<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-228/18</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62018CC0228</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:678">EU:C:2019:678</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>22</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>22</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Προτάσεις Bobek – Υπόθεση C‑228/18</HT></P><P><HT TYPE="SC">Budapest Bank κ.λπ.</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Προτάσεις του Γενικού Εισαγγελέα</HT></P><P><HT TYPE="UC">Michal Bobek</HT></P><P>της <DATE ISO="20190905">5ης Σεπτεμβρίου 2019</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Γλώσσα του πρωτοτύπου: η αγγλική.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Υπόθεση C‑228/18</HT></P><P>Gazdasági Versenyhivatal</P><P>κατά</P><P>Budapest Bank Nyrt.,</P><P>ING Bank NV Magyarországi Fióktelepe,</P><P>OTP Bank Nyrt.,</P><P>Kereskedelmi és Hitelbank Zrt.,</P><P>Magyar Külkereskedelmi Bank Zrt.,</P><P>Erste Bank Hungary Zrt.,</P><P>Visa Europe Ltd,</P><P>MasterCard Europe SA</P><P><HT TYPE="NORMAL">[αίτηση του Kúria (Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ουγγαρία)<BR/>για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="»" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="«"><KEYWORD>Ανταγωνισμός</KEYWORD><KEYWORD>Άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ</KEYWORD><KEYWORD>Συμφωνίες, αποφάσεις και εναρμονισμένες πρακτικές</KEYWORD><KEYWORD>Περιορισμός του ανταγωνισμού <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/> ή <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>εκ του αποτελέσματος<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/></KEYWORD><KEYWORD>Σύστημα καρτών πληρωμών στην Ουγγαρία</KEYWORD><KEYWORD>Συμφωνία περί διατραπεζικής προμήθειας</KEYWORD><KEYWORD>Συμμετοχή</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Εισαγωγή</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Από τις απαρχές της εφαρμογής του δικαίου του ανταγωνισμού της Ένωσης, έχει χυθεί πολύ μελάνι για τη διάκριση μεταξύ περιορισμού του ανταγωνισμού <HT TYPE="ITALIC">εξ αντικειμένου</HT> και περιορισμού <HT TYPE="ITALIC">εκ του αποτελέσματος</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Βλ., επί παραδείγματι, Baumbach, A., και Hefermehl, W., Wettbewerbs- und Warenzeichenrecht, 8. Aufl., C. H. Beck’sche Verlagsbuchhandlung, Μόναχο-Βερολίνο, 1960, σ. 1500· Focsaneanu, L., <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Pour objet ou pour effet<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="00BB" ID="QE0003"/>, <HT TYPE="ITALIC">Revue du Marché Commun</HT>, 1966, σ. 862 έως 870· και Van Gerven, W., <HT TYPE="ITALIC">Principes du Droit des Ententes de la Communauté Économique Européenne</HT>, Bruylant, Βρυξέλλες, 1966, σ. 67 έως 70.</P></NOTE>. Συνεπώς, προκαλεί ενδεχομένως εντύπωση το γεγονός ότι η εν λόγω διάκριση, η οποία απορρέει από το ίδιο το γράμμα της απαγορεύσεως που προβλέπεται στον (νυν) άρθρο 101 ΣΛΕΕ, εξακολουθεί να χρήζει ερμηνείας από το Δικαστήριο.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Σε επίπεδο θεωρίας η διάκριση πραγματοποιείται σχετικά εύκολα. Πιο πολύπλοκη, ωστόσο, είναι η εφαρμογή της στην πράξη. Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι η νομολογία των Δικαστηρίων της Ένωσης επί του εν λόγω ζητήματος δεν χαρακτηρίζεται από απόλυτη σαφήνεια. Πράγματι, αρκετές από τις αποφάσεις που έχουν εκδώσει τα Δικαστήρια της Ένωσης έχουν δεχθεί επικρίσεις από τη θεωρία, επειδή καταργούν τη διάκριση μεταξύ των δύο εννοιών<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Βλ., επί παραδείγματι, Whish, R., Competition Law, 5η έκδ., LexisNexis, Λονδίνο, 2003, σ. 110 και 111.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Στην υπό κρίση υπόθεση, το Kúria (Ανώτατο Δικαστήριο, Ουγγαρία) καλεί το Δικαστήριο να διευκρινίσει περαιτέρω τη διχοτόμηση που βρίσκεται στον πυρήνα του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, δίνοντας με τον τρόπο αυτόν στο Δικαστήριο την ευκαιρία να αναπτύξει περαιτέρω την πλέον πρόσφατη νομολογία του επί του ζητήματος, ήτοι τις αποφάσεις CB<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140911">11ης Σεπτεμβρίου 2014</DATE>, <NAME.CASE>CB κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑67/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2204">EU:C:2014:2204</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, στο εξής: απόφαση CB).</P></NOTE> και Maxima Latvija<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151126">26ης Νοεμβρίου 2015</DATE>, <NAME.CASE>Maxima Latvija</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑345/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:784">EU:C:2015:784</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, στο εξής: απόφαση Maxima Latvija).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Το νομικό πλαίσιο</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Α.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Η εθνική νομοθεσία</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Κατά το άρθρο 11, παράγραφος 1, του tisztességtelen piaci magatartás és a versenykorlátozás tilalmáról szóló 1996. évi LVII. törvény (νόμου LVII του 1996 περί απαγορεύσεως των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και των περιορισμών του ανταγωνισμού, στο εξής: νόμος περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών):</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Συμφωνίες ή εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων ή αποφάσεις (στο εξής από κοινού: συμφωνίες) συμπράξεων επιχειρήσεων που έχουν συσταθεί βάσει της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι, δημόσιων επιχειρήσεων, ενώσεων ή συμπράξεων επιχειρήσεων (στο εξής από κοινού: ενώσεις επιχειρήσεων), οι οποίες έχουν ως αντικείμενο ή δύνανται να έχουν ως αποτέλεσμα ή όντως έχουν ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού, απαγορεύονται. Συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ επιχειρήσεων που δεν είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους δεν χαρακτηρίζονται ως τέτοιες συμφωνίες.<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="00BB" ID="QE0004"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία και τα προδικαστικά ερωτήματα</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Όταν λαμβάνουν χώρα συναλλαγές με πιστωτικές κάρτες όπως οι επίμαχες στην υπόθεση της κύριας δίκης, εμπλέκονται συνήθως τέσσερα βασικά μέρη: ο κάτοχος της κάρτας, το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που εξέδωσε την πιστωτική κάρτα (στο εξής: εκδότρια τράπεζα), ο έμπορος και το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που παρέχει στον έμπορο τις υπηρεσίες που του δίνουν τη δυνατότητα να αποδεχθεί την κάρτα ως μέσο πληρωμής της οικείας συναλλαγής (στο εξής: αποδέκτρια τράπεζα).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Κατά το αιτούν δικαστήριο, στις αρχές της δεκαετίας του ’90 το σύστημα των πληρωμών μέσω πιστωτικής κάρτας στην Ουγγαρία βρισκόταν ακόμη σε εμβρυακό στάδιο. Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, οι εταιρίες Visa Europe Ltd (στο εξής: Visa) και MasterCard Europe SA (στο εξής: MasterCard) (στο εξής από κοινού: εταιρίες πιστωτικών καρτών) προέβλεψαν στους εσωτερικούς τους κανονισμούς τη δυνατότητα καθορισμού του ύψους της <HT TYPE="ITALIC">διατραπεζικής προμήθειας</HT> με κοινή συμφωνία μεταξύ αποδέκτριας και εκδότριας τράπεζας. Η διατραπεζική προμήθεια είναι το ποσό που καταβάλλει η πρώτη τράπεζα στη δεύτερη όταν πραγματοποιείται συναλλαγή με πιστωτική κάρτα.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Μεταξύ των ετών 1991 και 1994, όταν λίγες μόνον τράπεζες συμμετείχαν στα συστήματα πιστωτικών καρτών στην Ουγγαρία, οι τράπεζες καθόριζαν το ποσό της διατραπεζικής προμήθειας με διμερή συμφωνία. Ωστόσο, το 1994, η Visa κάλεσε τις τράπεζες που συμμετείχαν στο σύστημά της στην Ουγγαρία να δημιουργήσουν ένα εθνικό φόρουμ με σκοπό, μεταξύ άλλων, να συμφωνήσουν σε μια τοπική πολιτική τιμών όσον αφορά τη διατραπεζική προμήθεια. Μεταξύ των ετών 1995 και 1996, οι τράπεζες που δραστηριοποιούνταν στον κλάδο των πιστωτικών καρτών ξεκίνησαν πολυμερή συνεργασία (στο εξής: φόρουμ), στο πλαίσιο της οποίας τέθηκαν ειδικώς τα ζητήματα που αφορούσαν τις συναλλαγές με πιστωτικές κάρτες ως προς τα οποία ήταν αναγκαία η συνεργασία.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Στο πλαίσιο του φόρουμ, στις <DATE ISO="19960424">24 Απριλίου 1996</DATE>, επτά τράπεζες –που στην πλειοψηφία τους είχαν προσχωρήσει στο σύστημα των δύο ως άνω εταιριών πιστωτικών καρτών– συνήψαν συμφωνία για τον καθορισμό ενός ελάχιστου ποσού αναφορικά με την <HT TYPE="ITALIC">επιβάρυνση εμπόρου για την παρεχόμενη υπηρεσία</HT> (<QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>merchant service charge<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="00BB" ID="QE0005"/>, στο εξής: MSC) (στο εξής: συμφωνία MSC). Η MSC είναι η προμήθεια την οποία χρεώνει η αποδέκτρια τράπεζα στους εμπόρους που αποδέχονται πληρωμές με πιστωτικές κάρτες. Εντούτοις, τελικά η συμφωνία MSC δεν τέθηκε ποτέ σε ισχύ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Στις <DATE ISO="19960828">28 Αυγούστου 1996</DATE>, η ίδια ομάδα τραπεζών συνήψε συμφωνία με την οποία καθορίστηκε ενιαία <HT TYPE="ITALIC">πολυμερής διατραπεζική προμήθεια</HT> (στο εξής: ΠΔΠ) που θα ίσχυε για αμφότερες τις εταιρίες πιστωτικών καρτών (στο εξής: συμφωνία ΠΔΠ), με έναρξη ισχύος από την <DATE ISO="19961001">1η Οκτωβρίου 1996</DATE>. Οι εταιρίες πιστωτικών καρτών δεν ήταν παρούσες στη συνάντηση κατά την οποία συνήφθη η συμφωνία, αλλά τους διαβίβασε αντίγραφο της συμφωνίας η Kereskedelmi és Hitelbank Zrt., ενεργώντας ως συνομιλητής των εταιριών αυτών. Εν συνεχεία, προσχώρησαν στη συμφωνία ΠΔΠ και στον μηχανισμό του φόρουμ και άλλες τράπεζες.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Στις <DATE ISO="20080131">31 Ιανουαρίου 2008</DATE>, η Gazdasági Versenyhivatal (ουγγρική αρχή ανταγωνισμού, στο εξής: GVH) κίνησε διαδικασία ελέγχου της εφαρμογής των κανόνων του ανταγωνισμού που είχε ως αντικείμενο τη συμφωνία ΠΔΠ. Η συμφωνία αυτή παρέμεινε σε ισχύ μέχρι τις <DATE ISO="20080730">30 Ιουλίου 2008</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Στην απόφαση της <DATE ISO="20090924">24ης Σεπτεμβρίου 2009</DATE> (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), η GVH κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι 22 τράπεζες που μετείχαν στη συμφωνία ΠΔΠ και οι εταιρίες πιστωτικών καρτών, θεσπίζοντας ΠΔΠ, με ενιαία διάρθρωση, και διαμορφώνοντας και προωθώντας ρυθμιστικό πλαίσιο για την εφαρμογή της συμφωνίας ΠΔΠ, είχαν συνάψει συμφωνία αντίθετη στον ανταγωνισμό η οποία παραβίαζε το άρθρο 11, παράγραφος 1, του νόμου περί αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και, από την <DATE ISO="20040501">1η Μαΐου 2004</DATE>, το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ (νυν άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ). Η GVH επέβαλε πρόστιμα διαφορετικού ύψους στις επτά τράπεζες που είχαν αρχικά συνάψει τη συμφωνία ΠΔΠ και στις δύο εταιρίες πιστωτικών καρτών, το συνολικό ύψος των οποίων ανήλθε στα <FT TYPE="NUMBER">1922000000</FT> ουγγρικά φιορίνια (HUF).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Στην απόφασή της η GVH κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η συμφωνία ΠΔΠ συνιστούσε περιορισμό του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου. Επιπροσθέτως, η GVH έκρινε ότι η συμφωνία αυτή συνιστούσε συγχρόνως και περιορισμό του ανταγωνισμού εκ του αποτελέσματος.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Οι εταιρίες πιστωτικών καρτών μαζί με έξι εκ των τραπεζών στις οποίες επιβλήθηκαν πρόστιμα (στο εξής: προσφεύγουσες της κύριας δίκης) προσέφυγαν κατά της προσβαλλόμενης αποφάσεως ενώπιον του Fővárosi Közigazgatási és Munkaügyi Bíróság (δικαστηρίου διοικητικών και εργατικών διαφορών της Βουδαπέστης, Ουγγαρία). Το δικαστήριο αυτό απέρριψε την προσφυγή.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Οι προσφεύγουσες της κύριας δίκης, πλην της MasterCard, άσκησαν έφεση κατά της ως άνω αποφάσεως ενώπιον του Fővárosi Törvényszék (περιφερειακού δικαστηρίου Βουδαπέστης, Ουγγαρία), το οποίο ακύρωσε εν μέρει την προσβαλλόμενη απόφαση και διέταξε την GVH να διενεργήσει νέα διαδικασία ελέγχου. Το εν λόγω δικαστήριο έκρινε ότι δεν ήταν δυνατόν η ίδια συμπεριφορά να συνιστά ταυτόχρονα περιορισμό του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου και περιορισμό του ανταγωνισμού εκ του αποτελέσματος. Έκρινε, επίσης, ότι η επίμαχη συμφωνία δεν συνιστούσε περιορισμό του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Η GVH άσκησε αίτηση αναιρέσεως ενώπιον του Kúria (Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ουγγαρία). Το εν λόγω δικαστήριο, επειδή διατηρεί αμφιβολίες όσον αφορά την ορθή ερμηνεία του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>1)</NO.P><TXT>Έχει το [άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ] την έννοια ότι μπορεί να παραβιαστεί από μία μόνο συμπεριφορά που αντίκειται στους κανόνες του ανταγωνισμού τόσο εκ του αντικειμένου της όσο και εκ του αποτελέσματός της, λαμβανομένων αμφοτέρων ως αυτοτελών νομικών βάσεων για τη θεμελίωση της παράβασης;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Έχει το [άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ] την έννοια ότι συνιστά περιορισμό του ανταγωνισμού εκ του αντικειμένου της η εξεταζόμενη στην κύρια δίκη συμφωνία, η οποία έλαβε χώρα μεταξύ ουγγρικών τραπεζών και καθορίζει, αναφορικά με τις εταιρίες τραπεζικών καρτών MasterCard και Visa, ένα ενιαίο ποσό διατραπεζικής προμήθειας που θα πρέπει να ικανοποιεί τις εκδότριες τράπεζες αναφορικά με τη χρήση των άνω πιστωτικών καρτών;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>Έχει το [άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ] την έννοια ότι ομοίως θεωρούνται ως συμμετέχουσες σε μία διατραπεζική συμφωνία οι εταιρίες τραπεζικών καρτών που δεν συμμετείχαν απευθείας στον καθορισμό του περιεχομένου της, πλην όμως κατέστησαν δυνατή τη σύναψή της, την αποδέχθηκαν και την εφάρμοσαν, άλλως πρέπει να αξιολογηθεί το γεγονός ότι οι εταιρίες αυτές εναρμόνισαν την συμπεριφορά τους με τις τράπεζες που συνήψαν τη συμφωνία;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>Έχει το [άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ] την έννοια ότι, λαμβανομένου υπόψη του αντικειμένου της δίκης και προκειμένου να διαπιστωθεί μία παραβίαση του δικαίου του ανταγωνισμού, είναι αδιάφορο να διευκρινιστεί το εάν πρόκειται περί απευθείας συμμετοχής στη συμφωνία ή περί εναρμονίσεως με την πρακτική των συμμετεχουσών στη συμφωνία τραπεζών;<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="00BB" ID="QE0006"/></TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Γραπτές παρατηρήσεις υπέβαλαν οκτώ εκ των προσφευγουσών της κύριας δίκης (οι Budapest Bank Nyrt., ING Bank NV Magyarországi Fióktelepe, OTP Bank Nyrt., Kereskedelmi és Hitelbank Zrt., Magyar Külkereskedelmi Bank Zrt., Erste Bank Hungary Zrt., Visa και MasterCard), η GVH, η Ουγγρική Κυβέρνηση, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ (στο εξής: ΕΑΕ), και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα ως άνω μέρη, πλην της Kereskedelmi és Hitelbank Zrt., ανέπτυξαν επίσης προφορικώς τις παρατηρήσεις τους κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η οποία διεξήχθη στις <DATE ISO="20190627">27 Ιουνίου 2019</DATE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ανάλυση</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Κατά την άποψή μου, οι απαντήσεις στο πρώτο, το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα είναι σχετικά απλές. Θα ξεκινήσω δίνοντας μια συνοπτική απάντηση στο πρώτο ερώτημα, υπενθυμίζοντας ότι η ίδια συμπεριφορά δύναται όντως να χαρακτηριστεί ως περιορισμός του ανταγωνισμού τόσο εξ αντικειμένου όσο και εκ του αποτελέσματος, εφόσον αυτό προκύπτει από τα προσκομισθέντα αποδεικτικά στοιχεία (υπό A). Στη συνέχεια θα εξετάσω αυτό που κατά τη γνώμη μου αποτελεί το κρίσιμο ζήτημα της παρούσας υποθέσεως: υπό ποίες προϋποθέσεις μπορεί συμφωνία, όπως η συμφωνία ΠΔΠ, να θεωρηθεί ως περιορισμός εξ αντικειμένου; (υπό Β) Τέλος, θα εξετάσω το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία είναι αλληλένδετα, αναλύοντας πρώτα την έκταση της υποχρεώσεως που υπέχει η αρχή ανταγωνισμού να αναφέρει αν η επίμαχη συμπεριφορά συνιστά συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική (υπό Γ), και, κλείνοντας με το ζήτημα αν οι εταιρίες πιστωτικών καρτών συμμετείχαν σε συμφωνία ή σε εναρμονισμένη πρακτική στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως (υπό Δ).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Α.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Το πρώτο ερώτημα</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ερωτά το Δικαστήριο αν η ίδια συμπεριφορά μιας επιχειρήσεως μπορεί να περιορίσει τον ανταγωνισμό βάσει του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, <HT TYPE="ITALIC">τόσο</HT> εξ αντικειμένου <HT TYPE="ITALIC">όσο</HT> και εκ του αποτελέσματος.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Κατά την άποψή μου, η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι σαφώς καταφατική. Η εν λόγω απάντηση δεν προκύπτει μόνον από το πνεύμα και το περιεχόμενο της εν λόγω διατάξεως, αλλά και από την πάγια πλέον νομολογία του Δικαστηρίου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Το αιτούν δικαστήριο δεν είναι βέβαιο ως προς την ακριβή έννοια της εκφράσεως <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="00BB" ID="QE0007"/>. Ειδικότερα, το εν λόγω δικαστήριο διερωτάται αν ο <HT TYPE="ITALIC">διαζευκτικός</HT> χαρακτήρας των εν λόγω προϋποθέσεων έχει την έννοια ότι μια συμφωνία δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι περιορίζει τον ανταγωνισμό εξ αντικειμένου <HT TYPE="ITALIC">και</HT> εκ του αποτελέσματος ταυτόχρονα. Στην προσβαλλόμενη απόφαση, η GVH έκρινε πράγματι ότι η συμφωνία ΠΔΠ συνιστούσε περιορισμό του ανταγωνισμού τόσο εξ αντικειμένου όσο και εκ του αποτελέσματος.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Σε επίπεδο (τυπικής) λογικής, ο σύνδεσμος <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>ή<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="00BB" ID="QE0008"/>, νοείται συνήθως ως (εγκλειστική) διάζευξη. Πρόταση που περιέχει δύο επιμέρους προτάσεις οι οποίες συνδέονται με το <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>ή<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="00BB" ID="QE0009"/> θα είναι αληθής αν και μόνο αν είναι αληθής είτε η μία είτε αμφότερες οι επιμέρους προτάσεις της. Ως εκ τούτου, μπορεί να υπάρχει περιορισμός του ανταγωνισμού μόνον εξ αντικειμένου ή μόνον εκ του αποτελέσματος ή εξ αντικειμένου και εκ του αποτελέσματος.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Το κατά πόσον η λογική αποτελεί (ή πρέπει να αποτελεί) γενικό εργαλείο για την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης μπορεί σίγουρα να αποτελέσει το αντικείμενο μιας ιδιαιτέρως ζωηρής συζητήσεως, αλλά στη συγκεκριμένη υπόθεση το να θεωρηθεί το <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>ή<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="00BB" ID="QE0010"/>, στη φράση <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="00BB" ID="QE0011"/>, ως εγκλειστική διάζευξη συνάδει πλήρως με το αντικείμενο και τον σκοπό του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ έχει πολύ ευρεία διατύπωση. Σκοπεί να συμπεριλάβει όλες τις μορφές συμπαιγνίας μεταξύ επιχειρήσεων (<QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>όλες οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και κάθε εναρμονισμένη πρακτική<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="00BB" ID="QE0012"/>), ανεξαρτήτως επιδιωκόμενου σκοπού και αντικειμένου (<QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="00BB" ID="QE0013"/>), που δύνανται να επηρεάσουν αρνητικά τον ανταγωνισμό εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (<QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="00BB" ID="QE0014"/>). Επομένως, στην εν λόγω διάταξη εμπίπτει καθεμιά και όλες οι αναφερόμενες μορφές συμπεριφοράς, ανεξαρτήτως του αν αυτές σημειώνονται χωριστά ή, κατά μείζονα λόγο, συγχρόνως.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Επιπλέον, δεν υπάρχει κάποια οντολογικής φύσεως διαφορά μεταξύ των συμφωνιών που αντιβαίνουν στους κανόνες του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου και αυτών που αντιβαίνουν στους κανόνες του ανταγωνισμού εκ του αποτελέσματος. Από ουσιαστικής απόψεως, δεν διαφέρουν μεταξύ τους: αμφότερες περιορίζουν τον ανταγωνισμό εντός της εσωτερικής αγοράς και για τον λόγο αυτό, κατ’ αρχήν απαγορεύονται. Η διάκριση που γίνεται μεταξύ των δύο εννοιών στηρίζεται περισσότερο σε λόγους διαδικαστικής φύσεως. Η διάκριση αυτή καθορίζει το είδος της αναλύσεως που πρέπει να διενεργούν οι αρχές ανταγωνισμού όταν εξετάζουν συμφωνίες βάσει του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Η ως άνω ερμηνεία είχε επισημανθεί από το Δικαστήριο ήδη από το 1966 στην απόφαση LTM, στην οποία σημείωσε ότι η χρήση του διαζευκτικού συνδέσμου <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>ή<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="00BB" ID="QE0015"/> στο τότε άρθρο 85, παράγραφος 1, ΕΟΚ έχει την έννοια ότι η αρχή ανταγωνισμού πρέπει να εξετάζει πρώτα το αντικείμενο της συμφωνίας. Στην περίπτωση, ωστόσο, που η εξέταση του αντικειμένου της συμφωνίας <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>δεν αποκαλύπτει επαρκή βαθμό δυσμενούς επιδράσεως επί του ανταγωνισμού, θα πρέπει τότε να<?PAGE NO="6"?> εξετάζονται τα <HT TYPE="ITALIC">αποτελέσματα</HT> της συμφωνίας<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="00BB" ID="QE0016"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19660630">30ής Ιουνίου 1966</DATE>, <NAME.CASE>LTM</NAME.CASE> (<NO.CASE>56/65</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1966:38">EU:C:1966:38</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, σ. 249). Η υπογράμμιση δική μου.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Η πτυχή αυτή προκύπτει σαφώς και από πιο πρόσφατες αποφάσεις του Δικαστηρίου. Στην απόφαση CB, το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι ορισμένες μορφές συντονισμένων συμπεριφορών μπορούν να θεωρούνται, ως εκ της φύσεώς τους, ως παραβλάπτουσες την ομαλή λειτουργία του ανταγωνισμού. Στις περιπτώσεις αυτές <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>για τους σκοπούς εφαρμογής του [άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ], […] <HT TYPE="ITALIC">παρέλκει</HT> να αποδειχθεί ότι έχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα στην αγορά<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="00BB" ID="QE0017"/>. Πράγματι, <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>η πείρα δείχνει ότι τέτοιες πρακτικές επιφέρουν μειώσεις της παραγωγής και αυξήσεις τιμών, με τελικό αποτέλεσμα την κακή κατανομή των πόρων σε βάρος, ειδικότερα, των καταναλωτών<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="00BB" ID="QE0018"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Απόφαση CB (σκέψεις 50 και 51).</P></NOTE>. Παρόμοιες διαπιστώσεις περιέχει και η απόφαση Maxima Latvija<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Απόφαση Maxima Latvija (σκέψη 19).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Επομένως, η διάκριση μεταξύ αντικειμένου και αποτελέσματος αποτελεί εν τέλει εργαλείο διαδικαστικής φύσεως που σκοπεί να παράσχει καθοδήγηση στην αρχής ανταγωνισμού σε σχέση με την ανάλυση που θα διενεργηθεί σύμφωνα με το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ αναλόγως των περιστάσεων της υποθέσεως<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Πρβλ. προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Ν. Wahl στην υπόθεση <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>CB κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑67/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1958">EU:C:2014:1958</NO.ECLI>, σημείο <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Η αρχή δεν οφείλει να πραγματοποιεί πλήρη ανάλυση των αποτελεσμάτων μιας συμφωνίας –ανάλυση η οποία έχει συνήθως μεγαλύτερη έκταση και απαιτεί τη χρήση περισσότερων μέσων<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Βλ., στο ίδιο πνεύμα, προτάσεις της γενικής εισαγγελέα J. Kokott στην υπόθεση <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>T-Mobile Netherlands κ.λπ.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑8/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:110">EU:C:2009:110</NO.ECLI>, σημείο <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>– όταν προβάλλει και αποδεικνύει ότι η συμφωνία είναι αντίθετη στους κανόνες του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Εντούτοις, στον βαθμό που τα δύο είδη συμφωνίας δεν διαφέρουν εκ φύσεως, η αρχή δύναται σε συγκεκριμένη υπόθεση να αποφασίσει να εξετάσει μια συμφωνία και από τις δύο αυτές απόψεις ταυτόχρονα, στην ίδια απόφαση, και με τον τρόπο αυτό να ελέγξει αν πληρούνται αμφότερες οι εν λόγω προϋποθέσεις. Η πρακτική αυτή μπορεί να δικαιολογείται, όπως υποστήριξαν η Επιτροπή και η ΕΑΕ, από λόγους οικονομίας της διαδικασίας: αν η αντίθεση του αντικειμένου μιας συμφωνίας προς τους κανόνες του ανταγωνισμού είναι αμφιλεγόμενη, μπορεί να είναι <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>ασφαλέστερο<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="00BB" ID="QE0019"/> για την αρχή να αποδεικνύει, για την περίπτωση μεταγενέστερης αντιδικίας, ότι η συμφωνία είναι αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού και εκ του αποτελέσματος<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Εξάλλου, ενίοτε η αρχή ανταγωνισμού δεν εξετάζει το ζήτημα αν το αντικείμενο συμφωνίας είναι περιοριστικού χαρακτήρα επειδή έχει διαπιστώσει ότι το αποτέλεσμά της είναι αντίθετο προς τους κανόνες του ανταγωνισμού: βλ., με περαιτέρω παραπομπές, Bailey, D., και John, L.E. (επιμ.), <HT TYPE="ITALIC">Bellamy &amp; Child – European Union Law of Competition</HT>, 8η έκδ., Oxford University Press, Οξφόρδη, σ. 164.</P></NOTE>. Πράγματι, το Δικαστήριο έχει ρητώς δεχθεί ότι οι επιχειρήσεις δύνανται να μετέχουν <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>σε μια συνεννόηση που έχει ως αντικείμενο <HT TYPE="ITALIC">και</HT> ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά, κατά την έννοια του άρθρου 101 ΣΛΕΕ<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="00BB" ID="QE0020"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Βλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150709">9ης Ιουλίου 2015</DATE>, <NAME.CASE>InnoLux κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑231/14 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:451">EU:C:2015:451</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0072">72</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Η υπογράμμιση δική μου.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Τούτου δοθέντος, επιθυμώ να τονίσω ένα σημαντικό σημείο: το ότι γίνεται δεκτό, ως θεωρητική πιθανότητα, μια συμφωνία να είναι δυνατόν να συνιστά περιορισμό που εμπίπτει και στα δύο είδη σε καμία περίπτωση δεν απαλλάσσει την αρμόδια αρχή ανταγωνισμού από την υποχρέωση, πρώτον, να προσκομίζει τα αναγκαία αποδεικτικά στοιχεία για αμφότερα τα είδη περιορισμού και, δεύτερον, να αξιολογεί τα εν λόγω αποδεικτικά στοιχεία και να τα κατατάσσει με τρόπο σαφή στη νομική κατηγορία την οποία αφορούν.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Θεωρώ σημαντικό να διευκρινίσω το ως άνω ζήτημα, όχι επειδή αυτό ζητείται ρητώς από την υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, αλλά περισσότερο λόγω του βαθύτερου νοήματός της. Δεν αρκεί, ακόμη και στο πλαίσιο επακολουθούντος δικαστικού ελέγχου μιας αποφάσεως, η αρχή ανταγωνισμού να συγκεντρώνει απλώς στην απόφασή της πραγματικά στοιχεία και, χωρίς να παραθέτει τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε από απόψεως νομικής εκτιμήσεως των εν λόγω<?PAGE NO="7"?> στοιχείων, να περιορίζεται στην αναφορά ότι ορισμένη συμπεριφορά μπορεί να χαρακτηρίζεται με τον αʹ ή τον βʹ τρόπο, αφήνοντας στο επιλαμβανόμενο δικαστήριο τη σύνθεση των πραγματικών στοιχείων και τη συναγωγή συμπεράσματος. Εν ολίγοις, το γεγονός ότι υπάρχει η δυνατότητα διαφορετικών νομικών χαρακτηρισμών δεν νομιμοποιεί την ασάφεια, ιδίως όταν επιβάλλονται σημαντικές διοικητικές κυρώσεις.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Τέλος, προχωρώ στην εξέταση των τριών πρόσθετων επιχειρημάτων που προέβαλε το αιτούν δικαστήριο στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, τα οποία δημιούργησαν στο εν λόγω δικαστήριο αμφιβολίες ως προς το αν μια αρχή δύναται να εκτιμήσει ότι συγκεκριμένη συμπεριφορά αντιβαίνει στο άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ για αμφότερους τους λόγους.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Πρώτον, εφόσον δεν υπάρχει εννοιολογική διαφορά μεταξύ τους, το γεγονός ότι μια αρχή ανταγωνισμού μπορεί να αναφέρεται στο ίδιο σύνολο πραγματικών περιστατικών και οικονομικών εκτιμήσεων προκειμένου να διαπιστώσει ότι μια συμφωνία είναι αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού τόσο εξ αντικειμένου όσο και εκ του αποτελέσματος δεν προκαλεί έκπληξη. Με την επιφύλαξη που μόλις αναφέρθηκε, ότι πρέπει να πραγματοποιείται σαφής νομικός χαρακτηρισμός, η διαφορά στην ανάλυση που απαιτείται να πραγματοποιήσει η αρχή σε αμφότερες τις περιπτώσεις αφορά περισσότερο τον βαθμό και το βάθος της αναλύσεως παρά το είδος της. Τα δύο είδη αναλύσεως αποτελούν απλώς διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με τη γνώση και την πείρα που διαθέτει η αρχή, για την απάντηση ενός και του αυτού ερωτήματος: αν η επίμαχη συμφωνία δύναται να παρεμποδίσει, να περιορίσει ή να νοθεύσει τον ανταγωνισμό εντός της εσωτερικής αγοράς.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Δεύτερον, δεν υπάρχει αυτόματη σύνδεση μεταξύ του χαρακτηρισμού μιας συμφωνίας ως περιοριστικής εξ αντικειμένου ή εκ του αποτελέσματος και του καθορισμού των κυρώσεων που μπορούν να επιβληθούν στις εταιρίες που φέρουν την ευθύνη. Κατά το άρθρο 23, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003, <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>[ο] καθορισμός του ύψους του προστίμου γίνεται με βάση τη <HT TYPE="ITALIC">σοβαρότητα</HT> και τη διάρκεια της παράβασης<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="00BB" ID="QE0021"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Κανονισμός του Συμβουλίου της <DATE ISO="20021216">16ης Δεκεμβρίου 2002</DATE>, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα [101 και 102 ΣΛΕΕ] (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="001" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2003">ΕΕ 2003, L 1, σ. 1</REF.DOC.OJ>). Η υπογράμμιση δική μου.</P></NOTE>. Οπωσδήποτε είναι πιθανότερο να εκτιμηθεί ότι οι συμφωνίες που διαπιστώνεται ότι περιορίζουν τον ανταγωνισμό εξ αντικειμένου προκαλούν σοβαρές παραβάσεις του δικαίου του ανταγωνισμού. Ωστόσο, τούτο αποτελεί απλώς την αναπόφευκτη συνέπεια του γεγονότος ότι η έννοια των περιορισμών <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="00BB" ID="QE0022"/> περιορίζεται σε μορφές συντονισμένης δράσεως οι οποίες <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>είναι <HT TYPE="ITALIC">αρκούντως</HT> [επιζήμιες] για τον ανταγωνισμό<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="00BB" ID="QE0023"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Βλ. απόφαση Maxima Latvija (σκέψη 18 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Η υπογράμμιση δική μου.</P></NOTE>. Ιδίως, ουδόλως αποκλείεται, αφενός, ορισμένοι περιορισμοί εξ αντικειμένου να εκτιμηθούν, υπό το πρίσμα του συνόλου των σχετικών περιστάσεων, ως παραβάσεις χαμηλότερου βαθμού σοβαρότητας, και, αφετέρου, περιορισμοί εκ του αποτελέσματος να θεωρηθούν ως ιδιαιτέρως σοβαρές παραβάσεις του δικαίου του ανταγωνισμού.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Τρίτον, ο χαρακτηρισμός μιας συμφωνίας ως περιοριστικής εξ αντικειμένου ή εκ του αποτελέσματος δεν επηρεάζει ούτε τη δυνατότητα να τύχει εφαρμογής κάποια από τις εξαιρέσεις του άρθρου 101, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ. Τίποτα στο γράμμα της εν λόγω διατάξεως δεν οδηγεί στο συμπέρασμα οι εξαιρέσεις ισχύουν μόνον για τις συμφωνίες που περιορίζουν τον ανταγωνισμό εκ του αποτελέσματος. Μια τέτοια διαπίστωση θα ήταν επιπλέον ασυμβίβαστη με το γεγονός ότι, όπως διευκρινίστηκε στο σημείο 24 ανωτέρω, δεν υφίσταται εννοιολογική διαφορά μεταξύ των δύο αυτών ειδών συμφωνίας.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Πράγματι, στην απόφαση Matra Hachette, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι όλες οι μορφές αντίθετης προς τον ανταγωνισμό πρακτικής που εμπίπτουν στο άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ μπορούν, εφόσον πληρούνται οι οικείες προϋποθέσεις, να τύχουν εξαιρέσεως βάσει του άρθρου 101, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940715">15ης Ιουλίου 1994</DATE>, <NAME.CASE>Matra Hachette κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑17/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:1994:89">EU:T:1994:89</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0085">85</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Η ανωτέρω διαπίστωση δεν αναιρείται από την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση Beef Industry Development Society και Barry Brothers<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20081120">20ής Νοεμβρίου 2008</DATE> (<NO.CASE>C‑209/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:643">EU:C:2008:643</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Η σκέψη 21 της τελευταίας<?PAGE NO="8"?> αυτής αποφάσεως δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η διάκριση μεταξύ περιορισμών εξ αντικειμένου και περιορισμών εκ του αποτελέσματος ασκεί επιρροή σύμφωνα με το άρθρο 101, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ. Στην εν λόγω σκέψη, το Δικαστήριο θέλησε απλώς να επισημάνει ότι η απουσία υποκειμενικής προθέσεως περιορισμού του ανταγωνισμού από την πλευρά των επιχειρήσεων που μετέχουν σε συμφωνία δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να είναι η εν λόγω συμφωνία αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού. Για τον λόγο αυτό, το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι, αν διαπιστωθεί ότι μια συμφωνία περιορίζει τον ανταγωνισμό, το ζήτημα αν με αυτή επιδιώκεται και άλλος (προβαλλόμενος ως θεμιτός) σκοπός μπορεί να ληφθεί υπόψη, κατά περίπτωση, μόνον προκειμένου να χορηγηθεί κάποια από τις απαλλαγές που προβλέπονται στο άρθρο 101, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα ότι μία και η αυτή συμπεριφορά επιχειρήσεως μπορεί να κριθεί ως παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ επειδή έχει τόσο ως αντικείμενο όσο και ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Β.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Το δεύτερο ερώτημα</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ερωτά αν το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι συμφωνία όπως η συμφωνία ΠΔΠ συνιστά περιορισμό του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Φρονώ ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να δώσει απάντηση στο εν λόγω ερώτημα όπως αυτό έχει τεθεί. Στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, η όποια εξέταση επί της ουσίας βασίζεται κατ’ ανάγκη στις (περιορισμένες σχετικώς) πληροφορίες σχετικά με τη συμφωνία ΠΔΠ και τις οικείες αγορές που περιλαμβάνονται στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως ή σε αυτές που μπορούν να συναχθούν από τις παρατηρήσεις των μετεχόντων στη διαδικασία. Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις η ανάλυση της αντιθέσεως (εξ αντικειμένου ή εκ του αποτελέσματος) μιας συμφωνίας προς τους κανόνες του ανταγωνισμού δεν είναι κάτι απλό. Απαιτεί καλή κατανόηση της συμβατικής σχέσεως μεταξύ των μερών της συμφωνίας, καθώς και εις βάθος γνώση της αγοράς στην οποία εφαρμόστηκε η εν λόγω συμφωνία.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Στις υποθέσεις που άγονται ενώπιον του Δικαστηρίου μέσω της διαδικασίας της προδικαστικής παραπομπής, αναπόφευκτα μόνο το αιτούν δικαστήριο διαθέτει τις εν λόγω πληροφορίες και τη σχετική ικανότητα. Επομένως, αντί να επιχειρήσω να πραγματοποιήσω έμμεσο έλεγχο μιας (εθνικής) διοικητικής αποφάσεως, πράγμα το οποίο εκφεύγει της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130314">14ης Μαρτίου 2013</DATE>, <NAME.CASE>Allianz Hungária Biztosító κ.λπ.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑32/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:160">EU:C:2013:160</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, θα περιοριστώ στην παροχή ορισμένων διευκρινίσεων και στην πρόταση κριτηρίων όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο το αιτούν δικαστήριο θα πρέπει να διενεργήσει τον έλεγχο αυτό, σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Επί της έννοιας των περιορισμών <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="00BB" ID="QE0024"/></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Όπως έχει επισημάνει το Δικαστήριο στην πρόσφατη νομολογία του, η έννοια του περιορισμού του ανταγωνισμού <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="00BB" ID="QE0025"/> πρέπει να ερμηνεύεται <HT TYPE="ITALIC">στενά</HT>, και μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο σε ορισμένα είδη συντονισμού μεταξύ επιχειρήσεων τα οποία είναι <HT TYPE="ITALIC">αρκούντως επιβλαβή</HT> για τον ανταγωνισμό, και ως εκ τούτου παρέλκει η εξέταση των αποτελεσμάτων τους<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Πρβλ. αποφάσεις CB (σκέψη 58) καθώς και Maxima Latvija (σκέψη 18).</P></NOTE>. Η προσέγγιση αυτή<?PAGE NO="9"?> δικαιολογείται από το γεγονός ότι ορισμένες μορφές συντονισμού μεταξύ επιχειρήσεων μπορούν να λογίζονται, <HT TYPE="ITALIC">ως εκ της φύσεώς τους</HT>, ως παραβλάπτουσες την ομαλή λειτουργία του ανταγωνισμού, καθώς κατά κανόνα παράγουν αναποτελεσματικά οικονομικά αποτελέσματα και αποβαίνουν εις βάρος των καταναλωτών<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Απόφαση CB (σκέψη 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Από τη νομολογία προκύπτει ότι, προκειμένου να διαπιστωθεί ότι μια συμφωνία είναι αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού <HT TYPE="ITALIC">εξ αντικειμένου</HT>, η αρχή ανταγωνισμού πρέπει να πραγματοποιήσει ανάλυση αποτελούμενη από <HT TYPE="ITALIC">δύο στάδια</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Κατά το <HT TYPE="ITALIC">πρώτο στάδιο</HT>, η αρχή επικεντρώνεται κατά κύριο λόγο στο περιεχόμενο των διατάξεων της συμφωνίας και στους σκοπούς τους οποίους επιδιώκει<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20091006">6ης Οκτωβρίου 2009</DATE>, <NAME.CASE>GlaxoSmithKline Services κ.λπ. κατά Επιτροπής κ.λπ.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑501/06 P, C‑513/06 P, C‑515/06 P και C‑519/06 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:610">EU:C:2009:610</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</P></NOTE>. Βασικός στόχος του σταδίου αυτού είναι να διαπιστωθεί αν η επίμαχη συμφωνία εμπίπτει σε μια κατηγορία συμφωνιών των οποίων ο επιβλαβής χαρακτήρας, με βάση τη σχετική πείρα, είναι κοινώς αποδεκτός και μπορεί εύκολα να εντοπιστεί<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Πρβλ. προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Ν. Wahl στην υπόθεση <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>CB κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑67/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1958">EU:C:2014:1958</NO.ECLI>, σημείο <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) καθώς και απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΖΕΣ της <DATE ISO="20161222">22ας Δεκεμβρίου 2016</DATE> E‑3/16, Ski Taxi SA κ.λπ. (EFTA Court Report 2016, σ. 1002, σκέψη 61).</P></NOTE>. Στο πλαίσιο αυτό, ως πείρα νοείται ό,τι προκύπτει <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>κατά παράδοση από την οικονομική ανάλυση, όπως αυτή επιβεβαιώθηκε από τις αρμόδιες για τον ανταγωνισμό αρχές, ενισχυόμενη, όπου απαιτείται, από τη νομολογία<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="00BB" ID="QE0026"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Πρβλ. προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Ν. Wahl στην υπόθεση <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>CB κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑67/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1958">EU:C:2014:1958</NO.ECLI>, σημείο <REF.NP.ECR REF="NP0079">79</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Ως <HT TYPE="ITALIC">δεύτερο στάδιο</HT>, απαιτείται από την αρχή να επιβεβαιώσει ότι η προβαλλόμενη ως αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού φύση της συμφωνίας, βάσει μιας αποκλειστικά και μόνο τυπικής εκτιμήσεώς της, δεν αίρεται από παραμέτρους που αφορούν το νομικό και οικονομικό πλαίσιο εντός του οποίο εφαρμόσθηκε η συμφωνία. Για τον σκοπό αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το είδος των επηρεαζόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών καθώς και οι πραγματικές συνθήκες της λειτουργίας και της διαρθρώσεως των εν λόγω αγορών<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Βλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180926">26ης Σεπτεμβρίου 2018</DATE>, <NAME.CASE>Infineon Technologies κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑99/17 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:773">EU:C:2018:773</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0156">156</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</P></NOTE>. Επιπλέον, μολονότι η πρόθεση των μερών δεν συνιστά αναγκαίο για να κριθεί αν μια συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων περιορίζει τον ανταγωνισμό, το εν λόγω στοιχείο μπορεί ενδεχομένως να λαμβάνεται υπόψη<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130314">14ης Μαρτίου 2013</DATE>, <NAME.CASE>Allianz Hungária Biztosító κ.λπ.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑32/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:160">EU:C:2013:160</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR> και <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), καθώς και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150319">19ης Μαρτίου 2015</DATE>, <NAME.CASE>Dole Food και Dole Fresh Fruit Europe κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑286/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:184">EU:C:2015:184</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0117">117</REF.NP.ECR> και <REF.NP.ECR REF="NP0118">118</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Εκείνο που δεν είναι απολύτως σαφές για το αιτούν δικαστήριο είναι η έκταση και το βάθος του δεύτερου αυτού διαδικαστικού σταδίου. Αντιλαμβάνομαι τον προβληματισμό του: δεν αποτελεί άραγε η ανάλυση αυτή μια εν τοις πράγμασι επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων της επίμαχης συμφωνίας; Σε ποιο σημείο τελειώνει το δεύτερο στάδιο της αναλύσεως εξ αντικειμένου και ξεκινά η ανάλυση εκ του αποτελέσματος; Ειδικότερα δε, μπορεί πράγματι να γίνει μια τέτοια διάκριση στο πλαίσιο υποθέσεως στην οποία προκύπτει ότι η εθνική αρχή ανταγωνισμού πραγματοποίησε αμφότερα τα είδη αναλύσεως στο πλαίσιο της ίδιας αποφάσεως;</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Πρώτον, όταν προκύπτει ότι μια συμφωνία αποτελεί περιορισμό εξ αντικειμένου, <HT TYPE="ITALIC">για ποιο λόγο</HT> απαιτείται να πραγματοποιηθεί και (κάποια) ανάλυση του νομικού και του οικονομικού πλαισίου; Ο λόγος είναι ότι μια αμιγώς τυπική εκτίμηση μιας συμφωνίας, εντελώς αποκομμένη από την πραγματικότητα, θα μπορούσε να οδηγήσει στο να αποδοκιμαστούν συμφωνίες που είναι δεν βλαπτικές για τον ανταγωνισμό ή ακόμη και συμφωνίες που προάγουν τον ανταγωνισμό. Δεν μπορεί<?PAGE NO="10"?> να υπάρξει νομική ή οικονομική αιτιολογία για την απαγόρευση μιας συμφωνίας η οποία, παρά το ότι ανήκει σε μια κατηγορία συμφωνιών που συνήθως θεωρούνται αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού, εντούτοις, λόγω κάποιων συγκεκριμένων περιστάσεων, δεν είναι σε καμία περίπτωση ικανές να έχουν επιζήμια για την αγορά αποτελέσματα, ή ακόμη και προάγουν τον ανταγωνισμό<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Για μια διεξοδική ανάλυση, βλ. Ibáñez Colomo, P., και Lamadrid, A., <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>On the Notion of Restriction of Competition: What We Know and What We Don’t Know We Know<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="00BB" ID="QE0027"/>, σε Gerard, D., Merola, M., και Meyring, B., (επιμ.), The Notion of Restriction of Competition: Revisiting the Foundations of Antitrust Enforcement in Europe, Bruylant, Βρυξέλλες, 2017, σ. 336 έως 339.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο στη νομολογία του Δικαστηρίου γίνεται παγίως δεκτό ότι η αξιολόγηση μιας πρακτικής με βάση τους κανόνες του ανταγωνισμού της Ένωσης δεν μπορεί να γίνεται αφηρημένα, αλλά απαιτεί την εξέταση της εν λόγω πρακτικής υπό το πρίσμα των νομικών και των οικονομικών συνθηκών που επικρατούν στις οικείες αγορές. Η σημασία της ανωτέρω αρχής επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι έχει κριθεί ότι είναι ισχύει τόσο σε σχέση με το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Βλ., αντί πολλών, αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19660630">30ής Ιουνίου 1966</DATE>, <NAME.CASE>LTM</NAME.CASE> (<NO.CASE>56/65</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1966:38">EU:C:1966:38</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, σ. 250), καθώς και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19941215">15ης Δεκεμβρίου 1994</DATE>, <NAME.CASE>DLG</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑250/92</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:413">EU:C:1994:413</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> όσο και σε σχέση με το άρθρο 102 ΣΛΕΕ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Πρβλ. αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19831109">9ης Νοεμβρίου 1983</DATE>, <NAME.CASE>Nederlandsche Banden-Industrie-Michelin κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>322/81</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1983:313">EU:C:1983:313</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151006">6ης Οκτωβρίου 2015</DATE>, <NAME.CASE>Post Danmark</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑23/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:651">EU:C:2015:651</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170906">6ης Σεπτεμβρίου 2017</DATE>, <NAME.CASE>Intel κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑413/14 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:632">EU:C:2017:632</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0138">138</REF.NP.ECR> έως <REF.NP.ECR REF="NP0147">147</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Το οικονομικό και το νομικό πλαίσιο δεν μπορεί να αγνοείται πλήρως ούτε καν όταν πρόκειται για μορφές συμπεριφοράς όπως ο καθορισμός τιμών, η κατανομή των αγορών ή η απαγόρευση εξαγωγών, οι οποίες αναγνωρίζονται γενικώς ως ιδιαιτέρως βλαπτικές για τον ανταγωνισμό<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Πρβλ. αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19880419">19ης Απριλίου 1988</DATE>, <NAME.CASE>Erauw-Jacquery</NAME.CASE> (<NO.CASE>27/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1988:183">EU:C:1988:183</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0008">8</REF.NP.ECR> έως <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940622">22ας Ιουνίου 1994</DATE>, <NAME.CASE>IHT Internationale Heiztechnik και Danzinger</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑9/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:261">EU:C:1994:261</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111004">4ης Οκτωβρίου 2011</DATE>, <NAME.CASE>Football Association Premier League κ.λπ.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑403/08 και C‑429/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:631">EU:C:2011:631</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0136">136</REF.NP.ECR> και <REF.NP.ECR REF="NP0143">143</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Σε παρόμοιο πνεύμα, στην απόφαση Toshiba, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι, ως προς τις συμφωνίες που θεωρούνται αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>η ανάλυση του οικονομικού και νομικού πλαισίου εντός του οποίου εντάσσεται η εν λόγω πρακτική μπορεί […] να <HT TYPE="ITALIC">περιορίζεται στα όσα είναι απολύτως απαραίτητα</HT> προκειμένου να διαπιστωθεί η ύπαρξη περιορισμού του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="00BB" ID="QE0028"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160120">20ής Ιανουαρίου 2016</DATE>, <NAME.CASE>Toshiba Corporation κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑373/14 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:26">EU:C:2016:26</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Η υπογράμμιση δική μου.</P></NOTE>. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Κατά την άποψή μου, αυτό σημαίνει ότι η αρχή ανταγωνισμού που εφαρμόζει το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ πρέπει, υπό το πρίσμα των στοιχείων του φακέλου της υποθέσεως, να ελέγχει αν υπάρχουν <HT TYPE="ITALIC">ειδικές περιστάσεις</HT> οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν αμφιβολίες ως προς τον προβαλλόμενο βλαπτικό χαρακτήρα της επίμαχης συμφωνίας. Αν από τη σχετική πείρα προκύπτει ότι η υπό κρίση συμφωνία ανήκει σε μια κατηγορία συμφωνιών οι οποίες, στις περισσότερες περιπτώσεις είναι επιζήμιες για τον ανταγωνισμό, η λεπτομερής ανάλυση του αντίκτυπου που έχει η εν λόγω συμφωνία στις οικείες αγορές φαίνεται να παρέλκει. Αρκεί η αρχής ανταγωνισμού να διαπιστώσει ότι η οικεία αγορά ή αγορές και η επίμαχη συμφωνία δεν έχουν κάποια ειδικά χαρακτηριστικά από τα οποία να προκύπτει ότι η συγκεκριμένη περίπτωση θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση από τον κανόνα που έχει διαμορφωθεί βάσει της πείρας. Αν και είναι σπάνια, η πιθανότητα μια συμφωνία να εμφανίζει τέτοια χαρακτηριστικά δεν μπορεί να αποκλεισθεί, αν δεν ληφθεί υπόψη το πραγματικό πλαίσιο εντός του οποίου εντάσσεται η εν λόγω συμφωνία. Επί παραδείγματι, αν σε δεδομένη αγορά δεν είναι δυνατόν να υπάρξει –και δεν υπάρχει– ανταγωνισμός, τότε δεν υφίσταται ανταγωνισμός που θα μπορούσε να περιοριστεί.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Επομένως, το δεύτερο στάδιο συνιστά έναν <HT TYPE="ITALIC">στοιχειώδη έλεγχο της πραγματικότητας</HT>. Απαιτεί απλώς από την αρχή ανταγωνισμού να ελέγξει, σε ένα γενικό μάλλον επίπεδο, αν υφίστανται νομικές ή πραγματικές περιστάσεις που να μην επιτρέπουν στην επίμαχη συμφωνία ή πρακτική να περιορίσει τον ανταγωνισμό. Δεν υπάρχει τυποποιημένη ανάλυση ή καθορισμένο επίπεδο σχετικά με τη διεξοδικότητα της αναλύσεως και τη σχολαστικότητα που πρέπει να εφαρμόζει η αρχή για την πραγματοποίηση της εν λόγω διαπιστώσεως. Η πολυπλοκότητα της αναλύσεως που απαιτείται να πραγματοποιήσει η αρχή προκειμένου να διαπιστώσει ότι μια συμφωνία είναι αντίθετη προς τους<?PAGE NO="11"?> κανόνες του ανταγωνισμού <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="00BB" ID="QE0029"/> εξαρτάται από το σύνολο των σχετικών περιστάσεων της υποθέσεως. Δεν είναι δυνατόν (ή τουλάχιστον προσωπικά αδυνατώ να το κάνω) να τεθεί, αορίστως, σαφής διαχωριστική γραμμή μεταξύ (του δεύτερου σταδίου) της αναλύσεως βάσει του αντικειμένου και της αναλύσεως βάσει των αποτελεσμάτων.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Επομένως, όπως έχει ήδη αναφερθεί, πρόκειται για διαφορά που αφορά περισσότερο την έκταση παρά τη μορφή. Εντούτοις, είναι σαφές ότι αν τα στοιχεία που εξετάζει η αρχή κατά την εκτίμηση του νομικού και του οικονομικού πλαισίου μιας συμφωνίας που προβάλλεται ότι συνιστά περιορισμό <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="00BB" ID="QE0030"/> δεν συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα, τότε καθίσταται αναγκαία η πραγματοποίηση αναλύσεως των αποτελεσμάτων της. Στην περίπτωση αυτή –όπως και σε κάθε περίπτωση που μια συμφωνία δεν θεωρείται αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου– πρέπει να πραγματοποιείται πλήρης ανάλυση των αποτελεσμάτων για τους σκοπούς του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ. Σκοπός της εν λόγω αναλύσεως είναι να διαπιστωθεί ο αντίκτυπος που μπορεί να έχει η συμφωνία στον ανταγωνισμό εντός της οικείας αγοράς. Κατ’ ουσίαν, η αρχή πρέπει να πραγματοποιήσει σύγκριση μεταξύ της δομής του ανταγωνισμού που προκύπτει στην αγορά από την υπό εξέταση συμφωνία, και της δομής που θα υφίστατο ελλείψει αυτής<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Πρβλ. προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Ρ. Mengozzi στην υπόθεση <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>MasterCard κ.λπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑382/12 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:42">EU:C:2014:42</NO.ECLI>, σημείο <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Κατά συνέπεια, η ανάλυση δεν μπορεί να σταματά στην απλή <HT TYPE="ITALIC">ικανότητα</HT> της συμφωνίας να επηρεάσει αρνητικά τον ανταγωνισμό εντός της οικείας αγοράς<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Βλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090604">4ης Ιουνίου 2009</DATE>, <NAME.CASE>T-Mobile Netherlands κ.λπ.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑8/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:343">EU:C:2009:343</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, αλλά πρέπει να προσδιορίζει αν το <HT TYPE="ITALIC">καθαρό αποτέλεσμα</HT> της συμφωνίας στην αγορά είναι θετικό ή αρνητικό.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Για να χρησιμοποιήσω μια ακραία μεταφορά, αν κάτι έχει την όψη ψαριού και την οσμή ψαριού, τότε μπορεί να υποτεθεί ότι είναι ψάρι. Αν, εκ πρώτης όψεως, δεν παρατηρείται κάτι αρκετά περίεργο σχετικά με αυτό το συγκεκριμένο ψάρι, όπως ότι δεν έχει πτερύγια ή ότι πετάει στον αέρα ή ότι μυρίζει σαν κρίνος, τότε δεν χρειάζεται να πραγματοποιηθεί ενδελεχής ανατομή του ψαριού αυτού προκειμένου να χαρακτηριστεί ως ψάρι. Αν, πάντως, υπάρχει κάτι ασυνήθιστο σχετικά με αυτό το ψάρι, μπορεί και πάλι να χαρακτηριστεί ως ψάρι, αλλά μόνον αφού προηγηθεί λεπτομερής εξέταση του εν λόγω πλάσματος.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Συνιστά η συμφωνία ΠΔΠ περιορισμό εξ αντικειμένου;</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Η GVH, υποστηριζόμενη από την Ουγγρική Κυβέρνηση και την Επιτροπή, φρονεί ότι η συμφωνία ΠΔΠ είναι εκ φύσεως αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού, ενώ οι προσφεύγουσες της κύριας δίκης αμφισβητούν τη θέση αυτή.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Όπως αναφέρθηκε στο σημείο 9 των παρουσών προτάσεων, η συμφωνία ΠΔΠ κατ’ ουσίαν καθόρισε ενιαίο ποσό για τη διατραπεζική προμήθεια, δηλαδή για την προμήθεια την οποία καταβάλλουν οι αποδέκτριες τράπεζες στις τράπεζες εκδόσεως πιστωτικών καρτών όταν πραγματοποιείται συναλλαγή με πιστωτική κάρτα. Επομένως, η εν λόγω συμφωνία, όπως ορθά επισημαίνει το αιτούν δικαστήριο, δεν αποτελεί μια κλασική οριζόντια συμφωνία για τον καθορισμό των τιμών ούτε –θα προσέθετα εγώ– θα μπορούσε ευχερώς να χαρακτηρισθεί ως κάθετη συμφωνία για την εφαρμογή προκαθορισμένων τιμών μεταπώλησης. Η συμφωνία ΠΔΠ δεν καθορίζει τιμές πωλήσεως και αγοράς για τους τελικούς καταναλωτές, αλλά απλώς <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>τυποποιεί<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="00BB" ID="QE0031"/> μια πτυχή της διαρθρώσεως του κόστους ορισμένων υπηρεσιών που προκαλείται από τη χρήση πιστωτικών καρτών ως μέσων πληρωμής.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, θα ανέμενε κανείς οι μετέχοντες στη διαδικασία που υποστηρίζουν ότι πρόκειται για περιορισμό <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="00BB" ID="QE0032"/> να ασχοληθούν ιδίως με τα ακόλουθα σημεία. Προκαταρκτικώς, η συμπεριφορά που προβάλλεται ότι συνιστά περιορισμό του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου πρέπει να έχει προσδιοριστεί με σαφήνεια και να έχουν διευκρινιστεί τα βασικά της στοιχεία (τα υπεύθυνα μέρη, οι αγορές που θίγονται, η φύση της επίμαχης συμπεριφοράς, καθώς και<?PAGE NO="12"?> το σχετικό χρονικό πλαίσιο (υπό αʹ). Εν συνεχεία, η συμφωνία ΠΔΠ πρέπει να έχει εκτιμηθεί υπό το πρίσμα του ακόλουθου πλαισίου αναλύσεως: πρώτον, προβολή αξιόπιστης και αξιόλογης σχετικής πείρας από την οποία προκύπτει ότι η εν λόγω συμπεριφορά είναι εκ φύσεως αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού (υπό βʹ) και, δεύτερον, διευκρίνιση του λόγου για τον οποίο το νομικό και το οικονομικό πλαίσιο της συμφωνίας δεν αναιρεί την προβαλλόμενη αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού φύση της (υπό γʹ).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Στη συνέχεια θα εξετάσω εν συντομία καθένα από τα εν λόγω σημεία, λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη του Δικαστηρίου κατά τη διάρκεια της παρούσας διαδικασίας, τονίζοντας, ωστόσο, για ακόμη μία φορά ότι η διενέργεια έμμεσου δικαστικού ελέγχου εθνικής διοικητικής αποφάσεως δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου. Επομένως, απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να διαπιστώσει αν η GVH ανταποκρίθηκε στο βάρος αποδείξεως που φέρει στο πλαίσιο της προσβαλλόμενης αποφάσεως.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">α)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Προσδιορίστηκε και αιτιολογήθηκε με σαφήνεια η προβαλλόμενη παράβαση;</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Το συμπέρασμα ότι δεδομένη πρακτική συνιστά περιορισμό εξ αντικειμένου δικαιολογείται μόνον όταν η προβαλλόμενη πρόδηλη παράβαση προσδιορίζεται με σαφήνεια. Ωστόσο, η έλλειψη ακρίβειας ως προς το σημείο αυτό στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως, η οποία κατέστη εμφανής ήδη από τις γραπτές παρατηρήσεις, επιτάθηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, κατά τη διάρκεια της οποίας έκαστος των μετεχόντων στη διαδικασία που τάχθηκαν υπέρ της υπάρξεως περιορισμού <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="00BB" ID="QE0033"/> φαινόταν να υποστηρίζει κάτι λίγο διαφορετικό. Ειδικότερα, όταν τους ζητήθηκε να εξηγήσουν με σαφήνεια τη μορφή της βλάβης που ενδέχεται να προκληθεί στον ανταγωνισμό από συμφωνίες όπως η συμφωνία ΠΔΠ, τα επιχειρήματα που προέβαλαν αφορούσαν πότε τη μία αγορά και πότε την άλλη και περνούσαν από τη μία μορφή βλάβης στην άλλη, χωρίς να υπάρχει η αναγκαία σαφήνεια και ακρίβεια.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Αναφέρθηκαν τουλάχιστον τρεις αγορές που ενδέχεται να επηρεάστηκαν από την προβαλλόμενη παράβαση: η αγορά διατραπεζικών υπηρεσιών που αφορά τις συναλλαγές μέσω πιστωτικών καρτών (τις οποίες αφορούσε άμεσα η συμφωνία ΠΔΠ), η (εν μέρει επόμενου σταδίου) αγορά υπηρεσιών που παρέχονται στους εμπόρους σε σχέση με τις συναλλαγές μέσω πιστωτικών καρτών (η οποία φαινόταν να ενδιαφέρει περισσότερο την GVH) και η (κατ’ ουσίαν προηγούμενου σταδίου) αγορά των παρόχων πιστωτικών καρτών (στην οποία επικεντρώθηκε κατά κύριο λόγο η Επιτροπή). Οι τρεις αυτές αγορές είναι σαφώς αλληλένδετες και η αλληλεπίδρασή τους δεν μπορεί να αγνοείται<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Βλ., ομοίως, απόφαση CB (σκέψη 79 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Όσον αφορά την πρώτη αγορά, η συμφωνία ΠΔΠ πράγματι περιείχε ένα στοιχείο καθορισμού τιμών. Ωστόσο, τα βλαπτικά για τον ανταγωνισμό αποτελέσματα που διαπιστώνονται από την GVH και την Επιτροπή δεν εντοπίζονται στην εν λόγω αγορά. Αντιθέτως, η GVH και η Επιτροπή επισημαίνουν την πρόκληση βλαπτικών αποτελεσμάτων στις υπόλοιπες δύο αγορές.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Ξεκινώντας από την αγορά των υπηρεσιών που παρέχονται σε <HT TYPE="ITALIC">εμπόρους</HT> σε σχέση με τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται με πιστωτικές κάρτες, η GVH και η Επιτροπή φρονούν ότι, στην πράξη, η διατραπεζική προμήθεια λειτούργησε ως συνιστώμενη ελάχιστη τιμή. Πράγματι, δεν ήταν ιδιαιτέρως πιθανό να χρεώσουν οι αποδέκτριες τράπεζες τους εμπόρους με MSC ποσού χαμηλότερου της καταβληθείσας στην εκδότρια τράπεζα διατραπεζικής προμήθειας, καθώς αυτό θα ήταν από οικονομικής απόψεως ασύμφορο. Με αυτή την έννοια, είναι πράγματι πιθανόν να υπάρχει περιορισμός του ανταγωνισμού σε κάποιον βαθμό: με τη συμφωνηθείσα ΠΔΠ ενδέχεται, στην πράξη, να περιορίζεται το κίνητρο των τραπεζών να ανταγωνίζονται για την προσέλκυση εμπόρων. Ομοίως, όσον αφορά την αγορά των <HT TYPE="ITALIC">παρόχων πιστωτικών καρτών</HT>, στο μέτρο που η συμφωνία ΠΔΠ αφορούσε τόσο τη MasterCard όσο και τη Visa, δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο η εν λόγω συμφωνία να ήταν ικανή να εκμηδενίσει το στοιχείο του ανταγωνισμού τιμών μεταξύ των εν λόγω εταιριών.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Εντούτοις, δεν είμαι σίγουρος ότι διευκρινίστηκε επαρκώς ποια είναι η αλληλεπίδραση μεταξύ των εν λόγω αγορών. Η πραγματοποίηση αναλύσεως βάσει του αντικειμένου μπορεί να διευκολύνει το καθήκον που υπέχει η αρχή ανταγωνισμού να αποδεικνύει την αντίθεση ορισμένης συμπεριφοράς προς τους κανόνες του ανταγωνισμού, αλλά δεν την απαλλάσσει από την υποχρέωση να προσδιορίζει με σαφήνεια τη φύση της προβαλλόμενης βλάβης. Ιδίως, οι απόψεις που εκφράσθηκαν σχετικά με την αλληλεπίδραση μεταξύ των εν λόγω αγορών φαίνεται ότι βασίσθηκαν σε μια σειρά υποθέσεων, ορισμένες εκ των οποίων αμφισβητήθηκαν έντονα από τις προσφεύγουσες της κύριας δίκης. Αναμφισβήτητα, η συμφωνία ΠΔΠ μπορεί να προκαλέσει βλαπτικά αποτελέσματα, αλλά είναι όντως τόσο εύκολο να προσδιοριστούν τα εν λόγω αποτελέσματα και τόσο πιθανή η επέλευσή τους, ώστε η εν λόγω συμφωνία να μπορεί να θεωρηθεί περιοριστική <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="00BB" ID="QE0034"/>;</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Περισσότεροι οικονομικοί φορείς διαφόρων ειδών δραστηριοποιούνταν σε περισσότερες αλληλοσυνδεόμενες αγορές, αλλά η διάδραση και η αλληλεπίδραση μεταξύ των αγορών αυτών δεν προκύπτουν ευχερώς. Σε αυτή την εξαιρετικά πολύπλοκη κατάσταση, από την άποψη του <HT TYPE="ITALIC">ποιος</HT>, <HT TYPE="ITALIC">τι</HT> και <HT TYPE="ITALIC">πού</HT>, έρχεται να προστεθεί η χρονική διάσταση του ζητήματος. Η συμφωνία ΠΔΠ ίσχυσε για διάστημα άνω των 12 ετών. Θεωρώ δύσκολο να παρέμειναν ουσιωδώς αμετάβλητες οι συνθήκες στις οικείες αγορές στην Ουγγαρία κατά το χρονικό αυτό διάστημα. Αν μη τι άλλο, πρέπει να γίνει δεκτό ότι μεταξύ των ετών 1996 και 2008 η αγορά των υπηρεσιών πιστωτικών καρτών στην Ουγγαρία, όπως και σε άλλες χώρες εντός της Ευρώπης, μεταβλήθηκε σε σημαντικό βαθμό (ως έμμεση ένδειξη της εν λόγω εξελίξεως μπορεί να θεωρηθεί και ο αριθμός των συμμετεχουσών τραπεζών). Κατά συνέπεια, αυτό που θα μπορούσε να είναι χρήσιμο ή και αναγκαίο σε δεδομένη χρονική στιγμή για την επίτευξη του ευνοϊκού για τον ανταγωνισμό σκοπού της εγκαθιδρύσεως μιας αγοράς ενδεχομένως να έπαυσε να είναι χρήσιμο ή αναγκαίο όταν οι συνθήκες του ανταγωνισμού στην εν λόγω αγορά μεταβλήθηκαν ουσιωδώς. Αν η εν λόγω υπόθεση ευσταθεί, τότε δεν είναι δυνατόν να εξετάζεται το σύνολο του ανωτέρω χρονικού διαστήματος υπό το ίδιο ακριβώς πρίσμα και με τον ίδιο βαθμό σαφήνειας προκειμένου να αξιολογηθεί αν υπήρξε περιορισμός του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Εν ολίγοις, η ιδιαιτέρως πολύπλοκη αυτή κατάσταση από απόψεως αριθμού των οικονομικών φορέων που δραστηριοποιούνται σε διάφορες αγορές για μεγάλο χρονικό διάστημα προκαλεί αυξημένη ανάγκη για σαφήνεια και ακρίβεια των σχετικών διαπιστώσεων, ιδίως αν προβάλλεται ότι υφίσταται περιορισμός του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου: ποιος υποτίθεται ότι έχει κάνει ακριβώς τι, εντός ποιας αγοράς/ποιων αγορών και με ποιες συνέπειες; Επιπλέον, όσο περισσότερες μεταβλητές περιλαμβάνονται στην εξίσωση από απόψεως δομικής πολυπλοκότητας, τόσο μειώνεται γενικώς η δυνατότητα να συναχθεί το συμπέρασμα ότι υπήρξε σαφής περιορισμός εξ αντικειμένου.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">β)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Υπάρχει αξιόπιστη και σταθερή πείρα όσον αφορά συμφωνίες όπως η επίμαχη;</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Εν συνεχεία, δεδομένης ιδίως της πολυπλοκότητας των επίμαχων πραγματικών περιστάσεων της διαφοράς της κύριας δίκης, θα ανέμενα από τους μετέχοντες στη διαδικασία που υποστηρίζουν ότι υφίσταται περιορισμός εξ αντικειμένου να επικαλεστούν αξιόπιστη και σταθερή σχετική πείρα η οποία να αποδεικνύει ότι συμφωνίες όπως η συμφωνία ΠΔΠ θεωρούνται συνήθως ως εκ φύσεως αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού. Υπάρχει μια αρκετά διαδεδομένη και πάγια πρακτική των ευρωπαϊκών αρχών ανταγωνισμού και/ή των δικαστηρίων των κρατών μελών που να στηρίζει την άποψη ότι συμφωνίες όπως οι επίμαχη είναι <HT TYPE="ITALIC">κατά κανόνα</HT> βλαπτικές για τον ανταγωνισμό;</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Η GVH, όταν ερωτήθηκε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, απάντησε ότι κατ’ ουσίαν στηρίχθηκε (αποκλειστικά) στην πρακτική που ακολουθεί η Επιτροπή. Αντιστοίχως, η Επιτροπή απάντησε ότι η εκ φύσεως αντίθεση συμφωνιών όπως η συμφωνία ΠΔΠ προς τους κανόνες του ανταγωνισμού προκύπτει από τις αποφάσεις των Δικαστηρίων της Ένωσης στην υπόθεση MasterCard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140911">11ης Σεπτεμβρίου 2014</DATE>, <NAME.CASE>MasterCard κ.λπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑382/12 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2201">EU:C:2014:2201</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), καθώς και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120524">24ης Μαΐου 2012</DATE>, <NAME.CASE>MasterCard κ.λπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑111/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:260">EU:T:2012:260</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Διατηρώ αμφιβολίες ως προς το αν αυτό συνιστά τη σταθερή και αξιόπιστη πείρα που απαιτείται για τη θεμελίωση της διαπιστώσεως ότι ορισμένη μορφή συμπεριφοράς είναι προδήλως και γενικώς αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Όσον αφορά την πρακτική της Επιτροπής, επισημαίνω ότι το 2002 η Επιτροπή χορήγησε απαλλαγές βάσει του (νυν) άρθρου 101, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ σε ορισμένες συμφωνίες που καθόριζαν πολυμερή διατραπεζική προμήθεια<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Απόφαση της Επιτροπής, της <DATE ISO="20020724">24ης Ιουλίου 2002</DATE> (Υπόθεση COMP/29.373 – Visa International –Πολυμερής διατραπεζική προμήθεια).</P></NOTE>. Η Επιτροπή έκρινε ότι οι εν λόγω συμφωνίες ήταν περιοριστικές εκ του αποτελέσματος (και όχι εξ αντικειμένου), αλλά συνέβαλλαν στην τεχνική και οικονομική πρόοδο, καθώς προωθούσαν ένα διεθνές σύστημα πληρωμών μεγάλης κλίμακας με θετικές δικτυακές εξωτερικότητες. Στην απόφαση που εξέδωσε στις <DATE ISO="20071219">19 Δεκεμβρίου 2007</DATE>, η Επιτροπή έκρινε ότι ορισμένες αποφάσεις με τις οποίες καθορίζονταν πολυμερείς <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>εναλλακτικές διατραπεζικές προμήθειες<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="00BB" ID="QE0035"/> συνιστούσαν περιορισμό εκ του αποτελέσματος, χωρίς να λαμβάνει θέση όσον αφορά το αν η σχετική συμφωνία ήταν και εξ αντικειμένου αντίθετη στους κανόνες του ανταγωνισμού<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Απόφαση της Επιτροπής της <DATE ISO="20071219">19ης Δεκεμβρίου 2007</DATE> (Υποθέσεις COMP/34.579 –MasterCard, COMP/36.518 – EuroCommerce, COMP/38.580 – Commercial Cards). Διευκρινίζεται ότι <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>εναλλακτική διατραπεζική προμήθεια<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="00BB" ID="QE0036"/> είναι η διατραπεζική προμήθεια που ισχύει αυτομάτως, εφόσον δεν υφίστανται διμερείς συμφωνίες μεταξύ της αποδέκτριας και της εκδότριας τράπεζας, ή η διατραπεζική προμήθεια που καθορίζεται συλλογικά σε εθνικό επίπεδο.</P></NOTE>. Στη συνέχεια, στις <DATE ISO="20190122">22 Ιανουαρίου 2019</DATE>, η Επιτροπή δέχθηκε ότι ορισμένοι κανόνες για τη διασυνοριακή αποδοχή τους οποίους εφάρμοζε η MasterCard, ιδίως όσον αφορά την διαπεριφερειακή διατραπεζική προμήθεια, συνιστούσαν περιορισμό εξ αντικειμένου<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Απόφαση της Επιτροπής της <DATE ISO="20190122">22ας Ιανουαρίου 2019</DATE> (Υπόθεση COMP/AT.40049 – MasterCard II).</P></NOTE>. Για να μην αναφέρω τις αποφάσεις του 2010, 2014 και 2019, στις οποίες η Επιτροπή δέχθηκε δεσμεύσεις που προσφέρθηκαν να αναλάβουν οι εταιρίες πιστωτικών καρτών σχετικά με την πρόβλεψη ανώτατου ορίου ή τη μείωση του ποσού ορισμένων ειδών διατραπεζικής προμήθειας<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Βλ. αποφάσεις της Επιτροπής της <DATE ISO="20101208">8ης Δεκεμβρίου 2010</DATE> (Υπόθεση COMP/39.398 –ΠΔΠ Visa), της <DATE ISO="20140226">26ης Φεβρουαρίου 2014</DATE> (Υπόθεση COMP/39398 –Visa MIF), καθώς και της <DATE ISO="20190429">29ης Απριλίου 2019</DATE> (Υπόθεση COMP/AT.39398 –Visa MIF).</P></NOTE>. Βεβαίως, οι αποφάσεις περί δεσμεύσεων δεν περιλαμβάνουν κάποια επίσημη διαπίστωση περί παραβιάσεως του δικαίου του ανταγωνισμού.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Επομένως, φρονώ ότι η πρακτική που ακολουθεί η Επιτροπή δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ομοιόμορφη. Τούτο δεν αποτελεί μομφή, αλλά αντιθέτως αναγνώριση του ότι η ίδια η αντίληψη της Επιτροπής περί της εν λόγω κατηγορίας συμφωνιών φαίνεται να εξελίσσεται σταδιακά, χάρη στην πείρα που αποκτάται από αυτές ακριβώς τις υποθέσεις. Είναι, εξάλλου, σαφές ότι η έννοια της <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>πείρας<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="00BB" ID="QE0037"/> εξελίσσεται κατ’ ανάγκη με την πάροδο του χρόνου, σε συνάρτηση με την ενίσχυση της γνώσης και της πείρας που αποκτάται από τις αρμόδιες διοικητικές και δικαστικές αρχές, τη δημιουργία πιο εξελιγμένων εργαλείων αναλύσεως καθώς και τις εξελίξεις στην οικονομική σκέψη.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Μολαταύτα, ακόμη και χωρίς να λάβω υπόψη το πολυσυζητημένο στοιχείο του χρόνου<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Συνεπώς, χωρίς να λάβω υπόψη το επιχείρημα των προσφευγουσών της κύριας δίκης σχετικά με την προβαλλόμενη παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου για τον λόγο ότι η αντίθεση προς τους κανόνες του ανταγωνισμού μιας συμφωνίας όπως η συμφωνία ΠΔΠ σε καμία περίπτωση δεν ήταν εμφανής <HT TYPE="ITALIC">το έτος 2008</HT>.</P></NOTE>, θα δίσταζα να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι αρκούν μερικές μόνο διοικητικές αποφάσεις (ιδίως όταν αυτές έχουν εκδοθεί από μία και μόνον αρχή και εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου) που αφορούν παρεμφερείς μορφές συντονισμού, για να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι κάθε παρόμοια συμφωνία μπορεί να θεωρηθεί παράνομη.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Επιπλέον, η πρακτική άλλων εθνικών αρχών ανταγωνισμού που ενδέχεται να έχουν εξετάσει συμφωνίες παρεμφερείς με αυτή που εξέτασε η GVH θα ήταν οπωσδήποτε χρήσιμη, αν υπήρχε.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="15"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Όσον αφορά τη νομολογία, είναι ομοίως σημαντικό να εξετασθεί αν τα Δικαστήρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Ή ενδεχομένως και αρχές ή δικαστήρια εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που εφαρμόζουν παρόμοια αντιμονοπωλιακή νομοθεσία.</P></NOTE> που έχουν ασχοληθεί με αυτή την κατηγορία συμφωνιών ακολουθούν πάγια προσέγγιση στον εν λόγω τομέα<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Χάριν σαφήνειας, θα ήθελα να επισημάνω ότι αυτό που εννοείται ως ανταλλαγή γνώσεων σε <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>οριζόντιο<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="00BB" ID="QE0038"/> επίπεδο (στην οποία περιλαμβάνεται η συνεκτίμηση από εθνική αρχή ανταγωνισμού των αποφάσεων άλλων εθνικών αρχών ανταγωνισμού ή δικαστηρίων άλλων κρατών μελών) σε καμία περίπτωση δεν είναι κάποια υποχρέωση τύπου νομολογίας CILFIT, η οποία, τουλάχιστον θεωρητικά, δεσμεύει τα δικαστήρια του τελευταίου βαθμού δικαιοδοσίας στο πλαίσιο της τρίτης παραγράφου του άρθρου 267 ΣΛΕΕ (βλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19821006">6ης Οκτωβρίου 1982</DATE>, <NAME.CASE>Cilfit κ.λπ.,</NAME.CASE> <NO.CASE>283/81</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1982:335">EU:C:1982:335</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0016">16</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Αντιθέτως αυτό που εννοείται εν προκειμένω είναι οι ενδεχόμενες πηγές γνώσεως οι οποίες μπορούν να στηρίξουν τη θέση ότι ορισμένο είδος συμφωνίας συνιστά σαφώς περιορισμό εξ αντικειμένου.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Συναφώς, το κύρος της ανωτέρω αποφάσεως που εξέδωσε η Επιτροπή το 2007 όντως επικυρώθηκε κατ’ αρχάς από το Γενικό Δικαστήριο και εν συνεχεία από το Δικαστήριο<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Βλ. υποσημείωση 33 των παρουσών προτάσεων.</P></NOTE>. Το βασικό ερώτημα εν προκειμένω είναι, ωστόσο, αν κατά τις εν λόγω δικαστικές αποφάσεις η παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ που διαπιστώθηκε από την Επιτροπή ήταν πρόδηλη σε βαθμό που θα μπορούσε να αποδειχθεί χωρίς να πραγματοποιηθεί συνολική ανάλυση των αποτελεσμάτων. Έχω την εντύπωση ότι, δεδομένης της εκτάσεως και της λεπτομέρειας της επιχειρηματολογίας που ανέπτυξαν τα Δικαστήρια της Ένωσης για να απορρίψουν τα αιτήματα των προσφευγόντων, δύσκολα θα μπορούσε να συναχθεί ότι οι εν λόγω αποφάσεις υποστηρίζουν τη μία ή την άλλη άποψη.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Τέλος, με εκπλήσσει κάπως το γεγονός ότι, στις παρατηρήσεις των μετεχόντων στη διαδικασία οι οποίοι υποστηρίζουν ότι υφίσταται περιορισμός <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="00BB" ID="QE0039"/>, δεν γίνεται καμία παραπομπή σε μελέτες ή εκθέσεις ανεξάρτητων επιστημόνων, οι οποίες να βασίζονται σε αναγνωρισμένες από τη διεθνή οικονομική κοινότητα μεθόδους, αρχές ή πρότυπα και να ενισχύουν την άποψή τους. Πράγματι, φρονώ ότι η ύπαρξη σαφούς συναινέσεως των οικονομολόγων ότι συμφωνίες όπως οι επίμαχη είναι εκ φύσεως αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού θα ήταν καθοριστικής σημασίας. Η έννοια του περιορισμού του ανταγωνισμού είναι, άλλωστε, κατά κύριο λόγο μια οικονομική έννοια.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Συμπερασματικά, τα αποθέματα πείρας των οποίων έγινε επίκληση ενώπιον του Δικαστηρίου προς στήριξη της απόψεως ότι συμφωνίες όπως οι επίμαχη στη διαφορά της κύριας δίκης είναι, ως εκ της φύσεώς τους, βλαπτικές για τον ανταγωνισμό είναι μάλλον πενιχρά. Ωστόσο, απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξετάσει το σημείο αυτό λεπτομερώς, λαμβάνοντας υπόψη τα επιχειρήματα και την τεκμηρίωση στα οποία στηρίχθηκε η επίμαχη διοικητική απόφαση.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">γ)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Αναιρείται από το νομικό και το οικονομικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η συμφωνία ΠΔΠ η προβαλλόμενη αντίθεσή της προς τους κανόνες του ανταγωνισμού;</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Σε περίπτωση που το αιτούν δικαστήριο πειστεί από την ανάλυση της GVH ότι η συμφωνία ΠΔΠ πράγματι ανήκει σε μια κατηγορία συμφωνιών οι οποίες γενικώς θεωρούνται αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού, δεύτερο στάδιο της αναλύσεώς του θα πρέπει να αποτελέσει η επιβεβαίωση της εγκυρότητας της προκαταρκτικής αυτής διαπιστώσεως με την εξέταση του νομικού και του οικονομικού πλαισίου εντός του οποίου εφαρμόστηκε η συμφωνία. Υπάρχει κάποιο ειδικό χαρακτηριστικό της συμφωνίας ΠΔΠ ή των αγορών που επηρεάζονται από αυτήν, βάσει του οποίου θα μπορούσε να αμφισβητηθεί το βλαπτικό για τον ανταγωνισμό αποτέλεσμά της; Μπορεί επομένως, <HT TYPE="ITALIC">εκ πρώτης όψεως</HT>, η θέση που αφορά τον γενικώς βλαπτικό χαρακτήρα μιας τέτοιας συμφωνίας να αμφισβητηθεί ευλόγως στο πλαίσιο της συγκεκριμένης υποθέσεως;</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Οι προσφεύγουσες της κύριας δίκης υποστηρίζουν ότι η συμφωνία ΠΔΠ δεν είχε αντικείμενο αντίθετο προς τους κανόνες του ανταγωνισμού ή ότι, εν πάση περιπτώσει, είχε επίσης ορισμένα θετικά για τον ανταγωνισμό αποτελέσματα.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="16"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Πρώτον, οι εν λόγω μετέχοντες στη διαδικασία προβάλλουν μια διαφορετική εξήγηση της οικονομικής λογικής στην οποία στηρίζεται η συμφωνία ΠΔΠ: υποστηρίζουν ότι η τυποποίηση της διατραπεζικής προμήθειας ήταν αναγκαία για τη διασφάλιση της ορθής και ομαλής λειτουργίας του συστήματος, δεδομένου ότι κατά τον χρόνο συνάψεως της συμφωνίας ΠΔΠ το σύστημα πιστωτικών καρτών στην Ουγγαρία δεν είχε ακόμη αναπτυχθεί αρκετά. Επομένως, κατά την άποψή τους, η συμφωνία συνέβαλε στην εγκαθίδρυση και την ανάπτυξη της αγοράς των πιστωτικών καρτών στην Ουγγαρία. Δεύτερον, διατείνονται ότι η συμφωνία ΠΔΠ σκοπούσε επίσης στον περιορισμό της τάσης της αγοράς προς αύξηση της διατραπεζικής προμήθειας. Το γεγονός αυτό προκύπτει, κατά την άποψή τους, από την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου Mastercard<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Βλ., επίσης, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120524">24ης Μαΐου 2012</DATE>, <NAME.CASE>MasterCard κ.λπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑111/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2012:260">EU:T:2012:260</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0137">137</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, καθώς και από το ότι σε πολλές έννομες τάξεις (συμπεριλαμβανομένης της έννομης τάξεις της Ουγγαρίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Βλ., επίσης, άρθρο 141 του νόμου CXLIII του 2013, για την τροποποίηση ορισμένων νόμων στο πλαίσιο του νόμου περί Εθνικής Τράπεζας της Ουγγαρίας και για άλλες τροποποιήσεις, καθώς και κανονισμό (ΕΕ) 2015/751 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της <DATE ISO="20150429">29ης Απριλίου 2015</DATE>, σχετικά με τις διατραπεζικές προμήθειες για πράξεις πληρωμών με κάρτες (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="123" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2015">ΕΕ 2015, L 123, σ. 1</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>) ο νομοθέτης παρενέβη για να θέσει ανώτατο όριο στο επίπεδο της διατραπεζικής προμήθειας.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Φρονώ ότι, στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, δεν είναι δυνατόν να τοποθετηθεί κανείς με βεβαιότητα σχετικά με το αν τα ανωτέρω επιχειρήματα εκ πρώτης όψεως δεν είναι πειστικά. Οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στη δικογραφία απλούστατα δεν αρκούν για τον σκοπό αυτό.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξετάσει τις εν λόγω αιτιάσεις, προκειμένου να ελέγξει αν είναι αρκετά πειστικές ώστε να δικαιολογούν περισσότερο ενδελεχή διερεύνηση. Αν το αιτούν δικαστήριο καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η συμφωνία ΠΔΠ μπορούσε ευλόγως να έχει προκαλέσει ορισμένα θετικά για τον ανταγωνισμό αποτελέσματα και ότι τα θετικά αυτά αποτελέσματα δεν υπερακοντίζονται σαφώς από άλλα, πιο σημαντικά, αρνητικά για τον ανταγωνισμό αποτελέσματα, η εν λόγω συμφωνία δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως περιοριστική του ανταγωνισμού εξ αντικειμένου. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να θεμελιωθεί παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ μόνον κατόπιν αναλύσεως των αποτελεσμάτων της συμφωνίας.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Επομένως, κριτήριο πρέπει να αποτελεί η ύπαρξη μιας αντίθετης εξήγησης, η οποία να μην φαίνεται εκ πρώτης όψεως αδύνατη και να θέτει υπό αμφισβήτηση, στο πλαίσιο της συγκεκριμένης περιπτώσεως, τη γενική κοινή αντίληψη. Δύο είναι τα βασικά στοιχεία στο πλαίσιο αυτό: πρώτον, η αντίθετη εξήγηση πρέπει να φαίνεται εκ πρώτης όψεως αρκετά πειστική ώστε να δικαιολογεί την περαιτέρω εξέταση. Δεύτερον, αυτό που αρκεί είναι, πάντως, μια εύλογη αντίθετη εξήγηση. Δεν απαιτείται η πλήρης τεκμηρίωση, προβολή και απόδειξή της: αυτό θα γίνει στο πλαίσιο της πλήρους αναλύσεως των αποτελεσμάτων.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Επισημαίνεται, επ’ αυτού, ότι το Δικαστήριο έχει από καιρό αναγνωρίσει ότι συμφωνίες που επιδιώκουν <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>θεμιτό σκοπό<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="00BB" ID="QE0040"/> δεν εμπίπτουν κατ’ ανάγκη στην απαγόρευση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Βλ., επί παραδείγματι, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111013">13ης Οκτωβρίου 2011</DATE>, <NAME.CASE>Pierre Fabre Dermo-Cosmétique</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑439/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:649">EU:C:2011:649</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), και απόφαση CB (σκέψη 75).</P></NOTE>. Αυτό σημαίνει ότι συμφωνίες που έχουν τόσο θετικά όσο και αρνητικά για τον ανταγωνισμό αποτελέσματα καταλαμβάνονται από την απαγόρευση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ μόνον όταν υπερισχύουν τα αρνητικά αποτελέσματα<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20061123">23ης Νοεμβρίου 2006</DATE>, <NAME.CASE>Asnef-Equifax και Administración del Estado</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑238/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:734">EU:C:2006:734</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR> έως <REF.NP.ECR REF="NP0063">63</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Επί παραδείγματι, ο περιορισμός του ανταγωνισμού τιμών μπορεί να είναι αποδεκτός όταν αποτελεί μέσο για την ενίσχυση του ανταγωνισμού βάσει άλλων στοιχείων, πλην των τιμών<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Βλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111013">13ης Οκτωβρίου 2011</DATE>, <NAME.CASE>Pierre Fabre Dermo-Cosmétique</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑439/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:649">EU:C:2011:649</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Γενικότερα, συμφωνίες οι οποίες, μολονότι περιορίζουν την ελευθερία δράσεως των μερών, επιδιώκουν, επί παραδείγματι, τον σκοπό του ανοίγματος μιας αγοράς ή της δημιουργίας νέας αγοράς ή της παροχής, σε νέους ανταγωνιστές, της δυνατότητας να εισέλθουν στην αγορά, μπορεί να είναι θετικές για τον<?PAGE NO="17"?> ανταγωνισμό<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Πρβλ. προτάσεις της γενικής εισαγγελέα V. Trstenjak στην υπόθεση <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Beef Industry Development Society και Barry Brothers</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑209/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:467">EU:C:2008:467</NO.ECLI>, σημείο <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</P></NOTE>. Κατά πάγια επίσης νομολογία, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, οι περιορισμοί που συνδέονται άμεσα και είναι αναγκαίοι για την υλοποίηση της κύριας πράξεως η οποία δεν είναι αυτή καθ’ αυτή αντίθετη προς τον ανταγωνισμό, δεν συνιστούν περιορισμούς του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Πρβλ., επί παραδείγματι, αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19850711">11ης Ιουλίου 1985</DATE>, <NAME.CASE>Remia κ.λπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>2/84</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1985:327">EU:C:1985:327</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0019">19</REF.NP.ECR> και <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19860128">28ης Ιανουαρίου 1986</DATE>, <NAME.CASE>Pronuptia de Paris</NAME.CASE> (<NO.CASE>161/84</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1986:41">EU:C:1986:41</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0015">15</REF.NP.ECR> έως <REF.NP.ECR REF="NP0017">17</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140911">11ης Σεπτεμβρίου 2014</DATE>, <NAME.CASE>MasterCard κ.λπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑382/12 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2201">EU:C:2014:2201</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0089">89</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Κατά συνέπεια, κάθε φορά που φαίνεται ότι τα αποτελέσματα που έχει μια συμφωνία στην αγορά είναι διφορούμενα, απαιτείται η πραγματοποίηση αναλύσεως των αποτελεσμάτων<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Πρβλ. προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Ν. Wahl στην υπόθεση <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>CB κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑67/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1958">EU:C:2014:1958</NO.ECLI>, σημείο <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Με άλλα λόγια, όταν δεν είναι δυνατόν χωρίς να εξετασθούν τα πραγματικά αποτελέσματα μιας συμφωνίας επί της αγοράς να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η συμφωνία αυτή να στηρίζεται σε οικονομική λογική θετική για τον ανταγωνισμό, τότε η εν λόγω συμφωνία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως περιοριστική <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>εξ αντικειμένου<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="00BB" ID="QE0041"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Πρβλ., αποφάσεις CB (σκέψεις 80 έως 87) και Maxima Latvija (σκέψεις 22 έως 24).</P></NOTE>. Επομένως δεν μπορώ να συμφωνήσω με τη θέση της Επιτροπής ότι κάθε θεμιτό και θετικό για τον ανταγωνισμό αποτέλεσμα της συμφωνίας ΠΔΠ μπορεί να εξετασθεί μόνον βάσει του άρθρου 101, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ για τη δυνατότητα χορηγήσεως απαλλαγής. Γενικότερα, χωρίς να αναφέρομαι ειδικώς στη συμφωνία ΠΔΠ, ερμηνεία του άρθρου 101 ΣΛΕΕ σύμφωνα με την οποία μια συμφωνία η οποία συνολικά προάγει τον ανταγωνισμό απαγορεύεται κατ’ αρχήν από το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, αλλά στη συνέχεια μπορεί αμέσως να απαλλαγεί βάσει του άρθρου 101, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, δεν είναι εντελώς πειστική.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να διαπιστώσει αν η συμφωνία ΠΔΠ συνιστά περιορισμό εξ αντικειμένου. Προς τον σκοπό αυτό, το αιτούν δικαστήριο πρέπει πρώτα να εξετάσει το περιεχόμενο και τον σκοπό της εν λόγω συμφωνίας, προκειμένου να καθορίσει αν υπάγεται σε κατηγορία συμφωνιών οι οποίες εκ πείρας αναγνωρίζονται γενικώς ως επιβλαβείς για τον ανταγωνισμό. Αν στην εν λόγω ερώτηση δοθεί καταφατική απάντηση, το αιτούν δικαστήριο πρέπει στη συνέχεια να επιβεβαιώσει ότι η εν λόγω διαπίστωση δεν αναιρείται για λόγους που αφορούν το νομικό και οικονομικό πλαίσιο εντός του οποίου εφαρμόστηκε η συγκεκριμένη αυτή συμφωνία. Ειδικότερα, το αιτούν δικαστήριο πρέπει να ελέγξει αν είναι εκ πρώτης όψεως πιθανή κάποια άλλη εναλλακτική εξήγηση όσον αφορά την προβαλλόμενη θετική για τον ανταγωνισμό λογική της συμφωνίας ΠΔΠ, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τον χρόνο κατά τον οποίο η συμφωνία ήταν ενεργή.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Γ.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Το τέταρτο ερώτημα</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Με το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, το οποίο πρέπει να εξεταστεί στη συνέχεια, το αιτούν δικαστήριο επιθυμεί να διευκρινιστεί αν απαιτείται από μια αρχή ανταγωνισμού, όταν διαπιστώνει παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, να αναφέρει ρητώς αν η συμπεριφορά των επιχειρήσεων συνιστά συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Συμφωνώ με την GVH, την Ουγγρική Κυβέρνηση, την Επιτροπή και την ΕΑΕ, ότι στο ερώτημα αυτό πρέπει να δοθεί αρνητική απάντηση.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>Στην απόφαση Anic Partecipazioni, το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι οι έννοιες της <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>συμφωνίας<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="00BB" ID="QE0042"/> και της <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>εναρμονισμένης πρακτικής<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="00BB" ID="QE0043"/> στο άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>καταλαμβάνουν μορφές συμπαιγνίας που μετέχουν της ίδιας φύσεως και διακρίνονται μόνον κατά την έντασή τους και τις μορφές υπό τις οποίες εκδηλώνονται<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="00BB" ID="QE0044"/>. Επομένως, οι εν λόγω έννοιες περιέχουν μεν εν μέρει διαφορετικά συστατικά στοιχεία, <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>χωρίς όμως να είναι ασυμβίβαστες μεταξύ τους<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="00BB" ID="QE0045"/>. Το Δικαστήριο αναγνώρισε ρητώς ότι οι παραβάσεις του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ μπορεί συχνά <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>[να περιέχουν] διαφορετικές μορφές διαγωγής [οι οποίες] μπορούν ν’ αντιστοιχούν σε ορισμούς<?PAGE NO="18"?> διαφορετικούς μεν, αλλά εμπίπτοντες όλους στην ίδια διάταξη αλλά και στην ίδια απαγόρευση<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="00BB" ID="QE0046"/>. Επί αυτής της βάσεως, το Δικαστήριο έκρινε ότι η αρχή ανταγωνισμού <HT TYPE="ITALIC">δεν είναι υποχρεωμένη</HT> να χαρακτηρίζει δεδομένη μορφή συμπεριφοράς ως συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990708">8ης Ιουλίου 1999</DATE>, <NAME.CASE>Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑49/92 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:356">EU:C:1999:356</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0131">131</REF.NP.ECR> έως <REF.NP.ECR REF="NP0133">133</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Η αρχή αυτή επαναλαμβάνεται σταθερά στη μεταγενέστερη νομολογία<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Βλ., επί παραδείγματι, αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141209">9ης Δεκεμβρίου 2014</DATE>, <NAME.CASE>SP κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑472/09 και T‑55/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2014:1040">EU:T:2014:1040</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0159">159</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), καθώς και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150616">16ης Ιουνίου 2015</DATE>, <NAME.CASE>FSL κ.λπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>T‑655/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2015:383">EU:T:2015:383</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0419">419</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Πράγματι, στις περισσότερες περιπτώσεις θα ήταν παράλογο και περιττό να προσπαθεί η αρχή ανταγωνισμού να χαρακτηρίσει ορισμένη μορφή συμπεριφοράς ως συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική. Στην πραγματικότητα οι δύο αυτές έννοιες αλληλεπικαλύπτονται σε κάποιο βαθμό, με αποτέλεσμα να καθίσταται συχνά δύσκολο να προσδιορίσει κανείς το ακριβές όριο μεταξύ συμφωνίας και εναρμονισμένης πρακτικής. Επιπλέον, από την κτηθείσα πείρα προκύπτει ότι οι παραβιάσεις μπορούν να εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου. Μπορεί αρχικά να λαμβάνουν μία συγκεκριμένη μορφή και βαθμιαία να αποκτούν τα χαρακτηριστικά άλλης<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Βλ., επί παραδείγματι, Faull, J. και Nikpay, A. (επιμ.), <HT TYPE="ITALIC">The EU Law of Competition</HT>, 3η έκδ., Oxford University Press, Οξφόρδη, 2014, σ. 225 και 226.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>Για τον λόγο αυτό το Δικαστήριο έχει επίσης τονίσει ότι, ανεξάρτητα από τον νομικό χαρακτηρισμό μιας μορφής συμπεριφοράς ως <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>εναρμονισμένης πρακτικής<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="00BB" ID="QE0047"/>, <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>συμφωνίας<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="00BB" ID="QE0048"/> ή <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>αποφάσεως ενώσεων επιχειρήσεων<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="00BB" ID="QE0049"/>, δεν διαφέρει η νομική εξέταση που επιβάλλει το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20061123">23ης Νοεμβρίου 2006</DATE>, <NAME.CASE>Asnef-Equifax και Administración del Estado</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑238/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:734">EU:C:2006:734</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως, είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι μπορεί να κριθεί εξ αντικειμένου αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού όχι μόνον μια συμφωνία αλλά και μια εναρμονισμένη πρακτική<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Βλ., επί παραδείγματι, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090604">4ης Ιουνίου 2009</DATE>, <NAME.CASE>T-Mobile Netherlands κ.λπ.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑8/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:343">EU:C:2009:343</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, ιδίως σκέψεις 24 και 28 έως 30).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Η ανωτέρω επισήμανση προφανώς δεν έχει την έννοια ότι η αρχή ανταγωνισμού απαλλάσσεται από την υποχρέωση να αποδείξει, στον απαιτούμενο βαθμό αποδείξεως, ότι η συμπεριφορά που προβάλλεται ως αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0050" ID="QS0050"/>συμφωνία και/ή εναρμονισμένη πρακτική<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="00BB" ID="QE0050"/> πληροί τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστεί με τον τρόπο αυτό<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990708">8ης Ιουλίου 1999</DATE>, <NAME.CASE>Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑49/92 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:356">EU:C:1999:356</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0134">134</REF.NP.ECR> και <REF.NP.ECR REF="NP0135">135</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>Φυσικά, οι επιχειρήσεις στις οποίες προσάπτεται συμμετοχή στην παράβαση έχουν τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν, για καθεμιά από αυτές τις μορφές συμπεριφοράς, τον χαρακτηρισμό ή τους χαρακτηρισμούς στους οποίους έχει καταλήξει η αρχή ανταγωνισμού, ισχυριζόμενες ότι η αρχή αυτή δεν απέδειξε επαρκώς τα συστατικά στοιχεία των διαφόρων μορφών των προβαλλόμενων παραβάσεων<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>Όπ.π. (σκέψη 136).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, φρονώ ότι κατά τη διαπίστωση παραβάσεως του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, η αρχή ανταγωνισμού δεν οφείλει να χαρακτηρίσει ορισμένη μορφή συμπεριφοράς ως συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική, εφόσον αποδεικνύει επαρκώς τα συστατικά στοιχεία των διαφόρων μορφών της προβαλλόμενης παραβάσεως.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Δ.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Το τρίτο ερώτημα</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το οποίο θα εξετάσω τελευταίο, το αιτούν δικαστήριο ερωτά το Δικαστήριο αν, σε μια περίπτωση όπως αυτή της υποθέσεως της κύριας δίκης, στην οποία οι εταιρίες πιστωτικών καρτών δεν συμμετείχαν απευθείας στον καθορισμό του περιεχομένου της συμφωνίας, πλην όμως κατέστησαν δυνατή τη σύναψή της, την αποδέχθηκαν και την εφάρμοσαν, πρέπει, για τους σκοπούς του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, να θεωρείται ότι έχουν συμμετάσχει στην εν λόγω συμφωνία, ή ότι έχουν εμπλακεί σε εναρμονισμένη πρακτική.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="19"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92.</NO.P><TXT>Όπως διευκρινίστηκε στην προηγούμενη ενότητα των παρουσών προτάσεων, κατά τη διαπίστωση παραβάσεως του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, η αρχή ανταγωνισμού γενικώς δεν οφείλει να χαρακτηρίσει μια συμπεριφορά ως συμφωνία <HT TYPE="ITALIC">ή</HT> ως εναρμονισμένη πρακτική.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93.</NO.P><TXT>Ως εκ τούτου, στην υπό κρίση υπόθεση, για να θεωρηθούν οι εταιρίες πιστωτικών κρατών υπεύθυνες για την παράβαση στην οποία αναφέρεται η αρχή ανταγωνισμού, θα αρκούσε η μορφή συμπαιγνίας ή συντονισμού μεταξύ των εταιριών πιστωτικών καρτών και των τραπεζών που συμμετείχαν στη συμφωνία ΠΔΠ να υπερβαίνει το όριο πάνω από το οποίο αυτή χαρακτηρίζεται ως <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0051" ID="QS0051"/>εναρμονισμένη πρακτική<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="00BB" ID="QE0051"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94.</NO.P><TXT>Ενώπιον του Δικαστηρίου οι μετέχοντες στη διαδικασία έθιξαν δύο επιπλέον ζητήματα, τα οποία χρήζουν περαιτέρω αναλύσεως.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95.</NO.P><TXT>Πρώτον, έχει το γεγονός ότι οι εταιρίες πιστωτικών καρτών λειτουργούν εντός αγοράς διαφορετικής από εκείνη στην οποία εφαρμόστηκε η επίμαχη συμφωνία την έννοια ότι οι εν λόγω εταιρίες δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες για την προβαλλόμενη παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ;</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96.</NO.P><TXT>Η απάντηση στο εν λόγω ερώτημα είναι σαφώς αρνητική. Η αρχή στην οποία στηρίζεται το άρθρο 101 ΣΛΕΕ είναι ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να καθορίζουν κατά τρόπο αυτόνομο την πολιτική που ακολουθούν στην αγορά, δίχως να συμμετέχουν σε οποιασδήποτε μορφής άμεση ή έμμεση συνεννόηση η οποία μπορεί να θίγει αδικαιολόγητα την ελευθερία δράσεώς τους<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Πρβλ. απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990708">8ης Ιουλίου 1999</DATE>, <NAME.CASE>Hüls κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑199/92 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:358">EU:C:1999:358</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0159">159</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</P></NOTE>. Προς τον σκοπό αυτό, το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, όπως αναφέρθηκε στο σημείο 23 ανωτέρω, είναι αρκετά ευρύ, ώστε να καταλαμβάνει όλες τις μορφές συμπαιγνίας και συντονισμού που μπορούν να οδηγούν σε αυτό το αποτέλεσμα.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97.</NO.P><TXT>Η έννοια της <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0052" ID="QS0052"/>συμφωνίας<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="00BB" ID="QE0052"/> κατά το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ δεν περιορίζεται στις καλούμενες <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0053" ID="QS0053"/>οριζόντιες συμφωνίες<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="00BB" ID="QE0053"/> μεταξύ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ίδια αγορά (και μεταξύ των οποίων αναπτύσσεται, συνεπώς, πραγματικός ή δυνητικός ανταγωνισμός). Στη νομολογία των Δικαστηρίων της Ένωσης μπορούν να εντοπισθούν πολλά παραδείγματα συμφωνιών μεταξύ εταιριών δραστηριοποιούμενων σε διαφορετικά στάδια της αλυσίδας παραγωγής ή σε παρακείμενες αγορές που κρίθηκε ότι παραβιάζουν το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Βλ., επί παραδείγματι, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19660713">13ης Ιουλίου 1966</DATE>, <NAME.CASE>Consten και Grundig κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>56/64 και 58/64</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1966:41">EU:C:1966:41</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Βλ. επίσης την πιο πρόσφατη απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111013">13ης Οκτωβρίου 2011</DATE>, <NAME.CASE>Pierre Fabre Dermo-Cosmétique</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑439/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:649">EU:C:2011:649</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Η ίδια λογική πρέπει επίσης να ισχύει και όσον αφορά τις εναρμονισμένες πρακτικές<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>Βλ. σημείο 85 των παρουσών προτάσεων.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98.</NO.P><TXT>Οι εν λόγω αρχές επιβεβαιώθηκαν με μεγάλη σαφήνεια, και σε κάποιον βαθμό αναπτύχθηκαν περαιτέρω, στην πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου AC-Treuhand<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>Απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151022">22ας Οκτωβρίου 2015</DATE>, <NAME.CASE>AC-Treuhand κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑194/14 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:717">EU:C:2015:717</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, στην οποία οι μετέχοντες στην παρούσα διαδικασία αναφέρθηκαν επανειλημμένα με τις παρατηρήσεις τους. Στην εν λόγω απόφαση, το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι δεν συνάγεται ούτε από το γράμμα ούτε από τον σκοπό του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, ότι το πεδίο εφαρμογής του περιορίζεται σε μορφές συμπαιγνίας που προκαλούν <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0054" ID="QS0054"/>αμοιβαίο περιορισμό της ελευθερίας δράσεως στην ίδια αγορά, στην οποία δραστηριοποιείται το σύνολο όλων των εμπλεκομένων<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="00BB" ID="QE0054"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Όπ.π. (σκέψη 33).</P></NOTE>. Το Δικαστήριο τόνισε περαιτέρω ότι η νομολογία του ουδέποτε περιόρισε την εμβέλεια της εν λόγω διατάξεως σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην επηρεαζόμενη αγορά ή στις αγορές της προηγούμενης ή της επόμενης οικονομικής βαθμίδας, ή σε αγορές παρακείμενες της εν λόγω αγοράς<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>Όπ.π. (σκέψη 34).</P></NOTE>. Η συμμετοχή επιχειρήσεως<?PAGE NO="20"?> σε συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική μπορεί να αποτελεί παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ ανεξαρτήτως του είδους των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της εν λόγω επιχειρήσεως και/ή των αγορών στις οποίες αυτή δραστηριοποιείται, εφόσον συμβάλλει στον περιορισμό του ανταγωνισμού σε δεδομένη αγορά<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0064"><P>Όπ.π. (σκέψη 35).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99.</NO.P><TXT>Η απόφαση AC-Treuhand αφορούσε επιχείρηση παροχής συμβουλών η οποία παρείχε συνδρομή σε σύμπραξη μέσω παροχής υπηρεσιών διοικητικής φύσεως<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0065"><P>Η περίπτωση αυτή συχνά αναφέρεται ως περίπτωση <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0055" ID="QS0055"/>cartel facilitator<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="00BB" ID="QE0055"/> (παράγων διευκολύνσεως συμπράξεως).</P></NOTE>. Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι σκοπός των υπηρεσιών που παρείχε η εν λόγω επιχείρηση, βάσει συμβάσεων παροχής υπηρεσιών που συνήψε με τα μέλη της συμπράξεως, ήταν ακριβώς η επίτευξη των επίμαχων αντίθετων με τους κανόνες του ανταγωνισμού στόχων. Ως εκ τούτου, η εν λόγω επιχείρηση είχε ενεργό συμβολή στην εφαρμογή και στη λειτουργία της συμπράξεως, καθώς και πλήρη επίγνωση του παράνομου χαρακτήρα της εν λόγω δραστηριότητας<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0066"><P>Όπ.π. (σκέψεις 37 έως 39).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0100"><NO.P>100.</NO.P><TXT>Το ζήτημα αν η περίπτωση των εταιριών πιστωτικών καρτών μπορεί να πληροί τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στην απόφαση AC-Treuhand όσον αφορά την ευθύνη του <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0056" ID="QS0056"/>παράγοντος διευκολύνσεως<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="00BB" ID="QE0056"/> βάσει του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, το οποίο αναλύθηκε επί μακρόν από τους μετέχοντες στη διαδικασία, είναι κάπως παραπλανητικό στο πλαίσιο της παρούσας υποθέσεως. Ο λόγος είναι απλός. Στο πραγματικό και νομικό πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως, οι εταιρίες πιστωτικών καρτών δεν βρίσκονταν σε κατάσταση συγκρίσιμη με αυτή της εταιρίας AC-Treuhand, ήτοι ενός απλού <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0057" ID="QS0057"/>παράγοντος διευκολύνσεως<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="00BB" ID="QE0057"/>. Βάσει των πραγματικών περιστατικών της υπό κρίση υποθέσεως όπως εκτέθηκαν από το αιτούν δικαστήριο, ο ρόλος των εν λόγω εταιριών φαίνεται ότι ήταν πολύ πιο σημαντικός.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0101"><NO.P>101.</NO.P><TXT>Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέσχε το αιτούν δικαστήριο, οι εταιρίες πιστωτικών καρτών έκαναν πολλά περισσότερα από το να <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0058" ID="QS0058"/>διευκολύνουν<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="00BB" ID="QE0058"/> απλώς τη συμφωνία. Ενθάρρυναν τις τράπεζες να καταλήξουν σε συμφωνία και, μολονότι δεν ενεπλάκησαν επισήμως στις διαπραγματεύσεις, τα συμφέροντά τους εκπροσωπήθηκαν στις εν λόγω διαπραγματεύσεις από μία τράπεζα (την Kereskedelmi és Hitelbank Zrt.). Επιπλέον, οι εταιρίες πιστωτικών καρτών προέβλεψαν τη συμφωνία στους εσωτερικούς τους κανονισμούς, ενημερώθηκαν για τη σύναψη της συμφωνίας και την εφάρμοσαν, ακόμη και έναντι των τραπεζών που προσχώρησαν στο δίκτυο σε μεταγενέστερη ημερομηνία.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0102"><NO.P>102.</NO.P><TXT>Περαιτέρω, σε αντίθεση με την περίπτωση της εταιρίας AC-Treuhand, οι εταιρίες πιστωτικών καρτών είχαν περισσότερο ευθύ και άμεσο συμφέρον για την επιτυχή εκτέλεση της συμφωνίας. Πράγματι, οι εν λόγω εταιρίες δεν ήταν απλώς πάροχοι υπηρεσιών στους οποίους οι τράπεζες ανέθεσαν τη διεκπεραίωση ορισμένων ειδικών καθηκόντων. Η εταιρίες MasterCard και Visa ήταν πάροχοι των πιστωτικών καρτών, η χρήση των οποίων αποτελούσε το αντικείμενο της συμφωνίας ΠΔΠ. Επομένως, οι εταιρίες πιστωτικών καρτών δεν δραστηριοποιούνταν σε αγορά που δεν συνδεόταν με εκείνη την οποία επηρέαζε η συμφωνία ΠΔΠ, αλλά σε άμεσα σχετική αγορά προηγούμενης οικονομικής βαθμίδας. Το γεγονός ότι δεν φαίνεται να έλαβαν κάποιο ποσοστό της ΠΔΠ άμεσα δεν αναιρεί το συμφέρον τους για την επιτυχή εκτέλεση της συμφωνίας ΠΔΠ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0103"><NO.P>103.</NO.P><TXT>Επομένως, κατά την άποψή μου, η περίπτωση της υπό κρίση υποθέσεως εντάσσεται σαφώς σε ένα πιο <QUOT.START CODE="00AB" REF.END="QE0059" ID="QS0059"/>παραδοσιακό<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="00BB" ID="QE0059"/> κάθετο σενάριο: γίνεται παγίως δεκτό ότι συμφωνίες ή εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ εταιριών που εμπλέκονται στα διάφορα στάδια της αλυσίδας παραγωγής δύνανται να συνιστούν παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0067"><P>Βλ. σημείο 97 των παρουσών προτάσεων.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="21"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0104"><NO.P>104.</NO.P><TXT>Ένα δεύτερο και τελευταίο ζήτημα που προκύπτει από το παρόν προδικαστικό ερώτημα αφορά τις περιστάσεις υπό τις οποίες, στην επίμαχη στην κύρια δίκη υπόθεση, οι εταιρίες πιστωτικών καρτών μπορεί να κριθούν υπεύθυνες <HT TYPE="ITALIC">για το σύνολο της παραβάσεως</HT>, από κοινού με τις τράπεζες που ήταν συμβαλλόμενες στη συμφωνία ΠΔΠ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0105"><NO.P>105.</NO.P><TXT>Η απάντηση στο εν λόγω ζήτημα μπορεί επίσης να αναζητηθεί στην πάγια νομολογία. Για να μπορεί μια αρχή να διαπιστώσει ότι επιχείρηση συμμετείχε σε παράβαση και ότι φέρει την ευθύνη για το σύνολο των επιμέρους στοιχείων που συναπαρτίζουν την παράβαση αυτή, πρέπει να αποδείξει ότι η εν λόγω επιχείρηση θέλησε να συμβάλει με τη συμπεριφορά της στους κοινούς σκοπούς τους οποίους επεδίωκε το σύνολο των μετεχόντων και ότι είχε γνώση των συγκεκριμένων εκδηλώσεων συμπεριφοράς τις οποίες είχαν κατά νουν ή ανέπτυσσαν άλλες επιχειρήσεις επιδιώκοντας τους ίδιους σκοπούς ή ότι μπορούσε ευλόγως να τις προβλέψει και ότι αποδεχόταν τον σχετικό κίνδυνο<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0068"><P>Πρβλ. αποφάσεις της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990708">8ης Ιουλίου 1999</DATE>, <NAME.CASE>Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑49/92 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:356">EU:C:1999:356</NO.ECLI>, σκέψεις <REF.NP.ECR REF="NP0086">86</REF.NP.ECR> και <REF.NP.ECR REF="NP0087">87</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), καθώς και της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040107">7ης Ιανουαρίου 2004</DATE>, <NAME.CASE>Aalborg Portland κλπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P και C‑219/00 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:6">EU:C:2004:6</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0083">83</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0106"><NO.P>106.</NO.P><TXT>Στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως το αιτούν δικαστήριο τονίζει ότι οι εταιρίες πιστωτικών καρτών δεν μετείχαν ούτε στη σύνταξη της συμφωνίας ΠΔΠ ούτε στον καθορισμό του ποσού της διατραπεζικής προμήθειας. Ωστόσο, όπως αναφέρεται στο σημείο 101 ανωτέρω, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι οι εν λόγω εταιρίες ενθάρρυναν την κατάρτιση της εν λόγω συμφωνίας, κατέστησαν δυνατή τη σύναψή της, την αποδέχθηκαν και την εφάρμοσαν.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0107"><NO.P>107.</NO.P><TXT>Αν τούτο πράγματι ισχύει βάσει των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως –κάτι που απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να διαπιστώσει– θα κατέληγα χωρίς δισταγμό στο συμπέρασμα ότι οι εταιρίες πιστωτικών καρτών, λαμβανομένου υπόψη του ρόλου που διαδραμάτισαν και της θέσεως που είχαν έναντι των τραπεζών που συνήψαν τη συμφωνία ΠΔΠ, όντως συμμετείχαν στην προβαλλόμενη παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ. Κατά πάγια νομολογία, το ότι μια επιχείρηση δεν έχει μετάσχει σε όλα τα συστατικά στοιχεία μιας συμπράξεως ή ότι έχει διαδραματίσει ήσσονα ρόλο δεν ασκεί επιρροή κατά την απόδειξη της υπάρξεως παραβάσεως εκ μέρους της επιχειρήσεως αυτής<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0069"><P>Βλ., επί παραδείγματι, απόφαση της <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040107">7ης Ιανουαρίου 2004</DATE>, <NAME.CASE>Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P και C‑219/00 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:6">EU:C:2004:6</NO.ECLI>, σκέψη <REF.NP.ECR REF="NP0086">86</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0108"><NO.P>108.</NO.P><TXT>Συνεπώς, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο τρίτο ερώτημα ότι, σε περίπτωση όπως αυτή της υποθέσεως της κύριας δίκης, στην οποία οι εταιρίες πιστωτικών καρτών δεν συμμετείχαν ευθέως στον καθορισμό του περιεχομένου συμφωνίας η οποία προβάλλεται ότι συνιστά παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, αλλά κατέστησαν δυνατή τη σύναψή της, την αποδέχθηκαν και την εφάρμοσαν, πράγμα το οποίο απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να διαπιστώσει, οι εν λόγω εταιρίες μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες για την εν λόγω παράβαση.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Πρόταση</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0109"><NO.P>109.</NO.P><TXT>Προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το Kúria (Ανώτατο Δικαστήριο, Ουγγαρία) ως εξής:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>μία και η αυτή συμπεριφορά επιχειρήσεως μπορεί να κριθεί ως παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ επειδή έχει τόσο ως αντικείμενο όσο και ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς·</P></ITEM><ITEM><P>απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να διαπιστώσει αν η συμφωνία ΠΔΠ συνιστά περιορισμό εξ αντικειμένου. Προς τον σκοπό αυτό, το αιτούν δικαστήριο πρέπει πρώτα να εξετάσει το περιεχόμενο και τον σκοπό της εν λόγω συμφωνίας, προκειμένου να καθορίσει αν υπάγεται σε κατηγορία συμφωνιών οι οποίες, βάσει της κτηθείσας πείρας, αναγνωρίζονται γενικώς ως<?PAGE NO="22"?> επιβλαβείς για τον ανταγωνισμό. Αν στην εν λόγω ερώτηση δοθεί καταφατική απάντηση, το αιτούν δικαστήριο πρέπει στη συνέχεια να επιβεβαιώσει ότι η εν λόγω διαπίστωση δεν αναιρείται για λόγους που αφορούν το νομικό και οικονομικό πλαίσιο εντός του οποίου εφαρμόστηκε η συγκεκριμένη αυτή συμφωνία. Ειδικότερα, το αιτούν δικαστήριο πρέπει να ελέγξει αν είναι εκ πρώτης όψεως πιθανή κάποια άλλη εναλλακτική εξήγηση όσον αφορά την προβαλλόμενη θετική για τον ανταγωνισμό λογική της συμφωνίας ΠΔΠ, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τον χρόνο κατά τον οποίο η συμφωνία ήταν ενεργή·</P></ITEM><ITEM><P>κατά τη διαπίστωση παραβάσεως του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, η αρχή ανταγωνισμού δεν οφείλει να χαρακτηρίσει ορισμένη μορφή συμπεριφοράς ως συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική, εφόσον αποδεικνύει επαρκώς τα συστατικά στοιχεία των διαφόρων μορφών των προβαλλόμενων παραβάσεων·</P></ITEM><ITEM><P>σε περίπτωση όπως αυτή της υποθέσεως της κύριας δίκης, στην οποία οι εταιρίες πιστωτικών καρτών δεν συμμετείχαν ευθέως στον καθορισμό του περιεχομένου συμφωνίας η οποία προβάλλεται ότι συνιστά παράβαση του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, αλλά κατέστησαν δυνατή τη σύναψή της, την αποδέχθηκαν και την εφάρμοσαν –πράγμα το οποίο απόκειται στο αιτούν δικαστήριο να διαπιστώσει– οι εν λόγω εταιρίες μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες για την εν λόγω παράβαση.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>