχόν επενδύσεις που πραγματοποίησε και η τυχόν στοχευμένη στήριξη που παρείχε, καθώς και η τυχόν συνεργασία με άλλες οντότητες για την αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεων στις αξιακές αλυσίδες της.

(57)

Κατά την αξιολόγηση της ύπαρξης και της έκτασης της ευθύνης, θα πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι προσπάθειες της εταιρείας, στον βαθμό που σχετίζονται άμεσα με τη σχετική ζημία, να λάβει επανορθωτικά μέτρα , συμπεριλαμβανομένων εκείνων που απαιτήθηκαν από εποπτική αρχή, οι τυχόν επενδύσεις που πραγματοποίησε και η τυχόν στοχευμένη στήριξη που παρείχε, καθώς και η τυχόν συνεργασία με επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη και άλλες οντότητες για την αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεων στις αξιακές αλυσίδες της.

(57α)

Επιπλέον, η δυνατότητα μιας εταιρείας να ιεραρχεί τις επιπτώσεις, όταν είναι αναγκαίο, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για τη δυνητική ευθύνη της βάσει του άρθρου 22. Υπό την προϋπόθεση ότι η ιεράρχηση πραγματοποιήθηκε καλή τη πίστει όσον αφορά τη σοβαρότητα και την πιθανότητα των δυσμενών επιπτώσεων, μια εταιρεία δεν θα πρέπει να θεωρείται υπεύθυνη εάν προκύπτει δυσμενής επίπτωση από δραστηριότητα ή πράξη στην οποία δικαιολογημένα δεν δόθηκε προτεραιότητα.

(58)

Το καθεστώς ευθύνης δεν ρυθμίζει ποιος θα πρέπει να αποδεικνύει ότι τα μέτρα της εταιρείας ήταν ευλόγως επαρκή με βάση τις περιστάσεις της υπόθεσης και , ως εκ τούτου, η επίλυση του ζητήματος αυτού επαφίεται στο εθνικό δίκαιο .

(58)

Το καθεστώς ευθύνης δεν ρυθμίζει ποιος θα πρέπει να αποδεικνύει ότι τα μέτρα της εταιρείας ήταν ευλόγως επαρκή με βάση τις περιστάσεις της υπόθεσης , αλλά τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν στο εθνικό τους δίκαιο ότι , όταν ο ενάγων παρέχει εκ πρώτης όψεως στοιχεία που τεκμηριώνουν την πιθανότητα ευθύνης του εναγομένου, ο εναγόμενος θεωρείται υπεύθυνος, εκτός εάν μπορεί να αποδείξει ότι έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις του δυνάμει της παρούσας οδηγίας .

(59)

Όσον αφορά τους κανόνες για την αστική ευθύνη, η αστική ευθύνη μιας εταιρείας για ζημίες που προκύπτουν λόγω της μη επίδειξης επαρκούς δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να μη θίγει την αστική ευθύνη των θυγατρικών της ή την αντίστοιχη αστική ευθύνη των άμεσων και έμμεσων επιχειρηματικών εταίρων στην αξιακή αλυσίδα. Επίσης, οι κανόνες για την αστική ευθύνη της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να μη θίγουν τους ενωσιακούς ή εθνικούς κανόνες σχετικά με την αστική ευθύνη για δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα ή δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις οι οποίοι προβλέπουν ευθύνη σε καταστάσεις που δεν καλύπτονται από την παρούσα οδηγία ή προβλέπουν αυστηρότερη ευθύνη σε σύγκριση με αυτήν .

(59)

Όσον αφορά τους κανόνες για την αστική ευθύνη, η αστική ευθύνη μιας εταιρείας για ζημίες τις οποίες έχει προκαλέσει ή στις οποίες έχει συμβάλει, και οι οποίες προκύπτουν λόγω της μη επίδειξης επαρκούς δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να μη θίγει την αστική ευθύνη των θυγατρικών της ή την αντίστοιχη αστική ευθύνη των άμεσων και έμμεσων επιχειρηματικών εταίρων στην αξιακή αλυσίδα. Επίσης, οι κανόνες για την αστική ευθύνη της παρούσας οδηγίας δεν θα πρέπει να περιορίζουν την ευθύνη των εταιρειών σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία ή τα εθνικά νομικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων σχετικά με την από κοινού και εις ολόκληρον ευθύνη.

(59α)

Το δικαίωμα αποτελεσματικής προσφυγής είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο ανθρώπινο δικαίωμα, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 της Οικουμενικής Διακήρυξης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, στο άρθρο 9 παράγραφος 3 της Σύμβασης του Aarhus σχετικά με την πρόσβαση στις πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα, και στο άρθρο 2 παράγραφος 3 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, και αποτελεί επίσης θεμελιώδες δικαίωμα της Ένωσης σύμφωνα με την έννοια του άρθρου 47 του Χάρτη. Οι καθυστερήσεις και οι δυσκολίες πρόσβασης σε αποδεικτικά στοιχεία, καθώς και η ανισότητα μεταξύ των φύλων, η γεωγραφική θέση, οι τρωτότητες και η περιθωριοποίηση μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά πρακτικά και διαδικαστικά εμπόδια για τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα, τα οποία εμποδίζουν την πρόσβασή τους σε αποτελεσματική προσφυγή χωρίς τον φόβο αντιποίνων. Επομένως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα θύματα έχουν πρόσβαση σε πραγματική προσφυγή και ότι τα έξοδα και η διάρκεια της διαδικασίας δεν εμποδίζουν τα θύματα να προσφύγουν στα δικαστήρια. Τα μέτρα αυτά μπορούν, για παράδειγμα, να λάβουν τη μορφή δημόσιας χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων της διαρθρωτικής στήριξης των θυμάτων πραγματικών και δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων, του περιορισμού των εφαρμοστέων δικαστικών ή διοικητικών τελών ή της πρόσβασης σε νομική συνδρομή.

(59β)

Οι εξουσιοδοτημένες συνδικαλιστικές οργανώσεις, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ή άλλοι σχετικοί φορείς που ενεργούν προς το δημόσιο συμφέρον, όπως οι εθνικοί οργανισμοί ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή οι Διαμεσολαβητές, θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ασκούν αγωγές ενώπιον των δικαστηρίων τους για λογαριασμό θυμάτων ή ομάδας θυμάτων δυσμενών επιπτώσεων, και θα πρέπει να έχουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του ενάγοντος μέρους κατά τη διαδικασία, με την επιφύλαξη της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας.

(59γ)

Οι προθεσμίες παραγραφής για την άσκηση αγωγών αστικής ευθύνης για αποζημίωση θα πρέπει να είναι τουλάχιστον δέκα έτη. Κατά τον καθορισμό του σημείου έναρξης των εν λόγω προθεσμιών παραγραφής, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο να λαμβάνουν υπόψη τη στιγμή κατά την οποία έπαυσαν οι επιπτώσεις που προκάλεσαν τη ζημία και όταν το ενδιαφερόμενο θύμα γνώριζε ή μπορούσε ευλόγως να αναμένεται ότι γνώριζε ότι η ζημία που υπέστη προκλήθηκε από τις δυσμενείς επιπτώσεις.

(65α)

Οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των συνεπειών των δυσμενών επιπτώσεων στο περιβάλλον και τα ανθρώπινα δικαιώματα παγκοσμίως και στην ΕΕ, και απειλούνται, εκφοβίζονται, διώκονται, παρενοχλούνται ή ακόμη και δολοφονούνται. Κατά συνέπεια, οι εταιρείες δεν θα πρέπει να τους εκθέτουν σε κανενός είδους βία.

(69)

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις υποχρεώσεις στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της προστασίας του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής βάσει άλλων ενωσιακών νομοθετικών πράξεων. Σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ των διατάξεων της παρούσας οδηγίας και διάταξης άλλης ενωσιακής νομοθετικής πράξης που επιδιώκει τους ίδιους στόχους και προβλέπει εκτενέστερες ή ειδικότερες υποχρεώσεις, οι διατάξεις της άλλης ενωσιακής νομοθετικής πράξης θα πρέπει να υπερισχύουν στον βαθμό που υφίσταται σύγκρουση και να εφαρμόζονται στις εν λόγω ειδικές υποχρεώσεις.

(69)

Η παρούσα οδηγία δεν θίγει τις υποχρεώσεις στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της προστασίας του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής βάσει άλλων ενωσιακών νομοθετικών πράξεων. Σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ των διατάξεων της παρούσας οδηγίας και διάταξης άλλης ενωσιακής νομοθετικής πράξης που επιδιώκει τους ίδιους στόχους και προβλέπει εκτενέστερες ή ειδικότερες υποχρεώσεις, οι διατάξεις της άλλης ενωσιακής νομοθετικής πράξης θα πρέπει να υπερισχύουν στον βαθμό που υφίσταται σύγκρουση και να εφαρμόζονται στις εν λόγω ειδικές υποχρεώσεις , σε περίπτωση που οι υποχρεώσεις που καθορίζονται σε άλλη νομοθετική πράξη ισχύουν για πιο εξειδικευμένο τομέα ή αντικείμενο. Στις πράξεις αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, υφιστάμενες και μελλοντικές νομοθετικές πράξεις της ΕΕ σχετικά με την ξυλεία και την αποψίλωση των δασών, την απόσπαση εργαζομένων και την καταναγκαστική εργασία.

(70)

Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει και να υποβάλει έκθεση σχετικά με το αν θα πρέπει να προστεθούν νέοι τομείς στον κατάλογο των τομέων υψηλού αντικτύπου που καλύπτονται από την παρούσα οδηγία , προκειμένου να εναρμονιστεί με τις κατευθυντήριες γραμμές του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης ή υπό το πρίσμα σαφών αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με εργασιακή εκμετάλλευση, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή νέες αναδυόμενες περιβαλλοντικές απειλές, το αν ο κατάλογος των σχετικών διεθνών συμβάσεων που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία θα πρέπει να τροποποιηθεί, ιδίως υπό το πρίσμα διεθνών εξελίξεων , ή το αν οι διατάξεις σχετικά με τη δέουσα επιμέλεια της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να επεκταθούν στις δυσμενείς επιπτώσεις στο κλίμα .

(70)

Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει και να υποβάλει έκθεση σχετικά με το αν θα πρέπει να περιοριστεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, ιδίως για ορισμένους τομείς , προκειμένου να εναρμονιστεί με τις κατευθυντήριες γραμμές του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης ή υπό το πρίσμα σαφών δεδομένων ή αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με εργασιακή εκμετάλλευση, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή νέες αναδυόμενες περιβαλλοντικές απειλές, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων από την ΕΤΑΑ , τη ΔΟΕ ή τον FRA .

α)

σχετικά με υποχρεώσεις των εταιρειών όσον αφορά τις πραγματικές και δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις οι οποίες συνδέονται με τις δικές τους δραστηριότητες, τις δραστηριότητες των θυγατρικών τους και τις δραστηριότητες της αξιακής αλυσίδα που διεξάγονται από οντότητες με τις οποίες η εταιρεία έχει εδραιωμένη επιχειρηματική σχέση και

α)

σχετικά με υποχρεώσεις των εταιρειών όσον αφορά τις πραγματικές και δυνητικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις τις οποίες προκάλεσαν, στις οποίες συνέβαλαν ή με τις οποίες συνδέονται άμεσα, και οι οποίες αφορούν τις δικές τους δραστηριότητες και τις δραστηριότητες των θυγατρικών τους , καθώς και τις δραστηριότητες που διεξάγονται από οντότητες στην αξιακή αλυσίδα τους με τις οποίες η εταιρεία έχει επιχειρηματική σχέση και

β)

σχετικά με την ευθύνη για παραβάσεις των υποχρεώσεων που αναφέρονται ανωτέρω.

β)

σχετικά με την ευθύνη για παραβάσεις των υποχρεώσεων που αναφέρονται ανωτέρω και οι οποίες οδήγησαν σε ζημία·

α)

η εταιρεία απασχολούσε περισσότερους από 500 εργαζομένους κατά μέσο όρο και είχε καθαρό παγκόσμιο κύκλο εργασιών άνω των 150  εκατομμυρίων EUR κατά το τελευταίο οικονομικό έτος για το οποίο έχουν καταρτιστεί ετήσιες οικονομικές καταστάσεις·

α)

η εταιρεία απασχολούσε περισσότερους από 250 εργαζομένους κατά μέσο όρο και είχε καθαρό παγκόσμιο κύκλο εργασιών άνω των 40  εκατομμυρίων EUR κατά το τελευταίο οικονομικό έτος για το οποίο έχουν καταρτιστεί ετήσιες οικονομικές καταστάσεις·

β)

η εταιρεία δεν συμπλήρωσε τα όρια του στοιχείου α), αλλά απασχολούσε περισσότερους από 250 εργαζομένους κατά μέσο όρο και είχε καθαρό παγκόσμιο κύκλο εργασιών άνω των 40  εκατομμυρίων EUR κατά το τελευταίο οικονομικό έτος για το οποίο έχουν καταρτιστεί ετήσιες οικονομικές καταστάσεις , υπό την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον το 50 % του εν λόγω καθαρού κύκλου εργασιών προήλθε από έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους τομείς:

β)

η εταιρεία δεν συμπλήρωσε τα όρια του στοιχείου α), αλλά είναι η τελική μητρική εταιρεία ομίλου που απασχολούσε 500 εργαζομένους και είχε καθαρό παγκόσμιο κύκλο εργασιών άνω των 150  εκατομμυρίων EUR κατά το τελευταίο οικονομικό έτος για το οποίο έχουν καταρτιστεί ετήσιες οικονομικές καταστάσεις.

i)

παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών υλών, δέρματος και συναφών προϊόντων (συμπεριλαμβανομένων των υποδημάτων), καθώς και χονδρικό εμπόριο κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, ειδών ένδυσης και υποδημάτων·

ii)

γεωργία, δασοκομία, αλιεία (συμπεριλαμβανομένης της υδατοκαλλιέργειας), βιομηχανία τροφίμων και χονδρικό εμπόριο γεωργικών πρώτων υλών, ζώντων ζώων, ξυλείας, τροφίμων και ποτών·

iii)

εξόρυξη ορυκτών πόρων ανεξάρτητα από τον τόπο από τον οποίο εξορύσσονται (συμπεριλαμβανομένων του αργού πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του γαιάνθρακα, του λιγνίτη, των μετάλλων και των μεταλλευμάτων, καθώς και όλων των άλλων μη μεταλλικών ορυκτών και προϊόντων λατομείου), κατασκευή βασικών μεταλλικών προϊόντων, άλλων μη μεταλλικών ορυκτών προϊόντων και μεταλλικών προϊόντων (με εξαίρεση τα μηχανήματα και τα είδη εξοπλισμού), και χονδρικό εμπόριο ορυκτών πόρων, βασικών και ενδιάμεσων ορυκτών προϊόντων (συμπεριλαμβανομένων των μετάλλων και μεταλλευμάτων, των δομικών υλικών, των καυσίμων, των χημικών ουσιών και των άλλων ενδιάμεσων προϊόντων).

α)

πραγματοποίησαν καθαρό κύκλο εργασιών άνω των 150 εκατομμυρίων EUR στην Ένωση κατά το οικονομικό έτος που προηγήθηκε του τελευταίου οικονομικού έτους·

α)

η εταιρεία πραγματοποίησε καθαρό παγκόσμιο κύκλο εργασιών άνω των 150 εκατομμυρίων EUR, υπό την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον 40 εκατομμμύρια EUR παρήχθησαν στην Ένωση κατά το οικονομικό έτος που προηγείται του τελευταίου οικονομικού έτους , συμπεριλαμβανομένου του κύκλου εργασιών τρίτων εταιρειών με τις οποίες η εταιρεία και/ή οι θυγατρικές της έχουν συνάψει κάθετη συμφωνία στην Ένωση έναντι δικαιωμάτων εκμετάλλευσης ·

β)

πραγματοποίησαν καθαρό κύκλο εργασιών άνω των 40  εκατομμυρίων EUR , αλλά όχι άνω των 150  εκατομμυρίων EUR, στην Ένωση κατά το οικονομικό έτος που προηγήθηκε του τελευταίου οικονομικού έτους , υπό την προϋπόθεση ότι τουλάχιστον το 50 % του καθαρού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της εταιρείας προήλθε από έναν ή περισσότερους από τους τομείς που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) .

β)

η εταιρεία δεν συμπλήρωσε τα όρια του στοιχείου α), αλλά είναι η τελική μητρική εταιρεία ομίλου με 500 εργαζομένους και καθαρό παγκόσμιο κύκλο εργασιών άνω των 150 εκατομμυρίων EUR και τουλάχιστον 40 εκατομμυρίων EUR στην Ένωση κατά το τελευταίο οικονομικό έτος για το οποίο καταρτίστηκαν ετήσιες οικονομικές καταστάσεις , συμπεριλαμβανομένου του κύκλου εργασιών από τρίτες εταιρείες με τις οποίες η εταιρεία και/ ή οι θυγατρικές της έχουν συνάψει κάθετη συμφωνία στην Ένωση έναντι δικαιωμάτων εκμετάλλευσης .

1.

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

i)

νομικό πρόσωπο που έχει συσταθεί υπό μία από τις νομικές μορφές που αναφέρονται στο παράρτημα I της οδηγίας 2013/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (110)·

i)

νομικό πρόσωπο που έχει συσταθεί υπό μία από τις νομικές μορφές που αναφέρονται στο παράρτημα I και στο παράρτημα ΙΙ της οδηγίας 2013/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (110)·

iii)

νομικό πρόσωπο που έχει συσταθεί υπό μία από τις νομικές μορφές που αναφέρονται στο παράρτημα II της οδηγίας 2013/34/ΕΕ και αποτελείται εξ ολοκλήρου από επιχειρήσεις οργανωμένες υπό μία από τις νομικές μορφές που καλύπτονται από τα σημεία i) και ii)·

—

συνταξιοδοτικά ιδρύματα που διαχειρίζονται συνταξιοδοτικά προγράμματα τα οποία θεωρούνται συστήματα κοινωνικής ασφάλισης εμπίπτοντα στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (119) και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 987/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (120) , καθώς και κάθε νομική οντότητα που συστάθηκε με σκοπό τις επενδύσεις τέτοιων προγραμμάτων·

—

οργανισμός εναλλακτικών επενδύσεων (στο εξής: ΟΕΕ) τη διαχείριση του οποίου έχει ΔΟΕΕ, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 2011/61/ΕΕ, ή ΟΕΕ που εποπτεύεται βάσει του ισχύοντος εθνικού δικαίου·

—

ΟΣΕΚΑ κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2 της οδηγίας 2009/65/ΕΚ·

αα)

«εταιρεία στην οποία γίνονται επενδύσεις»: εταιρεία στην οποία επενδύει ένας θεσμικός επενδυτής ή διαχειριστής περιουσιακών στοιχείων, η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί ελεγχόμενη επιχείρηση·

αβ)

«θεσμικός επενδυτής»: οντότητα όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο ε) της οδηγίας 2007/36/ΕΚ, εντός του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 2 της παρούσας οδηγίας·

αγ)

«διαχειριστής περιουσιακών στοιχείων»: οντότητα όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο στ) της οδηγίας 2007/36/ΕΚ, εντός του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 2 της παρούσας οδηγίας·

β)

«δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις»: δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον που προκύπτουν από την παραβίαση μιας από τις απαγορεύσεις και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διεθνείς περιβαλλοντικές συμβάσεις που αναφέρονται στο μέρος II του παραρτήματος·

β)

«δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις»: δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον λόγω της μη συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις σχετικές διατάξεις των πράξεων που παρατίθενται στο μέρος I σημεία 18 και 19 του παραρτήματος και στο μέρος II του παραρτήματος, λαμβάνοντας υπόψη, κατά περίπτωση, την εθνική νομοθεσία και μέτρα που συνδέονται με τις εν λόγω διατάξεις σχετικά με τα διεθνή κείμενα που απαριθμούνται στο μέρος I σημεία 18 και 19 του παραρτήματος και στο μέρος II του παραρτήματος·

γ)

«δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα»: δυσμενείς επιπτώσεις στα προστατευόμενα πρόσωπα που προκύπτουν από την παραβίαση ενός από τα δικαιώματα ή μιας από τις απαγορεύσεις που αναφέρονται στο μέρος Ι τμήμα 1 του παραρτήματος , όπως κατοχυρώνονται στις διεθνείς συμβάσεις που αναφέρονται στο μέρος I τμήμα 2 του παραρτήματος·

γ)

«δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα»: δυσμενείς επιπτώσεις σε πρόσωπα που προκύπτουν από κάθε ενέργεια που ακυρώνει ή μειώνει την ικανότητα ενός ατόμου ή μιας ομάδας να ασκεί τα δικαιώματα ή να προστατεύεται από απαγορεύσεις που κατοχυρώνονται στις διεθνείς συμβάσεις και πράξεις οι οποίες αναφέρονται στο μέρος I τμήμα 1 του παραρτήματος και στο μέρος I τμήμα 2 του παραρτήματος·

γα)

«δυσμενείς επιπτώσεις»: οποιεσδήποτε δυνητικές ή πραγματικές δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα ή δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις·

δ)

«θυγατρική»: νομικό πρόσωπο μέσω του οποίου ασκείται η δραστηριότητα μιας «ελεγχόμενης επιχείρησης», όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο στ) της οδηγίας 2004/109/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (128)·

δ)

«θυγατρική»: νομικό πρόσωπο όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 10) της οδηγίας 2013/34/ΕΕ και νομικό πρόσωπο μέσω του οποίου ασκείται η δραστηριότητα μιας «ελεγχόμενης επιχείρησης», όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο στ) της οδηγίας 2004/109/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (128)·

ε)

«επιχειρηματική σχέση»: σχέση με εργολάβο, υπεργολάβο ή οποιαδήποτε άλλη νομική οντότητα (στο εξής : εταίρος)

ε)

«επιχειρηματική σχέση»: άμεση ή έμμεση σχέση μιας εταιρείας με εργολάβο, υπεργολάβο ή άλλη οντότητα στην αξιακή αλυσίδα της :

i)

με την οποία η εταιρεία έχει συνάψει εμπορική συμφωνία ή προς την οποία η εταιρεία παρέχει χρηματοδότηση, ασφάλιση ή αντασφάλιση, ή

i)

με την οποία η εταιρεία έχει συνάψει εμπορική συμφωνία ή προς την οποία η εταιρεία παρέχει χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες·

ii)

η οποία εκτελεί επιχειρηματικές δραστηριότητες που σχετίζονται με τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της εταιρείας για λογαριασμό ή εξ ονόματος της εταιρείας·

ii)

η οποία εκτελεί δραστηριότητες που σχετίζονται με τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες της εταιρείας·

στ)

«εδραιωμένη επιχειρηματική σχέση»: επιχειρηματική σχέση, άμεση ή έμμεση, η οποία είναι ή αναμένεται να είναι σταθερή, λόγω της έντασης ή της διάρκειάς της, και η οποία δεν αντιπροσωπεύει αμελητέο ή απλώς βοηθητικό τμήμα της αξιακής αλυσίδας·

ζ)

«αξιακή αλυσίδα»: δραστηριότητες που σχετίζονται με την παραγωγή προϊόντων ή την παροχή υπηρεσιών από μια εταιρεία, συμπεριλαμβανομένων της ανάπτυξης του προϊόντος ή της υπηρεσίας και της χρήσης και διάθεσης του προϊόντος, καθώς και των συναφών δραστηριοτήτων των εδραιωμένων ανάντη και κατάντη επιχειρηματικών σχέσεων της εταιρείας. Όσον αφορά τις εταιρείες κατά την έννοια του στοιχείου α) σημείο iv), η «αξιακή αλυσίδα» σχετικά με την παροχή αυτών των συγκεκριμένων υπηρεσιών περιλαμβάνει μόνο τις δραστηριότητες των πελατών που λαμβάνουν τέτοια δάνεια, πιστώσεις και άλλες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, καθώς και άλλων εταιρειών που ανήκουν στον ίδιο όμιλο των οποίων οι δραστηριότητες συνδέονται με την εν λόγω σύμβαση. Η αξιακή αλυσίδα των εν λόγω ρυθμιζόμενων χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων δεν καλύπτει ΜΜΕ που λαμβάνουν δάνεια, πιστώσεις, χρηματοδότηση, ασφάλιση ή αντασφάλιση από τέτοιες οντότητες·

ζ)

«αξιακή αλυσίδα»:

i)

δραστηριότητες που σχετίζονται με την παραγωγή, τον σχεδιασμό, την προμήθεια, την εξόρυξη, την κατασκευή, τη μεταφορά, την αποθήκευση και τον εφοδιασμό πρώτων υλών, προϊόντων ή μερών προϊόντος μιας εταιρείας και την ανάπτυξη προϊόντος μιας εταιρείας ή την ανάπτυξη ή παροχή υπηρεσίας, καθώς και οι οντότητες που συμμετέχουν στις δραστηριότητες αυτές, και

ii)

δραστηριότητες που σχετίζονται με την πώληση, τη διανομή, τη μεταφορά, την αποθήκευση και τη διαχείριση αποβλήτων των προϊόντων μιας εταιρείας ή την παροχή υπηρεσιών, εξαιρουμένης της διαχείρισης αποβλήτων του προϊόντος από μεμονωμένους καταναλωτές, καθώς και οι οντότητες που συμμετέχουν στις δραστηριότητες αυτές.

η)

«επαλήθευση από ανεξάρτητο τρίτο μέρος»: η επαλήθευση της συμμόρφωσης μιας εταιρείας, ή τμημάτων της αξιακής αλυσίδας της , προς τις απαιτήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον που απορρέουν από τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας από ελεγκτή ο οποίος είναι ανεξάρτητος από την εταιρεία, δεν υπόκειται σε συγκρούσεις συμφερόντων, διαθέτει πείρα και ικανότητες σε θέματα περιβάλλοντος και ανθρωπίνων δικαιωμάτων και είναι υπόλογος για την ποιότητα και την αξιοπιστία του ελέγχου·

η)

«επαλήθευση από ανεξάρτητο τρίτο μέρος»: επαλήθευση πτυχών της δέουσας επιμέλειας μιας εταιρείας ή τμήματος της αξιακής αλυσίδας της που απορρέουν από τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας είτε από ελεγκτή ή ελεγκτικό γραφείο που έχει λάβει άδεια σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ ή έχει διαπιστευθεί σε κράτος μέλος για τη διενέργεια πιστοποιήσεων, είτε από ανεξάρτητο πάροχο υπηρεσιών διασφάλισης, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 23 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ, διαπιστευμένο σε κράτος μέλος σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα αξιολόγησης της συμμόρφωσης που αναφέρεται στο άρθρο 14 παράγραφος 4α, ή από ανεξάρτητο τρίτο μέρος που είναι διαπιστευμένο σε κράτος μέλος για τη διενέργεια πιστοποιήσεων και το οποίο είναι ανεξάρτητο από την εταιρεία, δεν υπόκειται σε συγκρούσεις συμφερόντων, έχει αποδείξει την πείρα , την εμπειρογνωσία και την ικανότητά του σε θέματα περιβάλλοντος , κλίματος και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και είναι υπόλογος για την ποιότητα και την αξιοπιστία του ελέγχου ή της αξιολόγησης, και πληροί τα ελάχιστα πρότυπα που ορίζονται στην κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, όπως περιγράφεται στο άρθρο 14 παράγραφος 4α ·

ι)

«πρωτοβουλία του κλάδου» : συνδυασμός εθελοντικών διαδικασιών , εργαλείων και μηχανισμών δέουσας επιμέλειας στην αξιακή αλυσίδα , συμπεριλαμβανομένων επαληθεύσεων από ανεξάρτητο τρίτο μέρος , που αναπτύσσονται και εποπτεύονται από κυβερνήσεις, κλαδικές ενώσεις ή ομάδες ενδιαφερόμενων οργανισμών·

ι)

«πρωτοβουλία του κλάδου ή πολυμερής πρωτοβουλία» : πρωτοβουλία στην οποία συμμετέχουν εταιρείες , και η οποία παρέχει πρότυπα, διαδικασίες, εργαλεία και/ή μηχανισμούς , με σκοπό την υποστήριξη, την παρακολούθηση, την αξιολόγηση , την πιστοποίηση και/ή την επαλήθευση πτυχών της δέουσας επιμέλειας των εταιρειών ή της δέουσας επιμέλειας που ασκούν οι θυγατρικές τους και/ή ασκούνται σε επίπεδο επιχειρηματικών σχέσεων. Οι πρωτοβουλίες αυτές μπορούν να αναπτύσσονται και να εποπτεύονται από κυβερνήσεις, κλαδικές ενώσεις, ομάδες ενδιαφερόμενων οργανισμών ή οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ·

ιβ)

«σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις»: δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις ή δυσμενείς επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα που είναι ιδιαίτερα σημαντικές λόγω της φύσης τους, ή επηρεάζουν μεγάλο αριθμό ατόμων ή μεγάλη περιοχή στο περιβάλλον, ή οι οποίες είναι μη αναστρέψιμες, ή είναι ιδιαίτερα δύσκολο να επανορθωθούν ως αποτέλεσμα των μέτρων που είναι αναγκαία για την επαναφορά στην κατάσταση που επικρατούσε πριν από τις επιπτώσεις·

ιδ)

«ενδιαφερόμενοι»: οι εργαζόμενοι της εταιρείας , οι εργαζόμενοι των θυγατρικών της και άλλα άτομα, ομάδες , κοινότητες ή οντότητες των οποίων τα δικαιώματα ή τα συμφέροντα επηρεάζονται ή θα μπορούσαν να επηρεαστούν από τα προϊόντα, τις υπηρεσίες και τις δραστηριότητες της εν λόγω εταιρείας, των θυγατρικών της και των επιχειρηματικών της σχέσεων ·

ιδ)

«επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη»: τα άτομα , οι ομάδες ή οι κοινότητες που έχουν δικαιώματα ή νόμιμα συμφέροντα που επηρεάζονται ή θα μπορούσαν να επηρεαστούν από τις δυσμενείς επιπτώσεις που απορρέουν από τις δραστηριότητες ή τις ενέργειες μιας εταιρείας ή από τις δραστηριότητες ή τις ενέργειες οντοτήτων στην αξιακή αλυσίδα της , και οι νόμιμοι εκπρόσωποι των εν λόγω ατόμων ή ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους και των συνδικαλιστικών οργανώσεων της εταιρείας, των θυγατρικών της και σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα της ή, σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν άτομα, ομάδες ή κοινότητες που επηρεάζονται από δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον, αξιόπιστες και έμπειρες οργανώσεις στους στόχους των οποίων περιλαμβάνεται η προστασία του περιβάλλοντος ·

ιδα)

«ευάλωτα ενδιαφερόμενα μέρη»: επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη που βρίσκονται σε καταστάσεις περιθωριοποίησης και ευπάθειας, λόγω ειδικών πλαισίων ή διασταυρούμενων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, του βιολογικού φύλου, του κοινωνικού φύλου, της ηλικίας, της φυλής, της εθνοτικής καταγωγής, της τάξης, της κάστας, της εκπαίδευσης, του κατά πόσον ανήκουν σε αυτόχθονες πληθυσμούς, του μεταναστευτικού καθεστώτος, της αναπηρίας, καθώς και της κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης —συμπεριλαμβανομένων των ενδιαφερόμενων μερών που ζουν σε περιοχές συγκρούσεων και περιοχές υψηλού κινδύνου—, που αποτελούν τις αιτίες διαφοροποιημένων και συχνά δυσανάλογων δυσμενών επιπτώσεων και εισάγουν διακρίσεις και ένα πρόσθετο εμπόδιο στη συμμετοχή και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη·

ιζ)

«κατάλληλο μέτρο» : μέτρο ικανό να επιτύχει τους στόχους της δέουσας επιμέλειας, ανάλογο του βαθμού σοβαρότητας και της πιθανότητας πρόκλησης των δυσμενών επιπτώσεων, και το οποίο είναι εύλογα διαθέσιμο στην εταιρεία , λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της συγκεκριμένης περίπτωσης, συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών του οικονομικού τομέα και της συγκεκριμένης επιχειρηματικής σχέσης , και της επιρροής της εταιρείας σε αυτήν , καθώς και της ανάγκης να διασφαλιστεί η ιεράρχηση των μέτρων.

ιζ)

«κατάλληλα μέτρα» : μέτρα που είναι κατάλληλα για την επίτευξη των στόχων της δέουσας επιμέλειας και για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των δυσμενών επιπτώσεων που προσδιορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 6 , κατά τρόπο αναλογικό και ανάλογο του βαθμού σοβαρότητας και της πιθανότητας πρόκλησης των δυσμενών επιπτώσεων, και κατά τρόπο αναλογικό και ανάλογο του μεγέθους , των πόρων και των δυνατοτήτων της εταιρείας. Στο πλαίσιο αυτό λαμβάνονται υπόψη οι περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, συμπεριλαμβανομένων της φύσης των δυσμενών επιπτώσεων, των χαρακτηριστικών του οικονομικού τομέα, της φύσης των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων , προϊόντων και υπηρεσιών της εταιρείας, και της συγκεκριμένης επιχειρηματικής σχέσης·

ιζα)

«επιρροή»: η ικανότητα αλλαγής των πρακτικών της οντότητας που προκαλεί τις δυσμενείς επιπτώσεις ή συμβάλλει σε αυτές·

ιζβ)

«πρόκληση δυσμενών επιπτώσεων»: κατάσταση κατά την οποία οι δραστηριότητες μιας εταιρείας έχουν από μόνες τους δυσμενείς επιπτώσεις·

ιζγ)

«συμβολή σε δυσμενείς επιπτώσεις»: κατάσταση κατά την οποία οι ίδιες οι δραστηριότητες μιας εταιρείας, σε συνδυασμό με τις δραστηριότητες άλλων οντοτήτων, προκαλούν επιπτώσεις, ή κατά την οποία οι δραστηριότητες της εταιρείας προκαλούν, διευκολύνουν ή δίνουν κίνητρα σε άλλη οντότητα για πρόκληση δυσμενών επιπτώσεων. Η συμβολή αυτή πρέπει να είναι σημαντική, πράγμα που σημαίνει ότι δεν περιλαμβάνονται περιπτώσεις ήσσονος σημασίας ή επουσιώδεις περιπτώσεις. Για να αξιολογηθεί ο ουσιώδης χαρακτήρας της συμβολής και να γίνει κατανοητό πότε οι ενέργειες της εταιρείας μπορεί να προκαλούν, να διευκολύνουν ή να δίνουν κίνητρα σε άλλη οντότητα για πρόκληση δυσμενών επιπτώσεων, μπορεί να χρειάζεται να εξεταστούν περισσότεροι παράγοντες. Μπορούν να λαμβάνονται υπόψη οι εξής παράγοντες:

ιζδ)

«άμεση σύνδεση με δυσμενείς επιπτώσεις»: κατάσταση κατά την οποία υπάρχει σχέση μεταξύ των δυσμενών επιπτώσεων και των προϊόντων, των υπηρεσιών ή των δραστηριοτήτων της εταιρείας μέσω άλλης επιχειρηματικής σχέσης, και η εταιρεία ούτε έχει προκαλέσει τις επιπτώσεις ούτε έχει συμβάλει σε αυτές. Η άμεση σύνδεση δεν ορίζεται από την άμεση επιχειρηματική σχέση. Επίσης, η άμεση σύνδεση δεν συνεπάγεται ότι η ευθύνη μετατοπίζεται από την επιχειρηματική σχέση που προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις στην εταιρεία με την οποία υπάρχει σύνδεση·

ιζε)

«βάσει κινδύνου»: κατά τρόπο αναλογικό προς την πιθανότητα και τη σοβαρότητα δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων·

ιζστ)

«παράγοντες κινδύνου»: παράγοντες κινδύνου σε επίπεδο εταιρείας, παράγοντες κινδύνου σε σχέση με το επιχειρηματικό μοντέλο, γεωγραφικοί παράγοντες κινδύνου, παράγοντες κινδύνου σε σχέση με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες και τομεακοί παράγοντες κινδύνου·

ιζζ)

«σοβαρότητα δυσμενών επιπτώσεων»: η κλίμακα, το εύρος και ο ανεπανόρθωτος χαρακτήρας των δυσμενών επιπτώσεων, λαμβανομένης υπόψη της βαρύτητάς τους, συμπεριλαμβανομένων του αριθμού των ατόμων που επηρεάζονται ή θα επηρεαστούν, του βαθμού στον οποίο το περιβάλλον υφίσταται ή μπορεί να υποστεί βλάβη ή να επηρεαστεί με διαφορετικό τρόπο, της αναστρεψιμότητάς τους καθώς και των περιορισμών της δυνατότητας επαναφοράς των ατόμων ή του περιβάλλοντος που έχουν επηρεαστεί, σε κατάσταση ισοδύναμη με αυτήν στην οποία βρίσκονταν πριν επέλθουν οι επιπτώσεις.

1α.

γα)

κατά περίπτωση, ιεράρχηση των πραγματικών και δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων σύμφωνα με το άρθρο 8β·

γβ)

επανόρθωση των πραγματικών δυσμενών επιπτώσεων σύμφωνα με το άρθρο 8γ·

δ)

θέσπιση και διατήρηση διαδικασίας υποβολής καταγγελιών σύμφωνα με το άρθρο 9·

δ)

θέσπιση μηχανισμού κοινοποιήσεων και εξωδικαστικών καταγγελιών σύμφωνα με το άρθρο 9 ή συμμετοχή σε τέτοιο μηχανισμό ·

ε)

παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής και των μέτρων δέουσας επιμέλειας που εφαρμόζουν σύμφωνα με το άρθρο 10·

ε)

παρακολούθηση και επαλήθευση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής και των μέτρων δέουσας επιμέλειας που εφαρμόζουν σύμφωνα με το άρθρο 10·

στα)

ουσιαστική διαβούλευση και συνεργασία με τα επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη σύμφωνα με το άρθρο 8δ.

α)

η θυγατρική παρέχει όλες τις σχετικές και αναγκαίες πληροφορίες στη μητρική της εταιρεία και συνεργάζεται μαζί της·

β)

η θυγατρική τηρεί την πολιτική δέουσας επιμέλειας της μητρικής της εταιρείας·

γ)

η μητρική εταιρεία προσαρμόζει αναλόγως την πολιτική δέουσας επιμέλειάς της ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι εκπληρώνονται οι υποχρεώσεις που ορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 ως προς τη θυγατρική·

δ)

η θυγατρική ενσωματώνει τη δέουσα επιμέλεια σε όλες τις οικείες πολιτικές και συστήματα διαχείρισης κινδύνων σύμφωνα με το άρθρο 5·

ε)

όπου είναι αναγκαίο, η θυγατρική εξακολουθεί να λαμβάνει κατάλληλα μέτρα σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 8, και εξακολουθεί να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της δυνάμει των άρθρων 8α, 8β και 8δ·

στ)

όταν η μητρική εταιρεία εκτελεί συγκεκριμένες ενέργειες για λογαριασμό της θυγατρικής, τόσο η μητρική όσο και η θυγατρική γνωστοποιούν το γεγονός αυτό με σαφήνεια και διαφάνεια στα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη και το ευρύτερο κοινό·

ζ)

η θυγατρική ενσωματώνει τη διάσταση του κλίματος σε όλες τις οικείες πολιτικές και συστήματα διαχείρισης κινδύνων σύμφωνα με το άρθρο 15.

-α)

α)

περιγραφή της προσέγγισης της εταιρείας , μεταξύ άλλων μακροπρόθεσμα, όσον αφορά τη δέουσα επιμέλεια·

α)

περιγραφή της προσέγγισης της εταιρείας όσον αφορά τη δέουσα επιμέλεια , μεταξύ άλλων βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ·

β)

κώδικα δεοντολογίας που περιγράφει τους κανόνες και τις αρχές που πρέπει να τηρούν οι εργαζόμενοι και οι θυγατρικές της εταιρείας ·

β)

κώδικα δεοντολογίας που καθορίζει κανόνες και αρχές που πρέπει να ακολουθούνται και μέτρα που πρέπει να εφαρμόζονται, κατά περίπτωση, σε ολόκληρη την εταιρεία και τις θυγατρικές της και στο σύνολο των δραστηριοτήτων. Ο κώδικας δεοντολογίας σχεδιάζεται κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι η εταιρεία σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον, και ευθυγραμμίζεται με τις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης ·

γ)

περιγραφή των διαδικασιών που ισχύουν για την εφαρμογή της δέουσας επιμέλειας, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που λαμβάνονται για την επαλήθευση της συμμόρφωσης με τον κώδικα δεοντολογίας και την επέκταση της εφαρμογής του στις εδραιωμένες επιχειρηματικές σχέσεις .

γ)

περιγραφή των διαδικασιών που εφαρμόζονται και των κατάλληλων μέτρων που λαμβάνονται για την εφαρμογή της δέουσας επιμέλειας σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 8 στην αξιακή αλυσίδα , συμπεριλαμβανομένων των σχετικών μέτρων που λαμβάνονται για την ενσωμάτωση της δέουσας επιμέλειας στο επιχειρηματικό μοντέλο της εταιρείας και στις πρακτικές που ακολουθεί, όσον αφορά την απασχόληση και τις αγορές, έναντι οντοτήτων με τις οποίες η εταιρεία έχει επιχειρηματική σχέση, καθώς και των μέτρων που λαμβάνονται για την παρακολούθηση και την επαλήθευση των δραστηριοτήτων δέουσας επιμέλειας .

α)

προσδιορίζουν τα σημεία στα οποία είναι πιθανότερο να προκύψουν δυσμενείς επιπτώσεις και στα οποία οι επιπτώσεις είναι πιθανότερο να είναι σοβαρές, μεταξύ άλλων με τον προσδιορισμό μεμονωμένων δραστηριοτήτων, θυγατρικών και επιχειρηματικών σχέσεων υψηλότερου κινδύνου στις οποίες θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών παραγόντων κινδύνου· και

β)

διεξάγουν εις βάθος αξιολογήσεις των δραστηριοτήτων, των θυγατρικών και των επιχειρηματικών σχέσεων στις οποίες έχει δοθεί προτεραιότητα, προκειμένου να προσδιορίσουν τη φύση και την έκταση συγκεκριμένων πραγματικών και δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων.