Verzoeker wijst er vooral op dat de Commissie de rechten van de verdediging op verschillende punten heeft miskend; zij heeft hem niet de nodige tijd gelaten ter voorbereiding van zijn ondervraging; zij heeft uitspraak gedaan aan de hand van een onvolledig dossier, doordat zij haar advies heeft gegeven voordat zij van belangrijke stukken, die hij, naar hij had medegedeeld, zou deponeren, kennis had kunnen nemen; zij heeft de stukken waarnaar hij verwezen had om zijn vakbekwaamheid aan te tonen, niet onderzocht. Dit is inderdaad het meest netelige punt, dat een gevoel van onbehagen geeft.

Laten wij de zaak eens chronologisch nagaan, zoals deze kan worden gereconstrueerd. Op 5 februari 1963 ontving Willame de mededeling dat de Commissie op 8 februari zijn toelichting zou aanhoren. Pas op 7 februari kreeg hij gelegenheid kennis te nemen van 36 stukken, dit is ongeveer 150 bladzijden, die door Recht waren overgelegd en die volgens Willame slechts op een gedeelte van zijn ambtsbezigheden betrekking hadden, zodat deze stukken alleen rechtsgeldig zouden kunnen worden gebruikt, wanneer zij zouden zijn gecompleteerd. Bij het begin van zijn verhoor, op 8 februari, maakte hij op dit punt een voorbehoud, maar verklaarde hij wel in staat te zijn zijn opmerkingen te formuleren. Hij zegt ons thans dat deze termijn te kort was om zijn verdediging voor te bereiden, terwijl hij pas tijdens de zitting op de hoogte werd gebracht van de tegen hem ingebrachte bezwaren. De verwerende administratie antwoordt hierop dat de stukken, overgelegd door Recht, nota's waren, welke door verzoeker zelf waren opgesteld en dat hij dus in staat was daarvan snel kennis te nemen. Dit antwoord is om twee redenen niet geheel overtuigend: enerzijds ging het om nogal uiteenlopende stukken waarop Recht ongetwijfeld van plan was zich te beroepen om de onbekwaamheid van Willame aan te tonen, maar deze kon moeilijk de invloed bevroeden, die deze stukken op de ontwikkeling van de procedure zouden hebben; en anderzijds waren op enkele daarvan kritische aantekeningen geplaatst door Recht; verzoeker moest in ieder geval de tijd hebben om er kennis van te nemen en ze te weerleggen als hij daartoe in staat was. Welnu, het minste wat men kan zeggen, is dat de termijn van 24 uur daarvoor wel wat kort was.

Nadat bij zijn verhoor de voorzitter van de commissie hem erop had gewezen, dat het hem vrijstond aan deze instantie over te leggen alle stukken, die hij voor zijn zaak dienstig zou achten, heeft Willame op 12 februari de commissie drie stukken doen toekomen en op 8 mei daarop volgende nog 85 andere stukken — in totaal 450 bladzijden — waarmee hij zijn bekwaamheid en de verschillende werkzaamheden welke hij had verricht wilde aantonen. Maar het ongunstige advies was reeds op 19 februari gegeven; hij legt er vervolgens de nadruk op, dat de commissie, daar zij hem geen termijn had gesteld voor deze produkties, geen uitspraak mocht doen alvorens kennis te hebben genomen van deze stukken, waarvan hij de overlegging had aangekondigd. Wat dit punt betreft kan men enige twijfel hebben. De zending van 12 februari, geadresseerd aan de voorzitter van de commissie, was aangeboden ter completering van zijn dossier en de administratie beroept zich natuurlijk op deze term. Wat de omvangrijke zending van 8 mei betreft, deze was gericht aan de Directeur-Generaal van de Administratie juist op de dag waarop verzoeker een administratieve klacht indiende tegen het advies van de commissie, waarvan hij officieus de strekking sedert een maand kende. Onder deze omstandigheden is het te begrijpen dat Euratom, in antwoord op een verzoek om toelichting Uwerzijds, heeft gesteld dat de integratiecommissie van deze stukken geen kennis behoefde te dragen, daar zij niet voor haar bestemd waren. Deze bewering is niet onwaarschijnlijk, maar zij zou overtuigender zijn, wanneer de Instelling niet nog in haar dupliek had beweerd, dat de stukken in kwestie door de integratiecommissie werkelijk waren onderzocht. Welke definitieve conclusie moet hieruit worden getrokken? In tegenstelling tot hetgeen verzoeker aanvoert, had hij op 7 februari niet de produktie van talrijke stukken aangekondigd, al had hij toen wel schriftelijk gewezen op het onvolledige karakter van het dossier wat betreft zijn werkzaamheden; de integratiecommissie was derhalve, rekening houdend met de termen van de zending van 12 februari, gerechtigd deze zending als de laatste te beschouwen en de procedure te sluiten. Zij had de bevoegdheid de procedure vervolgens weer te openen zolang de Commissie van Euratom nog geen definitieve beslissing had genomen, maar zij was daartoe niet verplicht.

Anderzijds heeft Willame tijdens zijn verhoor gezinspeeld op de wekelijkse berichten, die onder zijn leiding werden opgesteld, en op het sociale kaartsysteem, waartoe hij het initiatief heeft genomen, maar de Commissie was niet verplicht zich deze stukken te verschaffen; het was aan verzoeker deze over te leggen, wanneer hij dit dienstig zou oordelen.

Ten slotte de laatste grief. Nadat de commissie de heer Recht, de opsteller van een ongunstig rapport, had gehoord, heeft zij het niet nodig geoordeeld de vice-voorzitter Medi, die schriftelijk had vastgelegd het niet eens te zijn met de analytische beoordeling in dit rapport, te horen. Men kan het betreuren, maar dit feit lijkt noch een vormverzuim, noch een schending van de rechten van de verdediging te vormen.

De slotsom is dat de wijze waarop het onderzoek voor de integratie-commissie heeft plaatsgevonden, zoals wij reeds eerder opmerkten, een gevoel van onbehagen geeft, maar op geen enkel punt constateren wij een uitgesproken verzuim in de procedure; wij kunnen dus het middel niet als gegrond beschouwen.

Overigens zou de kennisgeving onvolledig zijn geweest, daar zij geen aanduiding inhield met betrekking tot zijn eventuele integratie in een lagere rang. Maar al is het volgens artikel 102 de taak van de integratiecommissie om de geschiktheid of ongeschiktheid van het personeelslid om de werkzaamheden, welke hem zijn opgedragen, uit te voeren, te beoordelen, en al is de Euratom-Commissie aan haar ongunstig advies gebonden, toch behoort het tot de uitsluitende bevoegdheid van de Euratom-Commissie om te zeggen of er aanleiding is, in dit geval, tot aanstelling in een lagere rang over te gaan. In een advies van de integratiecommissie op dit punt voorziet het Statuut niet; indien zij dit geeft, is degene, voor wie het bestemd is, geenszins verplicht hiervan kennis te geven aan het personeelslid in kwestie.

Het is dan ook overdreven om het voor te stellen alsof het ontslagbesluit onvoldoende of onjuist gemotiveerd is, omdat de slotalinea van het advies van de integratiecommissie er niet in is opgenomen.

Het komt ons voor dat Willame zich vergist in de strekking van artikel I van bijlage II van het Statuut. Wanneer in dit artikel wordt bepaald, dat de functies der leden van het personeelscomité worden beschouwd als een der taken die zij in hun Instelling moeten verrichten, dan wil dit zeggen dat die functies hem, bij noodzakelijke samenloop, vrijstellen van hetgeen normaal hun administratief werk zou zijn; maar de leden van het personeelscomité zijn bij de uitoefening van deze functies volkomen onafhankelijk van hun directe chefs, die geen oordeel mogen uitspreken over de wijze waarop zij hun mandaat vervullen. Elke andere oplossing zou aan de autonomie van de vakorganisaties afbreuk doen.

Dezelfde redenering geldt voor de integratiecommissie. Het is heel verstandig dat zij zich onbevoegd verklaard heeft om een oordeel uit te spreken over de wijze, waarop Willame de functie van vertegenwoordiger uitoefende, en zich in haar beoordeling heeft beperkt tot zijn geschiktheid in het ambt dat hij bij de Directie Gezondheidszorg bekleedde. En zij heeft terecht gewezen op artikel I van bijlage II door naar voren te brengen, dat, als deze cumulatie noodzakelijkerwijs een vermindering van zijn prestaties medebracht, Willame hiervan geen verwijt kan worden gemaakt. Het komt ons derhalve voor dat dit eerste punt van kritiek terzijde kan worden gesteld.

Om het oordeel van de commissie over hem te ontzenuwen, wijst Willame er op, dat zijn werk nimmer ongunstig beoordeeld is; het bijzonder strenge rapport van Recht en zijn verandering van houding kunnen slechts verklaard worden doordat verzoeker in 1961 in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van het personeel een standpunt heeft moeten innemen dat tegengesteld was aan dat van zijn directe chef. Daaruit is een animositeit ontstaan welke aan de autoriteiten van de Instelling bekend was en waarvan zou blijken uit een persoonlijke brief die hij overlegt.

Euratom betwist uitdrukkelijk dat de organisatie van het personeel betrokken zou zijn bij het verschil van inzicht, waarnaar Willame verwijst, en betoogt dat Recht van het begin af aan zijn ontevredenheid zou hebben geuit over de onbekwaamheid van verzoeker. De twee stukken, waarop de Instelling een beroep doet, zijn des te minder overtuigend, omdat Recht nog in november 1961, bij een reorganisatie van de dienst waarbij Willame betrokken was, ontkend had dat dit een strafmaatregel was voor een dienstfout. Daarentegen blijkt uit talrijke stukken die door hem aan de commissie zijn overgelegd, dat hij slechts een zeer middelmatige indruk had van zijn directe medewerker ook al maakte hij zijn ontevredenheid nauwelijks kenbaar.

Bovendien, hoe ook de betrekkingen tussen directeur en afdelingschef zijn geweest, de enige kwestie is de juistheid en de gegrondheid van het oordeel van de integratiecommissie. Welnu, men is wel gedwongen vast te stellen, dat het dossier, en in het bijzonder de stukken, overgelegd door Recht, dit oordeel ondersteunen. Het is niet zo dat verzoeker in het geheel geen intellectuele kwaliteiten zou hebben, waarbij komt een zekere geschiktheid om sociale vraagstukken te behandelen. Maar zonder twijfel bezit hij niet de hoedanigheden die nodig zijn voor de uitoefening van de functie van afdelingschef in een administratieve eenheid. Gij zult dit dossier samengesteld uit stukken van zeer verschillende aard lezen en Gij zult daaruit ongetwijfeld evenals wij de indruk krijgen dat de fout hier geweest is om aan een man, die aanleg heeft voor public-relations en een uitstekend vulgarisator is, werkzaamheden toe te vertrouwen, die bestonden uit het verzamelen van statistische gegevens over het risico van radioactiviteit, het opstellen van een programma voor beroepsopleiding of het analyseren van de schadevergoedingsregelingen voor werkkrachten die blootgesteld zijn aan het risico van radioactiviteit. Recht heeft voor de commissie een langdurige toelichting gegeven over de onbekwaamheid van zijn medewerker en de kritiek, die ten aanzien van Willame is geuit, wordt door de door hem overgelegde 450 bladzijden aan stukken — welke niet aan de commissie zijn overgelegd, maar die in Uw dossier berusten — niet weerlegd.

Ten slotte is er niets dat het oordeel van de integratiecommissie ontzenuwt en Willame beweert derhalve ten onrechte dat het ontslagbesluit gebaseerd is op een onvoldoende en onjuiste grond. Zijn verzoek tot vernietiging moet derhalve worden verworpen.

Hij verwijt weliswaar ook aan Euratom dat zij, onafhankelijk van de besluiten, waarvan hij de rechtmatigheid betwist, dienstfouten, welke haar verantwoordelijkheid medebrengen, heeft gemaakt bij de besprekingen, die tussen partijen hebben plaatsgevonden na het ongunstige advies van de integratiecommissie. Er werden besprekingen gevoerd om te komen tot het sluiten van een tijdelijke overeenkomst, die, zoals bekend, tot niets hebben geleid. Partijen zijn het niet eens over de omstandigheden waaronder zij zijn gevoerd en over de verantwoordelijkheid voor de mislukking ervan. Maar dit doet er weinig toe. Willame kon niet worden geïntegreerd en Euratom had hem kunnen ontslaan, zodra het advies van de commissie tot stand was gekomen. Ook al zijn de besprekingen onvruchtbaar geweest, zij hebben het ontslag slechts vertraagd en zij hebben verzoeker dus geen enkele schade kunnen berokkenen.