1.   Ο δασμός περιλαμβάνει κάθε δασμό ή άλλη επιβάρυνση που επιβάλλεται στις εισαγωγές εμπορευμάτων ή συνδέεται με τις εισαγωγές εμπορευμάτων και κάθε μορφή πρόσθετων τελών ή επιβαρύνσεων που επιβάλλονται κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων, με εξαίρεση:

α)	τις επιβαρύνσεις ισοδύναμες με τους εσωτερικούς φόρους που επιβάλλονται τόσο στα εισαγόμενα όσο και στα τοπικά παραγόμενα εμπορεύματα σύμφωνα με το άρθρο 20·

β)	τα μέτρα αντιντάμπινγκ, αντιστάθμισης ή διασφάλισης που εφαρμόζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Τίτλου IV· και

γ)	τα τέλη ή άλλες επιβαρύνσεις που επιβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 8.

2.   Οι βασικοί δασμοί στους οποίους πρέπει να εφαρμόζονται οι διαδοχικές μειώσεις είναι εκείνοι που καθορίζονται στο δασμολόγιο κάθε Μέρους για κάθε προϊόν.

1.   Η κατάταξη των εμπορευμάτων κατά τις συναλλαγές που καλύπτονται από την παρούσα συμφωνία είναι εκείνη που καθορίζεται στην αντίστοιχη δασμολογική ονοματολογία κάθε Μέρους σύμφωνα με τη διεθνή σύμβαση για το εναρμονισμένο σύστημα περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (ΕΣ).

2.   Τα Μέρη ανταλλάσσουν όλες τις αναγκαίες πληροφορίες εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών μετά από κάθε δασμολογική τροποποίηση ή αλλαγή στο ΕΣ, για τους εφαρμοζόμενους δασμούς και τις αντίστοιχες ονοματολογίες με τα προϊόντα που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ.

1.   Για τους σκοπούς του παρόντος μέρους, ο όρος «καταγωγής» σημαίνει «καταγωγής» σύμφωνα με το εφαρμοστέο δίκαιο του εισάγοντος Μέρους (1) (2).

2.   Το συμβούλιο ΣΟΕΣ που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 104 («Συμβούλιο ΣΟΕΣ») θεσπίζει, με απόφασή του, πρωτόκολλο που ρυθμίζει τους κανόνες καταγωγής το αργότερο πέντε (5) έτη μετά από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας. Η παράγραφος 1 του παρόντος άρθρου σταματά να εφαρμόζεται από τη στιγμή που τίθεται σε ισχύ το εν λόγω πρωτόκολλο.

3.   Εάν στο τέλος της πενταετούς περιόδου που αναφέρεται στην παράγραφο 2 τα Μέρη δεν έχουν θεσπίσει τέτοιο πρωτόκολλο, το συμβούλιο ΣΟΕΣ αξιολογεί την εφαρμογή της παραγράφου 1 και μπορεί να αποφασίσει την παράταση της εν λόγω πενταετούς περιόδου.

1.   Τα Μέρη συμφωνούν να μην αυξήσουν τους εφαρμοζόμενους δασμούς για τα προϊόντα που υπόκεινται σε ελευθέρωση βάσει της παρούσας συμφωνίας, με εξαίρεση τα μέτρα που εγκρίνονται σύμφωνα με τα άρθρα 48, 49 και 50.

2.   Προκειμένου να διατηρηθεί η προοπτική της διαδικασίας περιφερειακής ολοκλήρωσης για την ευρύτερη αφρικανική περιοχή, τα Μέρη μπορούν να αποφασίσουν στο πλαίσιο του συμβουλίου ΣΟΕΣ να τροποποιήσουν το επίπεδο των δασμών που ορίζονται στο παράρτημα ΙΙα), στο παράρτημα ΙΙβ) και στο παράρτημα ΙΙγ) της παρούσας συμφωνίας, οι οποίοι μπορούν να εφαρμοστούν σε ένα προϊόν καταγωγής ΕΕ κατά την εισαγωγή του στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ. Τα Μέρη εξασφαλίζουν ότι οποιαδήποτε τέτοια τροποποίηση δεν έχει ως αποτέλεσμα ασυμβατότητα της παρούσας συμφωνίας με τις απαιτήσεις του άρθρου XXIV της ΓΔΣΕ 1994.

1.   Δασμοί επιβάλλονται άπαξ για εμπορεύματα καταγωγής ενός Μέρους και εισαγόμενα στο έδαφος του άλλου Μέρους.

2.   Κάθε δασμός που καταβάλλεται κατά την εισαγωγή σε ένα κράτος εταίρο της ΚΑΑ επιστρέφεται πλήρως για τα εμπορεύματα τα οποία επανεξάγονται από το κράτος εταίρο της ΚΑΑ της πρώτης εισαγωγής σε άλλο κράτος εταίρο της ΚΑΑ. Ο δασμός καταβάλλεται στο κράτος εταίρο της ΚΑΑ όπου καταναλώνονται τα εμπορεύματα.

3.   Τα Μέρη συμφωνούν να συνεργαστούν με σκοπό τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και την απλούστευση των τελωνειακών διαδικασιών.

1.   Ένα Μέρος δεν θεσπίζει για τα εμπορεύματα που εξάγονται στο άλλο Μέρος νέους δασμούς ή φόρους σχετικά με την εξαγωγή οι οποίοι να υπερβαίνουν εκείνους που επιβλήθηκαν σε παρόμοια προϊόντα που προορίζονται για πώληση στην εσωτερική αγορά.

2.   Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ μπορούν να επιβάλουν, μετά από κοινοποίηση στην ΕΕ, προσωρινό δασμό ή φόρο σε σχέση με την εξαγωγή εμπορευμάτων στις ακόλουθες περιστάσεις:

α)	για την ενίσχυση της ανάπτυξης εγχώριου κλάδου παραγωγής·

β)	για τη διατήρηση της νομισματικής σταθερότητας, όταν η αύξηση της παγκόσμιας τιμής ενός προϊόντος εξαγωγής δημιουργεί τον κίνδυνο υπερτίμησης του νομίσματος ή

γ)	για την προστασία των εσόδων, της επισιτιστικής ασφάλειας και του περιβάλλοντος.

3.   Οι φόροι αυτοί θα πρέπει να επιβάλλονται σε περιορισμένο αριθμό προϊόντων για περιορισμένη περίοδο και να επανεξετάζονται από το συμβούλιο ΣΟΕΣ με σκοπό την ανανέωση ύστερα από σαράντα οκτώ (48) μήνες.

4.   Από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας, κάθε ευνοϊκότερη μεταχείριση που αποτελείται από ή σε σχέση με τους φόρους που εφαρμόζονται από τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ στις εξαγωγές των προϊόντων που προορίζονται για οποιαδήποτε σημαντική εμπορική οικονομία, χορηγείται για το ομοειδές προϊόν που προορίζεται για την επικράτεια της ΕΕ.

5.   Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου και του άρθρου και 15, ως «σημαντική εμπορική οικονομία» νοείται κάθε αναπτυγμένη χώρα ή κάθε χώρα που αντιπροσωπεύει μερίδιο των παγκόσμιων εμπορικών εξαγωγών άνω του 1 % ετησίως πριν από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών που αναφέρεται στο άρθρο 15 ή κάθε ομάδα χωρών που δρα μεμονωμένα, συλλογικά ή μέσω συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών που αντιστοιχεί συλλογικά σε μερίδιο των παγκόσμιων εξαγωγών εμπορευμάτων άνω του 1,5 % ετησίως πριν από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών που αναφέρεται στο άρθρο 15 (3).

1.   Όσον αφορά τα εμπορεύματα που καλύπτονται από το παρόν μέρος, η ΕΕ χορηγεί στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ κάθε ευνοϊκότερη μεταχείριση που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της σύναψης από την ΕΕ συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών με τρίτο μέρος μετά την υπογραφή της παρούσας συμφωνίας.

2.   Όσον αφορά τα εμπορεύματα που καλύπτονται από το παρόν μέρος, τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ χορηγούν στην ΕΕ κάθε ευνοϊκότερη μεταχείριση που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της σύναψης από τα κράτη εταίρων της ΚΑΑ συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών με κάθε σημαντική εμπορική οικονομία μετά την υπογραφή της παρούσας συμφωνίας. Εάν η ΕΕ μπορεί να αποδείξει ότι η μεταχείριση προς αυτήν ήταν λιγότερο ευνοϊκή απ’ ό,τι η μεταχείριση από τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ σε κάθε άλλη σημαντική εμπορική οικονομία, τα Μέρη, στο μέτρο του δυνατού, πραγματοποιούν διαβούλευση και αποφασίζουν από κοινού, κατά περίπτωση, ως προς τον καλύτερο τρόπο εφαρμογής της παρούσας παραγράφου.

3.   Οι διατάξεις του παρόντος μέρους δεν θεωρείται ότι υποχρεώνουν τα Μέρη να επεκτείνουν αμοιβαία προτιμησιακή μεταχείριση η οποία θα εφαρμοζόταν ως αποτέλεσμα του γεγονότος ότι ένα από αυτά καθίσταται μέρος συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών με τρίτο Μέρος κατά την ημερομηνία υπογραφής της παρούσας συμφωνίας.

4.   Η παράγραφος 2 δεν εφαρμόζεται όσον αφορά τις εμπορικές συμφωνίες μεταξύ των κρατών εταίρων της ΚΑΑ με χώρες της ομάδας των κρατών Αφρικής, Καραϊβικής και Ειρηνικού ή άλλες αφρικανικές χώρες και περιφέρειες.

5.   Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ως «συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών» νοείται μια συμφωνία για την ουσιαστική απελευθέρωση του εμπορίου και την κατάργηση ουσιαστικά όλων των μέτρων που εισάγουν διακρίσεις και/ή την απαγόρευση νέων μέτρων που εισάγουν διακρίσεις ή μέτρων που εισάγουν περισσότερες διακρίσεις μεταξύ των Μερών, είτε κατά την έναρξη ισχύος της εν λόγω συμφωνίας είτε εντός εύλογου χρονικού διαστήματος.

1.   Τα Μέρη συμφωνούν ότι η διοικητική συνεργασία έχει ζωτική σημασία για την εφαρμογή και τον έλεγχο της προτιμησιακής μεταχείρισης που παραχωρείται στο πλαίσιο του παρόντος μέρους και υπογραμμίζουν τη δέσμευσή τους για την καταπολέμηση των παρατυπιών και της απάτης σε τελωνειακά και συναφή θέματα.

2.   Όταν ένα Μέρος διαπιστώσει, βάσει αντικειμενικών πληροφοριών, αδυναμία εξασφάλισης διοικητικής συνεργασίας και/ή παρατυπίες ή απάτη σύμφωνα με τον παρόντα τίτλο, το ενδιαφερόμενο Μέρος μπορεί να αναστείλει προσωρινά τη σχετική προτιμησιακή μεταχείριση του/των αντίστοιχου/-ων προϊόντος/-ων, σύμφωνα με το παρόν άρθρο.

3.   Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ως αδυναμία παροχής διοικητικής συνεργασίας νοείται, μεταξύ άλλων:

α)	η επανειλημμένη αδυναμία τήρησης της υποχρέωσης για επαλήθευση του χαρακτήρα καταγωγής του/των εκάστοτε προϊόντος/-ων·

β)	η επανειλημμένη άρνηση διεξαγωγής του μεταγενέστερου ελέγχου του πιστοποιητικού καταγωγής του ή των οικείων προϊόντων και/ή η αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην κοινοποίηση των αποτελεσμάτων του·

γ)	η επανειλημμένη άρνηση ή η αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην έγκριση της διενέργειας αποστολών διοικητικής συνεργασίας με σκοπό να επαληθευθεί η γνησιότητα των εγγράφων ή η ακρίβεια των πληροφοριών σχετικά με την παραχώρηση της συγκεκριμένης προτιμησιακής μεταχείρισης.

4.   Η ύπαρξη παρατυπιών ή απάτης διαπιστώνεται, μεταξύ άλλων, όταν παρατηρείται ραγδαία αύξηση, χωρίς ικανοποιητική εξήγηση, εισαγωγών εμπορευμάτων, η οποία υπερβαίνει το σύνηθες επίπεδο παραγωγικής και εξαγωγικής ικανότητας του άλλου Μέρους, και η οποία συνδυάζεται με αντικειμενικές πληροφορίες για την ύπαρξη παρατυπιών ή απάτης.

5.   Η εφαρμογή προσωρινής αναστολής υπόκειται στις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α)

το Μέρος που προέβη στη διαπίστωση, βάσει αντικειμενικών πληροφοριών, αδυναμίας εξασφάλισης διοικητικής συνεργασίας και/ή παρατυπιών ή απάτης, ανακοινώνει αμελλητί στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων, η οποία έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 106 (στο εξής: επιτροπή ανωτέρων υπαλλήλων) τις διαπιστώσεις του καθώς και τις αντικειμενικές πληροφορίες και αρχίζει διαβουλεύσεις με την επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων με βάση όλες τις σχετικές πληροφορίες και τις αντικειμενικές διαπιστώσεις, με σκοπό την εξεύρεση λύσης αποδεκτής από αμφότερα τα Μέρη·

β)

όταν τα Μέρη διεξάγουν διαβουλεύσεις, στο πλαίσιο της επιτροπής ανώτερων υπαλλήλων, όπως αναφέρθηκε στο στοιχείο α), και δεν επιτυγχάνουν συμφωνία επί μιας αποδεκτής λύσης εντός τριών (3) μηνών από την κοινοποίηση, το ενδιαφερόμενο Μέρος μπορεί να αναστείλει προσωρινά τη σχετική προτιμησιακή μεταχείριση του/των συγκεκριμένου/-ων προϊόντος/-ων. Η προσωρινή αναστολή κοινοποιείται στο συμβούλιο ΣΟΕΣ χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση·

γ)

οι προσωρινές αναστολές βάσει του παρόντος άρθρου περιορίζονται στο επίπεδο που είναι αναγκαίο για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων του ενδιαφερόμενου Μέρους, η διάρκεια ισχύος τους δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες, με δυνατότητα ανανέωσης και αποτελούν το αντικείμενο τακτικών διαβουλεύσεων στο πλαίσιο της επιτροπής ανώτερων υπαλλήλων, ιδίως με σκοπό την κατάργησή τους, μόλις πάψουν να συντρέχουν οι λόγοι εφαρμογής τους.

6.   Ταυτόχρονα με την κοινοποίηση στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων, σύμφωνα με την παράγραφο 5 στοιχείο α), το ενδιαφερόμενο Μέρος που προβαίνει στην κοινοποίηση δημοσιεύει ανακοίνωση για τους εισαγωγείς στην Επίσημη Εφημερίδα του κράτους. Στην ανακοίνωση στους εισαγωγείς θα πρέπει να αναφέρεται ότι για το συγκεκριμένο προϊόν έχει διαπιστωθεί, βάσει αντικειμενικών πληροφοριών, αδυναμία εξασφάλισης διοικητικής συνεργασίας ή/και ύπαρξη παρατυπιών ή απάτης.

1.   Το άρθρο VII της GATT 1994 και η συμφωνία για την εφαρμογή του άρθρου VII της GATT 1994 διέπουν τους κανόνες για τη δασμολογητέα αξία που εφαρμόζονται στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των Μερών.

2.   Τα Μέρη συνεργάζονται με σκοπό την επίτευξη κοινής προσέγγισης σε ζητήματα που αφορούν τη δασμολογητέα αξία.

1.   Όλες οι απαγορεύσεις ή περιορισμοί σχετικά με εισαγωγές, εξαγωγές ή πωλήσεις για εξαγωγές μεταξύ των Μερών, εκτός των δασμών, φόρων, τελών και άλλων επιβαρύνσεων που προβλέπονται στο άρθρο 6, είτε με τη μορφή ποσοστώσεων, αδειών εισαγωγής ή εξαγωγής είτε άλλων μέτρων, καταργούνται από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας και μετά. Δεν θεσπίζονται νέα παρόμοια μέτρα όσον αφοτιςτις συναλλαγές μεταξύ των Μερών. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των διατάξεων του τίτλου VΙ του παρόντος κεφαλαίου.

2.   Η παράγραφος 1 του παρόντος άρθρου δεν επεκτείνεται στα εξής:

α)	απαγορεύσεις ή περιορισμοί εξαγωγών που εφαρμόζονται προσωρινά για την πρόληψη ή ανακούφιση κρίσιμων ελλείψεων τροφίμων ή άλλων προϊόντων που είναι βασικά για το εξάγον Μέρος·

β)	απαγορεύσεις ή περιορισμοί εισαγωγών και εξαγωγών που είναι αναγκαίες για την εφαρμογή προτύπων ή κανονισμών για την κατάταξη, διαβάθμιση ή εμπορία αγαθών στο διεθνές εμπόριο.

1.   Τα εισαγόμενα προϊόντα καταγωγής του ενός Μέρους δεν υπόκεινται, άμεσα ή έμμεσα, σε εσωτερικούς φόρους ή άλλες εσωτερικές επιβαρύνσεις, οποιουδήποτε χαρακτήρα, που υπερβαίνουν τους φόρους ή τις επιβαρύνσεις που εφαρμόζονται, άμεσα ή έμμεσα, σε ομοειδή εγχώρια προϊόντα του άλλου Μέρους. Επιπλέον, τα Μέρη δεν επιβάλλουν με άλλο τρόπο εσωτερικούς φόρους ή άλλες εσωτερικές επιβαρύνσεις για να προστατεύσουν την εγχώρια παραγωγή τους.

2.   Τα εισαγόμενα προϊόντα καταγωγής του ενός Μέρους δεν τυγχάνουν μεταχείρισης λιγότερο ευνοϊκής από εκείνη που εφαρμόζεται στα ομοειδή εγχώρια προϊόντα του άλλου Μέρους όσον αφορά όλους τους νόμους, τους κανονισμούς και τις απαιτήσεις που έχουν σχέση με την πώληση, την προσφορά προς πώληση, την αγορά, τη μεταφορά, τη διανομή ή τη χρήση τους στην εγχώρια αγορά. Η παρούσα παράγραφος δεν εμποδίζει την εφαρμογή διαφοροποιημένων επιβαρύνσεων εσωτερικών μεταφορών που βασίζονται αποκλειστικά στην οικονομική εκμετάλλευση των μεταφορικών μέσων και όχι στην καταγωγή του προϊόντος.

3.   Κανένα Μέρος δεν θεσπίζει ούτε διατηρεί εσωτερικές ποσοτικές ρυθμίσεις σχετικά με την ανάμειξη, την μεταποίηση ή τη χρήση προϊόντων σε συγκεκριμένες ποσότητες ή αναλογίες η οποία να απαιτεί, αμέσως ή εμμέσως, την προμήθεια, από εγχώριες πηγές, κάποιας συγκεκριμένης ποσότητας ή αναλογίας του προϊόντος που αποτελεί αντικείμενο των ρυθμίσεων. Επιπλέον, κανένα Μέρος δεν εφαρμόζει εσωτερικές ποσοτικές ρυθμίσεις με σκοπό να παρέχει προστασία στην εγχώρια παραγωγή του.

4.   Το παρόν άρθρο δεν απαγορεύει την καταβολή επιδοτήσεων αποκλειστικά στους εθνικούς παραγωγούς, συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών στους εθνικούς παραγωγούς που προέρχονται από το προϊόν των εσωτερικών φόρων ή επιβαρύνσεων που επιβάλλονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο και των επιδοτήσεων υπό μορφή αγοράς εγχώριων προϊόντων από τις δημόσιες αρχές.

5.   Το παρόν άρθρο δεν εφαρμόζεται στους νόμους, τους κανονισμούς, τις διαδικασίες ή τις πρακτικές που διέπουν τις δημόσιες προμήθειες.

1.   Τα Μέρη αναγνωρίζουν τη σημασία των ζητημάτων τελωνειακής συνεργασίας και διευκόλυνσης των συναλλαγών στο αναδυόμενο παγκόσμιο εμπορικό περιβάλλον και συμφωνούν:

α)	να ενισχύσουν τη συνεργασία και να εξασφαλίσουν ότι η σχετική νομοθεσία και οι διαδικασίες, καθώς και η διοικητική ικανότητα των σχετικών διοικήσεων πληρούν τον στόχο της προώθησης και της διευκόλυνσης του εμπορίου.

β)	ότι τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ χρειάζονται μεταβατικές περιόδους και δημιουργία ικανοτήτων για την ομαλή εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος τίτλου.

2.   Οι στόχοι του παρόντος τίτλου είναι:

α)	η διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των Μερών·

β)	η προώθηση της εναρμόνισης της τελωνειακής νομοθεσίας και των τελωνειακών διαδικασιών·

γ)	η παροχή στήριξης στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ για να ενισχυθεί η διευκόλυνση του εμπορίου·

δ)	η παροχή στήριξης στις τελωνειακές αρχές των κρατών εταίρων της ΚΑΑ για την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας και άλλων διεθνών τελωνειακών βέλτιστων πρακτικών·

ε)	η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των τελωνειακών αρχών των Μερών και άλλων συναρμόδιων συνοριακών υπηρεσιών.

1.   Για να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του παρόντος τίτλου και να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στους στόχους που προβλέπει το άρθρο 22, τα Μέρη:

α)	ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με την τελωνειακή νομοθεσία και τις τελωνειακές διαδικασίες·

β)	αναπτύσσουν κοινές πρωτοβουλίες σε αμοιβαία συμφωνημένους τομείς·

γ)

συνεργάζονται στα εξής πεδία: i) εκσυγχρονισμός των τελωνειακών συστημάτων και διαδικασιών, καθώς και μείωση του χρόνου εκτελωνισμού· ii) απλοποίηση και εναρμόνιση των τελωνειακών διαδικασιών και των διατυπώσεων κατά τις εμπορικές συναλλαγές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τις εισαγωγές, τις εξαγωγές και τη διαμετακόμιση· iii) ενίσχυση των περιφερειακών συστημάτων διαμετακόμισης· iv) βελτίωση της διαφάνειας σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 3· v) δημιουργία ικανοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδοτικής και της τεχνικής συνδρομής στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ· vi) κάθε άλλο θέμα στον τελωνειακό τομέα που ενδέχεται να συμφωνηθεί από τα Μέρη.

δ)

διαμορφώνουν, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, κοινές θέσεις στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών στον τομέα των τελωνείων και της διευκόλυνσης του εμπορίου, όπως ο ΠΟΕ, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων (ΠΟΤ), ο Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και η Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD)·

ε)	προωθούν τον συντονισμό μεταξύ όλων των συναρμόδιων υπηρεσιών, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

2.   Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, τα Μέρη παρέχουν αμοιβαία συνδρομή σε τελωνειακά θέματα σύμφωνα με τις διατάξεις του Πρωτοκόλλου 1.

1.   Τα Μέρη συμφωνούν ότι οι αντίστοιχες εμπορικές και τελωνειακές νομοθεσίες και διαδικασίες τους βασίζονται σε διεθνή όργανα και πρότυπα που εφαρμόζονται στον τομέα των τελωνείων και του εμπορίου, συμπεριλαμβανομένων των κύριων στοιχείων της αναθεωρημένης Σύμβασης του Κιότο για την απλούστευση και την εναρμόνιση των τελωνειακών διαδικασιών που έγινε στις Βρυξέλλες στις 26 Ιουνίου 1999, τα βασικά στοιχεία του πλαισίου προτύπων για την ασφάλεια και τη διευκόλυνση του παγκόσμιου εμπορίου του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων (WCO), του συνόλου δεδομένων του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων (WCO) και της Σύμβασης ΕΣ.

2.   Τα Μέρη συμφωνούν ότι οι αντίστοιχες εμπορικές και τελωνειακές ρυθμίσεις και διαδικασίες τους βασίζονται:

α)	στην ανάγκη προστασίας και διευκόλυνσης του θεμιτού εμπορίου με την αποτελεσματική επιβολή και τήρηση των απαιτήσεων που καθορίζονται στην τελωνειακή νομοθεσία·

β)	στην ανάγκη να αποφεύγονται περιττές και διακριτικές επιβαρύνσεις των οικονομικών φορέων, να υπάρχει προστασία από την απάτη και τη διαφθορά και να παρέχονται περαιτέρω διευκολύνσεις για τους οικονομικούς φορείς με υψηλό επίπεδο συμμόρφωσης με την τελωνειακή νομοθεσία και διαδικασίες·

γ)	στην ανάγκη να χρησιμοποιείται ένα ενιαίο διοικητικό έγγραφο ή ηλεκτρονικό ισοδύναμο, με σκοπό την κατάρτιση τελωνειακών διασαφήσεων στην ΕΕ και στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ·

δ)	σε σύγχρονες τελωνειακές τεχνικές, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης της επικινδυνότητας, της απλούστευσης των διαδικασιών εισόδου και θέσης των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία, των εκ των υστέρων ελέγχων και των μεθόδων λογιστικού ελέγχου·

ε)	στην προοδευτική ανάπτυξη συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βασίζονται στην τεχνολογία πληροφοριών, για τις διαδικασίες εξαγωγής, εισαγωγής και διαμετακόμισης, ώστε να διευκολύνεται η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των οικονομικών φορέων, των τελωνειακών αρχών και άλλων υπηρεσιών·

στ)	στην αρχή ότι οι κυρώσεις που επιβάλλονται για ελάσσονες παραβιάσεις της τελωνειακής νομοθεσίας ή των διαδικαστικών κανόνων είναι ανάλογες της παραβίασης και, κατά την εφαρμογή τους, δεν συνεπάγονται αδικαιολόγητες καθυστερήσεις του εκτελωνισμού·

ζ)	σε ένα σύστημα δεσμευτικών αποφάσεων για τελωνειακά θέματα, ιδίως όσον αφορά τη δασμολογική κατάταξη και τους κανόνες καταγωγής, σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στην περιφερειακή και/ή εθνική νομοθεσία των Μερών·

η)	στην ανάγκη να ισχύουν τέλη και επιβαρύνσεις που αντιστοιχούν στο κόστος της παρεχόμενης υπηρεσίας σε σχέση με μια συγκεκριμένη συναλλαγή, και να μην υπολογίζονται κατ’ αξία. Δεν επιβάλλονται τέλη και επιβαρύνσεις σε προξενικές υπηρεσίες στο πλαίσιο των εμπορικών συναλλαγών.

θ)	στην εξάλειψη κάθε απαίτησης για την υποχρεωτική διεξαγωγή ελέγχων πριν από την αποστολή όπως ορίζεται στη συμφωνία του ΠΟΕ για τον έλεγχο πριν από την αποστολή ή οποιασδήποτε ισοδύναμης απαίτησης·

ι)	στην εξάλειψη κάθε απαίτησης για υποχρεωτική χρησιμοποίηση εκτελωνιστών καθώς και διαφανείς, αμερόληπτους και αναλογικούς κανόνες για την αδειοδότησή τους.

3.   Για τη βελτίωση των μεθόδων εργασίας και για τη διασφάλιση διαφάνειας και αποτελεσματικότητας των τελωνειακών πράξεων, τα Μέρη:

α)	λαμβάνουν περαιτέρω μέτρα για την απλοποίηση και την τυποποίηση της τεκμηρίωσης και των διατυπώσεων ώστε να είναι δυνατή η ταχεία θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία και ο εκτελωνισμός των εμπορευμάτων·

β)

προβλέπουν αποτελεσματικές και ταχείες διαδικασίες που δεν εισάγουν διακρίσεις και παρέχουν το δικαίωμα προσφυγής κατά διοικητικών ενεργειών, κανόνων και αποφάσεων των τελωνειακών αρχών και άλλων αρχών που επηρεάζουν τις εισαγωγές, τις εξαγωγές ή τη διαμετακόμιση εμπορευμάτων. Οι διαδικασίες αυτές είναι εύκολα προσβάσιμες για όλες τις επιχειρήσεις·

γ)	εξασφαλίζουν τη διατήρηση της ακεραιότητας, μέσω της εφαρμογής μέτρων που αντανακλούν τις αρχές των σχετικών διεθνών συμβάσεων και μέσων.

1.   Τα Μέρη εξασφαλίζουν την ελευθερία διαμετακόμισης από τα εδάφη τους μέσω των πλέον κατάλληλων διαδρομών. Τυχόν περιορισμοί, έλεγχοι ή απαιτήσεις πρέπει να μην εισάγουν διακρίσεις, να είναι αναλογικοί και να εφαρμόζονται ομοιόμορφα.

2.   Ένα Μέρος μπορεί να απαιτήσει οι μεταφορές υπό διαμετακόμιση μέσω του εδάφους του να δηλώνονται στη δική του τελωνειακή υπηρεσία με καθορισμένες διαδρομές. Αν ένα Μέρος ζητήσει τη χρήση αυτών των δρομολογίων, το κάνει σε πλήρη συμμόρφωση με το άρθρο V παράγραφος 3 της GATT 1994.

3.   Με την επιφύλαξη των νόμιμων τελωνειακών ελέγχων, ένα Μέρος παρέχει μεταχείριση τουλάχιστον το ίδιο ευνοϊκή για τα εμπορεύματα υπό διαμετακόμιση στο έδαφος του άλλου Μέρους με αυτή που παρέχει στα εγχώρια εμπορεύματα.

4.   Τα Μέρη θεσπίζουν καθεστώτα μεταφοράς υπό τελωνειακό έλεγχο, τα οποία επιτρέπουν τη διαμετακόμιση εμπορευμάτων χωρίς καταβολή δασμών ή άλλων επιβαρύνσεων ισοδύναμου αποτελέσματος, υπό την προϋπόθεση της παροχής κατάλληλης εγγύησης σύμφωνα με την περιφερειακή και/ή εθνική τελωνειακή νομοθεσία.

5.   Τα Μέρη προωθούν και εφαρμόζουν περιφερειακές ρυθμίσεις διαμετακόμισης.

6.   Τα Μέρη προωθούν τον συντονισμό μεταξύ όλων των συναρμόδιων υπηρεσιών, τόσο σε εσωτερικό όσο και σε διασυνοριακό επίπεδο.

7.   Η νομοθεσία των Μερών βασίζεται σε διεθνή πρότυπα και οδηγίες όσον αφορά τη διαμετακόμιση των εμπορευμάτων.

1.   Λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να ενισχυθεί η ικανότητα των κρατών εταίρων της ΚΑΑ στον τομέα των τελωνείων και της διευκόλυνσης των εμπορικών συναλλαγών και με την επιφύλαξη των δεσμεύσεών τους στο πλαίσιο του ΠΟΕ, τα Μέρη συμφωνούν ότι τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ μπορούν να επωφεληθούν από μεταβατική περίοδο πέντε (5) ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας για να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τα άρθρα 23, 24 και 25.

2.   Η εν λόγω μεταβατική περίοδος μπορεί να παραταθεί περαιτέρω, με τη συμφωνία του συμβουλίου ΣΟΕΣ.

1.   Τα Μέρη συγκροτούν ειδική επιτροπή για τη διευκόλυνση των τελωνειακών και εμπορικών συναλλαγών, η οποία αποτελείται από τους αντιπροσώπους τους και:

α)	συνέρχεται σε ημερομηνία και με ημερήσια διάταξη που καθορίζονται εκ των προτέρων από τα Μέρη·

β)	προεδρεύεται εναλλακτικά από κάθε Μέρος· και

γ)	υποβάλλει έκθεση στο συμβούλιο ΣΟΕΣ.

2.   Στα καθήκοντα της ειδικής επιτροπής για τη διευκόλυνση των τελωνειακών και εμπορικών συναλλαγών περιλαμβάνονται τα εξής:

α)	για την παρακολούθηση της εφαρμογής και του τρόπου διαχείρισης του παρόντος τίτλου και του άρθρου 9·

β)

η εξασφάλιση ενός φόρουμ ανταλλαγής απόψεων και συζήτησης όλων των θεμάτων που αφορούν τα τελωνεία, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων καταγωγής, των γενικών τελωνειακών διαδικασιών, της δασμολογητέας αξίας, της δασμολογικής κατάταξης, της διαμετακόμισης και της αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής σε τελωνειακά ζητήματα·

γ)	η βελτίωση της συνεργασίας στον τομέα της ανάπτυξης, της εφαρμογής και της επιβολής των κανόνων καταγωγής και των σχετικών τελωνειακών διαδικασιών, των γενικών τελωνειακών διαδικασιών και της αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής σε τελωνειακά ζητήματα·

δ)	η ενίσχυση της συνεργασίας σχετικά με την ενίσχυση των ικανοτήτων και της τεχνικής βοήθειας·

ε)	κάθε άλλο ζήτημα που έχει συμφωνηθεί από τα Μέρη αναφορικά με τον παρόντα τίτλο.

1.   Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου εφαρμόζονται στα μέτρα που καλύπτονται από τη συμφωνία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για την εφαρμογή υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων (συμφωνία ΥΦΠ του ΠΟΕ).

2.   Για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά, ισχύουν οι ορισμοί της συμφωνίας ΥΦΠ του ΠΟΕ, της επιτροπής του Codex Alimentarius, του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων και της Διεθνούς Σύμβασης για την Προστασία των Φυτών.

1.   Τα Μέρη επιβεβαιώνουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες και συμβάσεις που αφορούν τον παρόντα τίτλο, στις οποίες είναι Μέρη.

2.   Κάθε Μέρος:

α)	έχει το κυρίαρχο δικαίωμα να εφαρμόσει υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα αυτά είναι σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας ΥΦΠ ΠΟΕ·

β)	διαβουλεύεται με το άλλο Μέρος πριν από την εφαρμογή τυχόν νέων μέτρων ΥΦΠ, μέσω των μηχανισμών κοινοποίησης που προβλέπονται στη συμφωνία ΥΦΠ του ΠΟΕ και, εφόσον και όταν κριθεί σκόπιμο, μέσω των σημείων επαφής των Μερών·

γ)	υποστηρίζει το άλλο Μέρος κατά τη συγκέντρωση των στοιχείων που απαιτούνται για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων·

δ)	προωθεί τις διασυνδέσεις, τις κοινές επιχειρήσεις, τις κοινές δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης μεταξύ των κρατών εταίρων της ΚΑΑ και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των εργαστηρίων.

1.   Τα Μέρη επιδιώκουν να επιτύχουν εναρμόνιση των αντίστοιχων κανόνων και διαδικασιών τους για τον καθορισμό των μέτρων τους υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένων της επιθεώρησης, των δοκιμών και των διαδικασιών πιστοποίησης, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας ΥΦΠ του ΠΟΕ.

2.   Η επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων αναπτύσσει διαδικασίες για να βοηθήσει και να παρακολουθήσει αυτή τη διαδικασία εναρμόνισης.

1.   Τα Μέρη εφαρμόζουν με διαφάνεια τα μέτρα ΥΦΠ, με βάση τη συμφωνία ΥΦΠ του ΠΟΕ.

2.   Τα Μέρη αναγνωρίζουν τη σημασία των αποτελεσματικών μηχανισμών διαβούλευσης, κοινοποίησης και ανταλλαγής πληροφοριών όσον αφορά τα μέτρα ΥΦΠ με βάση τη συμφωνία ΥΦΟ του ΠΟΕ.

3.   Το Μέρος εισαγωγής ενημερώνει το Μέρος εξαγωγής για κάθε αλλαγή των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών του απαιτήσεων εισαγωγής που ενδέχεται να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος τίτλου. Τα Μέρη δεσμεύονται να δημιουργήσουν μηχανισμούς για την ανταλλαγή των εν λόγω πληροφοριών.

1.   Οι αντίστοιχες αρχές ΥΦΠ των Μερών είναι οι αρχές στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ και στην ΕΕ για την εφαρμογή των μέτρων στα οποία παραπέμπει ο παρών τίτλος.

2.   Οι αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στην παράγραφο 1 έχουν τα καθήκοντα που τους έχουν ανατεθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας ΥΦΠ του ΠΟΕ.

3.   Τα Μέρη ενημερώνουν το ένα το άλλο σχετικά με τις αρμόδιες αρχές τους που αναφέρονται στην παράγραφο 1 και τυχόν σχετικές τροποποιήσεις.

1.   Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου εφαρμόζονται για την εκπόνηση, την έγκριση και την εφαρμογή των τεχνικών κανονισμών, των προτύπων και τη διαδικασία εκτίμησης της συμμόρφωσης, όπως ορίζονται στη συμφωνία του ΠΟΕ για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο (συμφωνία ΤΕΕ).

2.   Για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου ισχύουν οι ορισμοί της συμφωνίας ΤΕΕ.

1.   Τα Μέρη επιβεβαιώνουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους δυνάμει της συμφωνίας ΤΕΕ, λαμβανομένων υπόψη των δικαιωμάτων και των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν βάσει άλλων διεθνών συμφωνιών, στις οποίες τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ και η ΕΕ είναι Μέρη, συμπεριλαμβανομένων ειδικότερα εκείνων που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιοποικιλότητας.

2.   Σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας ΤΕΕ, τα Μέρη εξασφαλίζουν ότι η εκπόνηση, η έκδοση ή η εφαρμογή των τεχνικών κανονισμών δεν αποσκοπούν ούτε έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία περιττών εμποδίων στο μεταξύ τους εμπόριο.

1.   Τα Μέρη επιβεβαιώνουν τις υποχρεώσεις τους όσον αφορά την κοινοποίηση και την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τους τεχνικούς κανονισμούς, τα πρότυπα και τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης που προβλέπονται από τη συμφωνία ΤΕΕ.

2.   Τα Μέρη ανταλλάσσουν, μέσω των κέντρων πληροφόρησης, πληροφορίες σχετικά με ζητήματα που είναι δυνατόν να έχουν σημασία για τις εμπορικές σχέσεις τους, συμπεριλαμβανομένων των ταχειών προειδοποιήσεων και των επιστημονικών γνωμοδοτήσεων και εκδηλώσεων.

3.   Τα Μέρη δύνανται να συνεργάζονται όσον αφορά τη δημιουργία και τη λειτουργία των κέντρων πληροφόρησης, καθώς και για την κατάρτιση και τήρηση κοινών βάσεων δεδομένων.

1.   Τα Μέρη επιβεβαιώνουν εκ νέου τις δεσμεύσεις τους σχετικά με την εκτίμηση της συμμόρφωσης σύμφωνα με τη συμφωνία ΤΕΕ.

2.   Τα Μέρη μπορούν, λαμβάνοντας υπόψη τον βαθμό ευθυγράμμισης των τεχνικών κανονισμών, των προτύπων και της εκτίμησης της συμμόρφωσης των υποδομών τους, να εξετάσουν το ενδεχόμενο της διαπραγμάτευσης συμφωνιών σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση των διαδικασιών εκτίμησης της συμμόρφωσης.

1.   Οι ρυθμιστικοί φορείς των κρατών εταίρων της ΚΑΑ είναι οι αρμόδιες αρχές στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ για την εφαρμογή των μέτρων που αναφέρονται στον παρόντα τίτλο και έχουν την ευθύνη και την αρμοδιότητα για τη διασφάλιση ή την εποπτεία της εφαρμογής της τυποποίησης, της μετρολογίας, της διαπίστευσης και της εκτίμησης της συμμόρφωσης.

2.   Ο αρμόδιος φορέας της ΕΕ για την εφαρμογή του παρόντος τίτλου είναι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

3.   Σύμφωνα με την παρούσα συμφωνία, τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ διαβιβάζουν στην ΕΕ τον κατάλογο των αντίστοιχων φορέων τεχνικών ρυθμίσεων.

1.   Με την επιφύλαξη του παρόντος άρθρου, καμία διάταξη της παρούσας συμφωνίας δεν εμποδίζει το Μέρος ΕΕ ή τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ, είτε μεμονωμένα είτε συλλογικά, να εγκρίνουν μέτρα αντιντάμπινγκ ή αντισταθμιστικά μέτρα σύμφωνα με τις σχετικές συμφωνίες του ΠΟΕ. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, η καταγωγή καθορίζεται σύμφωνα με τους μη προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής των Μερών.

2.   Πριν από την επιβολή οριστικών δασμών αντιντάμπινγκ ή αντισταθμιστικών δασμών όσον αφορά προϊόντα που εισάγονται από το ένα ή το άλλο Μέρος, τα Μέρη εξετάζουν τη δυνατότητα μέτρων εποικοδομητικής αποκατάστασης, όπως προβλέπεται στις σχετικές συμφωνίες ΠΟΕ.

3.   Όταν έχει επιβληθεί μέτρο αντιντάμπινγκ ή αντισταθμιστικό μέτρο από το ένα ή το άλλο Μέρος, υπάρχει ένα μοναδικό φόρουμ δικαστικού ελέγχου, συμπεριλαμβανομένου του σταδίου των εφέσεων.

4.   Όταν μπορούν να επιβληθούν μέτρα αντιντάμπινγκ ή αντισταθμιστικά μέτρα σε περιφερειακό επίπεδο και σε εθνικό επίπεδο, ανάλογα με την περίπτωση, τα Μέρη εξασφαλίζουν ότι τα μέτρα αυτά δεν εφαρμόζονται ταυτόχρονα για το ίδιο προϊόν από τις περιφερειακές αρχές, αφενός, και τις εθνικές αρχές, αφετέρου.

5.   Το εισάγον Μέρος κοινοποιεί στο εξάγον Μέρος την παραλαβή κατάλληλα τεκμηριωμένης καταγγελίας πριν από την έναρξη μιας έρευνας.

6.   Το παρόν άρθρο εφαρμόζονται σε όλες τις έρευνες που ξεκίνησαν μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας.

7.   Οι κανόνες του ΠΟΕ για την επίλυση διαφορών ισχύουν για όλες τις διαφορές σχετικά με μέτρα αντιντάμπινγκ ή αντισταθμιστικά μέτρα.

1.   Με την επιφύλαξη του παρόντος άρθρου, καμία διάταξη της παρούσας συμφωνίας δεν εμποδίζει τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ και την ΕΕ να εγκρίνουν μέτρα σύμφωνα με το άρθρο XIX της GATT 1994, τη Συμφωνία του ΠΟΕ περί Διασφαλίσεων και το άρθρο 5 της Συμφωνίας για τη Γεωργία. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, η καταγωγή καθορίζεται σύμφωνα με τους μη προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής των Μερών.

2.   Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, με βάση τους γενικούς αναπτυξιακούς στόχους της παρούσας συμφωνίας και το μικρό μέγεθος των οικονομιών των κρατών εταίρων της ΚΑΑ, η ΕΕ αποκλείει τις εισαγωγές από οποιοδήποτε κράτος εταίρο της ΚΑΑ από όλα τα μέτρα που λαμβάνονται σύμφωνα με το άρθρο XIX της GATT 1994, της Συμφωνίας ΠΟΕ περί Διασφαλίσεων και του άρθρου 5 της Συμφωνίας του ΠΟΕ για τη Γεωργία.

3.   Η παράγραφος 2 εφαρμόζεται για μια περίοδο πέντε (5) ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας. Το αργότερο εκατόν είκοσι (120) ημέρες πριν από τη λήξη της εν λόγω περιόδου, το Συμβούλιο ΣΟΕΣ επανεξετάζει τη λειτουργία της παραγράφου 2 με βάση τις αναπτυξιακές ανάγκες των κρατών εταίρων της ΚΑΑ, με σκοπό να καθοριστεί αν είναι σκόπιμο να παραταθεί η εφαρμογή τους για περαιτέρω περίοδο.

4.   Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται με την επιφύλαξη του μνημονίου συμφωνίας του ΠΟΕ σχετικά με τους κανόνες και τις διαδικασίες που διέπουν την επίλυση διαφορών.

1.   Μετά την εξέταση εναλλακτικών λύσεων, ένα Μέρος μπορεί να εφαρμόσει μέτρα διασφάλισης περιορισμένης διάρκειας κατά παρέκκλιση των άρθρων 10 και 11 υπό τις προϋποθέσεις και σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στο παρόν άρθρο.

2.   Τα μέτρα διασφάλισης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 μπορούν να ληφθούν όταν ένα προϊόν καταγωγής ενός Μέρους εισάγεται στο έδαφος του άλλου Μέρους σε τόσο αυξημένες ποσότητες και υπό τέτοιες προϋποθέσεις που προκαλεί ή απειλεί να προκαλέσει:

α)	σοβαρή ζημία στον εγχώριο κλάδο παραγωγής ομοειδών ή άμεσα ανταγωνιστικών προϊόντων στο έδαφος του Μέρους εισαγωγής,

β)	διαταραχές σε τομέα της οικονομίας, ιδίως όταν οι εν λόγω διαταραχές δημιουργούν σοβαρά κοινωνικά προβλήματα ή δυσκολίες, κάτι που θα μπορούσε να επιφέρει σοβαρή επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης του εισάγοντος Μέρους, ή

γ)	διαταραχές στις αγορές ομοειδών ή άμεσα ανταγωνιστικών γεωργικών προϊόντων (4) ή στους μηχανισμούς που ρυθμίζουν τις εν λόγω αγορές.

3.   Τα μέτρα διασφάλισης που αναφέρονται στο παρόν άρθρο διατηρούνται μόνο για το χρονικό διάστημα που κρίνεται αναγκαίο για την πρόληψη ή την αποκατάσταση της σοβαρής βλάβης ή των διαταραχών, όπως ορίζονται στην παράγραφο 2 και στην παράγραφο 5 στοιχείο β). Τα εν λόγω μέτρα διασφάλισης του εισάγοντος Μέρους μπορούν να συνίστανται σε ένα μόνο ή σε περισσότερα από τα ακόλουθα:

α)	ανάκληση της περαιτέρω μείωσης του ποσοστού του εισαγωγικού δασμού για το οικείο προϊόν, όπως προβλέπεται στην παρούσα συμφωνία,

β)	αύξηση του τελωνειακού δασμού για το οικείο προϊόν έως ένα επίπεδο που δεν υπερβαίνει τον τελωνειακό δασμό που επιβάλλεται στα άλλα μέλη του ΠΟΕ, και

γ)	εισαγωγή δασμολογικών ποσοστώσεων στο οικείο προϊόν.

4.   Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 έως 3, όταν ένα προϊόν καταγωγής κρατών εταίρων της ΚΑΑ εισάγεται σε αυξημένες ποσότητες και υπό προϋποθέσεις που προκαλούν ή απειλούν να προκαλέσουν μία από τις καταστάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 σε μία ή περισσότερες εξόχως απόκεντρες περιοχές της ΕΕ, η ΕΕ μπορεί να λάβει μέτρα εποπτείας ή διασφάλισης που να περιορίζονται στην οικεία ή στις οικείες περιοχές σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στις παραγράφους 6 έως 9.

5.   α) Με την επιφύλαξη των παραγράφων 1 έως 3, όταν ένα προϊόν καταγωγής ΕΕ εισάγεται σε αυξημένες ποσότητες και υπό προϋποθέσεις που προκαλούν ή απειλούν να προκαλέσουν μία από τις καταστάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 2 σε κράτη εταίρους της ΚΑΑ, τα οικεία κράτη εταίροι της ΚΑΑ μπορούν να λάβουν μέτρα εποπτείας ή διασφάλισης που περιορίζονται στο έδαφός τους σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στις παραγράφους 6 έως 9.

β)

Τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ μπορούν να λάβουν μέτρα διασφάλισης, σύμφωνα με τις διαδικασίες που ορίζονται στις παραγράφους 6 έως 9, όταν ένα προϊόν καταγωγής ΕΕ, ως αποτέλεσμα της μείωσης των δασμών, εισάγεται στο έδαφός τους σε αυξημένες ποσότητες και υπό τέτοιες προϋποθέσεις που προκαλούν ή απειλούν να προκαλέσουν διαταραχές σε νεοσύστατο βιομηχανικό κλάδο που παράγει ομοειδή ή άμεσα ανταγωνιστικά προϊόντα. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται μόνο για περίοδο δέκα (10) ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας. Η περίοδος αυτή μπορεί να παραταθεί από το συμβούλιο ΣΟΕΣ για περίοδο που δεν υπερβαίνει τα πέντε (5) ετών.

6.   α) Τα μέτρα διασφάλισης που αναφέρονται στο παρόν άρθρο διατηρούνται μόνο για το χρονικό διάστημα που κρίνεται αναγκαίο για την πρόληψη ή την αποκατάσταση σοβαρής βλάβης ή διαταραχών, όπως ορίζεται στις παραγράφους 2, 4 και 5.

β)

Τα μέτρα διασφάλισης που αναφέρονται στο παρόν άρθρο δεν εφαρμόζονται για περίοδο άνω των δύο (2) ετών. Όταν εξακολουθούν να συντρέχουν οι περιστάσεις που επιτρέπουν την επιβολή των μέτρων διασφάλισης, τα μέτρα αυτά μπορούν να επεκταθούν για περαιτέρω περίοδο όχι μεγαλύτερη από δύο (2) έτη. Όταν τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ εφαρμόζουν μέτρο διασφάλισης ή όταν η ΕΕ εφαρμόζει ένα μέτρο διασφάλισης που περιορίζεται στο έδαφος μίας ή περισσότερων από τις εξόχως απόκεντρες περιοχές της, το μέτρο αυτό μπορεί οπωσδήποτε να εφαρμοστεί για περίοδο που να μην υπερβαίνει τα τέσσερα (4) έτη και, όταν οι περιστάσεις που δικαιολογούν την επιβολή των μέτρων διασφάλισης εξακολουθούν να υπάρχουν, δύναται να επεκταθεί για περαιτέρω περίοδο τεσσάρων (4) ετών.

γ)	Τα μέτρα διασφάλισης που αναφέρονται στο παρόν άρθρο και τα οποία υπερβαίνουν το ένα (1) έτος περιέχουν σαφή στοιχεία που να οδηγούν προοδευτικά προς την εξάλειψή τους, το αργότερο στο τέλος της καθορισμένης περιόδου.

δ)	Κανένα μέτρο διασφάλισης που αναφέρεται στο παρόν άρθρο δεν εφαρμόζεται στις εισαγωγές προϊόντος που έχει ήδη υπαχθεί σε τέτοια μέτρα για περίοδο τουλάχιστον ενός (1) έτους από την ημερομηνία λήξης του μέτρου.

7.   Για την εφαρμογή των παραγράφων 1 έως 6, ισχύουν οι ακόλουθες διατάξεις:

α)	Όταν ένα Μέρος εκτιμά ότι υφίσταται μία από τις περιστάσεις που ορίζονται στις παραγράφους 2, 4 ή 5, παραπέμπει αμέσως το ζήτημα για εξέταση στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων.

β)

Η επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων μπορεί να διατυπώσει κάθε αναγκαία σύσταση για την διευθέτηση του ζητήματος. Σε περίπτωση που η επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων δεν έχει διατυπώσει σύσταση που να αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των περιστάσεων ή δεν έχει επιτευχθεί καμία άλλη ικανοποιητική λύση εντός τριάντα (30) ημερών από τη διαβίβαση της υπόθεσης στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων, το εισάγον Μέρος μπορεί να θεσπίσει τα κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση των περιστάσεων σύμφωνα με το παρόν άρθρο.

γ)

Πριν ληφθεί ένα από τα μέτρα που προβλέπονται στο παρόν άρθρο ή, στις περιπτώσεις που ισχύει η παράγραφος 8 του παρόντος άρθρου, το ταχύτερο δυνατόν, τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ παρέχουν στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων όλες τις σχετικές πληροφορίες που απαιτούνται για την ενδελεχή εξέταση της κατάστασης με σκοπό την εξεύρεση λύσης αποδεκτής από τα ενδιαφερόμενα Μέρη.

δ)	Κατά την επιλογή των μέτρων διασφάλισης σύμφωνα με το παρόν άρθρο, πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στα μέτρα εκείνα που διαταράσσουν λιγότερο τη λειτουργία της παρούσας συμφωνίας.

ε)

Όλα τα μέτρα διασφάλισης που λαμβάνονται σύμφωνα με το παρόν άρθρο κοινοποιούνται αμέσως στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων και αποτελούν το αντικείμενο τακτικών διαβουλεύσεων στο πλαίσιο αυτού του οργάνου, κυρίως με σκοπό να καταρτιστεί χρονοδιάγραμμα για την κατάργησή τους αμέσως μόλις το επιτρέψουν οι περιστάσεις.

8.   Όταν εξαιρετικές περιστάσεις απαιτούν άμεση δράση, το ενδιαφερόμενο εισάγον Μέρος μπορεί να λάβει προσωρινά τα προβλεπόμενα μέτρα στις παραγράφους 3, 4 ή 5 χωρίς να συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της παραγράφου 7. Τα μέτρα αυτά μπορούν να ληφθούν για ανώτατη περίοδο εκατόν ογδόντα (180) ημερών, όταν λαμβάνονται από την ΕΕ, και διακοσίων (200) ημερών όταν λαμβάνονται από τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ ή όταν τα μέτρα που λαμβάνονται από την ΕΕ περιορίζονται στο έδαφος μίας ή περισσότερων από τις πιο απομακρυσμένες περιοχές. Η διάρκεια ισχύος κάθε τέτοιου προσωρινού μέτρου συνυπολογίζεται στην αρχική περίοδο, καθώς και σε κάθε παράταση που ορίζεται στην παράγραφο 6. Κατά τη λήψη αυτών των προσωρινών μέτρων, λαμβάνεται υπόψη το συμφέρον όλων των εμπλεκόμενων Μερών, συμπεριλαμβανομένου του επιπέδου ανάπτυξής τους. Το ενδιαφερόμενο εισάγον Μέρος ενημερώνει το άλλο ενδιαφερόμενο Μέρος και παραπέμπει αμέσως το ζήτημα στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων για εξέταση.

9.   Αν ένα εισάγον Μέρος υποβάλει τις εισαγωγές ενός προϊόντος σε διοικητική διαδικασία με σκοπό την ταχεία παροχή πληροφοριών σχετικά με την τάση των εμπορικών ροών που ενδέχεται να προκαλέσουν τα προβλήματα που αναφέρονται στο παρόν άρθρο, ενημερώνει αμελλητί την επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων.

10.   Δεν μπορεί να γίνει επίκληση της συμφωνίας ΠΟΕ για να εμποδιστεί ένα Μέρος να εγκρίνει μέτρα διασφάλισης σε συμφωνία με το παρόν άρθρο.

1.   Η συνεργασία στο εμπόριο αλιευτικών προϊόντων και στην ανάπτυξη της αλιείας καλύπτει τη θαλάσσια αλιεία, την αλιεία εσωτερικών υδάτων και την υδατοκαλλιέργεια.

2.   Τα Μέρη αναγνωρίζουν ότι η αλιεία συνιστά βασικό οικονομικό πόρο των κρατών εταίρων της ΚΑΑ, συμβάλλει σημαντικά στις οικονομίες των κρατών εταίρων της ΚΑΑ και έχει μεγάλο δυναμικό για μελλοντική περιφερειακή ανάπτυξη και τη μείωση της φτώχειας. Είναι επίσης σημαντική πηγή τροφίμων και ξένου συναλλάγματος.

3.   Επίσης, τα Μέρη αναγνωρίζουν ότι οι πόροι της αλιείας έχουν επίσης σημαντικό ενδιαφέρον τόσο για την ΕΕ όσο και για τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ και συμφωνούν να συνεργαστούν για τη βιώσιμη ανάπτυξη και διαχείριση του τομέα της αλιείας στο πλαίσιο των αμοιβαίων συμφερόντων, λαμβάνοντας υπόψη τον οικονομικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο.

4.   Τα Μέρη συμφωνούν ότι η κατάλληλη στρατηγική για την προώθηση της οικονομικής μεγέθυνσης του κλάδου της αλιείας και για την ενίσχυση της συμβολής της στην οικονομία των κρατών εταίρων της ΚΑΑ, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του, είναι μέσω της αύξησης των δραστηριοτήτων στον τομέα με υψηλή προστιθέμενη αξία.

1.   Οι αρχές της συνεργασίας στον τομέα της αλιείας περιλαμβάνουν:

α)	την υποστήριξη για την ανάπτυξη και την ενίσχυση της περιφερειακής ολοκλήρωσης·

β)	τη διατήρηση του κεκτημένου της συμφωνίας του Κοτονού και της διάδοχης συμφωνίας της·

γ)	την παροχή ειδικής και διαφοροποιημένης μεταχείρισης·

δ)	τον συνυπολογισμό των βέλτιστων διαθέσιμων επιστημονικών πληροφοριών για την εκτίμηση των πόρων και τη διαχείρισή τους·

ε)	την εξασφάλιση της λειτουργίας συστήματος παρακολούθησης του περιβαλλοντικού, οικονομικού και κοινωνικού αντικτύπου στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ·

στ)

την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με την υφιστάμενη εθνική νομοθεσία και τα σχετικά διεθνή νομοθετικά μέσα, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982, η οποία συνάφθηκε στο Μοντέγκο Μπέι στις 10 Δεκεμβρίου 1982, καθώς και των περιφερειακών και υποπεριφερειακών συμφωνιών·

ζ)	την εξασφάλιση της διατήρησης και της προτεραιότητας συγκεκριμένων αναγκών της βιοτεχνικής αλιείας ή της αλιείας προς επιβίωση.

2.   Οι εν λόγω καθοδηγητικές αρχές συμβάλλουν στην αειφόρο και υπεύθυνη ανάπτυξη των ζωντανών πόρων των εσωτερικών υδάτων, των θαλάσσιων πόρων και της υδατοκαλλιέργειας και στη βελτιστοποίηση των οφελών του εν λόγω τομέα για τις σημερινές και μελλοντικές γενιές, μέσω αυξημένων επενδύσεων, οικοδόμησης ικανοτήτων και βελτίωσης της πρόσβασης στην αγορά.

3.   Τα Μέρη συνεργάζονται για να εξασφαλίσουν ότι θα παρέχεται χρηματοοικονομική και άλλη υποστήριξη για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της ικανότητας παραγωγής των εργοστασίων επεξεργασίας, της διαφοροποίησης της αλιευτικής βιομηχανίας και της ανάπτυξης και της βελτίωσης των λιμενικών εγκαταστάσεων στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ.

4.   Λεπτομερής περιγραφή των τομέων συνεργασίας περιλαμβάνεται στον τίτλο IV του μέρους V.

1.   Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου εφαρμόζονται στη χρησιμοποίηση, τη διατήρηση και τη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων αλιείας με σκοπό τη βελτιστοποίηση των οφελών από την αλιεία για τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ μέσω επενδύσεων για την ανάπτυξη ικανοτήτων και βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά.

2.   Οι στόχοι της συνεργασίας μεταξύ των συμβαλλομένων Μερών δυνάμει του παρόντος τίτλου είναι οι εξής:

α)	προώθηση της βιώσιμης εκμετάλλευσης και διαχείρισης της αλιείας·

β)

ενίσχυση της συνεργασίας ώστε να εξασφαλιστεί η βιώσιμη εκμετάλλευση και διαχείριση των αλιευτικών πόρων ως ισχυρή βάση για την περιφερειακή ολοκλήρωση, δεδομένων των πολυζωνικών και μεταναστευτικών ειδών που μοιράζονται μεταξύ των παράκτιων κρατών εταίρων της ΚΑΑ και δεδομένου ότι κανένα κράτος εταίρος της ΚΑΑ δεν έχει την ικανότητα να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα του πόρου·

γ)	εξασφάλιση πιο ισότιμου μεριδίου των οφελών που απορρέουν από τον αλιευτικό τομέα·

δ)	εξασφάλιση αποτελεσματικής παρακολούθησης, ελέγχου και επιτήρησης που είναι αναγκαία για την καταπολέμηση της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας·

ε)

προαγωγή της αποτελεσματικής εκμετάλλευσης, διατήρησης και διαχείρισης των ζώντων θαλάσσιων πόρων στην αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ) και σε ύδατα στα οποία τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ έχουν δικαιοδοσία βάσει των διεθνών νομικών μέσων, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), για το κοινωνικό και οικονομικό όφελος των Μερών·

στ)	προώθηση και ανάπτυξη του περιφερειακού και του διεθνούς εμπορίου, βάσει βέλτιστων πρακτικών·

ζ)	δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της οικοδόμησης υποδομής και ικανοτήτων για τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ, ώστε να αντιμετωπίσουν τις αυστηρές απαιτήσεις της αγοράς τόσο για τη βιομηχανική αλιεία όσο για την αλιεία μικρής κλίμακας·

η)	υποστήριξη εθνικών και περιφερειακών πολιτικών που στοχεύουν στην αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας του τομέα της αλιείας· και

θ)	οικοδόμηση δεσμών με άλλους οικονομικούς τομείς.

1.   Εφαρμόζεται προληπτική προσέγγιση όσον αφορά τον καθορισμό των επιπέδων βιώσιμης ποσότητας αλιευμάτων, την αλιευτική ικανότητα και άλλες στρατηγικές διαχείρισης για την αποφυγή ή την αντιστροφή ανεπιθύμητων αποτελεσμάτων, όπως η πλεονάζουσα παραγωγικότητα και η υπεραλίευση, καθώς και ο ανεπιθύμητος αντίκτυπος στα οικολογικά συστήματα και τη βιοτεχνική αλιεία.

2.   Κάθε χώρα εταίρος της ΚΑΑ μπορεί να λάβει κατάλληλα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των εποχιακών περιορισμών απαγορεύσεων χρήσης αλιευτικών εργαλείων προκειμένου να προστατεύσει τα χωρικά του ύδατα και να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα βιοτεχνικής και παράκτιας αλιείας.

3.   Τα Μέρη προωθούν την ιδιότητα μέλους όλων των ενδιαφερόμενων κρατών εταίρων της ΚΑΑ στην επιτροπή διαχείρισης της αλιείας τόνου του Ινδικού Ωκεανού (IOTC) και άλλων σχετικών οργανισμών αλιείας. Τα οικεία κράτη εταίροι της ΚΑΑ, από κοινού με την ΕΕ, συντονίζουν τη δράση για να εξασφαλίσουν τη διαχείριση και τη διατήρηση όλων των ειδών ιχθύων, συμπεριλαμβανομένων των πόρων του τόνου και των παρόμοιων ιχθύων, και να διευκολύνουν τη σχετική επιστημονική έρευνα.

4.   Όταν δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία για την αρμόδια εθνική αρχή διαχείρισης προκειμένου να καθοριστούν τα όρια και επίπεδα-στόχοι της βιώσιμης ποσότητας αλιευμάτων σε μια αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ) των κρατών εταίρων της ΚΑΑ, οι εταίροι, κατόπιν διαβούλευσης με την αρμόδια εθνική αρχή και από κοινού με την επιτροπή διαχείρισης της αλιείας τόνου του Ινδικού Ωκεανού (IOTC) και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, άλλους περιφερειακούς οργανισμούς αλιείας, υποστηρίζουν μια τέτοια επιστημονική ανάλυση.

5.   Τα Μέρη συμφωνούν να λάβουν κατάλληλα μέτρα, όταν η αύξηση των προσπαθειών έχει ως αποτέλεσμα επίπεδα ποσοτήτων αλιευμάτων άνω του στόχου βιώσιμου επιπέδου που θεσπίστηκε από την αρμόδια εθνική αρχή.

6.   Για τη διατήρηση και τη διαχείριση πολυζωνικών και άκρως μεταναστευτικών αποθεμάτων ιχθύων, η ΕΕ και τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ εξασφαλίζουν συμμόρφωση με σκάφη που φέρουν τη σημαία τους με σχετικά εθνικά, περιφερειακά και υποπεριφερειακά μέτρα διαχείρισης της αλιείας και συναφείς εθνικούς νόμους και κανονισμούς.

1.   Θα τηρηθούν οι διατάξεις σχετικά με τη διαχείριση των σκαφών και το στάδιο μετά τη συλλογή, που θεσπίστηκαν από την επιτροπή διαχείρισης της αλιείας τόνου του Ινδικού Ωκεανού (IOTC) και κάθε άλλη αρμόδια περιφερειακή οργάνωση αλιείας. Τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ και η ΕΕ ορίζουν τους ελάχιστους όρους και τις προϋποθέσεις όσον αφορά την παρακολούθηση, τον έλεγχο και την επιτήρηση αλιευτικών σκαφών της ΕΕ που δραστηριοποιούνται στα ύδατα των κρατών εταίρων της ΚΑΑ που πρέπει να περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

α)	Θα συσταθεί σύστημα παρακολούθησης σκαφών (VMS) για όλα τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ και εάν τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ δεν διαθέτουν σύστημα VMS, θα βοηθηθούν από την ΕΕ για να δημιουργήσουν ένα συμβατό VMS.

β)

Επιπλέον του υποχρεωτικού συστήματος VMS, τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ, σε συνδυασμό με την ΕΕ, θα αναπτύξουν άλλους μηχανισμούς για να εξασφαλίσουν την αποτελεσματική παρακολούθηση, έλεγχο και επιτήρηση και η ΕΕ θα υποστηρίξει τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ για να εφαρμόσουν ένα τέτοιο συμφωνημένο σύστημα και να βοηθήσουν στην εφαρμογή του.

γ)

Η ΕΕ και τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ έχουν το δικαίωμα να τοποθετήσουν παρατηρητές είτε σε εθνικά είτε σε διεθνή ύδατα, με καλώς καθορισμένες διαδικασίες σχετικά με την τοποθέτηση των παρατηρητών. Οι παρατηρητές πρέπει να πληρώνονται από τις εθνικές κυβερνήσεις, αλλά όλες οι δαπάνες επί σκάφους πρέπει να καλύπτονται από τον ιδιοκτήτη του σκάφους. Η ΕΕ υποστηρίζει τις δαπάνες κατάρτισης παρατηρητών.

δ)	Θα αναπτυχθούν κοινά συστήματα υποβολής εκθέσεων αλιείας και θα χρησιμοποιηθούν σε όλη την περιφέρεια με ελάχιστους όρους για την υποβολή εκθέσεων.

ε)

Όλα τα σκάφη που εκφορτώνουν ή μεταφορτώνουν τα αλιεύματά τους εντός χώρας εταίρου της ΚΑΑ το πράττουν σε λιμένες ή εξωτερικούς λιμένες. Δεν επιτρέπεται καμία μεταφόρτωση στη θάλασσα, εκτός από ειδικές περιπτώσεις που προβλέπονται από την αντίστοιχη περιφερειακή οργάνωση διαχείρισης της αλιείας (RFMO). Τα Μέρη θα συνεργάζονται για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της υποδομής εκφόρτωσης ή μεταφόρτωσης στους λιμένες των κρατών εταίρων ΚΑΑ, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας ανάπτυξης αλιευτικών προϊόντων.

στ)

Η αναφορά απορρίψεων στη θάλασσα είναι υποχρεωτική. Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στην αποφυγή απορρίψεων μέσω της χρήσης μεθόδων επιλεκτικής αλιείας, σύμφωνα με τις αρχές της επιτροπής IOTC και σχετικών περιφερειακών οργανώσεων αλιείας. Κατά το δυνατόν περισσότερο, τα παρεμπίπτοντα αλιεύματα μεταφέρονται στην ξηρά.

2.   Τα Μέρη συμφωνούν να συνεργαστούν στην ανάπτυξη και την εφαρμογή εθνικών/περιφερειακών επιμορφωτικών προγραμμάτων κατάρτισης για τους υπηκόους των κρατών της ΚΑΑ ώστε να διευκολυνθεί η αποτελεσματική συμμετοχή τους στην αλιευτική βιομηχανία. Όπου η ΕΕ έχει διαπραγματευτεί διμερή αλιευτική συμφωνία, ενθαρρύνεται η απασχόληση υπηκόων κρατών εταίρων της ΚΑΑ. Η Διακήρυξη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με τις θεμελιώδεις αρχές και τα δικαιώματα στην εργασία εφαρμόζεται αυτοδικαίως στους ναυτικούς που ναυτολογούνται στα ενωσιακά αλιευτικά σκάφη.

3.   Τα Μέρη αναλαμβάνουν συντονισμένες προσπάθειες για την βελτίωση των μέσων πρόληψης, αποτροπής και εξάλειψης της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας και για το σκοπό αυτό λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα. Τα αλιευτικά σκάφη που συμμετέχουν στην παράνομη, αδήλωτη και ανεξέλεγκτη αλιεία, θα πρέπει να κατάσχονται και οι ιδιοκτήτες τους να διώκονται από τις αρμόδιες αρχές. Δεν θα πρέπει να επιτρέπεται να αλιεύσουν πάλι στα ύδατα των οικείων κρατών εταίρων της ΚΑΑ, εκτός αν έχει ληφθεί προηγούμενη έγκριση τόσο από το κράτος σημαίας όσο και από τα ενδιαφερόμενα κράτη της ΚΑΑ καθώς και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, από την αντίστοιχη περιφερειακή οργάνωση διαχείρισης της αλιείας.

1.   Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου εφαρμόζονται στην ανάπτυξη της εσωτερικής αλιείας, της παράκτιας αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ όσον αφορά την οικοδόμηση ικανοτήτων, τη μεταφορά τεχνολογίας, τα πρότυπα ΥΦΠ, τις επενδύσεις και τη χρηματοδότηση των επενδύσεων, την περιβαλλοντική προστασία καθώς και το νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο.

2.   Οι στόχοι της συνεργασίας όσον αφορά την ανάπτυξη της εσωτερικής αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας θα είναι η προώθηση της βιώσιμης εκμετάλλευσης των πόρων εσωτερικής αλιείας και η ενίσχυση της παραγωγής υδατοκαλλιέργειας, η άρση των περιορισμών από την πλευρά της προσφοράς, η βελτίωση της ποιότητας των ιχθύων και των προϊόντων ιχθύων ώστε να ικανοποιούν τα διεθνή πρότυπα ΥΦΠ, η βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ, η αντιμετώπιση ενδοπεριφερειακών εμπορικών φραγμών, η προσέλκυση ροών κεφαλαίου και οι επενδύσεις στον τομέα, η οικοδόμηση ικανοτήτων και η βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοοικονομική ενίσχυση για τους ιδιώτες επενδυτές με σκοπό την ανάπτυξη της εσωτερικής αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας.

1.   Η συνεργασία για την ανάπτυξη φυσικών υποδομών περιλαμβάνει ιδίως τις μεταφορές, την ενέργεια και την τεχνολογία της πληροφορίας και των επικοινωνιών.

2.   Οι στόχοι στον τομέα αυτόν είναι οι εξής:

α)	η αύξηση της ανταγωνιστικότητας των κρατών εταίρων της ΚΑΑ·

β)	η αντιμετώπιση των περιορισμών στον τομέα της προσφοράς σε θεσμικό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο· και

γ)	η ενίσχυση των συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

1.   Η συνεργασία στον τομέα των μεταφορών περιλαμβάνει οδικές, σιδηροδρομικές, αεροπορικές και πλωτές μεταφορές.

2.   Οι στόχοι στον τομέα αυτόν είναι οι εξής:

α)	η βελτίωση των εθνικών και περιφερειακών διασυνδέσεων με την εμβάθυνση της περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης·

β)	η ανάπτυξη, η αναδιάρθρωση, η αποκατάσταση, η αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός των βιώσιμων και αποτελεσματικών συστημάτων μεταφορών των κρατών εταίρων της ΚΑΑ·

γ)	η βελτίωση της κυκλοφορίας των προσώπων και της ροής των εμπορευμάτων· και

δ)	η παροχή καλύτερης πρόσβασης στις αγορές μέσω της βελτίωσης των οδικών, αεροπορικών, θαλάσσιων, εσωτερικών πλωτών και σιδηροδρομικών μεταφορών.

3.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 75, τα Μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς:

α)	διαχείριση των συστημάτων μεταφορών·

β)	βελτίωση, ανάπτυξη και εκσυγχρονισμός των υποδομών σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης δικτύων υποδομών για τις διατροπικές μεταφορές·

γ)	ενίσχυση των θεσμικών, τεχνικών και διοικητικών ικανοτήτων των κρατών εταίρων της ΚΑΑ όσον αφορά τα πρότυπα, την εξασφάλιση της ποιότητας, τη μετρολογίας και τις υπηρεσίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης·

δ)	ανάπτυξη και μεταφορά τεχνολογίας, καινοτομία, ανταλλαγή πληροφοριών, δίκτυα και εμπορία·

ε)	ενθάρρυνση των εταιρικών σχέσεων, των διασυνδέσεων και των κοινών επιχειρήσεων μεταξύ των οικονομικών φορέων·

στ)	βελτίωση της ασφάλειας και της αξιοπιστίας του τομέα των μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης της μετεωρολογικής πρόβλεψης, της διαχείρισης των επικίνδυνων προϊόντων και της αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης·

ζ)	ανάπτυξης πολιτικών και ρυθμιστικών πλαισίων για τις περιφερειακές μεταφορές.

1.   Η συνεργασία στον τομέα της ενέργειας περιλαμβάνει τη συμμετοχή του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα στην παραγωγή, μετάδοση, διανομή ενέργειας και τις διασυνοριακές εμπορικές συναλλαγές στον τομέα της ενέργειας.

2.   Οι στόχοι στον τομέα αυτόν είναι οι εξής:

α)	η ανάπτυξη, η αύξηση και η διεύρυνση του δυναμικού παραγωγής ενέργειας·

β)	η αύξηση του αριθμού των εναλλακτικών πηγών ενέργειας·

γ)	η ανάπτυξη, η αύξηση και η διεύρυνση των δικτύων·

δ)	η ανάπτυξη, η αύξηση και η διεύρυνση της διανομής και της μετάδοσης·

ε)	η βελτίωση της πρόσβασης των κρατών εταίρων της ΚΑΑ σε σύγχρονες, αποδοτικές, αξιόπιστες, διαφοροποιημένες, βιώσιμες και ανανεώσιμες πηγές καθαρής ενέργειας σε ανταγωνιστικές τιμές·

στ)	η βελτίωση της ικανότητας παραγωγής, διανομής και διαχείρισης της ενέργειας σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο·

ζ)	η προώθηση της διασύνδεση τόσο εντός όσο και εκτός των κρατών εταίρων της ΚΑΑ για μέγιστη ενεργειακή αξιοποίηση· και

η)	η υποστήριξη της δημιουργίας ευνοϊκού περιβάλλοντος για την προσέλκυση επενδύσεων στον τομέα αυτόν.

3.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 75, τα Μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς:

α)	παραγωγή, μετάδοση και διανομή των ενεργειακών πηγών που ήδη υπάρχουν, ιδίως του υδροηλεκτρισμού, του πετρελαίου και της βιομάζας·

β)	διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος ώστε να συμπεριλάβει και άλλες πιθανές πηγές ενέργειας που είναι κοινωνικά και ενεργειακά αποδεκτές και που περιορίζουν την εξάρτηση από το πετρέλαιο·

γ)	ανάπτυξη ενεργειακής υποδομής, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών περιοχών·

δ)	ανάπτυξη κατάλληλων ρυθμιστικών και πολιτικών μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένων της εμπορευματοποίησης και της ιδιωτικοποίησης·

ε)	περιφερειακή και διαπεριφερειακή διασύνδεση και συνεργασία όσον αφορά την παραγωγή και τη διανομή ενέργειας·

στ)	οικοδόμηση ικανοτήτων των ανθρώπινων πόρων, βελτίωση της διοίκησης, των προτύπων υπηρεσιών και των θεσμικών δομών.

ζ)	ανάπτυξη και μεταφορά τεχνολογίας, έρευνα και ανάπτυξη, καινοτομία, ανταλλαγή πληροφοριών, ανάπτυξη βάσεων δεδομένων και δικτύων·

η)	εταιρικές σχέσεις, διασυνδέσεις και κοινές επιχειρήσεις.

1.   Η συνεργασία στον τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) περιλαμβάνει: την ανάπτυξη των ΤΠΕ, της ανταγωνιστικότητας και της καινοτομίας, καθώς και την ομαλή μετάβαση στην κοινωνία της πληροφορίας.

2.   Οι στόχοι στον τομέα αυτόν είναι οι εξής:

α)	η ανάπτυξη του τομέα των ΤΠΕ· και

β)	η ενίσχυση της συμβολής των ΤΠΕ στη διευκόλυνση του εμπορίου μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, του ηλεκτρονικού εμπορίου, της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, της ηλεκτρονικής υγείας, της ασφάλειας των συναλλαγών και άλλων κοινωνικοοικονομικών τομέων.

3.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 75, τα Μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς:

α)	διασυνδέσεις ΤΠΕ και σχέση κόστους/αποτελεσματικότητας σε εθνικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο·

β)	διάδοση νέων ΤΠΕ·

γ)	ανάπτυξη του νομικού και του ρυθμιστικού πλαισίου στον τομέα των ΤΠΕ·

δ)	ανάπτυξη και μεταφορά τεχνολογίας και εφαρμογών, έρευνα και ανάπτυξη, καινοτομία, ανταλλαγή πληροφοριών, δίκτυα και εμπορία·

ε)	οικοδόμηση ικανοτήτων των ανθρώπινων πόρων, βελτίωση των προτύπων υπηρεσιών και των θεσμικών δομών·

στ)	εταιρικές σχέσεις, διασυνδέσεις και κοινές επιχειρήσεις μεταξύ των οικονομικών φορέων·

ζ)	προώθηση και υποστήριξη για την ανάπτυξη εξειδικευμένων αγορών για υπηρεσίες ΤΠΕ.

1.   Η συνεργασία δυνάμει του παρόντος τίτλου εφαρμόζεται στις καλλιέργειες και το ζωικό κεφάλαιο, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγικών εντόμων.

2.   Τα Μέρη συμφωνούν ότι ο κύριος στόχος του παρόντος τίτλου είναι η βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη, η οποία περιλαμβάνει, αλλά δεν περιορίζεται, στην επισιτιστική ασφάλεια και την ασφάλεια των μέσων διαβίωσης, την αγροτική ανάπτυξη και τη μείωση της φτώχειας στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ.

3.   Οι άλλοι στόχοι του παρόντος τίτλου ορίζονται στο άρθρο 58.

1.   Τα Μέρη αναγνωρίζουν τη σημασία του γεωργικού τομέα στις οικονομίες των κρατών εταίρων της ΚΑΑ και συμφωνούν να συνεργάζονται με σκοπό την προώθησή της μετατροπής του για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας, την επισιτιστική και διατροφική ασφάλεια, την αγροτική ανάπτυξη και τη διευκόλυνση της προσαρμογής της γεωργικής και αγροτικής οικονομίας ώστε να δεχτεί τις επιπτώσεις της εφαρμογής της παρούσας συμφωνίας, με ιδιαίτερη προσοχή στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις μικρής κλίμακας.

2.   Τα Μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς:

α)	περιφερειακή ολοκλήρωση Βελτίωση της πρόσβασης σε περιφερειακές και διεθνείς αγορές γεωργικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης συστημάτων αγοράς και στρατηγικών ανάπτυξης της αγοράς·

β)

υποστηρικτικές πολιτικές i) ανάπτυξη των εθνικών και περιφερειακών γεωργικών πολιτικών, των νομικών και ρυθμιστικών πλαισίων, τη δημιουργία των απαιτούμενων ικανοτήτων και στήριξη της θεσμικής ανάπτυξης· ii) δημιουργία ικανοτήτων στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ για να αξιοποιήσουν πλήρως τις αυξημένες εμπορικές ευκαιρίες και να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη από τις εμπορικές μεταρρυθμίσεις.

γ)

βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη i) ανάληψη κοινών δραστηριοτήτων σε περιφερειακή βάση συμπεριλαμβανομένων της παραγωγής λιπασμάτων, της παραγωγής σπόρων, της ανάπτυξης της κτηνοτροφίας και του ελέγχου των ασθενειών των φυτών και των ζώων· ii) προώθηση και ενίσχυση της μεταποίησης, της εμπορίας, της διανομής και της μεταφοράς (ΠΕΔΜ) και του χειρισμού των γεωργικών προϊόντων· iii) δημιουργία ικανότητας για τη συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα όσον αφορά τη γεωργική παραγωγή, τη συσκευασία και τα μέτρα ΥΦΠ·

δ)

γεωργικές υποδομές i) στήριξη της ανάπτυξης των γεωργικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των βιώσιμων συστημάτων άρδευσης, ανάκτησης νερού, αποθήκευσης και διαχείρισης των υδάτων, της εμπορίας και της διαβάθμισης· ii) ανάπτυξη ερευνητικών και εκπαιδευτικών υποδομών, εγκαταστάσεων αποθήκευσης, οδών εξυπηρέτησης και οδών πρόσβασης στις τοπικές κοινότητες· iii) ανάπτυξη υποδομών μεταποίησης γεωργικών προϊόντων· iv) δημιουργία μετεωρολογικού κέντρου για γεωργικούς σκοπούς στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ· v) ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών της αγοράς για την επέκταση των εγχώριων και περιφερειακών αγορών.

ε)

επισιτιστική και διατροφική ασφάλεια i) δημιουργία ικανοτήτων των αγροτικών και αστικών κοινοτήτων για την προώθηση της βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης, την εξάλειψη της φτώχειας και τη βιώσιμη ανάπτυξη· ii) διαφοροποίηση της γεωργικής παραγωγής και ανάπτυξη προϊόντων για την αντιμετώπιση των αναγκών της επισιτιστικής και διατροφικής ασφάλειας των κρατών εταίρων της ΚΑΑ· iii) σχεδιασμός και εφαρμογή προγραμμάτων που οδηγούν σε αύξηση της παραγωγής και της παραγωγικότητας του γεωργικού τομέα με ιδιαίτερη εστίαση σε μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις· iv) ανάπτυξη ικανοτήτων για να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με την επισιτιστική ασφάλεια σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο· και v) σχεδιασμός και υλοποίηση προγραμμάτων κοινωνικής προσαρμογής σε περιοχές που πλήττονται από φυσικές καταστροφές.

στ)

διαχείριση της αξιακής αλυσίδας i) προώθηση της χρήσης βιώσιμων γεωργικών τεχνολογιών και παροχή των απαιτούμενων γεωργικών εισροών· ii) βελτίωση της παραγωγής, της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας του γεωργικού τομέα με την προώθηση των βιομηχανιών γεωργικών τροφίμων· iii) αύξηση της προστιθέμενης αξίας σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού γεωργικών προϊόντων για να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις των εθνικών, περιφερειακών και διεθνών αγορών· και iv) προώθηση της ανάπτυξης δραστηριοτήτων στους τομείς της μεταποίησης, της εμπορίας, της διανομής και της μεταφοράς αγροτικών προϊόντων.

ζ)

συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης i) ανάπτυξη ικανοτήτων όσον αφορά την έγκαιρη αξιολόγηση και τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις επικείμενων καταστροφών προκειμένου να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα και να υπάρξει έγκαιρη αντίδραση· ii) ανάπτυξη και διαχείριση των εθνικών και περιφερειακών συστημάτων πληροφοριών· iii) ανάπτυξη, ενίσχυση και διασύνδεση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και των σχεδίων και στρατηγικών έκτακτης ανάγκης για τη διαχείριση της αντιμετώπισης των καταστροφών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο· και iv) υποστήριξη των επιλογών για την προσαρμογή και τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ·

η)

παραγωγή και εμπορία γεωργικών προϊόντων i) ανάπτυξη ικανοτήτων για να υπάρχει πρόσβαση σε εξειδικευμένες αγορές και να διευκολύνεται η συμμόρφωση με τα εμπορικά πρότυπα ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των εν λόγω αγορών· ii) διαφοροποίηση της γεωργικής παραγωγής και των εξαγωγών προϊόντων στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ· iii) ανάπτυξη σύγχρονων υποδομών της αγοράς για την επέκταση των εγχώριων και περιφερειακών αγορών· και iv) ανάπτυξη προγραμμάτων συσκευασίας και επισήμανσης προϊόντων που επιτρέπουν στους παραγωγούς των κρατών εταίρων της ΚΑΑ να εξασφαλίσουν υψηλότερες τιμές για τις εξαγωγές βασικών προϊόντων·

θ)

αγροτική ανάπτυξη i) ανάπτυξη ικανοτήτων ομάδων γεωργών σε ολόκληρη τη γεωργική αξιακή αλυσίδα· ii) βελτίωση των μεταφορών, των επικοινωνιών και των εγκαταστάσεων αγορών για την εμπορία των γεωργικών εισροών και εκροών· iii) αντιμετώπιση των κοινωνικοπολιτιστικών εμποδίων, όπως οι γλωσσικές διαφορές, τα επίπεδα αναλφαβητισμού, οι προκαταλήψεις λόγω φύλου, η κατάσταση της υγείας των κοινοτήτων, που επηρεάζουν τη φύση των συστημάτων καλλιέργειας· iv) βελτίωση της πρόσβασης των γεωργών σε πιστωτικές υπηρεσίες και σε υπηρεσίες διαχείρισης φυσικών και πολιτιστικών πόρων· και v) ανάπτυξη σχετικών μέτρων πολιτικής για την έγκαιρη υποστήριξη της διαθεσιμότητας επαρκών γεωργικών εισροών στις μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

ι)	χώρες που είναι καθαροί εισαγωγείς τροφίμων αντιμετώπιση των περιορισμών στην παραγωγή, την αποθήκευση και τη διανομή τροφίμων στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ.

ια)

ασφάλεια των μέσων διαβίωσης i) ανάπτυξη ικανοτήτων για την ανάπτυξη κοινωνικών υπηρεσιών για τους πληθυσμούς στις αγροτικές και στις περιαστικές περιοχές· ii) βελτίωση του συνολικού εισοδήματος των νοικοκυριών που προέρχεται από τη γεωργική παραγωγή μέσω της διαφοροποίησης, της προστιθέμενης αξίας, της εκτός γεωργικής εκμετάλλευσης απασχόλησης και της υιοθέτησης νέων βιώσιμων γεωργικών τεχνολογιών, μεταξύ άλλων, στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ· iii) αύξηση της παραγωγικότητας του γεωργικού τομέα στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ· και iv) αύξηση της χρήσης βιώσιμων γεωργικών τεχνολογιών·

ιβ)

υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης Η ΕΕ δεσμεύεται να παράσχει επαρκείς πόρους και τεχνική βοήθεια για την ανάπτυξη ικανοτήτων στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ κατά τρόπον προβλέψιμο και βιώσιμο στους ακόλουθους τομείς: i) ενίσχυση της καινοτομίας και μεταφοράς τεχνολογίας, γνώσεων, έρευνας και ανάπτυξης· ii) ανάπτυξη και αύξηση της χρήσης μηχανολογικού εξοπλισμού στον τομέα της γεωργίας στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ· iii) δημιουργία εγκαταστάσεων γεωργικών εισροών και συστήματος διανομής στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ· iv) προώθηση και ενίσχυση των επενδύσεων στη γεωργική έρευνα, τις γεωργικές εφαρμογές, την κατάρτιση και τη σχέση έρευνας-εφαρμογών και γεωργών· v) ίδρυση και ενίσχυση περιφερειακών κέντρων αριστείας συμπεριλαμβανομένων του μετεωρολογικού κέντρου για γεωργικούς σκοπούς, της βιοτεχνολογίας, των αναλυτικών και των διαγνωστικών εργαστηρίων για τις καλλιέργειες, το ζωικό κεφάλαιο και τα εδάφη· και vi) βελτίωση της πρόσβασης στις υπηρεσίες φυτικής και ζωικής παραγωγής συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών κτηνοτροφίας, των κτηνιατρικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών φυτικής προστασίας·

ιγ)

υπηρεσίες χρηματοδότησης της γεωργίας i) ενίσχυση της αγροτικών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών για τους μικρούς παραγωγούς, τους μεταποιητές και τους εμπόρους· ii) ανάπτυξη μηχανισμών σε περιφερειακό επίπεδο ή ταμείου γεωργικής και αγροτικής ανάπτυξης· iii) ανάπτυξη οργανισμών μικροχρηματοδότησης και προγραμμάτων ασφάλισης· iv) διευκόλυνση της πρόσβασης σε πίστωση από τις τράπεζες και άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για μεταποιητές αγροτικών προϊόντων, εμπόρους και γεωργούς· και v) στήριξη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων των κρατών εταίρων της ΚΑΑ που εξυπηρετούν τον τομέα της γεωργίας και διευκόλυνση της πρόσβασης του ιδιωτικού τομέα στις κεφαλαιουχικές αγορές για να αντλήσουν τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα κεφάλαια·

ιδ)

γεωγραφικές ενδείξεις i) ανάπτυξη πολιτικών και νομικού πλαισίου σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις· ii) θέσπιση κανονισμών σχετικά με τι γεωγραφικές ενδείξεις· iii) ανάπτυξη κώδικας πρακτικής για τον καθορισμό των προϊόντων σε σχέση με την καταγωγή τους· iv) διευκόλυνση των τοπικών οργανισμών και θεσμικών οργάνων ώστε να συντονίζουν τους τοπικούς φορείς σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις και τη συμμόρφωση του προϊόντος· v) ανάπτυξη ικανοτήτων για την αναγνώριση, την καταχώριση, την εμπορία, την ιχνηλασιμότητα και τη συμμόρφωση σχετικά με τις γεωγραφικές ενδείξεις προϊόντων· και vi) ανάπτυξη κάθε άλλου τομέα συνεργασίας στο πλαίσιο του παρόντος τίτλου που μπορεί να προκύψει στο μέλλον.

1.   Η συνεργασία σχετικά με την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα περιλαμβάνει την προώθηση των επενδύσεων και την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.

2.   Οι στόχοι του παρόντος τίτλου είναι:

α)	η δημιουργία ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για την προώθηση των επενδύσεων και των ιδιωτικών επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης νέων κλάδων παραγωγής, των άμεσων ξένων επενδύσεων και της μεταφοράς τεχνολογίας·

β)	η βελτίωση των ικανοτήτων προσφοράς, της ανταγωνιστικότητας και της προστιθέμενης αξίας·

γ)	η βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση των επενδύσεων από χρηματοδοτικούς οργανισμούς της ΕΕ όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων·

δ)	η ανάπτυξη ικανοτήτων και η παροχή θεσμικής υποστήριξης για την ανάπτυξη των ιδρυμάτων του ιδιωτικού τομέα, όπως οι υπηρεσίες προώθησης επενδύσεων, τα διευθυντικά όργανα, τα εμπορικά επιμελητήρια, οι ενώσεις, τα σημεία επικοινωνίας και οι οργανισμοί διευκόλυνσης του εμπορίου·

ε)	η εκπόνηση και/ή ενίσχυση πλαισίου πολιτικής, νομικού και κανονιστικού πλαισίου που προωθεί και προστατεύει τις επενδύσεις·

στ)	η βελτίωση των μηχανισμών στήριξης και παράδοσης στον ιδιωτικό τομέα από τα κοινά θεσμικά όργανα ΑΚΕ-ΕΕ, μεταξύ άλλων, του Κέντρου Ανάπτυξης της Γεωργίας (ΚΑΓ), για την προώθηση των επενδύσεων στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ· και

ζ)	η δημιουργία ή η ενίσχυση των συμπράξεων, των κοινών επιχειρήσεων, της υπεργολαβίας, της εξωτερικής ανάθεσης και των διασυνδέσεων.

1.   Η συνεργασίας στον τομέα της θαλάσσιας αλιείας περιλαμβάνει:

α)	ζητήματα διαχείρισης και διατήρησης της αλιείας·

β)	διαχείριση σκαφών και ρυθμίσεις μετά τη συγκομιδή·

γ)	οικονομικά και εμπορικά μέτρα· και

δ)	ανάπτυξη της αλιείας και των αλιευτικών προϊόντων καθώς και της θαλάσσιας υδατοκαλλιέργειας.

2.   Η ΕΕ συμβάλλει στην κινητοποίηση των πόρων για την εφαρμογή των καθορισμένων τομέων συνεργασίας σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, η οποία περιλαμβάνει και την υποστήριξη για την οικοδόμηση περιφερειακών ικανοτήτων.

3.   Με την επιφύλαξη των διατάξεων του μέρους ΙΙΙ και του άρθρου 75, τα Μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς:

α)	ανάπτυξη και βελτίωση της υποδομής για την αποθήκευση, την εμπορία και τη διανομή των ιχθύων και των αλιευτικών προϊόντων·

β)

ανάπτυξη ικανοτήτων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο για τη συμμόρφωση με τις τεχνικές απαιτήσεις όσον αφορά την ΥΦΠ/ τα ΤΕΕ/την ανάλυση κινδύνου και κρίσιμων σημείων ελέγχου, την ανάπτυξη συστημάτων παρακολούθησης, ελέγχου και επιτήρησης της ΑΟΖ των κρατών εταίρων της ΚΑΑ, και την εισαγωγή και τη διαχείριση συστημάτων πιστοποίησης για συγκεκριμένα είδη θαλάσσιας αλιείας·

γ)	επένδυση και μεταφορά τεχνολογίας σε αλιευτικές δραστηριότητες, μεταποίηση ιχθύων, λιμενικές υπηρεσίες, ανάπτυξη και βελτίωση των λιμενικών εγκαταστάσεων, διαφοροποίηση της αλιείας ώστε να συμπεριλάβει είδη πλην του τόνου που είναι μειωμένης εκμετάλλευσης ή που δεν αξιοποιούνται καθόλου·

δ)	κοινές επιχειρήσεις και διασυνδέσεις ιδίως με πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και παραδοσιακή αλιεία εντός της αλιευτικής αλυσίδας εφοδιασμού·

ε)	προστιθέμενη αξία· και

στ)	έρευνα και ανάπτυξη για την αξιολόγηση των αποθεμάτων και τα επίπεδα βιωσιμότητας.

4.   Τα Μέρη αναλαμβάνουν να συνεργαστούν όσον αφορά την προώθηση της δημιουργίας κοινών επιχειρήσεων σε αλιευτικές δραστηριότητες, επεξεργασία ιχθύων, λιμενικές υπηρεσίες, την ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της αλιείας και των συναφών βιομηχανιών και υπηρεσιών, της κατάντη επεξεργασίας, της ανάπτυξης και της βελτίωσης των λιμενικών εγκαταστάσεων και της διαφοροποίησης της αλιείας ώστε να συμπεριλάβει είδη πλην του τόνου τα οποία δεν έχουν αξιοποιηθεί επαρκώς ή που δεν αξιοποιούνται καθόλου.

1.   Η συνεργασία στον παρόντα τίτλο περιλαμβάνει τους φυσικούς πόρους, ιδίως το νερό, το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα.

2.   Οι στόχοι της συνεργασίας δυνάμει του παρόντος τίτλου είναι:

α)	η καλύτερη σύνδεση του εμπορίου και του περιβάλλοντος·

β)	η υποστήριξη της εφαρμογής των διεθνών συμφωνιών, συμβάσεων και συνθηκών που αφορούν το περιβάλλον·

γ)	η διασφάλιση της ισορροπίας μεταξύ περιβαλλοντικής διαχείρισης και της μείωσης της φτώχειας·

δ)	η προστασία του περιβάλλοντος και η καλύτερη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της γενετική διατήρησης·

ε)	η προώθηση της ισότιμης και της βιώσιμης χρήσης των φυσικών πόρων·

στ)	η διευκόλυνση και η ενθάρρυνση της βιώσιμης αξιοποίησης των κοινών φυσικών πόρων·

ζ)	η προώθηση της συμμετοχής του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα στη διαχείριση των φυσικών πόρων.

1.   Η συνεργασία στον τομέα των υδάτινων πόρων περιλαμβάνει την άρδευση, την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας, την παραγωγή και παροχή νερού και την προστασία των λεκανών απορροής.

2.   Οι στόχοι της συνεργασίας στον παρόντα τίτλο είναι:

α)	η ανάπτυξη βιώσιμης χρήσης και διαχείρισης των υδάτινων πόρων στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού τους·

β)	η προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας για τη βιώσιμη χρήση των διασυνοριακών υδατικών πόρων·

γ)	η ανάπτυξη υποδομών παροχής νερού για παραγωγικούς σκοπούς·

3.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 75, τα Μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς:

α)	ανάπτυξη υποδομών παροχής νερού στην περιοχή·

β)	ανάπτυξη του σχετικού νομικού και κανονιστικού πλαισίου·

γ)	ολοκληρωμένη διαχείριση του νερού·

δ)	ανάπτυξη ικανοτήτων των ανθρώπινων πόρων, βελτίωση των προτύπων υπηρεσιών, διαχείριση του νερού και θεσμικές δομές·

ε)	δημιουργία εταιρικών σχέσεων, διασυνδέσεων και κοινών επιχειρήσεων μεταξύ των οικονομικών φορέων·

στ)	προώθηση της ανάπτυξης, της μεταφοράς και των εφαρμογών τεχνολογιών, της έρευνας και ανάπτυξης, της καινοτομίας, της ανταλλαγής πληροφοριών και της δημιουργίας δικτύων··

ζ)	ανάπτυξη του ελέγχου της ρύπανσης, του καθαρισμού και της συντήρησης του νερού, της επεξεργασίας υγρών αποβλήτων και της εξυγίανσης·

η)	προώθηση βιώσιμων αρδευτικών συστημάτων.

1.   Η συνεργασία στον τομέα του περιβάλλοντος περιλαμβάνει την προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση του περιβάλλοντος καθώς και την υλοποίηση των περιβαλλοντικών πολιτικών που συνδέονται με το εμπόριο.

2.   Οι στόχοι της συνεργασίας στον παρόντα τίτλο είναι:

α)	η προστασία, η αποκατάσταση και η διατήρηση του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας: χλωρίδα, πανίδα και μικροβιακοί γενετικοί πόροι, συμπεριλαμβανομένων των οικοσυστημάτων τους·

β)	η ανάπτυξη των κλάδων της βιομηχανίας των κρατών εταίρων της ΚΑΑ που χρησιμοποιούν φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες·

γ)	η προώθηση της ανάπτυξης, της μεταφοράς και των εφαρμογών τεχνολογιών, της έρευνας και ανάπτυξης, της καινοτομίας της ανταλλαγής πληροφοριών.

3.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 75, τα Μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς:

α)	η υποστήριξη της εφαρμογής των διεθνών συμφωνιών, συμβάσεων και συνθηκών που αφορούν το περιβάλλον·

β)	την ενίσχυση και την προώθηση της ισότιμης και βιώσιμης χρησιμοποίησης, της διατήρησης και της διαχείρισης του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, συμπεριλαμβανομένης της δασοκομίας και των πόρων άγριας ζωής·

γ)	την ενίσχυση του θεσμικού και νομικού πλαισίου και της ικανότητας ανάπτυξης, εφαρμογής, διαχείρισης και επιβολής περιβαλλοντικών νόμων, ρυθμίσεων, προτύπων και πολιτικών.

δ)	δημιουργία εταιρικών σχέσεων, διασυνδέσεων και κοινών επιχειρήσεων μεταξύ των οικονομικών φορέων·

ε)	την αποτροπή και τον μετριασμό των επιπτώσεων από φυσικές περιβαλλοντικές καταστροφές και την απώλεια βιοποικιλότητας·

στ)	την προώθηση της ανάπτυξης και προσαρμογής της τεχνολογίας, της μεταφοράς και των εφαρμογών, της έρευνας και ανάπτυξης, και της καινοτομίας·

ζ)	την προστασία και τη διαχείριση των παράκτιων και θαλάσσιων πόρων, των εγχώριων και άγριων ιθαγενών βιολογικών και γενετικών πόρων·

η)	Υποστήριξη της ανάπτυξης εναλλακτικών φιλικών προς το περιβάλλον δραστηριοτήτων και τρόπων ζωής.

θ)	την παραγωγή και τη διευκόλυνση του εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών για τα οποία είναι σημαντική η οικολογική επισήμανση·

ι)	την ανταλλαγή πληροφοριών και τη δικτύωση σχετικά με προϊόντα και τις απαιτήσεις τους όσον αφορά τη διαδικασία παραγωγής, τη μεταφορά, την εμπορία και την επισήμανση·

ια)	την ανάπτυξη υποδομών για φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα·

ιβ)	τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων στη διαχείριση της βιοποικιλότητας, των δασών και των πόρων άγριων ειδών·

ιγ)	την ανάπτυξη της διαχείρισης και της ασφαλούς διάθεσης βιομηχανικών και τοξικών αποβλήτων·

ιδ)	την προώθηση της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών στον διεθνή διάλογο για περιβαλλοντικά θέματα.

1.   Η συνεργασία δυνάμει του παρόντος τίτλου περιλαμβάνει στήριξη και ανάπτυξη ικανοτήτων όσον αφορά την εναρμόνιση, τη διαίρεση σε ζώνες και τη διαίρεση σε διαμερίσματα, την εκτίμηση της συμμόρφωσης, την ανταλλαγή πληροφοριών και τη διαφάνεια των όρων του εμπορίου.

2.   Οι στόχοι της συνεργασίας δυνάμει του παρόντος τίτλου είναι:

α)	η διευκόλυνση των διαπεριφερειακών και ενδοπεριφερειακών εμπορικών συναλλαγών, και παράλληλα η διαφύλαξη της υγείας ή της ζωής των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών σύμφωνα με τη συμφωνία ΥΦΠ του ΠΟΕ·

β)	η αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν από τα μέτρα ΥΦΠ σε τομείς και προϊόντα προτεραιότητας λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την περιφερειακή ολοκλήρωση·

γ)	ο ορισμός διαδικασιών και ρυθμίσεων για τη διευκόλυνση της συνεργασίας σε θέματα ΥΦΠ·

δ)	η διασφάλιση της διαφάνειας όσον αφορά τα μέτρα υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας που εφαρμόζονται στο εμπόριο μεταξύ και εντός των Μερών·

ε)	η προώθηση της ενδοπεριφερειακής εναρμόνισης των μέτρων με τα διεθνή πρότυπα, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας ΥΦΠ του ΠΟΕ, και η ανάπτυξη κατάλληλων πλαισίων πολιτικής, νομοθετικών, κανονιστικών και θεσμικών πλαισίων στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ·

στ)	η ενίσχυση της αποτελεσματικής συμμετοχής των κρατών εταίρων ΚΑΑ στην επιτροπή του Codex Alimentarius, στον Παγκόσμιο Οργανισμό για την Υγεία των Ζώων και στη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία των Φυτών·

ζ)	η προώθηση διαβουλεύσεων και των ανταλλαγών μεταξύ των θεσμικών οργάνων και των εργαστηρίων της ΚΑΑ και της ΕΕ·

η)	η διευκόλυνση της ανάπτυξης των ικανοτήτων για τον καθορισμό και την υλοποίηση περιφερειακών και εθνικών προτύπων σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές προκειμένου να διευκολυνθεί η περιφερειακή ολοκλήρωση·

θ)	ο προσδιορισμός και η ενίσχυση της ικανότητας των κρατών εταίρων της ΚΑΑ για την εφαρμογή και την παρακολούθηση των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων δυνάμει του παρόντος άρθρου· και

ι)	η προώθηση της μεταφοράς τεχνολογίας.

3.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 75, τα Μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς:

α)

τη στήριξη των κρατών εταίρων της ΚΑΑ για τη συμμόρφωση με τα μέτρα υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης κατάλληλων κανονιστικών πλαισίων, πολιτικών, θεμάτων σχετικά με το έργο των σχετικών διεθνών φορέων τυποποίησης, της κατάρτισης, των ενημερωτικών εκδηλώσεων, της ανάπτυξης ικανοτήτων και της τεχνικής βοήθειας·

β)

τη στήριξη της εναρμόνισης των μέτρων υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας εντός των κρατών εταίρων της ΚΑΑ και τη σύσταση εθνικών συντονιστικών επιτροπών ΥΦΠ και την προώθηση της ικανότητας του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα για υγειονομικό έλεγχο· Στους τομείς προτεραιότητας περιλαμβάνονται η ανάπτυξη και η εφαρμογή προγράμματος ποιότητας, η κατάρτιση, οι ενημερωτικές εκδηλώσεις, η ανάπτυξη, η αναβάθμιση, ο εκσυγχρονισμός και η διαπίστευση των εργαστηρίων·

γ)	την υποστήριξη για θέματα σχετικά με το έργο των σχετικών διεθνών οργανισμών τυποποίησης. Η συνεργασία αυτή μπορεί να περιλαμβάνει κατάρτιση, ενημερωτικές εκδηλώσεις, δημιουργία ικανοτήτων και τεχνική βοήθεια·

δ)	την υποστήριξη στον τομέα της αλιείας με στόχο την ανάπτυξη εναρμονισμένων περιφερειακών κανόνων, της νομοθεσίας και των προτύπων των προϊόντων αλιείας για την προώθηση του εμπορίου μεταξύ των Μερών και μέσα στην περιοχή της ΚΑΑ·

ε)	την υποστήριξη με στόχο την προαγωγή της συνεργασίας μεταξύ των φορέων ΥΦΠ των κρατών εταίρων της ΚΑΑ και ισοδύναμων θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

στ)	την υποστήριξη της εφαρμογής της συμφωνίας ΥΦΠ, ιδίως για την ενίσχυση των αρμόδιων αρχών της κοινοποίησης και σημείων έρευνας των κρατών εταίρων της ΚΑΑ·

ζ)	της υποστήριξης της ανταλλαγής πληροφοριών.

1.   Τα Μέρη επιδιώκουν να επιτύχουν εναρμόνιση των αντίστοιχων κανόνων και διαδικασιών τους για τον καθορισμό των μέτρων τους υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένων της επιθεώρησης, των δοκιμών και των διαδικασιών πιστοποίησης, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας ΥΦΠ του ΠΟΕ.

2.   Τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ θα καταρτίσουν, με την υποστήριξη της ΕΕ, πρόγραμμα και χρονοδιάγραμμα για την εναρμόνιση των προτύπων υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας.

3.   Η επιτροπή ανωτέρων υπαλλήλων αναπτύσσει, κατά περίπτωση, μηχανισμούς για την παροχή βοήθειας και την παρακολούθηση της διαδικασίας εναρμόνισης στις περιφέρειες.

1.   Η ΕΕ συμφωνεί να παράσχει τεχνική βοήθεια και ειδική και διαφοροποιημένη μεταχείριση σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 10 της συμφωνίας ΥΦΠ του ΠΟΕ.

2.   Τα Μέρη συνεργάζονται για την αντιμετώπιση των ιδιαίτερων αναγκών των κρατών εταίρων της ΚΑΑ που απορρέουν από την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος τίτλου.

3.   Τα Μέρη συμφωνούν ότι οι ακόλουθοι τομείς αποτελούν προτεραιότητες για τεχνική συνεργασία:

α)	η αύξηση της τεχνικής ικανότητας στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα των κρατών εταίρων της ΚΑΑ, για να υπάρξει δυνατότητα υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών ελέγχων, συμπεριλαμβανομένων της κατάρτισης και της ενημέρωσης σχετικά με την επιθεώρηση, την πιστοποίηση, την εποπτεία και τον έλεγχο·

β)	η αύξηση της τεχνικής ικανότητας για την εφαρμογή και την παρακολούθηση των ΥΦΠ μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης της χρήσης των διεθνών προτύπων·

γ)

η ανάπτυξη ικανοτήτων για ανάλυση της επικινδυνότητας, εναρμόνιση, συμμόρφωση, δοκιμές, πιστοποίηση, παρακολούθηση καταλοίπων, ιχνηλασιμότητα και διαπίστευση, μεταξύ άλλων μέσω της αναβάθμισης ή της ίδρυσης εργαστηρίων και άλλου εξοπλισμού που θα βοηθήσει τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ να συμμορφώνονται με τα διεθνή πρότυπα·

δ)	η στήριξη της συμμετοχής των κρατών εταίρων της ΚΑΑ στο έργο σχετικών διεθνών φορέων τυποποίησης·

ε)	η ανάπτυξη της ικανότητας των κρατών εταίρων της ΚΑΑ για την αποτελεσματική συμμετοχή τους στις διαδικασίες κοινοποίησης.

1.   Η συνεργασία δυνάμει του παρόντος τίτλου περιλαμβάνει την εκπόνηση, την έγκριση και την εφαρμογή των τεχνικών κανονισμών, των προτύπων και των διαδικασιών εκτίμησης της συμμόρφωσης, όπως ορίζονται στη συμφωνία ΤΕΕ.

2.   Οι στόχοι της συνεργασίας δυνάμει του παρόντος τίτλου είναι:

α)	η σταδιακή εξάλειψη των τεχνικών φραγμών στο εμπόριο, ώστε να διευκολυνθεί το εμπόριο μεταξύ των Μερών και εντός των κρατών εταίρων της ΚΑΑ·

β)	η ενίσχυση της περιφερειακής ολοκλήρωσης μεταξύ των κρατών εταίρων της ΚΑΑ με την εναρμόνιση των προτύπων, των τεχνικών κανονισμών και των διαδικασιών εκτίμησης της συμμόρφωσης που εφαρμόζονται στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ, σύμφωνα με τη συμφωνία ΤΕΕ του ΠΟΕ·

γ)	η ενθάρρυνση της ευρύτερης χρήσης των διεθνών τεχνικών κανονισμών, των προτύπων και των διαδικασιών εκτίμησης της συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένων ειδικών τομεακών μέτρων·

δ)	η ανάπτυξη λειτουργικών δεσμών, κοινοπραξιών και κοινών εργασιών έρευνας και ανάπτυξης μεταξύ των κρατών εταίρων της ΚΑΑ και των οργανισμών τυποποίησης, φορέων εκτίμησης της συμμόρφωσης και των ρυθμιστικών οργάνων της ΕΕ·

ε)	η βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά για τα προϊόντα καταγωγής κρατών εταίρων της ΚΑΑ μέσω βελτιώσεων όσον αφορά την ασφάλεια, την ποιότητα και την ανταγωνιστικότητα·

στ)	η ενθάρρυνση της ευρύτερης χρήσης των διεθνών βέλτιστων πρακτικών για διεθνείς τεχνικούς κανονισμούς, διεθνή πρότυπα και διαδικασίες εκτίμησης της συμμόρφωσης·

ζ)	η μέριμνα ώστε η κατάρτιση, η έγκριση και η εφαρμογή τεχνικών κανονισμών να είναι διαφανείς και να μη δημιουργούν περιττά εμπόδια στο εμπόριο μεταξύ των Μερών, σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας ΤΕΕ·

η)	η υποστήριξη της ανάπτυξης κατάλληλων κανονιστικών πλαισίων, πολιτικών και μεταρρυθμίσεων στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ ώστε να πληρούν διεθνώς αποδεκτές πρακτικές·

θ)	η υποστήριξη των κρατών εταίρων της ΚΑΑ για να εφαρμόσουν τη συμφωνία ΤΕΕ του ΠΟΕ και να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις των εμπορικών εταίρων τους όσον αφορά τα ΤΕΕ στο πλαίσιο της συμφωνίας ΤΕΕ του ΠΟΕ.

3.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 75, τα Μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς:

α)	την υποστήριξη της προώθησης της μεγαλύτερης χρησιμοποίησης των διεθνών προτύπων, των τεχνικών κανονισμών και των διαδικασιών εκτίμησης της συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένων ειδικών τομεακών μέτρων στο έδαφος των Μερών·

β)

την υποστήριξη της δημιουργίας ικανοτήτων των κρατών εταίρων της ΚΑΑ στους τομείς της τυποποίησης, της μετρολογίας, της διαπίστευσης και των διαδικασιών εκτίμησης της συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης για τη δημιουργία και την αναβάθμιση των εργαστηρίων και των σχετικών οργάνων καθώς και την προμήθεια του σχετικού εξοπλισμού·

γ)	την υποστήριξη της διαχείρισης και της διασφάλισης της ποιότητας σε επιλεγμένους τομείς που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ·

δ)	την υποστήριξη για την πλήρη συμμετοχή των οργανισμών προτύπων και άλλων τεχνικών κανονιστικών οργανισμών των κρατών εταίρων της ΚΑΑ σε διεθνείς οργανισμούς τυποποίησης και την ενίσχυση του ρόλου των διεθνών προτύπων ως βάσης για τους τεχνικούς κανονισμούς·

ε)	την υποστήριξη των προσπαθειών των φορέων εκτίμησης της συμμόρφωσης των κρατών εταίρων της ΚΑΑ για να επιτύχουν διεθνή διαπίστευση·

στ)	την ανάπτυξη λειτουργικών δεσμών μεταξύ των Μερών στον τομέα της τυποποίησης, της εκτίμησης της συμμόρφωσης και της πιστοποίησης·

ζ)

την υποστήριξη της ανάπτυξης κοινής αντίληψης για τις ορθές κανονιστικές πρακτικές, στις οποίες περιλαμβάνονται: i) η διαφάνεια κατά την προετοιμασία, την έγκριση και την εφαρμογή τεχνικών κανονισμών, προτύπων και διαδικασιών διαπίστωσης της συμμόρφωσης· ii) η αναγκαιότητα και η αναλογικότητα των κανονιστικών μέτρων και των σχετικών διαδικασιών εκτίμησης της συμμόρφωσης, που μπορεί να περιλαμβάνει τη χρησιμοποίηση της δήλωσης συμμόρφωσης του προμηθευτή· iii) η χρήση διεθνών προτύπων ως βάσης για την κατάρτιση τεχνικών κανονισμών, εκτός από την περίπτωση που τέτοια διεθνή πρότυπα θεωρούνται μη αποτελεσματικά ή ακατάλληλα μέσα για την εκπλήρωση των επιδιωκόμενων νόμιμων στόχων· iv) η ενίσχυση των τεχνικών κανονισμών και των δραστηριοτήτων επιτήρησης της αγοράς· και v) η δημιουργία μηχανισμών και μεθόδων για την επανεξέταση των τεχνικών κανονισμών, των προτύπων και των διαδικασιών εκτίμησης της συμμόρφωσης·

η)	τον εντοπισμό, την ιεράρχηση και την υποστήριξη για την ανάπτυξη της αναγκαίας τεχνικής υποδομής και τη μεταφορά τεχνολογίας, από πλευράς μετρολογίας, την τυποποίηση, τις δοκιμές, την πιστοποίηση και τη διαπίστευση, με σκοπό την υποστήριξη των τεχνικών κανονισμών·

θ)	την ενίσχυση της κανονιστικής, τεχνικής και επιστημονικής συνεργασίας μέσω, μεταξύ άλλων, ανταλλαγής πληροφοριών, πείρας και δεδομένων, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και του επιπέδου των τεχνικών κανονισμών τους και την αποτελεσματική χρήση των κανονιστικών πόρων·

ι)	τη βελτίωση της συμβατότητας και σύγκλισης των αντίστοιχων τεχνικών κανονισμών, των προτύπων και των διαδικασιών εκτίμησης της συμμόρφωσης·

ια)	την προώθηση και την ενθάρρυνση της διμερούς συνεργασίας μεταξύ των αντίστοιχων οργανισμών που είναι αρμόδιοι για τη μετρολογία, την τυποποίηση, τις δοκιμές, την πιστοποίηση και τη διαπίστευση·

ιβ)	την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των Μερών και της ΚΑΑ στο πλαίσιο των εργασιών των αρμόδιων διεθνών οργανισμών και οργάνων, καθώς και των φόρουμ που ασχολούνται με τα θέματα των ΤΕΕ.

1.   Τα Μέρη επιβεβαιώνουν και αναγνωρίζουν σημασία των ζητημάτων τελωνειακής συνεργασίας και διευκόλυνσης των συναλλαγών στο αναδυόμενο παγκόσμιο εμπορικό περιβάλλον.

2.   Τα Μέρη συμφωνούν να ενισχύσουν τη συνεργασία με σκοπό να εξασφαλίσουν ότι η σχετική νομοθεσία και διαδικασίες, καθώς και η διοικητική ικανότητα των σχετικών διοικήσεων πληρούν το στόχο της προώθησης και διευκόλυνσης του εμπορίου.

3.   Τα Μέρη αναγνωρίζουν την ανάγκη κατάλληλης διοικητικής ικανότητας για την επίτευξη αυτών των στόχων. ότι τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ χρειάζονται μεταβατικές περιόδους και δημιουργία ικανοτήτων για την ομαλή εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος τίτλου.

4.   Οι στόχοι της συνεργασίας δυνάμει του παρόντος τίτλου είναι:

α)	η διευκόλυνση των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των Μερών·

β)	η προώθηση της εναρμόνισης της τελωνειακής νομοθεσίας και των τελωνειακών διαδικασιών·

γ)	η παροχή στήριξης στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ για να ενισχυθεί η διευκόλυνση του εμπορίου·

δ)	η παροχή στήριξης στις τελωνειακές αρχές των κρατών εταίρων της ΚΑΑ για την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας και άλλων διεθνών τελωνειακών βέλτιστων πρακτικών·

ε)	η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των τελωνειακών αρχών των Μερών και άλλων συναρμόδιων συνοριακών υπηρεσιών.

5.   Με την επιφύλαξη του άρθρου 75, τα Μέρη συμφωνούν να συνεργάζονται στους ακόλουθους τομείς:

α)	την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την τελωνειακή νομοθεσία και τις τελωνειακές διαδικασίες·

β)	την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών σε αμοιβαία συμφωνημένους τομείς·

γ)

την υποστήριξη των εξής: i) εκσυγχρονισμός των τελωνειακών συστημάτων και διαδικασιών, καθώς και μείωση του χρόνου εκτελωνισμού· ii) απλούστευση και εναρμόνιση των τελωνειακών διαδικασιών και των διατυπώσεων κατά τις εμπορικές συναλλαγές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τις εισαγωγές, τις εξαγωγές και τη διαμετακόμιση· iii) ενίσχυση των περιφερειακών συστημάτων διαμετακόμισης· iv) βελτίωση της διαφάνειας σύμφωνα με το άρθρο 134· v) δημιουργία ικανοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδοτικής και της τεχνικής συνδρομής στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ στον τομέα αυτό· και vi) κάθε άλλο θέμα στον τελωνειακό τομέα που ενδέχεται να συμφωνηθεί από τα Μέρη της παρούσας συμφωνίας·

δ)	τον καθορισμό, στο μέτρο του δυνατού, κοινών θέσεων στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών στον τομέα των τελωνείων και της διευκόλυνσης των συναλλαγών, όπως ο ΠΟΕ, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τελωνείων (ΠΟΤ), τα ΗΕ και η UNCTAD·

ε)	την προώθηση του συντονισμού μεταξύ όλων των συναρμόδιων υπηρεσιών, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

6.   Τα Μέρη συνεργάζονται σε τελωνειακά ζητήματα και όσον αφορά τους κανόνες καταγωγής μέσω:

α)	της καθιέρωσης διαδικασιών και πρακτικών που αντανακλούν διεθνή μέσα και πρότυπα τα οποία ισχύουν στον τομέα των τελωνείων και της διευκόλυνσης των εμπορικών συναλλαγών, όπως κανόνες του ΠΟΕ και νομικές πράξεις και πρότυπα του ΠΟΤ·

β)	της υλοποίησης δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της εναρμόνισης των τελωνειακών προτύπων και των μέτρων διευκόλυνσης του εμπορίου·

γ)	της εφαρμογής σύγχρονων τελωνειακών τεχνικών, συμπεριλαμβανομένων της εκτίμησης της επικινδυνότητας, των δεσμευτικών αποφάσεων, της απλούστευσης των διαδικασιών, των εκ των υστέρων ελέγχων και των μεθόδων λογιστικού ελέγχου·

δ)	του αυτοματισμού των τελωνειακών και άλλων εμπορικών διαδικασιών, μεταξύ άλλων και για την ηλεκτρονική ανταλλαγή των τελωνειακών και εμπορικών πληροφοριών·

ε)	της κατάρτισης των τελωνειακών υπαλλήλων και άλλων σχετικών υπαλλήλων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τη διευκόλυνση των τελωνειακών και εμπορικών συναλλαγών· και

στ)	κάθε άλλου τομέα που μπορεί να καθοριστεί από τα Μέρη.

1.   Τα Μέρη αναγνωρίζουν ότι η εξάλειψη και/ή ουσιαστική μείωση των δασμών όπως ορίζεται στην παρούσα συμφωνία θα αποτελέσει πρόκληση για τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ. Τα Μέρη συμφωνούν ότι αυτή η συγκεκριμένη πρόκληση αντιμετωπίζεται με τη δημιουργία αντισταθμιστικού πλαισίου, με τη επιφύλαξη των διατάξεων του παραρτήματος VI, το οποίο υπερισχύει.

2.   Τα Μέρη αναγνωρίζουν επίσης ότι η εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα πιθανές προκλήσεις, μεταξύ άλλων, στον κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό τομέα, στις οικονομίες των κρατών εταίρων της ΚΑΑ. Τα Μέρη συμφωνούν ότι οι εν λόγω προκλήσεις αντιμετωπίζονται μέσω της οικονομικής και αναπτυξιακής συνεργασίας.

3.   Η συνεργασία δυνάμει του παρόντος τίτλου αποβλέπει στην αντιμετώπιση των πραγματικών και δυνητικών προκλήσεων προσαρμογής που θα προκύψουν από την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας.

1.   Όσον αφορά τις απώλειες εσόδων που συνδέονται με τη μείωση των τιμών, η ΕΕ, με την επιφύλαξη των διατάξεων του παραρτήματος VI το οποίο υπερισχύει:

α)	προβαίνει σε ενισχυμένο διάλογο σχετικά με μέτρα και μεταρρυθμίσεις δημοσιονομικής προσαρμογής·

β)	καθορίζει τρόπους συνεργασίας για την υποστήριξη της φορολογικής μεταρρύθμισης·

γ)	παρέχει χρηματοδοτικούς πόρους για την προσωρινή κάλυψη των συμφωνηθέντων απωλειών δημοσίων εσόδων που προκύπτουν από την κατάργηση και/ή τη σημαντική μείωση των τελωνειακών δασμών.

2.   Για να εξασφαλιστεί ότι οι οικονομίες των κρατών εταίρων της ΚΑΑ εκμεταλλεύονται πλήρως την εν λόγω συμφωνία, η ΕΕ συμφωνεί να συνεργαστεί με τα κράτη εταίρους της ΚΑΑ για να αναληφθούν κατάλληλες δραστηριότητες συνεργασίας, με στόχο:

α)	τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των παραγωγικών κλάδων στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ·

β)	τη βελτίωση των παραγωγικών και επαγγελματικών ικανοτήτων του εργατικού δυναμικού των κρατών εταίρων της ΚΑΑ, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης των εργαζομένων που απολύθηκαν επειδή έκλεισαν οι επιχειρήσεις ή του εφοδιασμού τους με νέες δεξιότητες για νέες δραστηριότητες κ.λπ.·

γ)	την υποστήριξη των μέτρων για βιώσιμο περιβάλλον·

δ)	την ανάπτυξη ικανοτήτων για την ενίσχυση της μακροοικονομικής πειθαρχίας·

ε)	τον μετριασμό των πιθανών επιπτώσεων σε βάρος της επισιτιστικής και διατροφικής ασφάλειας, της αγροτικής ανάπτυξης, της ασφάλειας των μέσων διαβίωσης και των εσόδων από εξαγωγές στα κράτη εταίρους της ΚΑΑ·

στ)	την αντιμετώπιση άλλων πιθανών τομέων συνεργασίας που συνδέονται με προκλήσεις της εφαρμογής της παρούσας συμφωνίας.

1.   Αναγνωρίζοντας τη δέσμευση της ΕΕ να υποστηρίξει την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας και των προσπαθειών των κρατών εταίρων της ΚΑΑ για τη χρηματοδότηση των αναπτυξιακών αναγκών τους, τα Μέρη συμφωνούν να εργαστούν τόσο από κοινού όσο και ανεξάρτητα για να κινητοποιήσουν χρηματοδοτικούς πόρους ώστε να υποστηρίξουν την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας, την περιφερειακή ολοκλήρωση και τις στρατηγικές ανάπτυξης των κρατών εταίρων της ΚΑΑ.

2.   Ο στόχος της κοινής κινητοποίησης πόρων είναι να συμπληρωθούν, να στηριχθούν και να προωθηθούν, σε πνεύμα αλληλεξάρτησης, οι προσπάθειες των κρατών εταίρων της ΚΑΑ για την διασφάλιση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης για την υποστήριξη της περιφερειακής ολοκλήρωσης και την ανάπτυξη στρατηγικών, ιδίως τον πίνακα ανάπτυξης ΣΟΕΣ (Development Matrix), στο παράρτημα ΙΙΙ α), με την επιφύλαξη των διατάξεων του παραρτήματος VI, το οποίο υπερισχύει.

1.   Με την επιφύλαξη των διατάξεων του παραρτήματος VI, το οποίο υπερισχύει, τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ:

α)	δεσμεύουν πόρους από τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς τους σε έγκαιρη και προβλέψιμη βάση για τη στήριξη της περιφερειακής ολοκλήρωσης και των αναπτυξιακών στρατηγικών που σχετίζονται με τη ΣΟΕΣ και των σχεδίων που περιέχονται στον πίνακα ανάπτυξης ΣΟΕΣ (Development Matrix)·

β)	αναπτύσσουν τις αναπτυξιακές στρατηγικές τους λαμβάνοντας δεόντως υπόψη το δικαίωμα των κρατών εταίρων της ΚΑΑ να προσδιορίζουν την κατεύθυνση και την ακολουθία των αναπτυξιακών στρατηγικών και προτεραιοτήτων τους·

γ)	δημιουργούν ταμείο ΣΟΕΣ για τη διοχέτευση των πόρων που συνδέονται με τη ΣΟΕΣ·

δ)	ενσωματώνουν τις προτεραιότητες του πίνακα ανάπτυξης ΣΟΕΣ στις περιφερειακές και εθνικές στρατηγικές.

2.   Με την επιφύλαξη των διατάξεων του παραρτήματος VI, το οποίο υπερισχύει, τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ διατυπώνουν κανόνες και κανονισμούς για τη διαχείριση του ταμείου ΣΟΕΣ, ώστε να διασφαλιστεί η διαφάνεια, η λογοδοσία και η απόδοση από τη χρησιμοποίηση των πόρων αυτών. Με την επιφύλαξη των συνεισφορών άλλων εταίρων στο ταμείο ΣΟΕΣ, η μεταφορά των πόρων της ΕΕ θα πραγματοποιηθεί με την προϋπόθεση της επιτυχούς αξιολόγησης των διαδικασιών λειτουργίας του ταμείου ΣΟΕΣ από την ΕΕ.

3.   Με την επιφύλαξη των διατάξεων του παραρτήματος VI, το οποίο υπερισχύει, η ΕΕ διαθέτει πόρους εγκαίρως και σε προβλέψιμη βάση, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τους περιορισμούς από την πλευρά της προσφοράς των κρατών εταίρων της ΚΑΑ που συνδέονται με την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοδοτικών κενών που εντοπίζονται στο πλαίσιο του πίνακα ανάπτυξης ΣΟΕΣ, μέσω:

α)	του ενωσιακού προϋπολογισμού·

β)	κάθε άλλου μέσου που θα χρησιμοποιηθεί για την εφαρμογή της επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας.

4.   Τα Μέρη δεσμεύονται να συνεργαστούν για την κινητοποίηση των ακόλουθων πόρων:

α)	κεφάλαια άλλων (πολυμερών ή διμερών) χορηγών·

β)	επιχορηγήσεις, δάνεια με ευνοϊκούς όρους, συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και ειδικοί πόροι·

γ)	κάθε άλλοι διαθέσιμοι πόροι επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας από τους αναπτυξιακούς εταίρους.

1.   Τα Μέρη προβαίνουν σε διαβουλεύσεις και επιδιώκουν την επίλυση τυχόν διαφορών σχετικά με την ερμηνεία και την εφαρμογή όλες παρούσας συμφωνίας με καλή πίστη και με στόχο την επίτευξη αμοιβαία αποδεκτής λύσης.

2.   Ένα Μέρος επιδιώκει διαβουλεύσεις με την υποβολή γραπτού αιτήματος στο άλλο Μέρος και αντίγραφο στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων, με επισήμανση του σχετικού μέτρου και των διατάξεων όλες συμφωνίας με όλες οποίες θεωρεί ότι δεν συμμορφώνεται το μέτρο.

3.   Οι διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται, εκτός αν τα Μέρη συμφωνήσουν διαφορετικά, στο έδαφος του Μέρους κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία και διεξάγονται εντός είκοσι (20) ημερών από την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος. Οι διαβουλεύσεις θεωρείται ότι έχουν ολοκληρωθεί εντός εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία παραλαβής του αιτήματος του Μέρους κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία, εκτός αν τα Μέρη συμφωνήσουν τη συνέχισή όλες. Όλες οι πληροφορίες που διατίθενται κατά όλες διαβουλεύσεις παραμένουν εμπιστευτικές.

4.   Οι διαβουλεύσεις για επείγοντα θέματα, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων που αφορούν αλλοιώσιμα ή εποχικά εμπορεύματα, πραγματοποιούνται το συντομότερο δυνατό από πρακτική άποψη και σε κάθε περίπτωση εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την ημερομηνία παραλαβής του αιτήματος και θεωρείται ότι έχουν ολοκληρωθεί εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία παραλαβής του αιτήματος, εκτός αν τα Μέρη συμφωνήσουν να συνεχίσουν όλες διαβουλεύσεις.

5.   Αν το Μέρος στο οποίο υποβάλλεται το αίτημα για διαβουλεύσεις δεν ανταποκριθεί στο εν λόγω αίτημα εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία παραλαβής του, ή αν οι διαβουλεύσεις δεν πραγματοποιηθούν στα χρονικά πλαίσια που καθορίζονται αντίστοιχα στην παράγραφο 3 ή 4 του παρόντος άρθρου, ή αν οι διαβουλεύσεις ολοκληρωθούν χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία για αμοιβαία αποδεκτή λύση, κάθε Μέρος μπορεί να ζητήσει επίλυση όλες διαφοράς από διαιτησία σύμφωνα με το άρθρο 112.

6.   Τα Μέρη μπορούν να συμφωνήσουν να τροποποιήσουν όλες προθεσμίες που αναφέρονται όλες παραγράφους 3 έως 5, λόγω των προβλημάτων που αντιμετώπισαν ή όλες πολυπλοκότητας όλες υπόθεσης για οποιοδήποτε από τα δύο Μέρη.

1.   Αν οι διαβουλεύσεις δεν καταλήξουν σε αμοιβαία αποδεκτή λύση, τα Μέρη μπορούν, κατόπιν συμφωνίας, να προσφύγουν σε διαμεσολαβητή. Εκτός αν συμφωνήσουν διαφορετικά τα Μέρη, το αντικείμενο του αιτήματος διαβουλεύσεων αποτελεί όλες όρους αναφοράς για τη διαμεσολάβηση.

2.   Κάθε Μέρος μπορεί να προβεί σε διαιτησία σύμφωνα με το άρθρο 112 χωρίς να απαιτείται προσφυγή σε διαμεσολάβηση.

3.   Εφόσον τα Μέρη δεν συμφωνήσουν σχετικά με διαμεσολαβητή εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την ημερομηνία όλες συμφωνίας για την προσφυγή σε διαμεσολάβηση, ο πρόεδρος όλες επιτροπής ανώτερων υπαλλήλων ή ο αντιπρόσωπός του, επιλέγει διαμεσολαβητή με κλήρωση μεταξύ των ατόμων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του άρθρου 125 και που δεν είναι υπήκοοι Μέρους. Η επιλογή πραγματοποιείται εντός είκοσι πέντε (25) ημερών από την ημερομηνία υποβολής όλες συμφωνίας για το αίτημα διαμεσολάβησης και παρουσίας αντιπροσώπου κάθε Μέρους. Ο διαμεσολαβητής συγκαλεί συνεδρίαση με τα Μέρη το αργότερο τριάντα (30) ημέρες μετά την επιλογή του. Ο διαμεσολαβητής λαμβάνει όλες παρατηρήσεις κάθε Μέρους το αργότερο δεκαπέντε (15) ημέρες μετά τη συνεδρίαση και κοινοποιεί γνώμη το αργότερο σαράντα πέντε (45) ημέρες μετά την επιλογή του.

4.   Η γνώμη του διαμεσολαβητή μπορεί να περιλαμβάνει σύσταση για τον τρόπο διευθέτησης όλες διαφοράς σύμφωνα με όλες διατάξεις όλες παρούσας συμφωνίας. Η γνώμη του διαμεσολαβητή δεν είναι δεσμευτική.

5.   Τα Μέρη μπορούν να συμφωνήσουν να τροποποιήσουν όλες προθεσμίες που αναφέρονται στην παράγραφο 3. Ο διαμεσολαβητής μπορεί όλες να αποφασίσει την τροποποίηση των εν λόγω προθεσμιών κατόπιν σχετικού αιτήματος από οποιοδήποτε από τα Μέρη ή με δική του πρωτοβουλία, λαμβάνοντας υπόψη όλες ιδιαίτερες δυσκολίες που συνάντησε το οικείο Μέρος ή την πολυπλοκότητα όλες υπόθεσης.

6.   Οι διαδικασίες που συνεπάγονται διαμεσολάβηση και, ιδίως, όλες οι πληροφορίες που διατίθενται και οι θέσεις που λαμβάνονται από τα Μέρη στο πλαίσιο των εν λόγω διαδικασιών, παραμένουν εμπιστευτικές.

1.   Αν τα Μέρη δεν μπορούν να επιλύσουν τη διαφορά με διαβουλεύσεις όπως προβλέπεται στο άρθρο 110, το καταγγέλλον Μέρος δύναται να ζητήσει την κίνηση διαδικασίας για τη σύσταση ειδικής ομάδας διαιτησίας, η οποία συγκροτείται σύμφωνα με το άρθρο 113.

2.   Η αίτηση για τη σύσταση ειδικής ομάδας διαιτησίας υποβάλλεται γραπτώς στο Μέρος κατά του οποίου απευθύνεται η καταγγελία και στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων. Το καταγγέλλον Μέρος επισημαίνει στην αίτησή του τα συγκεκριμένα υπό εξέταση μέτρα και τεκμηριώνει τον τρόπο με τον οποίο τα εν λόγω μέτρα συνιστούν παραβίαση των διατάξεων της παρούσας συμφωνίας.

1.   Συγκροτείται ειδική ομάδα διαιτησίας που απαρτίζεται από τρεις διαιτητές.

2.   Εντός δέκα (10) ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για σύσταση ειδικής ομάδας διαιτησίας στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων, τα Μέρη διαβουλεύονται μεταξύ τους προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία για τη σύσταση της ειδικής ομάδας διαιτησίας.

3.   Σε περίπτωση που τα Μέρη αδυνατούν να συμφωνήσουν σχετικά με τη σύνθεσή της εντός της προθεσμίας που καθορίζεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, κάθε Μέρος επιλέγει έναν διαιτητή από τον κατάλογο των διαιτητών που καθορίζονται δυνάμει του άρθρο 125, εντός πέντε (5) ημερών. Αν ένα από τα Μέρη δεν ορίσει τον διαιτητή του, κατόπιν σχετικού αιτήματος του άλλου Μέρους, αυτός ο διαιτητής επιλέγεται με κλήρωση από τον πρόεδρο της επιτροπής ανώτερων υπαλλήλων ή τον αναπληρωτή του, από τον υποκατάλογο του εν λόγω Μέρους που καταρτίζεται βάσει του άρθρου 125.

4.   Αν τα Μέρη δεν καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με τον πρόεδρο της ειδικής ομάδας διαιτησίας εντός του χρονικού πλαισίου που καθορίζεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, οι δύο διαιτητές ορίζουν με τη σειρά τους από τον κατάλογο που καταρτίζεται βάσει του άρθρου 125 τρίτο διαιτητή, ο οποίος είναι πρόεδρος της ειδικής ομάδας, εντός πέντε (5) ημερών από τον ορισμό τους και κοινοποιούν στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων τον ορισμό. Σε περίπτωση μη ορισμού του προέδρου της ειδικής ομάδας διαιτησίας, οποιοδήποτε Μέρος μπορεί να ζητήσει από τον πρόεδρο της επιτροπής ανώτερων υπαλλήλων ή από τον αναπληρωτή του να επιλεγεί με κλήρωση ο πρόεδρος της ειδικής ομάδας διαιτησίας από τον υποκατάλογο προέδρων που περιέχεται στον κατάλογο που καταρτίζεται δυνάμει του άρθρο 125, εντός πέντε (5) ημερών.

5.   Η ημερομηνία σύστασης της ειδικής ομάδας διαιτησίας είναι η ημερομηνία κατά την οποία οι τρεις διαιτητές επιλέγονται και αποδέχονται τον διορισμό τους, σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό που θεσπίζεται δυνάμει του άρθρου 120.

1.   Η ειδική ομάδα διαιτησίας κοινοποιεί στα Μέρη ενδιάμεση έκθεση που περιλαμβάνει περιγραφή και συμπεράσματα, κατά γενικό κανόνα το αργότερο σε χρονικό διάστημα ενενήντα (90) ημερών από την ημερομηνία σύστασής της. Εάν θεωρεί ότι η εν λόγω προθεσμία δεν μπορεί να τηρηθεί, ο πρόεδρος της ειδικής ομάδας διαιτησίας ενημερώνει τα Μέρη και την επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων γραπτώς, αναφέροντας τους λόγους της καθυστέρησης και την ημερομηνία κατά την οποία η ειδική ομάδα προβλέπει να υποβάλει την ενδιάμεση έκθεσή της. Σε καμία περίπτωση η ενδιάμεση έκθεση δεν μπορεί να υποβληθεί σε διάστημα μεγαλύτερο των εκατόν είκοσι (120) ημερών από την ημερομηνία σύστασης της ειδικής ομάδας διαιτησίας. Τα Μέρη μπορούν να υποβάλουν στην ειδική ομάδα διαιτησίας γραπτές παρατηρήσεις για την ενδιάμεση έκθεσή της εντός δεκαπέντε (15) ημερών από την υποβολή της έκθεσης αυτής.

2.   Σε επείγουσες περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων και στην περίπτωση αλλοιώσιμων ή εποχικών αγαθών, η ειδική ομάδα διαιτησίας καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να κοινοποιήσει την ενδιάμεση έκθεσή της σε τριάντα (30) ημέρες, και σε κάθε περίπτωση το αργότερο εντός σαράντα πέντε (45) ημερών από τη σύστασή της. Ένα Μέρος μπορεί να ζητήσει εγγράφως από την ειδική ομάδα διαιτησίας να επανεξετάσει συγκεκριμένες πτυχές της ενδιάμεσης έκθεσης εντός επτά (7) ημερών από την κοινοποίησή της.

3.   Αφού εξετάσει τυχόν γραπτές παρατηρήσεις των Μερών σχετικά με την ενδιάμεση έκθεση, η ειδική ομάδα διαιτησίας μπορεί να τροποποιήσει την έκθεσή της και να προβεί σε οποιαδήποτε περαιτέρω εξέταση κρίνει απαραίτητη. Η τελική απόφαση της ομάδας διαιτησίας περιλαμβάνει μια ικανοποιητική εξέταση των επιχειρημάτων που προβάλλονται στο ενδιάμεσο στάδιο αναθεώρησης και απαντά σαφώς στις ερωτήσεις και τις παρατηρήσεις των δύο Μερών.

1.   Η ειδική ομάδα διαιτησίας κοινοποιεί την απόφασή της στα Μέρη και στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων εντός εκατόν είκοσι (120) ημερών από την ημερομηνία σύστασής της·

Με την επιφύλαξη του πρώτου εδαφίου, όταν η εν λόγω προθεσμία δεν μπορεί να τηρηθεί, ο πρόεδρος της ειδικής ομάδας διαιτησίας ενημερώνει τα Μέρη και την επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων γραπτώς, αναφέροντας τους λόγους της καθυστέρησης και την ημερομηνία κατά την οποία η ειδική ομάδα προβλέπει να κοινοποιήσει την απόφασή της. Σε καμία περίπτωση, η απόφαση δεν ανακοινώνεται αργότερα από εκατόν πενήντα (150) ημέρες από την ημερομηνία σύστασης της ειδικής ομάδας διαιτησίας.

2.   Σε επείγουσες περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων και στην περίπτωση αλλοιώσιμων και εποχικών εμπορευμάτων, η ειδική ομάδα διαιτησίας:

α)	κοινοποιεί την απόφασή της εντός εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία της σύστασής της·

β)	μπορεί να εκδώσει προκαταρκτική απόφαση, το συντομότερο δυνατό από πρακτική άποψη και εν πάση περιπτώσει εντός επτά (7) ημερών από τη σύστασή της, εφόσον κρίνει ότι η συγκεκριμένη υπόθεση είναι επείγουσα.

3.   Η απόφαση της ειδικής ομάδας διαιτησίας περιλαμβάνει συστάσεις για τους τρόπους συμμόρφωσης του Μέρους κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία.

4.   Με την επιφύλαξη των παραγράφων 6 έως 10 σχετικά με την εύλογη προθεσμία, το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο για να συμμορφωθεί άμεσα και με καλή πίστη με την απόφαση της ειδικής ομάδας διαιτησίας.

5.   Εάν η άμεση συμμόρφωση δεν είναι δυνατή, τα Μέρη καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για να συμφωνήσουν το χρονικό διάστημα για τη συμμόρφωση με την απόφαση. Στην περίπτωση αυτή, το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία κοινοποιεί, το αργότερο είκοσι μία (21) ημέρες από την κοινοποίηση της απόφασης της ειδικής ομάδας διαιτησίας στα Μέρη, στο καταγγέλλον Μέρος και στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί για τη συμμόρφωση.

6.   Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ των Μερών όσον αφορά το εύλογο χρονικό διάστημα για την εφαρμογή της απόφασης της ειδικής ομάδας διαιτησίας, το καταγγέλλον Μέρος ζητά γραπτά από την ειδική ομάδα διαιτησίας, εντός δεκατεσσάρων (14) ημερών από την κοινοποίηση που αναφέρεται στην παράγραφο 1, να προσδιορίσει τη διάρκεια του εύλογου χρονικού διαστήματος. Το εν λόγω αίτημα κοινοποιείται ταυτόχρονα στο Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία και στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων. Η ειδική ομάδα διαιτησίας κοινοποιεί την απόφασή της στα Μέρη και στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων εντός είκοσι μίας (21) ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

7.   Στην περίπτωση που είναι αδύνατη η σύγκληση της αρχικής ειδικής ομάδας διαιτησίας, ή ορισμένων από τα μέλη της, ισχύουν οι διαδικασίες που ορίζονται στο άρθρο 113. Η προθεσμία κοινοποίησης της απόφασης είναι τριάντα πέντε (35) ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης που αναφέρεται στην παράγραφο 6 του παρόντος άρθρου.

8.   Κατά τον καθορισμό της διάρκειας της εύλογης προθεσμίας, η ειδική ομάδα διαιτησίας λαμβάνει υπόψη το χρονικό διάστημα που συνήθως απαιτεί το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία ώστε να θεσπίσει ανάλογες νομοθετικές ή διοικητικές διατάξεις με αυτές που επισημαίνει το εν λόγω Μέρος ως απαραίτητες για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης, και ιδίως, η ειδική ομάδα διαιτησίας λαμβάνει υπόψη τις δυσκολίες που ενδέχεται να συναντήσουν τα κράτη εταίροι της ΚΑΑ λόγω της έλλειψης του απαιτούμενου δυναμικού.

9.   Το εύλογο χρονικό διάστημα μπορεί να παραταθεί με συμφωνία μεταξύ των Μερών.

1.   Πριν από το πέρας του εύλογου χρονικού διαστήματος το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία κοινοποιεί στο καταγγέλλον Μέρος και την επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων τα μέτρα που έχει λάβει προκειμένου να συμμορφωθεί με την απόφαση της ειδικής ομάδας διαιτησίας.

2.   Αν, κατά τη λήξη του εύλογου χρονικού διαστήματος, το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία δεν έχει συμμορφωθεί με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, το καταγγέλλον Μέρος δύναται να λάβει, κατόπιν κοινοποίησης προς το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία και στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων, τα κατάλληλα μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 118 παράγραφος 2.

3.   Όταν υπάρχει διαφωνία μεταξύ των Μερών ως προς το αν το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία συμμορφώθηκε με τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας, κάθε Μέρος μπορεί να ζητήσει εγγράφως από την ειδική ομάδα διαιτησίας να αποφασίσει σχετικά με το ζήτημα. Στο πλαίσιο της εν λόγω αίτησης, πρέπει να καθορίζεται το συγκεκριμένο μέτρο που εξετάζεται και να διευκρινίζεται σαφώς ο τρόπος με τον οποίο το συγκεκριμένο μέτρο δεν συμβιβάζεται ή συμβιβάζεται με τις διατάξεις της συμφωνίας και την απόφαση της ειδικής ομάδας διαιτησίας.

4.   Η ειδική ομάδα διαιτησίας επιδιώκει να κοινοποιήσει την απόφασή της εντός σαράντα πέντε (45) ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης που αναφέρεται στην παράγραφο 3. Σε επείγουσες περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων και στην περίπτωση αλλοιώσιμων αγαθών, η ειδική ομάδα διαιτησίας καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να εκδώσει την απόφασή της εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

5.   Στην περίπτωση που είναι αδύνατη η σύγκληση της αρχικής ειδικής ομάδας διαιτησίας ή ορισμένων από τα μέλη της εντός δεκαπέντε (15) ημερών, ισχύουν οι διαδικασίες που ορίζονται στο άρθρο 113. Στις περιπτώσεις αυτές, η προθεσμία κοινοποίησης της απόφασης είναι ογδόντα (80) ημέρες από την ημερομηνία της υποβολής της αίτησης που αναφέρεται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου.

1.   Αν το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία παραλείψει να κοινοποιήσει μέτρο που έχει θεσπίσει προκειμένου να συμμορφωθεί με την απόφαση της ειδικής ομάδας διαιτησίας πριν από τη λήξη του εύλογου χρονικού διαστήματος ή αν η ειδική ομάδα διαιτησίας αποφασίσει ότι το κοινοποιηθέν μέτρο βάσει του άρθρου 116 παράγραφος 1 δεν συμβιβάζεται με τις υποχρεώσεις του συμβαλλόμενου Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία, δυνάμει της παρούσας συμφωνίας, το καταγγέλλον Μέρος δικαιούται μετά από ανακοίνωση στο Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία, να θεσπίζει τα κατάλληλα μέτρα.

2.   Κατά τη λήψη των εν λόγω μέτρων το καταγγέλλον Μέρος επιδιώκει να επιλέγει μέτρα που επηρεάζουν στο ελάχιστο την επίτευξη των στόχων της παρούσας συμφωνίας και λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπό τους στην οικονομία του Μέρους κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία. Επιπλέον, στις περιπτώσεις που το Μέρος ΕΕ έχει αποκτήσει το δικαίωμα για τη θέσπιση των εν λόγω μέτρων, επιλέγει μέτρα που στοχεύουν συγκεκριμένα στη συμμόρφωση του κράτους εταίρου της ΚΑΑ τα μέτρα του οποίου διαπιστώθηκε ότι παραβιάζουν την παρούσα συμφωνία.

3.   Ανά πάσα στιγμή μετά την παρέλευση του εύλογου χρονικού διαστήματος, το καταγγέλλον Μέρος μπορεί να ζητά από το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία να προσφέρει μια προσωρινή αποζημίωση και το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία υποβάλλει προσφορά αυτού του είδους.

4.   Τα μέτρα αποκατάστασης ή τα αντίποινα έχουν προσωρινό χαρακτήρα και εφαρμόζονται μόνον έως ότου το μέτρο που έχει κριθεί ότι παραβιάζει τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας αρθεί ή τροποποιηθεί ώστε να συμμορφωθεί με τις εν λόγω διατάξεις, ή έως ότου τα Μέρη καταλήξουν σε συμφωνία για τη διευθέτηση της διαφοράς.

1.   Το Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία κοινοποιεί στο άλλο Μέρος και στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων όλα τα μέτρα που λαμβάνει προκειμένου να συμμορφωθεί με την απόφαση της ειδικής ομάδας διαιτησίας και την αίτησή του για τη λήξη της εφαρμογής των κατάλληλων μέτρων από το καταγγέλλον Μέρος.

2.   Εάν τα Μέρη δεν καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με τη συμβατότητα του κοινοποιηθέντος μέτρου με τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας, εντός τριάντα (30) ημερών από την ημερομηνία υποβολής της κοινοποίησης, το καταγγέλλον Μέρος μπορεί να ζητεί γραπτώς από τον πρόεδρο της αρχικής ειδικής ομάδας διαιτησίας να αποφασίσει σχετικά με το ζήτημα. Το εν λόγω αίτημα κοινοποιείται στο Μέρος κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία και στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων. Η απόφαση της ειδικής ομάδας διαιτησίας κοινοποιείται στα Μέρη και στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων εντός σαράντα πέντε (45) ημερών από την ημερομηνία παραλαβής του αιτήματος.

3.   Εάν η ειδική ομάδα διαιτησίας αποφασίσει ότι κάθε μέτρο που ελήφθη για τη συμμόρφωση, δεν συνάδει με τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας, καθορίζει αν το καταγγέλλον Μέρος μπορεί να συνεχίσει να εφαρμόζει τα κατάλληλα μέτρα. Αν η ειδική ομάδα διαιτησίας αποφασίσει ότι κάθε μέτρο που ελήφθη για τη συμμόρφωση, συνάδει με τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας, λήγει η ισχύς των κατάλληλων μέτρων αμέσως μετά την ημερομηνία της απόφασης.

4.   Στην περίπτωση που είναι αδύνατη η σύγκληση της αρχικής ειδικής ομάδας διαιτησίας, ή ορισμένων εκ των μελών της, ισχύουν οι διαδικασίες που ορίζονται στο άρθρο 113. Η προθεσμία για την κοινοποίηση της απόφασης είναι εξήντα (60) ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου.

1.   Οι γραπτές και προφορικές παρατηρήσεις των Μερών υποβάλλονται σε οποιαδήποτε επίσημη γλώσσα των εν λόγω Μερών.

2.   Τα Μέρη καταβάλλουν προσπάθεια να συμφωνήσουν σε κοινή γλώσσα εργασίας για οποιαδήποτε συγκεκριμένη διαδικασία στο πλαίσιο του παρόντος μέρους. Εάν τα εν λόγω Μέρη αδυνατούν να συμφωνήσουν σε μια κοινή γλώσσα εργασίας, κάθε Μέρος προβαίνει στις σχετικές διευθετήσεις και επιβαρύνεται με τις δαπάνες μετάφρασης των γραπτών παρατηρήσεών του και διερμηνείας κατά τις ακροάσεις στην γλώσσα επιλογής του Μέρους κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία, εκτός αν η εν λόγω γλώσσα είναι η επίσημη γλώσσα του εν λόγω Μέρους (5).

1.   Οι ειδικές ομάδες διαιτησίας εφαρμόζουν και ερμηνεύουν τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας σύμφωνα με τους συνήθεις κανόνες για την ερμηνεία του δημοσίου διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης της Γενεύης περί του δικαίου των Συνθηκών που υπογράφηκε στη Βιέννη στις 23 Μαΐου 1969.

2.   Οι ερμηνείες και οι αποφάσεις της ειδικής ομάδας διαιτησίας δεν είναι δυνατόν να αυξάνουν ή να μειώνουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στην παρούσα συμφωνία.

1.   Η ειδική ομάδα διαιτησίας καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να λαμβάνει κάθε απόφαση με συναίνεση. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατό να ληφθεί απόφαση με συναίνεση, η σχετική απόφαση λαμβάνεται με πλειοψηφία.

2.   Οι αποφάσεις της ειδικής ομάδας διαιτησίας αναφέρουν τα πραγματικά περιστατικά, τη δυνατότητα εφαρμογής των σχετικών διατάξεων της παρούσας συμφωνίας και τη βασική αιτιολόγηση των διαπιστώσεων, συστάσεων και συμπερασμάτων τα οποία διατυπώνει. Η επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων δημοσιοποιεί τις αποφάσεις της ειδικής ομάδας διαιτησίας.

3.   Η απόφαση της ειδικής ομάδας διαιτησίας είναι οριστική και δεσμευτική για τα Μέρη.

1.   Το αργότερο εντός έξι (6) μηνών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας, η επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων καταρτίζει κατάλογο τουλάχιστον δεκαπέντε (15) ατόμων που επιθυμούν και είναι ικανά να ασκήσουν καθήκοντα διαιτητή. Ο κατάλογος απαρτίζεται από τρεις υποκαταλόγους: για κάθε Μέρος, ένας υποκατάλογος με πρόσωπα που θα υπηρετήσουν ως διαιτητές· και ένας υποκατάλογος με πρόσωπα που δεν είναι υπήκοοι κανενός από τα Μέρη, προκειμένου να εκτελέσουν χρέη προέδρου της ειδικής ομάδας διαιτησίας. Κάθε υποκατάλογος περιλαμβάνει τουλάχιστον πέντε (5) πρόσωπα. Η επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων διασφαλίζει ότι ο κατάλογος διατηρείται πάντα σ’ αυτό το επίπεδο σύμφωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού κανονισμού που θεσπίζεται δυνάμει του άρθρου 120.

2.   Σε περίπτωση που ένας υποκατάλογος δεν έχει καταρτιστεί ή δεν περιέχει αρκετά ονόματα προσώπων κατά τη στιγμή της υποβολής της ανακοίνωσης σύμφωνα με το άρθρο 113 παράγραφος 2, οι διαιτητές επιλέγονται με κλήρωση μεταξύ των προσώπων που έχουν επίσημα προταθεί για τον αντίστοιχο υποκατάλογο από ένα ή από αμφότερα τα Μέρη. Σε περίπτωση που μόνο το ένα Μέρος έχει προτείνει ονόματα προσώπων, οι τρεις διαιτητές επιλέγονται με κλήρωση από τα ονόματα αυτά.

3.   Σε περίπτωση που δεν υπάρχει κατάλογος διαιτητών σύμφωνα με την παράγραφο 1 ανωτέρω ή ονόματα διαιτητών που προτείνονται σύμφωνα με την παράγραφο 2, το Μέρος που κινεί τη διαδικασία διαιτησίας πρέπει να ζητήσει από τον Γενικό Γραμματέα του Διαρκούς Διαιτητικού Δικαστηρίου να ενεργήσει ως αρμόδια για τον διορισμό αρχή.

4.   Οι διαιτητές πρέπει να διαθέτουν εξειδικευμένες γνώσεις και σχετική εμπειρία στους τομείς του διεθνούς εμπορικού δικαίου. Είναι ανεξάρτητοι, συμμετέχουν σε ατομική βάση, δεν λαμβάνουν οδηγίες από κάποιον οργανισμό ή δημόσια αρχή, ούτε συνδέονται με τη δημόσια αρχή κάποιου από τα Μέρη και συμμορφώνονται με τον κώδικα δεοντολογίας που προσαρτάται στον εσωτερικό κανονισμό ο οποίος θα θεσπιστεί δυνάμει του άρθρου 120.

1.   Οι ειδικές ομάδες διαιτησίας που συγκροτούνται δυνάμει της παρούσας συμφωνίας δεν εκδικάζουν διαφορές σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των Μερών, δυνάμει της συμφωνίας ΠΟΕ.

2.   Η προσφυγή στις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας για τη διευθέτηση διαφορών ισχύει υπό την επιφύλαξη τυχόν δράσης στο πλαίσιο του ΠΟΕ, συμπεριλαμβανομένης της δράσης για τη διευθέτηση των διαφορών. Ωστόσο, αν ένα Μέρος έχει κινήσει διαδικασία διευθέτησης των διαφορών όσον αφορά ένα συγκεκριμένο θέμα, είτε δυνάμει του παρόντος τίτλου είτε δυνάμει της συμφωνίας ΠΟΕ, δεν κινεί διαδικασία διευθέτησης των διαφορών όσον αφορά το ίδιο θέμα στο πλαίσιο του άλλου φόρουμ πριν περατωθεί η πρώτη διαδικασία. Επιπλέον, ένα Μέρος δεν επιδιώκει αποκατάσταση παραβίασης υποχρέωσης που είναι πανομοιότυπη στο πλαίσιο της συμφωνίας και δυνάμει της συμφωνίας του ΠΟΕ σε αμφότερα τα φόρουμ. Σε τέτοια περίπτωση, μόλις αρχίσει μια διαδικασία επίλυσης διαφορών, το Μέρος δεν προβάλλει αξίωση για αποκατάσταση της παραβίασης υποχρέωσης στο πλαίσιο άλλης συμφωνίας στο άλλο φόρουμ, εκτός αν το φόρουμ που επιλέγεται αποτύχει για διαδικαστικούς ή δικαιοδοτικούς λόγους να καταλήξει σε συμπέρασμα όσον αφορά την αξίωση για αποκατάσταση της εν λόγω παραβίασης υποχρέωσης.

3.   Ένα Μέρος μπορεί, όσον αφορά ένα συγκεκριμένο μέτρο, να κινήσει διαδικασία επίλυσης διαφορών, είτε δυνάμει του παρόντος μέρους είτε δυνάμει της συμφωνίας ΠΟΕ:

α)

οι διαδικασίες επίλυσης διαφορών δυνάμει του παρόντος μέρους θεωρείται ότι κινούνται από το αίτημα ενός Μέρους για τη σύσταση ομάδας διαιτησίας σύμφωνα με το άρθρο 112 και ότι περατώνονται όταν η ειδική ομάδα διαιτησίας κοινοποιήσει την απόφασή της στα Μέρη και στην επιτροπή ανώτερων υπαλλήλων σύμφωνα με το άρθρο 115 ή όταν έχει επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνηθείσα λύση δυνάμει του άρθρου 119.

β)

οι διαδικασίες επίλυσης διαφορών δυνάμει της συμφωνίας ΠΟΕ θεωρείται ότι κινούνται όταν ένα Μέρος ζητά τη σύσταση ειδικής ομάδας σύμφωνα με το άρθρο 6 του DSU και θεωρείται ότι περατώνονται όταν το Όργανο επίλυσης διαφορών του ΠΟΕ εγκρίνει την έκθεση της ειδικής ομάδας του ΠΟΕ, ή του δευτεροβάθμιου οργάνου κατά περίπτωση, δυνάμει των άρθρων 16 και 17 παράγραφος 14 του DSU· και

4.   Καμία διάταξη της παρούσας συμφωνίας δεν εμποδίζει ένα Μέρος να εφαρμόσει την αναστολή των υποχρεώσεων που εγκρίνεται από το όργανο επίλυσης διαφορών του ΠΟΕ. Η συμφωνία ΠΟΕ δεν αποκλείει ένα Μέρος από την αναστολή των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παρούσα συμφωνία.

1.   Κάθε προθεσμία που προβλέπεται στο παρόν μέρος, συμπεριλαμβανομένων των προθεσμιών κοινοποίησης των αποφάσεων από τις ειδικές ομάδες διαιτησίας, υπολογίζεται σε ημερολογιακές ημέρες από την ημέρα που έπεται της πράξης ή του γεγονότος που αφορούν.

2.   Κάθε προθεσμία που αναφέρεται στο παρόν μέρος μπορεί να παρατείνεται με αμοιβαία συμφωνία των Μερών.