Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

1. Το Δικαστήριο καλείται να αποφανθεί, στην υπό κρίση υπόθεση, επί αιτήσεως αναιρέσεως κατά αποφάσεως με την οποία το Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [νυν Γενικό Δικαστήριο] (2) κήρυξε την προσφυγή ακυρώσεως που άσκησε η Δημοκρατία της Πολωνίας εν μέρει απαράδεκτη, λόγω εκπρόθεσμης ασκήσεως, και εν μέρει αβάσιμη.

2. Δεδομένου ότι το ζήτημα του παραδεκτού που τίθεται στην παρούσα υπόθεση είναι πανομοιότυπο με το ζήτημα του οποίου έχει επιληφθεί το Δικαστήριο στο πλαίσιο άλλης αιτήσεως αναιρέσεως, η οποία κατατέθηκε ταυτόχρονα με την υπόθεση C-336/09 P, Πολωνία κατά Επιτροπής, η οποία εκκρεμεί ενώπιον του Δικαστηρίου (3), προτείνω στο Δικαστήριο να αποφανθεί επ’ αυτού παραπέμποντας στην ανάλυση των προτάσεών μου της 21ης Δεκεμβρίου 2011 τις οποίες υπέβαλα στην υπόθεση εκείνη.

3. Αντιθέτως, όσον αφορά την ουσία της υποθέσεως, πρέπει να διευκρινιστεί προκαταρκτικά ότι, εν προκειμένω, οι επίμαχοι κανονισμοί είναι δύο. Με την προσφυγή της ενώπιον του Πρωτοδικείου, η Δημοκρατία της Πολωνίας ζητούσε την ακύρωση του κανονισμού (ΕΚ) 1972/2003 της Επιτροπής, της 10ης Νοεμβρίου 2003 (4), όπως έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό (ΕΚ) 230/2004 της Επιτροπής, της 10ης Φεβρουαρίου 2004 (5), και από τον κανονισμό (ΕΚ) 735/2004 της Επιτροπής, της 20ής Απριλίου 2004 (6) . Πάντως, όπως θα δούμε, το Πρωτοδικείο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, έκρινε την προσφυγή απαράδεκτη όσον αφορά το μέρος της που στρέφεται κατά του κανονισμού 1972/2003. Αντιθέτως, κήρυξε την προσφυγή παραδεκτή κατά το μέρος της που στρεφόταν κατά του κανονισμού 735/2004, ο οποίος τροποποιεί τον κανονισμό 1972/2003.

4. Κατ’ αυτό τον τρόπο, το Πρωτοδικείο εξέτασε επί της ουσίας το κύρος του κανονισμού 735/2004, αλλά, επίσης, εφαρμόζοντας τη νομολογία του Δικαστηρίου (7), εξέτασε και το κύρος των κύριων διατάξεων του κανονισμού 1972/2003, στον βαθμό που οι διατάξεις του πρώτου κανονισμού μπορούν να θεωρηθούν ως αποτελούσες ενιαίο σύνολο με τις διατάξεις του δεύτερου.

5. Η υπό κρίση υπόθεση παρέχει έτσι στο Δικαστήριο την ευκαιρία να εμπλουτίσει την ήδη αρκετά πλούσια νομολογία επιλύοντας τα προβλήματα που προκύπτουν, γενικά, από την προσχώρηση των νέων κρατών μελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και, ειδικότερα, από την εφαρμογή έναντι αυτών των κρατών μελών των μεταβατικών διατάξεων (8) .

I – Το νομικό πλαίσιο

6. Η παρούσα υπόθεση αφορά τη θέσπιση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατ’ εφαρμογή της Συνθήκης (9) και της Πράξης Προσχωρήσεως (10) των δέκα νέων κρατών μελών του 2004, μεταβατικών μέτρων στον τομέα της κοινής γεωργικής πολιτικής που αφορούν ειδικώς τους επιχειρηματίες των νέων κρατών μελών, εν προκειμένω, του κανονισμού 1972/2003.

7. Η θέσπιση από τα όργανα της Ένωσης των μεταβατικών αυτών μέτρων δεν έχει, καθ’ εαυτή, τίποτε το εξαιρετικό. Διατάξεις παρόμοιες με αυτές του κανονισμού 1972/2003 θεσπίστηκαν, πράγματι, και σε άλλες διευρύνσεις (11), στον βαθμό που προβλέπονταν από τις διάφορες Συνθήκες και/ή τις πράξεις προσχώρησης.

8. Ο κανονισμός 1972/2003 εκδόθηκε και δημοσιεύθηκε πριν από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης Προσχωρήσεως και της Πράξης Προσχωρήσεως, βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 3, της εν λόγω Συνθήκης και του άρθρου 41, πρώτο εδάφιο, της Πράξης Προσχωρήσεως.

9. Το άρθρο 2, παράγραφος 3, της Συνθήκης Προσχωρήσεως προβλέπει, συγκεκριμένα, ότι τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 2, παράγραφος 2, της Συνθήκης αυτής (12), να θεσπίσουν πριν από την προσχώρηση τα μέτρα που αναφέρονται σε διάφορες διατάξεις οι οποίες απαριθμούνται ρητώς, μεταξύ των οποίων το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως, διευκρινίζεται δε ότι τα μέτρα αυτά αρχίζουν να ισχύουν μόνον υπό την επιφύλαξη και από την ημερομηνία της ενάρξεως ισχύος της εν λόγω Συνθήκης. Το άρθρο έχει ως εξής:

«Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2, τα όργανα της Ένωσης μπορούν να θεσπίσουν πριν από την προσχώρηση τα μέτρα που αναφέρονται στα άρθρα 6, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, 6, παράγραφος 6, δεύτερο εδάφιο, 6, παράγραφος 7, δεύτερο και τρίτο εδάφιο, 6, παράγραφος 8, δεύτερο και τρίτο εδάφιο, 6, παράγραφος 9, τρίτο εδάφιο, 21, 23, 28, παράγραφος 1, 32, παράγραφος 5, 33, παράγραφος 1, 33, παράγραφος 4, 33, παράγραφος 5, 38, 39, 41, 42 και 55 έως 57 της Πράξης Προσχωρήσεως, τα Παραρτήματα III έως XIV της εν λόγω Πράξης και το Πρωτόκολλο αριθ. 2, το άρθρο 6 του Πρωτοκόλλου αριθ. 3, το άρθρο 2, παράγραφος 2, του Πρωτοκόλλου αριθ. 4, το Πρωτόκολλο αριθ. 8 και τα άρθρα 1, 2 και 4 του Πρωτοκόλλου αριθ. 10 που προσαρτώνται σ’ αυτή. Τα μέτρα αυτά αρχίζουν να ισχύουν μόνον υπό την επιφύλαξη και από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας Συνθήκης.»

10. Επομένως, το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως, το οποίο ρητώς αναφέρεται στο άρθρο 2, παράγραφος 3, της Συνθήκης Προσχωρήσεως, εξουσιοδοτεί στο πρώτο εδάφιο την Επιτροπή να θεσπίσει, υπό την προϋπόθεση της τηρήσεως ορισμένων διαδικαστικών κανόνων, τα μεταβατικά μέτρα που είναι «αναγκαία για τη διευκόλυνση της μετάβασης από το ισχύον στα νέα κράτη μέλη καθεστώς στο καθεστώς που προκύπτει από την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής» υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται με την Πράξη Προσχωρήσεως. Τα μεταβατικά αυτά μέτρα μπορούν να ληφθούν σε διάστημα τριών ετών από την ημερομηνία προσχώρησης, και η εφαρμογή τους περιορίζεται μόνον εντός της περιόδου αυτής, διευκρινίζεται δε ότι το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί, αποφασίζοντας ομοφώνως, βάσει προτάσεως της Επιτροπής και κατόπιν διαβουλεύσεως με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να παρατείνει τη διάρκεια της περιόδου αυτής. Το εν λόγω άρθρο έχει ως εξής:

«Σε περίπτωση που απαιτούνται μεταβατικά μέτρα προκειμένου να διευκολυνθεί η μετάβαση από το καθεστώς που εφαρμόζεται σήμερα στα νέα κράτη μέλη στο καθεστώς που προκύπτει από την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής, υπό τους όρους που προβλέπονται στην παρούσα Πράξη, τα μέτρα αυτά θεσπίζονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 42, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) 1260/2001[, της 19ης Ιουνίου 2001,] για την κοινή οργάνωση των αγορών στον τομέα της ζάχαρης [(ΕΕ L 178, σ. 1)], ή, ανάλογα με την περίπτωση, [των] αντίστοιχ[ων] άρθρ[ων] άλλων κανονισμών περί της κοινής οργάνωσης των γεωργικών αγορών ή με τη σχετική διαδικασία επιτροπής που προβλέπεται στην εφαρμοστέα νομοθεσία. Η λήψη των μεταβατικών μέτρων που αναφέρονται στο παρόν άρθρο είναι δυνατή για περί οδο τριών ετών από την ημερομηνία Προσχωρήσεως, και η εφαρμογή τους περιορίζεται μόνον εντός της περιόδου αυτής […]. Το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ομοφωνία προτάσει της Επιτροπής και κατόπιν διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μπορεί να παρατείνει την περίοδο αυτή.»

11. Βάσει των δύο αυτών διατάξεων εκδόθηκε ο κανονισμός 1972/2003 (13), ο οποίος αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής ακυρώσεως που ασκήθηκε ενώπιον του Πρωτοδικείου και του οποίου το κύρος των βασικών διατάξεων εξετάστηκε έμμεσα κατά την εξέταση του κύρους του κανονισμού 735/2004.

12. Κατά την τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1972/2003:

«Οι εκτροπές του εμπορίου που μπορούν να διαταράξουν την οργάνωση της αγοράς αφορούν συχνά προϊόντα τα οποία μετακινούνται τεχνητά ενόψει της διεύρυνσης, ενώ δεν αποτελούν μέρος των κανονικών αποθεμάτων του οικείου κράτους. Πλεονάσματα ενδέχεται επίσης να προκύψουν από την εθνική παραγωγή. Ως εκ τούτου, πρέπει να ληφθούν μέτρα, ώστε να επιβληθούν αποτρεπτικές επιβαρύνσεις στα πλεονάσματα που υφίστανται στα νέα κράτη μέλη.»

13. Δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1972/2003, τα νέα κράτη μέλη υποχρεούνται να επιβάλουν επιβαρύνσεις σε όσους κατέχουν πλεονάσματα γεωργικών προϊόντων που βρίσκονται σε ελεύθερη κυκλοφορία από 1ης Μαΐου 2004, ημερομηνία κατά την οποία τίθεται σε ισχύ η Συνθήκη Προσχωρήσεως και η Πράξη Προσχωρήσεως.

14. Εξάλλου, το άρθρο 4, παράγραφος 3, του ίδιου κανονισμού προβλέπει ότι η εν λόγω επιβάρυνση καθορίζεται βάσει του εισαγωγικού δασμού που εφαρμοζόταν erga omnes την 1η Μαΐου 2004.

15. Το άρθρο 4, παράγραφοι 1 έως 3, του ίδιου κανονισμού έχει ως εξής:

«1. Με την επιφύλαξη του παραρτήματος IV, κεφάλαιο 4, της Πράξης Προσχωρήσεως, και εφόσον δεν εφαρμόζεται αυστηρότερη νομοθεσία σε εθνικό επίπεδο, τα νέα κράτη μέλη θα επιβάλλουν επιβαρύνσεις στους κατόχους πλεονασμάτων προϊόντων σε ελεύθερη κυκλοφορία, την 1η Μαΐου 2004.

2. Προκειμένου να προσδιορισθεί το πλεόνασμα κάθε κατόχου, τα νέα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη ειδικότερα:

α) τον μέσο όρο των διαθέσιμων αποθεμάτων κατά τα προηγούμενα της προσχώρησης έτη·

β) τον τρόπο διεξαγωγής των εμπορικών συναλλαγών κατά τα προηγούμενα της προσχωρήσεως έτη·

γ) τις περιστάσεις υπό τις οποίες δημιουργήθηκαν τα αποθέματα.

Η έννοια του πλεονάσματος αφορά προϊόντα που εισάγονται στα νέα κράτη μέλη ή προέρχονται από τα νέα κράτη μέλη. Η έννοια του πλεονάσματος αφορά επίσης προϊόντα που προορίζονται για την αγορά των νέων κρατών μελών.

Η καταγραφή των αποθεμάτων πραγματοποιείται με βάση τη συνδυασμένη ονοματολογία που θα ισχύει την 1η Μαΐου 2004.

3. Το ποσό της επιβαρύνσεως που αναφέρεται στην παράγραφο 1, καθορίζεται σύμφωνα με τον εν γένει εφαρμοζόμενο εισαγωγικό δασμό κατά την 1η Μαΐου 2004. Τα έσοδα που προκύπτουν μέσω της επιβολής της επιβαρύνσεως από τις εθνικές αρχές, πιστώνονται στον εθνικό προϋπολογισμό του νέου κράτους μέλους.».

16. Το άρθρο 4, παράγραφος 5, του κανονισμού 1972/2003 απαριθμεί, για κάθε κράτος μέλος, τους κωδικούς συνδυασμένης ονοματολογίας των διαφόρων αγροτικών προϊόντων.

17. Τέλος, το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003, η πρώτη παράγραφος του οποίου ορίζει ότι εφαρμόζεται κατά παρέκκλιση από το παράρτημα IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως, προβλέπει ότι η επιβάρυνση αυτή επιβάλλεται επίσης επί των γεωργικών προϊόντων τα οποία, κατά την ημερομηνία της προσχώρησης, έχουν τεθεί υπό καθεστώς αναστολής, είτε έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία πριν από την ημερομηνία αυτή στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα των δεκαπέντε ή σε ένα νέο κράτος μέλος (άρθρο 3, παράγραφος 2) είτε προέρχονται από τρίτες χώρες (άρθρο 3, παράγραφος 3). Το εν λόγω άρθρο έχει ως εξής:

«1. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται κατά παρέκκλιση του παραρτήματος IV, [κεφάλαιο] 5, της Πράξης Προσχωρήσεως, καθώς και των άρθρων 20 και 214 του κανονισμού (EΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα [(14) ].

2. Τα προϊόντα που εμφαίνονται στο άρθρο 4, παράγραφος 5, τα οποία πριν από την 1η Μαΐου 2004 έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Κοινότητα των δεκαπέντε ή σε ένα νέο κράτος μέλος και την 1η Μαΐου 2004 βρίσκονται σε προσωρινή εναπόθεση ή υπάγονται σε ένα από τα τελωνειακά καθεστώτα ή διαδικασίες που μνημονεύονται στο άρθρο 4, παράγραφος 15, στοιχείο βʹ και παράγραφος 16, στοιχεία βʹ έως ζʹ του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92, στα πλαίσια της διευρυμένης Κοινότητας ή βρίσκονται σε στάδιο μεταφοράς μετά την περάτωση των διαδικασιών εξαγωγής τους εντός της διευρυμένης Κοινότητας, βαρύνονται με τον εν γένει εφαρμοζόμενο εισαγωγικό δασμό κατά την ημερομηνία έναρξης της ελεύθερης κυκλοφορίας τους.

Το πρώτο εδάφιο δεν εφαρμόζεται σε προϊόντα που εξάγονται από την Κοινότητα των δεκαπέντε εάν ο εισαγωγέας παράσχει αποδείξεις ότι δεν έχει ζητηθεί επιστροφή κατά την εξαγωγή για τα προϊόντα της χώρας εξαγωγής. Μετά από αίτηση του εισαγωγέα, ο εξαγωγέας ζητεί από την αρμόδια αρχή επικύρωση επί της διασάφησης εξαγωγής με την οποία βεβαιώνεται ότι δεν έχει ζητηθεί επιστροφή κατά την εξαγωγή για τα προϊόντα της χώρας εξαγωγής.

3. Τα προϊόντα που εμφαίνονται στο άρθρο 4, παράγραφος 5, τα οποία προέρχονται από τρίτες χώρες και βρίσκονται σε καθεστώς τελειοποίησης προς επανεξαγωγή σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 16, στοιχείο δʹ, ή σε καθεστώς προσωρινής εισδοχής σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 16, στοιχείο ζʹ, του κανονισμού (EΟΚ) 2913/92 σε ένα νέο κράτος μέλος την 1η Μαΐου 2004 και τα οποία έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία κατά την ημερομηνία αυτή ή μεταγενέστερα, βαρύνονται με τον εφαρμοζόμενο εισαγωγικό δασμό κατά την ημερομηνία έναρξης της ελεύθερης κυκλοφορίας προϊόντων που προέρχονται από τρίτες χώρες.»

18. Με το πρώτο άρθρο, ο κανονισμός 735/2004 τροποποιεί, μεταξύ άλλων, το άρθρο 4, παράγραφος 5, όγδοη περίπτωση, του κανονισμού 1972/2003 σχετικά με τη Δημοκρατία της Πολωνίας, καταργώντας, αφενός, και προσθέτοντας, αφετέρου, ορισμένα προϊόντα από τον κατάλογο των προϊόντων που απαριθμούνται στον τροποποιούμενο κανονισμό.

II – Η διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση

19. Με την από 28 Ιουνίου 2004 προσφυγή της ενώπιον του Πρωτοδικείου, η Δημοκρατία της Πολωνίας ζήτησε την ακύρωση των άρθρων 3 και 4, παράγραφοι 3 και 5, όγδοη περίπτωση, του κανονισμού 1972/2003, όπως έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό 735/2004.

20. Με διάταξη της 11ης Ιουλίου 2006, ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος του Πρωτοδικείου αποφάσισε να αναστείλει την εκδίκαση της υποθέσεως αυτής, κατά το άρθρο 54, τρίτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου και κατά τα άρθρα 77, στοιχείο αʹ, και 78 του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, μέχρι την έκδοση της αποφάσεως του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-273/04, Πολωνία κατά Συμβουλίου.

21. Το Δικαστήριο εξέδωσε την απόφασή του στην υπόθεση C-273/04 (15) στις 23 Οκτωβρίου 2007, αποφαινόμενο ευθέως επί της ουσίας της υποθέσεως χωρίς να εξετάσει το παραδεκτό της προσφυγής. Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Πρωτοδικείο απέρριψε την προσφυγή της Δημοκρατίας της Πολωνίας εν μέρει ως απαράδεκτη, λόγω παραγραφής, και εν μέρει ως αβάσιμη.

Α – Επί του παραδεκτού

22. Το Πρωτοδικείο διαπίστωσε ότι ο κανονισμός 1972/2003 είχε δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 11ης Νοεμβρίου 2003 και ότι, ως εκ τούτου, η προθεσμία ασκήσεως προσφυγής κατά του κανονισμού αυτού έληξε στις 4 Φεβρουαρίου 2004. Δεδομένου ότι η προσφυγή της Δημοκρατίας της Πολωνίας κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 28 Ιουνίου 2004, το Πρωτοδικείο έκρινε ότι είχε ασκηθεί εκπροθέσμως, στο μέτρο που στρεφόταν κατά του κανονισμού 1972/2003 (16) .

23. Το Πρωτοδικείο δέχθηκε, όπως και στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η προπαρατεθείσα διάταξη, Πολωνία κατά Επιτροπής, την ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή εφαρμόζοντας αυστηρώς τις διατάξεις του άρθρου 230, πέμπτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚ.

24. Συγκεκριμένα, το Πρωτοδικείο διαπίστωσε ότι η προσφυγή κατά του κανονισμού 1972/2003 ασκήθηκε μετά την πάροδο της προβλεπόμενης από τη διάταξη αυτή δίμηνης προθεσμίας, η οποία αρχίζει από τη δημοσίευση του κανονισμού, και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Δημοκρατία της Πολωνίας δεν είχε πλέον δικαίωμα να προσφύγει (17), απορρίπτοντας στη συνέχεια τα διάφορα επιχειρήματα που προέβαλε το εν λόγω κράτος μέλος.

25. Απέρριψε, έτσι, ως μη δυνάμενα να ανατρέψουν το ως άνω συμπέρασμα, τα επιχειρήματα που στηρίζονταν στο ότι ο εν λόγω κανονισμός δεν είχε δημοσιευθεί στις είκοσι επίσημες γλώσσες της Ένωσης (18), στο ότι η θέση του σε ισχύ προϋπέθετε τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης Προσχωρήσεως (19) και στο ότι ο κανονισμός αυτός απευθυνόταν σε όλα τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των μελλοντικών κρατών μελών (20) .

26. Το Πρωτοδικείο επιχείρησε στη συνέχεια να αποδείξει ότι η αυστηρή αυτή εφαρμογή των δικονομικών προθεσμιών, με σημείο ενάρξεως την ημερομηνία δημοσιεύσεως του κανονισμού 1972/2003, δεν έθιγε το δικαίωμα αποτελεσματικής ένδικης προστασίας της Δημοκρατίας της Πολωνίας (21) .

27. Στο πλαίσιο της εξετάσεως του παραδεκτού της προσφυγής, το Πρωτοδικείο υπενθύμισε επίσης ότι παρεκκλίσεις από την αυστηρή εφαρμογή των κοινοτικών ρυθμίσεων που αφορούν τις δικονομικές προθεσμίες επιτρέπονται μόνον υπό εντελώς εξαιρετικές περιστάσεις, σε περιπτώσεις τυχαίου συμβάντος ή ανωτέρας βίας (22) . Έκρινε, ωστόσο, στο πλαίσιο αυτό, ότι η Δημοκρατία της Πολωνίας δεν εξήγησε κατά πόσον οι οικείες περιστάσεις ήταν εντελώς εξαιρετικές ως προς αυτήν ώστε να δικαιολογούν παρέκκλιση από την αρχή της αυστηρής εφαρμογής των δικονομικών προθεσμιών, παραβιάζοντας κατά τον τρόπο αυτόν την αρχή της ασφάλειας δικαίου.

28. Το Πρωτοδικείο κατέληξε, στη σκέψη 63 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, ότι, όσον αφορά τον κανονισμό 1972/2003, η προσφυγή ασκήθηκε εκπροθέσμως και έπρεπε να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

29. Το Πρωτοδικείο δέχθηκε, ωστόσο, να αναλύσει το επιχείρημα που προέβαλε επικουρικώς η Δημοκρατία της Πολωνίας, κατά το οποίο η προσφυγή ήταν, εν πάση περιπτώσει, παραδεκτή στο μέτρο που αφορούσε τα προϊόντα που προσέθεσε ο κανονισμός 735/2004 στον κατάλογο των προϊόντων που απαριθμούνται στο άρθρο 4, παράγραφος 5, όγδοη περίπτωση, του κανονισμού 1972/2003 (σκέψεις 64 έως 73 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως).

30. Στηριζόμενο στη νομολογία του Δικαστηρίου (23), το Πρωτοδικείο κατέληξε ότι η προσφυγή ήταν παραδεκτή «καθόσον [μπορούσε] να ερμηνευθεί ως αίτηση περί ακυρώσεως του κανονισμού 735/2004» (24) και ότι οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα κατά των βαλλόμενων διατάξεων του κανονισμού 1972/2003 έπρεπε να ερμηνευθούν υπό την έννοια αυτή.

Β – Επί της ουσίας

31. Επί της ουσίας, το Πρωτοδικείο εξέτασε τους διάφορους λόγους ακυρώσεως και τα επιχειρήματα της Δημοκρατίας της Πολωνίας, τα οποία, μολονότι τυπικώς στρέφονταν κατά των διατάξεων του κανονισμού 735/2004, αφενός, αμφισβητούσαν το κύρος των άρθρων 3 (πρώτο μέρος, σκέψεις 161 έως 249 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως) και 4 (δεύτερο και τρίτο μέρος, αντιστοίχως, σκέψεις 80 έως 136 και 137 έως 160 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως) του κανονισμού 1972/2003 και, αφετέρου, προσήπταν στην Επιτροπή κατάχρηση εξουσίας (τέταρτο μέρος, σκέψεις 250 έως 254 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως).

1. Επί του άρθρου 4 του κανονισμού 1972/2003

32. Πρώτον, η Δημοκρατία της Πολωνίας είχε προβάλει δύο λόγους ακυρώσεως του κανονισμού 735/2004 σχετικούς με την υπαγωγή επτά νέων προϊόντων στο μέτρο του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003, οι οποίοι αφορούσαν, ο πρώτος, παράβαση του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως και παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και ο δεύτερος παραβίαση της αρχής απαγόρευσης των διακρίσεων λόγω ιθαγένειας.

33. Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Πρωτοδικείο κατά πρώτον εξέτασε διαδοχικά, διακρίνοντάς τα επιμελώς (σκέψη 95 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως), τα επιχειρήματα που αφορούν, αφενός, την παράβαση του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως με το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003, και αφετέρου την παραβίαση, με το ίδιο άρθρο, της αρχής της αναλογικότητας.

34. Έτσι, έκρινε, κατά πρώτον (σκέψεις 96 έως 102 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως), κατ’ αναλογία με αυτά που είχε κρίνει το Δικαστήριο με την απόφαση Weidacher (25), ότι τόσο ο σκοπός της αποτροπής της δημιουργίας αποθεμάτων χάριν κερδοσκοπίας όσο και ο σκοπός της εξουδετερώσεως των οικονομικών ωφελημάτων των επιχειρήσεων που δημιούργησαν πλεονάζοντα αποθέματα σε χαμηλή τιμή δικαιολογούν τη λήψη, από την Επιτροπή, μέτρων δυνάμει του άρθρου 41, πρώτο εδάφιο, της Πράξης Προσχωρήσεως.

35. Στη συνέχεια, και αφού διαπίστωσε ότι η Δημοκρατία της Πολωνίας δεν αμφισβητούσε την αρχή της επιβολής της επιβαρύνσεως αλλά μόνον το ύψος της (σκέψη 103 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως), το Πρωτοδικείο εξέτασε την αναλογικότητα (σκέψεις 104 έως 121 της αποφάσεως αυτής) της εν λόγω επιβαρύνσεως, για να καταλήξει ότι η Δημοκρατία της Πολωνίας δεν απέδειξε τον προδήλως ακατάλληλο ή δυσανάλογο χαρακτήρα του καθορισμού του ύψους της επιβαρύνσεως.

36. Το Πρωτοδικείο διαπίστωσε συναφώς (σκέψη 111 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως), αναφερόμενο στην τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1972/2003, ότι «ο σκοπός που επιδί[ωκε] η Επιτροπή με την επιβολή της επίδικης επιβαρύνσεως δεν [ήταν] μόνον η πρόληψη της κερδοσκοπικής δημιουργίας αποθεμάτων προϊόντων προερχομένων από το εμπόριο, αλλ’ απλώς η πρόληψη της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων, ήτοι αποθεμάτων που δεν [αποτελούσαν] μέρος της συνήθους εφεδρείας των νέων κρατών μελών».

37. Εξέτασε, στη συνέχεια, αν η Δημοκρατία της Πολωνίας απέδειξε ότι ο καθορισμός του ύψους της επίδικης επιβαρύνσεως «[έβαινε] προδήλως πέραν του αναγκαίου για την αποτροπή της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων, ανεξαρτήτως της προέλευσης των εν λόγω αποθεμάτων».

38. Έκρινε, αφενός, ότι, μολονότι μια επιβάρυνση το ύψος της οποίας καθορίζεται βάσει της διαφοράς μεταξύ των πολωνικών και των κοινοτικών εισαγωγικών δασμών «[μπορούσε να αποβεί χρήσιμη για την πρόληψη της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων προερχομένων από εισαγωγή, δεν [ήταν] καθόλου βέβαιο ότι αρκ[ούσε] και για την πρόληψη της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων προερχόμενων από την εθνική παραγωγή» (σκέψη 114 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως). Πρόσθεσε ότι μια τέτοια επιβάρυνση δεν μπορούσε, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να έχει κανένα αποτρεπτικό αποτέλεσμα ως προς τη δημιουργία πλεοναζόντων αποθεμάτων προερχόμενων από την εθνική παραγωγή.

39. Το Πρωτοδικείο απέρριψε, αφετέρου, (σκέψεις 117 έως 120 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως) το επιχείρημα σχετικά με την αδυναμία του κανονισμού 735/2004 να επιτύχει τους επιδιωκόμενους από τον κανονισμό 1972/2003 σκοπούς, λαμβανομένων υπόψη των κύκλων παραγωγής των προϊόντων που αφορούσε, χωρίς να εξετάσει τη βασιμότητά του. Υπογράμμισε, συναφώς, ότι η Δημοκρατία της Πολωνίας ουδόλως απέδειξε ότι τα πλεονάζοντα αποθέματα που αφορά ο κανονισμός 735/2004 δεν δημιουργήθηκαν πριν από την έκδοση του κανονισμού αυτού. Τόνισε επίσης ότι το άρθρο 4, παράγραφος 2, του κανονισμού 1972/2003 άφηνε στα νέα κράτη μέλη ένα βαθμό διακριτικής ευχέρειας κατά την εκτίμηση του ζητήματος αν τα αποθέματα των επίμαχων προϊόντων είναι αποτέλεσμα δικαιολογημένης δραστηριότητας βάσει της συνήθους συμπεριφοράς και αν, επομένως, έπρεπε να περιορίσουν την υποχρέωση των κατόχων των πλεοναζόντων αποθεμάτων να καταβάλουν δασμό μόνο στις περιπτώσεις εκείνες στις οποίες η δημιουργία πλεοναζόντων αποθεμάτων μπορούσε να προκαλέσει διατάραξη των αγορών, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό τον αναλογικό χαρακτήρα του μέτρου του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003.

40. Κατά δεύτερον, το Πρωτοδικείο απέρριψε επίσης ως αβάσιμο τον λόγο ακυρώσεως που αφορούσε την παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων (σκέψεις 127 έως 136 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως). Διαπίστωσε, συναφώς, αφενός, ότι η κατάσταση των Πολωνών επιχειρηματιών δεν μπορεί να θεωρηθεί παρεμφερής με εκείνη των επιχειρηματιών που ήταν εγκατεστημένοι στην Κοινότητα πριν την 1η Μαΐου 2004 (σκέψεις 129 και 130 της αποφάσεως αυτής). Έκρινε, αφετέρου, ότι δεν μπορούσε να θεωρηθεί ότι η Δημοκρατία της Πολωνίας υπέστη μεταχείριση συνεπαγόμενη δυσμενείς διακρίσεις σε σχέση με τα κράτη που είχαν προσχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 1995 (σκέψεις 131 έως 134 της εν λόγω αποφάσεως).

41. Δεύτερον, η Δημοκρατία της Πολωνίας προέβαλε ένα μόνο λόγο ακυρώσεως του κανονισμού 735/2004 ο οποίος αφορούσε το γεγονός ότι ο εν λόγω κανονισμός προσέθετε επτά νέα προϊόντα στον κατάλογο των προϊόντων του άρθρου 4, παράγραφος 5, όγδοη περίπτωση, του κανονισμού 1972/2003, στο πλαίσιο δε του λόγου αυτού διατύπωσε τρεις κύριες αιτιάσεις τις οποίες το Πρωτοδικείο απέρριψε ως αβάσιμες (σκέψεις 143 έως 160 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως).

2. Επί του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003

42. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προέβαλε πέντε λόγους ακυρώσεως στρεφόμενους κατά του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003, εκ των οποίων ο πρώτος αντλείται από παραβίαση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, ο δεύτερος από αναρμοδιότητα της Επιτροπής και από παράβαση των άρθρων 22 και 41 της Πράξης Προσχωρήσεως, ο τρίτος από παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων λόγω ιθαγένειας, ο τέταρτος από ελλιπή ή ανεπαρκή αιτιολογία και ο πέμπτος από παραβίαση της αρχής προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης.

43. Το Πρωτοδικείο απέρριψε όλους τους λόγους ακυρώσεως και τα επιχειρήματα που προέβαλε η Δημοκρατία της Πολωνίας.

44. Το Πρωτοδικείο κατέληξε στην απόρριψη του πρώτου λόγου, αντλούμενου από παραβίαση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, υπογραμμίζοντας κυρίως ότι η επιβολή της επιβαρύνσεως με το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 δεν προσέκρουε στην απαγόρευση των τελωνειακών δασμών και των μέτρων ισοδυνάμου αποτελέσματος του άρθρου 25 ΕΚ, καθότι η επιβάρυνση αυτή δεν αποτελούσε πρόσοδο μονομερώς αποφασιζόμενη από ένα κράτος μέλος, αλλά κοινοτικό μέτρο λαμβανόμενο μεταβατικώς προς αντιμετώπιση ορισμένων δυσχερειών απορρεουσών, στον τομέα της κοινής γεωργικής πολιτικής, από την προσχώρηση δέκα νέων κρατών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (σκέψη 179 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως).

45. Απαντώντας στον δεύτερο λόγο ακυρώσεως που προέβαλε η Δημοκρατία της Πολωνίας, αντλούμενου από αναρμοδιότητα της Επιτροπής να θεσπίσει τις διατάξεις του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 καθώς και από παράβαση των άρθρων 22 και 41 και του παραρτήματος IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως, το Πρωτοδικείο έκρινε (σκέψεις 186 έως 194 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως), κατ’ ουσίαν, ότι το προβλεπόμενο από το άρθρο 4 του κανονισμού 1972/2003 σύστημα δασμολόγησης των πλεοναζόντων αποθεμάτων προϊόντων που έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία την 1η Μαΐου 2004 αποτελούσε ένα από τα μεταβατικά μέτρα που μπορούσε να θεσπίσει η Επιτροπή βάσει του άρθρου 41, πρώτο εδάφιο, της Πράξης Προσχωρήσεως (σκέψη 187 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως) και ότι τα μέτρα που είναι αναγκαία για την προστασία της πρακτικής αποτελεσματικότητας του εν λόγω συστήματος δασμολόγησης έπρεπε επίσης να καλύπτονται από τη διάταξη αυτή (σκέψη 188 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως). Εξέτασε στη συνέχεια αν μπορούσε να γίνει δεκτό ότι οι διατάξεις του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003, με τις οποίες επιβαλλόταν ο ίδιος δασμός στα προϊόντα που τελούσαν υπό καθεστώς αναστολής ή βρίσκονταν σε στάδιο μεταφοράς, ήταν αναγκαίες για την εξασφάλιση της πρακτικής αποτελεσματικότητας του άρθρου 4 του ίδιου κανονισμού (σκέψεις 189 έως 193 της ίδιας αποφάσεως).

46. Το Πρωτοδικείο έκρινε ότι αυτό ίσχυε. Συγκεκριμένα, ελλείψει των μέτρων που προβλέπει το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003, οι εγκατεστημένοι στα νέα κράτη μέλη επιχειρηματίες θα μπορούσαν να μειώσουν πλασματικώς τα πλεονάζοντα αποθέματά τους υπαγάγοντάς τα στο καθεστώς αναστολής σε ένα ή περισσότερα από τα παλαιά ή νέα κράτη μέλη (σκέψη 191 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως) και θα μπορούσαν να θέσουν τα εν λόγω προϊόντα σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της διευρυμένης Κοινότητας μετά την 1η Μαΐου 2004, χωρίς να οφείλουν το ποσό της επίδικης επιβαρύνσεως, με αποτέλεσμα το άρθρο 4 του κανονισμού 1972/2003 να καθίσταται άνευ αντικειμένου.

47. Στο πλαίσιο του τρίτου λόγου ακυρώσεως, αντλούμενου από παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων, η Δημοκρατία της Πολωνίας υποστήριξε κυρίως ότι, αντίθετα με τα προϊόντα που εξάγονται από την Πολωνία, τα προϊόντα που εξάγονται από την Κοινότητα των δεκαπέντε μπορούσαν, δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 2, του κανονισμού 1972/2003, να εξαιρεθούν από τον εισαγωγικό δασμό που εφαρμοζόταν erga omnes, αν αποδεικνυόταν ότι δεν ζητήθηκε κανένας περιορισμός κατά την εξαγωγή.

48. Το Πρωτοδικείο απέρριψε τον λόγο ως αβάσιμο (σκέψεις 199 έως 207 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως), με το σκεπτικό ότι η απλή εφαρμογή διαφορετικών κανόνων στους επιχειρηματίες των νέων και των παλαιών κρατών μελών δεν συνεπάγεται καμία δυσμενή διάκριση (σκέψη 200 της αποφάσεως αυτής). Έκρινε ότι οι επιδιωκόμενοι από τις διατάξεις του άρθρου 3, παράγραφος 2, του κανονισμού 1972/2003 σκοποί διαφέρουν αναλόγως του αν οι εν λόγω διατάξεις έχουν εφαρμογή σε προϊόντα που προέρχονται από τα νέα κράτη μέλη ή σε προϊόντα από τα παλαιά κράτη μέλη. Κατ’ ουσίαν, ο σκοπός των διατάξεων αυτών ήταν, όσον αφορά τα προϊόντα που προέρχονται από τα παλαιά κράτη μέλη και στα οποία δεν είχε επιβληθεί η προβλεπόμενη στο άρθρο 4 του κανονισμού 1972/2003 επιβάρυνση, να αποτρέψουν το ενδεχόμενο προϊόντα για τα οποία καταβλήθηκαν επιστροφές κατά την εξαγωγή πριν από την 1η Μαΐου 2004 να δικαιούνται δεύτερη επιστροφή κατά την εκ νέου εξαγωγή τους σε τρίτες χώρες μετά τις 30 Απριλίου 2004, όπως προκύπτει από την τέταρτη αιτιολογική σκέψη του εν λόγω κανονισμού (σκέψη 203 της εν λόγω αποφάσεως). Αντιθέτως, ο σκοπός των διατάξεων αυτών όσον αφορά τα προϊόντα από τα νέα κράτη μέλη ήταν να αποτραπεί το ενδεχόμενο οι επιχειρηματίες, προσφεύγοντας σε ένα από τα είδη του καθεστώτος αναστολής, να μπορέσουν να μειώσουν πλασματικώς τα σωρευθέντα πριν από την 1η Μαΐου 2004 αποθέματα, προκειμένου να τα θέσουν σε ελεύθερη κυκλοφορία μετά την ημερομηνία αυτή ως προϊόντα μη υπαγόμενα σε εισαγωγικούς δασμούς (σκέψη 201 της ίδιας αποφάσεως).

49. Το Πρωτοδικείο απέρριψε επίσης ως αβάσιμο τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως, αντλούμενο από παράβαση του άρθρου 253 ΕΚ. Αφού υπενθύμισε τη συναφή νομολογία όσον αφορά την αιτιολογία των πράξεων των θεσμικών οργάνων (σκέψεις 214 έως 218 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως), διαπίστωσε πρώτον, ότι η αιτιολογία του κανονισμού 1972/2003 περιλαμβανόταν στις αιτιολογικές σκέψεις του 1 έως 6. Μετά την εξέταση αυτών των αιτιολογικών σκέψεων (σκέψεις 220 έως 223 της αποφάσεως αυτής), διαπίστωσε (σκέψη 224 της εν λόγω αποφάσεως) ότι καμία από αυτές δεν εξηγούσε σαφώς τους ειδικούς λόγους για τους οποίους η Επιτροπή θέσπισε το άρθρο 3 του εν λόγω κανονισμού. Έκρινε, ωστόσο, ότι ο κανονισμός 1972/2003 δεν πάσχει από ανεπαρκή αιτιολογία. Θέτοντας εκ νέου τη διάταξη αυτή στο πλαίσιό της και αναλύοντας τους κύριους σκοπούς του εν λόγω κανονισμού, έκρινε, κατ’ ουσίαν, ότι το άρθρο 3 του εν λόγω κανονισμού αποτελούσε τεχνικής φύσεως επιλογή της Επιτροπής με σκοπό τη συμπλήρωση του συστήματος δασμολόγησης των πλεοναζόντων αποθεμάτων που καθιέρωσε το άρθρο 4 και τη διασφάλιση της πρακτικής αποτελεσματικότητας της διάταξης αυτής. Δεδομένου ότι η «ανάγκη θέσπισης των μέτρων του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 για την εφαρμογή του συστήματος δασμολόγησης» ήταν «προφανής» (σκέψη 232 της ίδιας αποφάσεως), η Επιτροπή δεν είχε υποχρέωση «να την αιτιολογήσει ειδικότερα» (σκέψη 234 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως).

50. Το Πρωτοδικείο απέρριψε, τέλος, ως αβάσιμο τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως, αντλούμενο από παραβίαση της αρχής προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, υπογραμμίζοντας, αφενός, ότι η Κοινότητα δεν άφησε με κανένα τρόπο να εννοηθεί στους κύκλους των ενδιαφερομένων ότι δεν επρόκειτο να θεσπιστούν μεταβατικά μέτρα όπως αυτά του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 και, αφετέρου, ότι κάθε επιχειρηματίας που επιδεικνύει τη συνήθη επιμέλεια όφειλε να γνωρίζει, από τη δημοσίευση της Πράξης Προσχωρήσεως, ότι η Επιτροπή είχε εξουσιοδοτηθεί να λάβει τα μέτρα αυτά βάσει του άρθρου 41 της εν λόγω Πράξης.

3. Όσον αφορά την κατάχρηση εξουσίας

51. Με τον τελευταίο λόγο ακυρώσεως, η Δημοκρατία της Πολωνίας προέβαλε ότι η υπαγωγή από τον κανονισμό 735/2004 επτά νέων προϊόντων στα διάφορα μέτρα του κανονισμού 1972/2003 αποτελούσε κατάχρηση εξουσίας, καθόσον τα μέτρα αυτά δεν αποτελούσαν μέτρα για τη διευκόλυνση της μετάβασης της Δημοκρατίας Πολωνίας στο καθεστώς που απορρέει από την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής, αλλά για την προστασία της Κοινότητας των δεκαπέντε από τον ανταγωνισμό που δημιουργούσε η αύξηση γεωργικών προϊόντων προερχομένων από τα νέα κράτη μέλη.

52. Το Πρωτοδικείο απέρριψε τον τελευταίο αυτό λόγο ακυρώσεως, κρίνοντας ότι δεν είχε αυτοτέλεια σε σχέση με τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν στο πλαίσιο των λοιπών λόγων ακυρώσεως.

53. Κατά συνέπεια, το Πρωτοδικείο απέρριψε την προσφυγή της Δημοκρατίας της Πολωνίας στο σύνολό της.

III – Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και τα αιτήματα των διαδίκων

54. Η Δημοκρατία της Πολωνίας κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως στις 24 Αυγούστου 2009. Ζήτησε δε, με τα δικόγραφά της, να εξεταστεί η αίτησή της αναιρέσεως από το τμήμα μείζονος συνθέσεως.

55. Δεδομένου ότι δεν διατυπώθηκε σχετικό αίτημα από τους διαδίκους, το Δικαστήριο αποφάσισε να μη διεξαχθεί προφορική διαδικασία.

56. Η Δημοκρατία της Πολωνίας ζητεί από το Δικαστήριο:

– να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση·

– να ακυρώσει τα άρθρα 3 και 4, παράγραφοι 3 και 5, όγδοη περίπτωση, του κανονισμού 1972/2003, όπως έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό 230/2004 και από τον κανονισμό735/2004, και

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

57. Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:

– να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως ως αβάσιμη, και

– να καταδικάσει τη Δημοκρατία της Πολωνίας στα δικαστικά έξοδα.

IV – Επί της αιτήσεως αναιρέσεως

58. Στο πλαίσιο της αιτήσεώς της αναιρέσεως, η Δημοκρατία της Πολωνίας αμφισβητεί, αφενός, την εξέταση από το Πρωτοδικείο του παραδεκτού της προσφυγής της κατά του κανονισμού 1972/2003 (26) και, αφετέρου, την εξέταση της προσφυγής της επί της ουσίας, στο μέτρο που αυτή στρεφόταν κατά του κανονισμού 735/2004 που τροποποιεί τον κανονισμό 1972/2003 (27) .

Α – Επί της εκτιμήσεως του Πρωτοδικείου όσον αφορά το παραδεκτό

59. Το σύνολο των λόγων αναιρέσεως και των επιχειρημάτων που προβάλλει η Δημοκρατία της Πολωνίας για να αμφισβητήσει την κρίση του Πρωτοδικείου όσον αφορά το παραδεκτό της προσφυγής της κατά του κανονισμού 1972/2003 είναι κατ’ ουσίαν όμοια με εκείνα που προέβαλε στο πλαίσιο της προπαρατεθείσας υποθέσεως C-336/09 P.

60. Η κατ’ ουσίαν ομοιότητα προκύπτει, βεβαίως, από την κατ’ ουσίαν ομοιότητα του σκεπτικού με το οποίο το Πρωτοδικείο απέρριψε ως απαράδεκτες, με την προπαρατεθείσα διάταξη Πολωνία κατά Επιτροπής, την προσφυγή κατά του κανονισμού (ΕΚ) 60/2004 της Επιτροπής, της 14ης Ιανουαρίου 2004, για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων στον τομέα της ζάχαρης λόγω της προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λεττονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας (28), και, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, την προσφυγή κατά του κανονισμού 1972/2003.

61. Υπό τις συνθήκες αυτές, θα ήθελα να παραπέμψω στην ανάλυση των διαφόρων αυτών λόγων και επιχειρημάτων στις προτάσεις μου επί της υποθέσεως C-336/09 P, σημεία 19 έως 43, βάσει της οποίας συμπέρανα ότι η ερμηνεία του άρθρου 230 ΕΚ, η οποία καταλήγει σε απόρριψη ως απαράδεκτης της προσφυγής που άσκησε η Δημοκρατία της Πολωνίας απλώς και μόνον επειδή είχε ασκηθεί μετά τη λήξη της δίμηνης προθεσμίας από της ημερομηνίας δημοσιεύσεως του επίδικου κανονισμού, πρέπει να κριθεί ως αντίθετη προς την αρχή του κράτους δικαίου και προς την αρχή της ισότητας των κρατών μελών ενώπιον των Συνθηκών.

62. Προτείνω, ως εκ τούτου, στο Δικαστήριο να δεχθεί (29) τα επιχειρήματα της Δημοκρατίας της Πολωνίας όσον αφορά το παραδεκτό της προσφυγής της και να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, στο μέτρο που η απόφαση αυτή απορρίπτει ως απαράδεκτο το αίτημα περί ακυρώσεως του κανονισμού 1972/2003.

63. Πρέπει να προστεθεί ότι, εάν το Δικαστήριο κατέληγε, όπως προτείνω κατωτέρω, ότι η προσφυγή κατά του κανονισμού 1972/2003 είναι, καθ’ εαυτή, παραδεκτή και αποφάσιζε να αποφανθεί οριστικά επί της υποθέσεως αυτής, θα υποχρεωνόταν να εξετάσει τους λόγους ακυρώσεως και τα επιχειρήματα που προέβαλε πρωτοδίκως η Δημοκρατία της Πολωνίας κατά του κανονισμού 1972/2003 και τα οποία δεν εξετάστηκαν πρωτοβαθμίως από το Πρωτοδικείο. Η ιδιαιτερότητα αυτή πρέπει να θεωρηθεί ως άνευ σημασίας υπό τις προκείμενες περιστάσεις, στον βαθμό που το Πρωτοδικείο προέβη, στο πλαίσιο της εξετάσεως του κύρους του κανονισμού 735/2004, σε ενδελεχή εξέταση αυτών των λόγων και των επιχειρημάτων.

Β – Όσον αφορά την εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου επί της ουσίας

64. Επί της ουσίας, η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει συνολικά οκτώ λόγους αναιρέσεως τους οποίους αναπτύσσει στο πλαίσιο αιτιάσεων που στρέφονται τυπικώς κατά της εκτιμήσεως του Πρωτοδικείου όσον αφορά τους λόγους ακυρώσεως και τα επιχειρήματα που προέβαλε σχετικά με το κύρος, κατ’ αρχάς του άρθρου 4, παράγραφος 3 (30), στη συνέχεια του άρθρου 4, παράγραφος 5, όγδοη περίπτωση (31) και, τέλος, του άρθρου 3 (32) του κανονισμού 1972/2003, αντιστοίχως.

65. Θα εξετάσω αρχικώς την εκτίμηση εκ μέρους του Πρωτοδικείου του κύρους του άρθρου 4, παράγραφοι 3 και 5, του κανονισμού 1972/2003, και ακολούθως του άρθρου 3.

1. Επί των αιτιάσεων που στρέφονται κατά του άρθρου 4 του κανονισμού 1972/2003

66. Το άρθρο 4 του κανονισμού 1972/2003 θεσπίζει υποχρέωση των κατόχων, κατά την 1η Μαΐου 2004, πλεονασμάτων προϊόντων σε ελεύθερη κυκλοφορία, να καταβάλουν επιβάρυνση με σκοπό την αποφυγή του κινδύνου εκτροπής της ροής του εμπορίου που θα μπορούσε να επηρεάσει την κοινή οργάνωση των γεωργικών αγορών, ως συνέπεια της προσχωρήσεως των δέκα νέων κρατών, το ύψος της οποίας καθορίζεται, κατά την παράγραφο 3, βάσει ενός εισαγωγικού δασμού, που εφαρμοζόταν erga omnes την 1η Μαΐου 2004. Οι κωδικοί της συνδυασμένης ονοματολογίας των προϊόντων επί των οποίων επιβάλλεται η εν λόγω επιβάρυνση απαριθμούνται, όσον αφορά ειδικότερα τη Δημοκρατία της Πολωνίας, στο άρθρο 4, παράγραφος 5, όγδοη περίπτωση, του κανονισμού 1972/2003.

67. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει δύο λόγους αναιρέσεως με τους οποίους αμφισβητεί την εκτίμηση του Πρωτοδικείου ως προς τη νομιμότητα της επιβαρύνσεως που θεσπίστηκε με το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003, αντλούμενους, ο πρώτος από παράβαση του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως και από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, και ο δεύτερος από παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων. Προβάλλει επίσης ένα λόγο αναιρέσεως με τον οποίον αμφισβητείται η εκτίμηση του Πρωτοδικείου όσον αφορά τη νομιμότητα του άρθρου 4, παράγραφος 5, όγδοη περίπτωση, του κανονισμού 1972/2003, όπως έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό 735/2004.

α) Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως και από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας

i) Επιχειρήματα των διαδίκων

68. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει ότι το Πρωτοδικείο έκρινε, κατά παράβαση του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως και παραβιάζοντας την αρχή της αναλογικότητας, ότι το ποσό της επιβαρύνσεως που θεσπίζεται με το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003 ήταν απαραίτητο και ανάλογο για την επίτευξη των επιδιωκόμενων από τον εν λόγω κανονισμό σκοπών της αποτροπής της κερδοσκοπικής δημιουργίας αποθεμάτων.

69. Συναφώς, διατυπώνει τρεις χωριστές αιτιάσεις.

70. Πρώτον, η Δημοκρατία της Πολωνίας θεωρεί ότι το Πρωτοδικείο δεν έλαβε υπόψη (33), χωρίς να το δικαιολογήσει, τις ρητές προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να οριστεί το ποσό της επιβαρύνσεως αυτής, τις οποίες έχει θέσει, κατά την άποψή της, το Δικαστήριο με την απόφαση Weidacher (34) . Φρονεί, κατ’ ουσίαν, ότι ο σκοπός που επιδιώκεται σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με επιβάρυνση τέτοιου ύψους που να εξουδετερώνει τα οφέλη από την κερδοσκοπία, δηλαδή ίση με τη διαφορά μεταξύ του εισαγωγικού δασμού που ισχύει στην Κοινότητα και του εισαγωγικού δασμού που ίσχυε στο νέο κράτος μέλος κατά την ημερομηνία της προσχωρήσεώς του. Έτσι, η επίδικη επιβάρυνση, λόγω του ποσού της, θα περιείχε, σε σχέση με την απορρέουσα από την απόφαση Weidacher νομολογία, ένα πρόσθετο στοιχείο κύρωσης το οποίο θα έφερνε τους επιχειρηματίες τους οποίους θα έπληττε σε λιγότερο ευνοϊκή ανταγωνιστική θέση από εκείνη των επιχειρηματιών της Κοινότητας των δεκαπέντε.

71. Δεύτερον, η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει ότι το Πρωτοδικείο δεν αναφέρθηκε στα επιχειρήματά της, τα οποία ωστόσο ήταν σημαντικά, με τα οποία αποδείκνυε ότι μία επιβάρυνση ύψους ικανού να εκμηδενίσει τα οφέλη από την κερδοσκοπία ήταν επαρκώς ικανοποιητική για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού της πρόληψης. Υπογραμμίζει, συναφώς, ότι το Πρωτοδικείο έκρινε ότι ο κύριος λόγος που δικαιολογούσε το ύψος της επιβαρύνσεως ήταν η ανάγκη πρόληψης και αποτροπής της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων προερχομένων από την εθνική παραγωγή (σκέψεις 114 έως 118 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως). Όμως, η επιβολή της επιβαρύνσεως στα προϊόντα που αφορά ο κανονισμός 735/2004 δεν μπορούσε να θεωρηθεί, σε σχέση με την ημερομηνία εκδόσεως του εν λόγω κανονισμού, δηλαδή μερικές μόνον ημέρες πριν από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης Προσχωρήσεως και της Πράξης Προσχωρήσεως, ικανή να αποτρέψει τον κίνδυνο δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων, ειδικότερα των προερχόμενων από την εθνική παραγωγή πλεοναζόντων αποθεμάτων, και δεν μπορούσε, επομένως, να συμβάλει στην επίτευξη των επιδιωκόμενων από τους κανονισμούς 1972/2003 και 735/2004 σκοπών της πρόληψης και της αποτροπής. Επομένως, η ανάγκη πρόληψης και αποτροπής δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων δεν μπορούσε, υπό τις προκείμενες περιστάσεις, να δικαιολογήσει το ύψος της επίδικης επιβαρύνσεως.

72. Τρίτον, η Δημοκρατία της Πολωνίας εκτιμά ότι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η επιβάρυνση αυτή μπορούσε να έχει αποτρεπτικό αποτέλεσμα, έπρεπε εν πάση περιπτώσει να υφίσταται σύνδεσμος μεταξύ του ποσού της και του κινδύνου κερδοσκοπίας στην εξάλειψη του οποίου στοχεύει, σύνδεσμος ο οποίος δεν υπήρχε εν προκειμένω. Το Πρωτοδικείο δεχόμενο την προσέγγιση του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003, χωρίς να αναφέρει την απουσία συνδέσμου, παραβίασε την αρχή της αναλογικότητας.

73. Η Επιτροπή φρονεί, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι η Δημοκρατία της Πολωνίας επιζητεί την επανεκδίκαση της προσφυγής, ότι τα επιχειρήματα αυτά είναι, εν πάση περιπτώσει, αβάσιμα.

ii) Ανάλυση

74. Οι εκτεθείσες τρεις αιτιάσεις της Δημοκρατίας της Πολωνίας αμφισβητούν διάφορες πλευρές της εκτίμησης του Πρωτοδικείου όσον αφορά την αναλογικότητα του ποσού της επιβαρύνσεως του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003, ειδικότερα για τα προϊόντα που αναφέρονται στον κανονισμό 735/2004, καθώς και για το κύρος του υπό το πρίσμα του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως. Εκτιμά επίσης, συμπληρωματικώς, ότι το Πρωτοδικείο παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως διότι δεν εξέθεσε τους λόγους για τους οποίους δεν ακολούθησε τη νομολογία Weidacher.

75. Πρώτον, δεν μπορεί να γίνει δεκτό, αντίθετα προς αυτό που υποστηρίζει η Επιτροπή, ότι η Δημοκρατία της Πολωνίας περιορίζεται στην επανάληψη των επιχειρημάτων που προβλήθηκαν πρωτοδίκως ζητώντας παράλληλα από το Δικαστήριο να υποκαταστήσει την κρίση του Πρωτοδικείου με τη δική του. Αντιθέτως, η Δημοκρατία της Πολωνίας ζητεί από το Δικαστήριο να ασκήσει τον έ λεγχό του επί των προϋποθέσεων υπό τις οποίες το Πρωτοδικείο ερμήνευσε και εφάρμοσε εν προκειμένω την αρχή της αναλογικότητας.

76. Συναφώς, το Δικαστήριο έχει επανειλημμένως κρίνει, όπως το υπενθύμισε το Πρωτοδικείο με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 104 έως 106), ότι, βάσει της αρχής της αναλογικότητας, ο νόμιμος χαρακτήρας μέτρων που επιβάλλουν οικονομικές επιβαρύνσεις στους επιχειρηματίες εξαρτάται από την προϋπόθεση ότι τα μέτρα αυτά είναι κατάλληλα και αναγκαία για την επίτευξη των σκοπών που νομίμως επιδιώκει η οικεία κανονιστική ρύθμιση, ενώ εξυπακούεται ότι, όταν προσφέρονται προς επιλογή περισσότερα κατάλληλα μέτρα, πρέπει να επιλέγεται το λιγότερο καταναγκαστικό, οι δε επιβαλλόμενες επιβαρύνσεις δεν πρέπει να είναι υπέρμετρες σε σχέση προς τους επιδιωκομένους σκοπούς (35) .

77. Ο δικαστικός έλεγχος της τηρήσεως των προϋποθέσεων αυτών πρέπει, ωστόσο, να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι η Επιτροπή, όταν ασκεί τις αρμοδιότητες που της απονέμει το Συμβούλιο και συγκεκριμένα οι συντάκτες της Πράξης Προσχωρήσεως στον τομέα της κοινής γεωργικής πολιτικής για την εκτέλεση των κανόνων που θέτει, μπορεί να κληθεί να ενεργήσει κατά ευρεία διακριτική ευχέρεια, οπότε μόνον ο προδήλως δυσανάλογος χαρακτήρας ενός θεσπισθέντος στον τομέα αυτόν μέτρου σε σχέση με τον σκοπό που επιδιώκει το αρμόδιο κοινοτικό όργανο μπορεί να θίξει τη νομιμότητα του εν λόγω μέτρου (36) .

78. Εν προκειμένω, το Πρωτοδικείο, στη σκέψη 111 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, συνέκρινε και βρήκε όμοιο τον σκοπό που επιδίωκε η Επιτροπή με την έκδοση του κανονισμού 1972/2003.

79. Όπως αναφέρεται ρητά στην τρίτη αιτιολογική του σκέψη, ο κανονισμός 1972/2003 είχε ιδίως ως σκοπό να επιβάλει επιβαρύνσεις αποτρεπτικού χαρακτήρα επί των πλεοναζόντων αποθεμάτων των προϊόντων που αφορούσε τα οποία βρίσκονταν στα νέα κράτη μέλη. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από την εν λόγω αιτιολογική σκέψη, η κοινή οργάνωση των αγορών των συγκεκριμένων προϊόντων μπορούσε να διαταραχθεί από την ελεύθερη κυκλοφορία πλεοναζόντων αποθεμάτων προϊόντων, δηλαδή αποθεμάτων προϊόντων που δεν αποτελούν μέρος των κανονικών αποθεμάτων, που είχαν δημιουργηθεί στα νέα κράτη μέλη, είτε τα αποθέματα αυτά προέρχονται από πλασματική μετακίνηση προϊόντων ενόψει της διεύρυνσης, δημιουργώντας εκτροπή της ροής του εμπορίου, είτε από την εθνική παραγωγή.

80. Το Πρωτοδικείο ορθώς επομένως συμπέρανε ότι σκοπός του κανονισμού αυτού δεν ήταν αποκλειστικά η πρόληψη της κερδοσκοπικής δημιουργίας αποθεμάτων προϊόντων προερχομένων από το εμπόριο, αλλ’ απλώς η πρόληψη της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων, δηλαδή αποθεμάτων που δεν αποτελούσαν μέρος της συνήθους εφεδρείας των νέων κρατών μελών, τα οποία ενδέχεται να διατάρασσαν την κοινή οργάνωση των αγορών κατά την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος της Πράξης Προσχωρήσεως.

81. Περαιτέρω, το Πρωτοδικείο ορθώς παρατήρησε συναφώς (σκέψη 112 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως) ότι η άποψη της Επιτροπής συνάδει με τον τρόπο που οι συντάκτες της Πράξης Προσχωρήσεως αντιλαμβάνονται τα πλεονάζοντα αποθέματα, δεδομένου ότι το παράρτημα IV, κεφάλαιο 4, της εν λόγω πράξης επιβάλλει στα νέα κράτη μέλη υποχρέωση εξαλείψεως με δικές τους δαπάνες των πλεονασματικών αποθεμάτων (37) .

82. Επομένως, η αναλογικότητα, αφενός της επιβαρύνσεως που επιβάλλει το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003, και, αφετέρου της προσθήκης με τον κανονισμό 735/2004 των νέων προϊόντων στον κατάλογο των προϊόντων στα οποία επιβάλλεται η εν λόγω επιβάρυνση, έπρεπε να εξεταστεί σε σχέση με τον σκοπό, όπως αυτός ορίζεται ανωτέρω, της πρόληψης και αποτροπής της κερδοσκοπικής δημιουργίας πλεονασματικών αποθεμάτων.

83. Εν προκειμένω, διαπιστώνεται εύκολα ότι το Πρωτοδικείο βασίμως κατέληξε, χωρίς να υποπέσει σε πρόδηλο σφάλμα συναφώς, ότι η Δημοκρατία της Πολωνίας δεν απέδειξε ότι ο καθορισμός του ύψους της επίδικης επιβαρύνσεως βάσει του εισαγωγικού δασμού, που εφαρμοζόταν erga omnes την 1η Μαΐου 2004, υπερέβαινε προδήλως το αναγκαίο όριο για την αποτροπή της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων, ανεξαρτήτως της προέλευσης των εν λόγω αποθεμάτων (σκέψεις 113 έως 116 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως), πλην όμως η κατάσταση καθίσταται περισσότερο δυσχερής όσον αφορά την προσθήκη, με τον κανονισμό 735/2004, των νέων προϊόντων.

84. Συγκεκριμένα, το Πρωτοδικείο ορθώς έκρινε, κατά τη γνώμη μου, στη σκέψη 114 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, μολονότι η επιβάρυνση, το ποσό της οποίας καθορίζεται βάσει της διαφοράς μεταξύ των πολωνικών και των κοινοτικών εισαγωγικών δασμών στις 30 Απριλίου 2004, μπορεί να αποβεί χρήσιμη για την πρόληψη της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων προερχόμενων από εισαγωγή, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι αρκεί και για την πρόληψη της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων προερχόμενων από την εθνική παραγωγή.

85. Το Πρωτοδικείο προσέθεσε ότι το άρθρο 4, παράγραφος 2, του κανονισμού 1972/2003 αφήνει στα νέα κράτη μέλη ορισμένη διακριτική ευχέρεια κατά τον καθορισμό των πλεοναζόντων αποθεμάτων, η οποία τους παρέχει τη δυνατότητα να περιορίσουν την υποχρέωση των κατόχων των πλεοναζόντων αποθεμάτων να καταβάλουν δασμό μόνο στις περιπτώσεις εκείνες που η δημιουργία των εν λόγω αποθεμάτων ενέχει κίνδυνο διατάραξης των αγορών, ενισχύοντας έτσι την αναλογικότητα του μέτρου (σκέψη 120 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως). Μολονότι η σημασία αυτού του συμπεράσματος πρέπει να σχετικοποιηθεί, διαπιστώνεται εν πάση περιπτώσει ότι τα διάφορα στοιχεία που έπρεπε να λάβουν υπόψη τα κράτη μέλη, δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 2, στοιχεία αʹ έως γʹ, του κανονισμού 1972/2003 για τον καθορισμό των εν λόγω αποθεμάτων, και ιδίως οι περιστάσεις που είχαν υπαγορεύσει τη δημιουργία των εν λόγω αποθεμάτων, μπορούσαν αναμφίβολα να παράσχουν τη δυνατότητα σαφούς και, ως εκ τούτου, αναλογικής εξατομίκευσης της υποχρέωσης των κατόχων πλεοναζόντων αποθεμάτων να καταβάλουν επιβάρυνση.

86. Η σύγκριση με την περίπτωση που εξέτασε το Δικαστήριο στην προπαρατεθείσα απόφαση Weidacher δεν μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση την εκτίμηση αυτή, εφόσον ο επίδικος κανονισμός στην υπόθεση εκείνη επεδίωκε γενικώς παρόμοιους σκοπούς, αλλά, εν πάση περιπτώσει, προδήλως περισσότερο περιορισμένους. Αντίθετα με τον κανονισμό 1972/2003, ο κανονισμός 3108/94, περί του οποίου επρόκειτο στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η προπαρατεθείσα απόφαση Weidacher, δεν επεδίωκε κανέναν αποτρεπτικό σκοπό.

87. Μολονότι οι αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού 1972/2003 δεν εκθέτουν με σαφήνεια τους επιδιωκόμενους αποτρεπτικούς σκοπούς, δεν μπορεί ωστόσο να γίνει δεκτό ότι η υποχρέωση αιτιολογίας που υπέχουν τα θεσμικά όργανα επέβαλλε στην Επιτροπή να αναφέρει συγκεκριμένα προς τι και για ποιον λόγο ήθελε να αποστεί από την πρακτική που είχε ακολουθήσει σε προηγούμενη προσχώρηση.

88. Ο συλλογισμός, βάσει του οποίου το Πρωτοδικείο απέρριψε, χωρίς να αποφανθεί επί της βασιμότητάς του, το επιχείρημα της Δημοκρατίας της Πολωνίας ότι ο κανονισμός 735/2004 δεν μπορούσε, λαμβανομένης υπόψη της ημερομηνίας εκδόσεώς του, να καταστήσει δυνατή την επίτευξη του σκοπού πρόληψης και αποτροπής που επεδίωκε ο κανονισμός 1972/2003 (σκέψεις 118 και 119 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως), δημιουργεί, αντιθέτως, ορισμένες αμφιβολίες.

89. Συγκεκριμένα, είναι μάλλον σαφές ότι ο κανονισμός 735/2004 δεν μπορούσε λογικά να θεωρηθεί, λαμβανομένων υπόψη των κύκλων παραγωγής των αγροτικών προϊόντων, ότι παρείχε τη δυνατότητα επιτεύξεως του επιδιωκόμενου από τον κανονισμό 1972/2003 σκοπού της πρόληψης και αποτροπής πλεονασματικών αποθεμάτων προερχόμενων από την εθνική παραγωγή.

90. Παρά ταύτα, γεγονός είναι ότι ο εν λόγω κανονισμός, η πρώτη αιτιολογική σκέψη του οποίου διαπιστώνει ότι, στο πλαίσιο της συνεχούς εξετάσεως των κινδύνων όσον αφορά τα προϊόντα του άρθρου 4, παράγραφος 5, του κανονισμού 1972/2003, ήταν αναγκαία η τροποποίησή του με την προσθήκη ορισμένων προϊόντων (38), μπορούσε να εφαρμοστεί όχι μόνο στα πλεονασματικά αποθέματα που προέρχονταν από την εθνική παραγωγή, αλλά γενικότερα σε κάθε πλεονασματικό απόθεμα οποιασδήποτε προελεύσεως.

91. Εξάλλου, το Πρωτοδικείο έσπευσε να τονίσει περαιτέρω, στη σκέψη 118 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι εγκατεστημένοι στα νέα κράτη μέλη επιχειρηματίες μπορεί να είχαν συμφέρον, από τη στιγμή που γινόταν γνωστή η ημερομηνία της διεύρυνσης, να περιορίσουν τις πωλήσεις τους ώστε να δημιουργήσουν αποθέματα ορισμένων προϊόντων, τα οποία στη συνέχεια θα προωθούσαν στη διευρυμένη κοινοτική αγορά.

92. Ως εκ τούτου, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο πρώτος λόγος αναιρέσεως τον οποίο προέβαλε επί της ουσίας η Δημοκρατία της Πολωνίας κατά της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, αντλούμενος από παράβαση του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως και από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.

β) Επί του δεύτερου λόγου αναιρέσεως, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων

i) Επιχειρήματα των διαδίκων

93. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προσάπτει στο Πρωτοδικείο ότι έκρινε, κατά παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων, ότι η επιβάρυνση που θεσπίζεται με το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003 είχε οριστεί βάσει αντικειμενικών κριτηρίων διαφοροποίησης.

94. Η Δημοκρατία της Πολωνίας, διευκρινίζοντας ότι δεν αμφισβητεί τη διαπίστωση στην οποία προέβη το Πρωτοδικείο στη σκέψη 129 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά την οποία «η κατάσταση της γεωργίας στα νέα κράτη μέλη ήταν εντελώς διαφορετική από εκείνη που υφίστατο στα παλαιά κράτη μέλη», εκτιμά ότι η διαπίστωση απλώς της υπάρξεως διαφορετικής καταστάσεως δεν απαλλάσσει την Επιτροπή από την υποχρέωσή της να λάβει μέτρα βάσει αντικειμενικών κριτηρίων διαφοροποίησης. Πάντως, κατά τη Δημοκρατία της Πολωνίας, η διαφορετική κατάσταση της γεωργίας στα νέα και στα παλαιά κράτη μέλη μπορούσε να δικαιολογήσει αντικειμενικά μόνον την ύπαρξη καθαυτή της επιβαρύνσεως, αλλά όχι το ύψος της, επιχείρημα το οποίο παρέλειψε να εξετάσει το Πρωτοδικείο.

95. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προσθέτει ότι η βασιμότητα της αιτιάσεώς της, που αντλείται από τον αυθαίρετο και μη δικαιολογημένο αντικειμενικά χαρακτήρα του ύψους της επιβαρύνσεως, ενισχύεται από δύο στοιχεία, στα οποία αναφέρεται το Πρωτοδικείο στις σκέψεις 132 και 133 και στη σκέψη 134, αντίστοιχα, της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Αφενός, υπέστη αδιαμφισβήτητα διαφορετική μεταχείριση σε σχέση με τα κράτη που προσχώρησαν στην Ένωση προγενέστερα ή μεταγενέστερα, στα οποία επιβλήθηκαν βεβαίως επιβαρύνσεις επί των πλεονασματικών αποθεμάτων, αλλά αυτές υπολογίστηκαν βάσει της διαφοράς μεταξύ των εισαγωγικών δασμών και όχι αποκλειστικά και μόνο βάσει του κοινοτικού εισαγωγικού δασμού. Αφετέρου, η διαφορετική κατάσταση της γεωργίας στα νέα κράτη μέλη, η οποία θα μπορούσε να δικαιολογήσει τη διαφορά από ένα κράτος μέλος σε άλλο του καταλόγου των προϊόντων επί των οποίων επιβάλλεται δασμός, έπρεπε να αντανακλάται στο ύψος της επιβαρύνσεως.

96. Η Επιτροπή, υπογραμμίζοντας ότι στο επιχείρημα της Δημοκρατίας της Πολωνίας αντανακλάται προφανώς σύγχυση μεταξύ παραβιάσεως της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων και παραβιάσεως της αρχής της αναλογικότητας, εκτιμά ότι το Πρωτοδικείο ορθώς προέβη απλώς στη διαπίστωση ότι υφίσταται διαφορά μεταξύ της γεωργίας των παλαιών και των νέων κρατών μελών και βάσει της διαπιστώσεως αυτής απέρριψε το επιχείρημα που αφορούσε παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων.

ii) Ανάλυση

97. Η κύρια αιτίαση της Δημοκρατίας της Πολωνίας, κατά την οποία το Πρωτοδικείο παρέλειψε να αποφανθεί επί του λόγου ακυρώσεως που αντλείται από παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων, είναι αβάσιμη.

98. Συγκεκριμένα, στη σκέψη 129 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Πρωτοδικείο διαπίστωσε ότι η κατάσταση της γεωργίας στα νέα κράτη μέλη ήταν εντελώς διαφορετική από εκείνη που υφίστατο στα παλαιά κράτη μέλη, παραπέμποντας, συναφώς, στην πανομοιότυπη διαπίστωση στην οποία προέβη το Δικαστήριο με την προπαρατεθείσα απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 2007, Πολωνία κατά Συμβουλίου (39) . Το Δικαστήριο είχε, εν προκειμένω, διαπιστώσει με την απόφαση εκείνη ότι, αναμφισβήτητα, η κατάσταση του γεωργικού τομέα στα νέα κράτη μέλη διέφερε θεμελιωδώς από την κατάσταση στα παλαιά κράτη μέλη, και βάσει αυτού απέρριψε αιτίαση που αφορούσε παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων. Το Πρωτοδικείο ορθώς κατέληξε, στη σκέψη 130 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, όπως προβάλλει η Επιτροπή, ότι οι δύο καταστάσεις δεν ήταν παρεμφερείς.

99. Τα συμπληρωματικά επιχειρήματα που προέβαλε η Δημοκρατία της Πολωνίας πρέπει, κατά συνέπεια, στον βαθμό που προβάλλονται ως ενισχυτικά της κύριας αιτιάσεως, να απορριφθούν.

100. Ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως που προέβαλε επί της ουσίας η Δημοκρατία της Πολωνίας κατά της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, αντλούμενος από παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων, πρέπει επίσης να απορριφθεί ως αβάσιμος.

γ) Επί των αιτιάσεων που στρέφονται κατά του άρθρου 4, παράγραφος 5, όγδοη περίπτωση, του κανονισμού 1972/2003

101. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προσάπτει στο Πρωτοδικείο, στο πλαίσιο ενός ενιαίου λόγου αναιρέσεως, ότι, κατά παράβαση του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως και παραβιάζοντας την αρχή της αναλογικότητας, έκρινε ότι η προσθήκη, δυνάμει του άρθρου 1, σημείο 8, του κανονισμού 735/2004, επτά νέων προϊόντων στον κατάλογο των προϊόντων επί των οποίων επιβάλλεται η επιβάρυνση που θεσπίζεται με το άρθρο 4, παράγραφος 5, όγδοη περίπτωση, του κανονισμού 1972/2003, ήταν αναγκαία για την επίτευξη των στόχων που επεδίωκε ο κανονισμός 1972/2003.

102. Προβάλλει, ειδικότερα, ότι ο κανονισμός 1972/2003, ο οποίος έχει ως αντικείμενο την πρόληψη της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων προερχόμενων από την εθνική παραγωγή, ασκόπως επέβαλε την επιβάρυνση στα προϊόντα για τα οποία ο εισαγωγικός δασμός στην Πολωνία ήταν υψηλότερος από τον κοινοτικό εισαγωγικό δασμό. Περαιτέρω, λαμβανομένης υπόψη της ημερομηνίας εκδόσεώς του, ένδεκα ημέρες πριν από την έναρξη ισχύος της Συνθήκης Προσχωρήσεως, ο κανονισμός 735/2004 δεν παρείχε τη δυνατότητα επιτεύξεως του επιδιωκόμενου από τον κανονισμό 1972/2003 σκοπού, ο οποίος συνίστατο στην πρόληψη της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων προερχόμενων από την εθνική παραγωγή.

103. Η Δημοκρατία της Πολωνίας αμφισβητεί έτσι ρητώς την απάντηση που έδωσε το Πρωτοδικείο, με τις σκέψεις 158 και 159 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στο επιχείρημά της ότι η επίμαχη επιβάρυνση επιβλήθηκε σε ορισμένα προϊόντα μολονότι οι εισαγωγικοί δασμοί της Πολωνίας που ίσχυαν στις 30 Απριλίου 2004 για τα προϊόντα αυτά ήταν υψηλότεροι από τους κοινοτικούς εισαγωγικούς δασμούς.

104. Το Πρωτοδικείο έκρινε (σκέψη 158 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως) ότι η Δημοκρατία της Πολωνίας δεν προσκόμισε κανένα στοιχείο από το οποίο να προκύπτει ότι ο κύριος λόγος της κερδοσκοπικής αποθεματοποίησης των γεωργικών προϊόντων ήταν η ενδεχόμενη διαφορά των εισαγωγικών δασμών μεταξύ της Κοινότητας των δεκαπέντε και των νέων κρατών μελών. Πρόσθεσε (σκέψη 159 της εν λόγω αποφάσεως) ότι, εν πάση περιπτώσει, ο κανονισμός 1972/2003 δεν είχε ως μοναδικό σκοπό την πρόληψη της κερδοσκοπικής δημιουργίας αποθεμάτων, αλλά είχε επίσης ως σκοπό την πρόληψη της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων προερχομένων από την εθνική παραγωγή.

105. Δεδομένου ότι η επιχειρηματολογία της Δημοκρατίας της Πολωνίας συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με την επιχειρηματολογία που προέβαλε στο πλαίσιο του πρώτου λόγου αναιρέσεως ο οποίος στρέφεται κατά του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003, η επιχειρηματολογία αυτή πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη για τους ίδιους λόγους.

2. Επί των αιτιάσεων κατά του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003

106. Το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003, με τίτλο «Καθεστώς αναστολής», η πρώτη παράγραφος του οποίου διευκρινίζει ότι εφαρμόζεται κατά παρέκκλιση του παραρτήματος IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως καθώς και των άρθρων 20 και 214 του κανονισμού 2913/92, ορίζει, στη δεύτερη παράγραφο, ότι τα προϊόντα που απαριθμούνται στο άρθρο 4, παράγραφος 5, του εν λόγω κανονισμού, τα οποία έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία πριν από την 1η Μαΐου 2004 στην Κοινότητα των δεκαπέντε ή σε ένα νέο κράτος μέλος και την 1η Μαΐου 2004 υπάγονται σε τελωνειακό καθεστώς ή διαδικασία άλλη εκτός από τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, βαρύνονται με τον erga omnes εφαρμοζόμενο εισαγωγικό δασμό κατά την ημερομηνία από την οποία τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία.

α) Συνοπτική έκθεση των λόγων αναιρέσεως που προβάλλει η Δημοκρατία της Πολωνίας

107. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προσάπτει στο Πρωτοδικείο ότι απέρριψε τα επιχειρήματά της κατά του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 διατυπώνοντας και πάλι πέντε λόγους αναιρέσεως.

i) Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως, που αντλείται από εσφαλμένη ερμηνεία του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003

108. Στο πλαίσιο του λόγου αυτού, η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει ότι το Πρωτοδικείο κακώς έκρινε ότι το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 ήταν προδήλως αναγκαίο για τη διασφάλιση της πρακτικής αποτελεσματικότητας του άρθρου 4 του εν λόγω κανονισμού και ότι βασίμως, ως εκ τούτου, θεσπίστηκε βάσει του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως. Προβάλλει, ειδικότερα, τρεις διαφορετικές επιχειρηματολογίες.

109. Πρώτον, η Δημοκρατία της Πολωνίας προσάπτει στο Πρωτοδικείο ότι έκρινε, στη σκέψη 194 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι δεν είχε αμφισβητήσει «τις λεπτομέρειες εφαρμογής ή την καταλληλότητα της επιβαρύνσεως», αλλά «αυτή καθαυτή την αρμοδιότητα της Επιτροπής να υποχρεώνει τα κράτη μέλη να προβλέπουν επιβαρύνσεις για προϊόντα που τελούν υπό καθεστώς αναστολής και βρίσκονται στο έδαφός τους την 1η Μαΐου 2004», ενώ ο λόγος ακυρώσεως που είχε προβάλει αφορούσε τυπικώς την αναρμοδιότητα της Επιτροπής και την παράβαση των άρθρων 22 και 41 της Πράξης Προσχωρήσεως. Επομένως, το Πρωτοδικείο δεν εξέτασε την αναλογικότητα της επιβαρύνσεως που θεσπίστηκε με το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 και τους συγκεκριμένους κανόνες που διέπουν την επιβάρυνση αυτή. Η Δημοκρατία της Πολωνίας εκθέτει, συναφώς, ότι το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως εξαρτά τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων από την προϋπόθεση ότι αυτά είναι «αναγκαία για τη διευκόλυνση της μετάβασης από το ισχύον στα νέα κράτη μέλη καθεστώς στο καθεστώς που προκύπτει από την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής». Επομένως, μέτρο που δεν ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις αυτές δεν είναι συμβατό ούτε με το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως ούτε με την αρχή της αναλογικότητας που εμπεριέχεται στη διάταξη αυτή, οπότε δεν ήταν αναγκαίο να προβληθεί ειδικότερα η παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.

110. Δεύτερον, η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει ότι το Πρωτοδικείο κακώς έκρινε, στις σκέψεις 189 έως 193 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 ήταν αναγκαίο για την εξασφάλιση της πρακτικής αποτελεσματικότητας του άρθρου 4 του εν λόγω κανονισμού. Υπενθυμίζει, συναφώς, ότι είχε υπογραμμίσει, με το υπόμνημα απαντήσεως πρωτοδίκως, ότι οι εισαγωγικοί δασμοί που προβλέπονται στο άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 μπορούσαν να αποτρέψουν την κερδοσκοπία στα γεωργικά προϊόντα και να συμπληρώσουν επομένως τις διατάξεις του άρθρου 4, που αφορούν τα πλεονασματικά αποθέματα αγροτικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται προς κερδοσκοπία, εάν επιβάλλονταν και στις πλεονάζουσες ποσότητες. Εάν οι δασμοί του άρθρου 3 επιβάλλονταν σε όλες τις ποσότητες προϊόντων, δεν θα υφίστατο κανένας λογικός σύνδεσμος μεταξύ των εν λόγω δασμών και των επιδιωκόμενων σκοπών της καταπολέμησης της κερδοσκοπίας.

111. Τρίτον και τελευταίο, η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει, ότι, στη σκέψη 186 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Πρωτοδικείο έκρινε, κατά παράβαση της ιεράρχησης των κανόνων, ότι το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 μπορούσε να θεσπιστεί βάσει του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως. Το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003, που εισάγει εξαίρεση από το παράρτημα IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως, αποτελεί μονομερή και παράνομη τροποποίηση των όρων προσχώρησης. Πάντως, μολονότι το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για τη διευκόλυνση της μετάβασης από το ισχύον στα νέα κράτη μέλη καθεστώς στο καθεστώς που απορρέει από την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής, δεν της παρέχει εντούτοις την εξουσία να τροποποιήσει το περιεχόμενο της Πράξης Προσχωρήσεως.

ii) Επί του δεύτερου λόγου αναιρέσεως, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 253 ΕΚ

112. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει ότι, απορρίπτοντας τον λόγο ακυρώσεως που αντλείται από ανεπαρκή αιτιολογία του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003, το Πρωτοδικείο παρέβη τόσο τις διατάξεις του άρθρου 253 ΕΚ όσο και τη νομολογία του Δικαστηρίου που ερμηνεύει τη διάταξη αυτή. Υπογραμμίζει, συναφώς, ότι το Πρωτοδικείο αναγνώρισε, στη σκέψη 224 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι καμία αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1972/2003 δεν εξηγούσε σαφώς τους ειδικούς λόγους για τους οποίους η Επιτροπή θέσπισε τις διατάξεις του άρθρου 3, και, ως εκ τούτου, επιχείρησε να συμπληρώσει αυτή την ανεπαρκή αιτιολογία (σκέψεις 229 έως 234 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως). Το Πρωτοδικείο, λαμβάνοντας ανακριβώς ως βάση ότι το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 χρησίμευε αποκλειστικά προς συμπλήρωση των διατάξεων του άρθρου 4 του εν λόγω κανονισμού και προς διασφάλιση της πρακτικής του αποτελεσματικότητας (σκέψεις 231 έως 233 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως), κατέληξε εσφαλμένως ότι η αιτιολογία του άρθρου 3 περιλαμβανόταν σ’ αυτήν του εν λόγω άρθρου 4 και δεν χρειαζόταν χωριστή αιτιολογία (σκέψη 234 της ίδιας αποφάσεως).

113. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προσθέτει ότι η υποχρέωση αιτιολογίας του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 έπρεπε επίσης να εκτιμηθεί λαμβάνοντας υπόψη το συμφέρον των επιχειρηματιών που καλούνται να φέρουν τα οικονομικά βάρη που θεσπίζονται με το άρθρο αυτό. Διευκρινίζει, συναφώς, αναφερόμενη στη σκέψη 235 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η ανταλλαγή αλληλογραφίας μεταξύ της Κυβερνήσεως της Πολωνίας και της Επιτροπής, η οποία, εξάλλου, δεν αφορούσε τους λόγους που υπαγόρευσαν τη θέσπιση της διατάξεως αυτής, δεν μπορούσε να υποκαταστήσει την υποχρέωση αιτιολογίας.

iii) Επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων (άρθρο 25 ΕΚ)

114. Η Δημοκρατία της Πολωνίας εκτιμά ότι το Πρωτοδικείο, κρίνοντας ότι τα μεταβατικά μέτρα που θεσπίστηκαν βάσει του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως δεν υπάγονται στο άρθρο 25 ΕΚ, παραβίασε την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων (σκέψεις 179 έως 181 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως).

115. Η Δημοκρατία της Πολωνίας υπογραμμίζει επίσης ότι, λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας του Δικαστηρίου βάσει της οποίας τα θεσμικά όργανα της Ένωσης υποχρεούνται, όπως και τα κράτη μέλη, να εφαρμόζουν την απαγόρευση επιβολής τελωνειακών δασμών και φόρων ισοδυνάμου αποτελέσματος κατά την έννοια του άρθρου 25 ΕΚ, το Πρωτοδικείο εσφαλμένως έκρινε, στη σκέψη 181 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι «η Δημοκρατία της Πολωνίας δεν μπορεί να επικαλεστεί παραβίαση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων και, ειδικότερα, το άρθρο 25 ΕΚ για να αμφισβητήσει τη νομιμότητα των επιβαρύνσεων που εισάγει το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003».

iv) Επί του τέταρτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων

116. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει ότι το Πρωτοδικείο παραβίασε την αρχή της απαγορεύσεως διακρίσεων κρίνοντας ως αντικειμενικά δικαιολογημένη τη διαφορετική μεταχείριση μεταξύ των επιχειρηματιών της Δημοκρατίας της Πολωνίας και των επιχειρηματιών των παλαιών κρατών μελών. Η διαφορετική αυτή μεταχείριση έγκειται στο γεγονός ότι ο εφαρμοζόμενος erga omnes εισαγωγικός δασμός επιβλήθηκε στα προϊόντα που τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Πολωνία πριν από την προσχώρηση αλλά τελούσαν υπό καθεστώς αναστολής την ημέρα της προσχώρησης, ενώ δεν επιβλήθηκε στα ίδια προϊόντα που είχαν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Κοινότητα των δεκαπέντε πριν από την προσχώρηση και για τα οποία δεν είχε ζητηθεί κανένας περιορισμός κατά την εξαγωγή.

117. Η Δημοκρατία της Πολωνίας διευκρινίζει ότι δεν αμφισβητεί αυτή καθαυτή την εφαρμογή διαφορετικών κανόνων στους επιχειρηματίες των παλαιών κρατών μελών και στους επιχειρηματίες των νέων κρατών μελών, αλλά την εφαρμογή διαφορετικών κανόνων χωρίς να υφίστανται λόγοι που να δικαιολογούν αντικειμενικά τη διαφορά αυτή. Αφενός, η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι ο κίνδυνος κερδοσκοπίας πήγαζε κυρίως από την αύξηση εμπορευμάτων προερχόμενων από την Πολωνία. Αφετέρου, ακόμη κι αν υποτεθεί ότι ο κίνδυνος αυτός υπήρχε, θα αρκούσε, για την αποσόβησή του, αντί να επιβληθούν υψηλότεροι erga omnes δασμοί, να διατηρηθούν για μία μεταβατική περίοδο οι δασμοί που προκύπτουν από το προτιμησιακό καθεστώς που ίσχυε στη Δημοκρατία της Πολωνίας πριν από την προσχώρηση.

v) Επί του πέμπτου λόγου αναιρέσεως, που αντλείται από παραβίαση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης

118. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει ότι, το Πρωτοδικείο, κρίνοντας, στη σκέψη 246 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η Κοινότητα δεν είχε δημιουργήσει κατάσταση ικανή να θεμελιώσει τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη της Δημοκρατίας της Πολωνίας ή των Πολωνών επιχειρηματιών, παραβίασε την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Εκτιμά ότι δεν υπήρχε δυνατότητα, βάσει του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως, να προβλεφθούν παρεκκλίσεις από τις διατάξεις του παραρτήματος IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως, οι οποίες αποτελούσαν πηγή νόμιμων προσδοκιών. Οι επιχειρηματίες που επεδείκνυαν τη συνήθη επιμέλεια δεν μπορούσαν, επομένως, να υποθέσουν ότι το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως μπορούσε να θεμελιώσει τις παρεκκλίσεις αυτές.

β) Ανάλυση

119. Προκειμένου να δοθεί η δέουσα απάντηση στο σύνολο των λόγων αναιρέσεως και των αιτιάσεων που προβάλλει η Δημοκρατία της Πολωνίας κατά της εκτιμήσεως από το Πρωτοδικείο της νομιμότητας του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003, πρέπει να έχουμε κατά νου ότι οι ανωτέρω λόγοι αναιρέσεως και οι αιτιάσεις αναφέρονται, σε γενικές γραμμές, στο ζήτημα των ορίων της εξουσιοδοτήσεως που προβλέπεται στο άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της επιχειρηματολογίας της, η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει ότι το Πρωτοδικείο έκρινε, κατά παράβαση της «ιεραρχίας των κανόνων», ότι το εν λόγω άρθρο 3 είναι νόμιμο. Πάντως, για να εκτιμηθεί συνολικώς η επιχειρηματολογία αυτή, πρέπει κατ’ αρχάς να υπομνησθεί το περιεχόμενο των εν λόγω διατάξεων.

120. Το άρθρο 3, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 1972/2003 προβλέπει, κατ’ ουσίαν, την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της επιβαρύνσεως που θεσπίζεται στο άρθρο 4 του εν λόγω κανονισμού στα γεωργικά προϊόντα που τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Κοινότητα των δεκαπέντε ή σε ένα νέο κράτος μέλος πριν από την ημερομηνία προσχώρησης και τα οποία, κατά την ημερομηνία της προσχώρησης, υπόκεινταν σε καθεστώς αναστολής, κατά παρέκκλιση, μεταξύ άλλων, από το παράρτημα IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως. Το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να λάβει, για περίοδο τριών ετών από την ημερομηνία προσχώρησης, τα αναγκαία μέτρα για τη διευκόλυνση της μετάβασης από το καθεστώς που ίσχυε στα νέα κράτη μέλη στο καθεστώς που απέρρεε από την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής.

121. Η Δημοκρατία της Πολωνίας αμφισβητεί επομένως, κατά κύριο λόγο, την εκτίμηση του Πρωτοδικείου για τα όρια της εξουσιοδότησης που παρέχεται με το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως. Η Επιτροπή, θεσπίζοντας το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003, υπερέβη τα όρια που της παρείχε το εν λόγω άρθρο 41 (40) κατά παράβαση του άρθρου αυτού (ιεραρχία των κανόνων). Το Πρωτοδικείο κακώς συμπέρανε, επομένως, ότι η δεύτερη αυτή διάταξη επέτρεπε την παρέκκλιση από τις διατάξεις της Πράξης Προσχωρήσεως που προβλέπεται στο εν λόγω άρθρο 3.

122. Η Δημοκρατία της Πολωνίας διατυπώνει, εν τέλει, στο πλαίσιο αυτό και άλλους λόγους αναιρέσεως, ειδικότερα εκείνους που αντλούνται από σφάλματα στα οποία υπέπεσε το Πρωτοδικείο κατά την εκτίμηση των επιχειρημάτων της σχετικά με παράβαση εκ μέρους της Επιτροπής των αρμοδιοτήτων της (41) και με παραβίαση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Συγκεκριμένα, αφενός, υπερβαίνοντας τα όρια της εξουσιοδότησης που της παρείχε το εν λόγω άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως, η Επιτροπή υπερέβη τις αρμοδιότητές της. Εξάλλου, αφετέρου, το άρθρο 41 δεν εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να θεσπίσει διατάξεις που παραβιάζουν την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων.

123. Έτσι, οι αιτιάσεις που στρέφονται κατά του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 και η εκτίμηση του κύρους του εκ μέρους του Πρωτοδικείου, συμπληρώνονται με ένα λόγο αναιρέσεως που αντλείται από έλλειψη αιτιολογίας, κατά παράβαση του άρθρου 253 ΕΚ, σε ευθεία σχέση με τις ανωτέρω αιτιάσεις. Η Δημοκρατία της Πολωνίας προβάλλει, κατ’ ουσίαν, ότι το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο διαπιστώνοντας ότι ο κανονισμός 1972/2003 ήταν επαρκώς αιτιολογημένος, ενώ σε καμία από τις αιτιολογικές σκέψεις του δεν εκτίθενται οι λόγοι που δικαιολογούν τη θέσπιση του άρθρου 3 κατά παρέκκλιση των διατάξεων του παραρτήματος IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως.

124. Φρονώ, επομένως, ότι πρέπει να δοθεί απάντηση στους λόγους αναιρέσεως και στα επιχειρήματα της Δημοκρατίας της Πολωνίας που προβάλλονται στο πλαίσιο της παρούσας αιτήσεως αναιρέσεως εξετάζοντας κατ’ αρχάς τη συμβατότητα του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 με τις διατάξεις του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως, καθώς και τα συμπεράσματα της εξέτασης αυτής επί των λοιπών αιτιάσεων, ενσωματώνοντας σε αυτά την ανάλυση της αιτιάσεως που αντλείται από παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως.

125. Η επιχειρηματολογία της Δημοκρατίας της Πολωνίας θέτει, υπό το πρίσμα αυτό, δύο κύρια προβλήματα τα οποία πρέπει να εξεταστούν διαδοχικά. Πρώτον, συνιστά πράγματι το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 παρέκκλιση από την Πράξη Προσχωρήσεως, και σε ποιον βαθμό; Στη συνέχεια, και αν υποτεθεί ότι αυτό πράγματι ισχύει, μπορεί η Επιτροπή να θεσπίσει διάταξη παραγώγου δικαίου παρεκκλίνουσα από διάταξη πρωτογενούς δικαίου; Ειδικότερα, μπορούσε πράγματι να θεωρηθεί ότι η θέσπιση του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 καλύπτεται από το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως; Η εξέταση αυτών των δύο προβλημάτων οδηγεί φυσιολογικά στην εξέταση του δεύτερου λόγου αναιρέσεως, που αντλείται από παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογίας.

i) Παρεκκλίνει το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 από το πρωτογενές δίκαιο;

126. Επιβάλλεται η διαπίστωση, πρώτον, ότι το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 αναφέρει ρητώς, στην πρώτη παράγραφο, ότι εφαρμόζεται «κατά παρέκκλιση» από το παράρτημα IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως και από τα άρθρα 20 και 214 του κανονισμού 2913/92.

127. Επιβάλλεται η παρατήρηση, στη συνέχεια, ότι η Επιτροπή, όχι μόνο δεν αμφισβήτησε το γεγονός αυτό, αλλά, αντιθέτως, υπερασπίζεται την άποψη ότι το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως της παρείχε την εξουσία να θεσπίσει μία τέτοια διάταξη εισάγουσα εξαίρεση.

128. Τέλος, θα ήταν σκόπιμο να υπογραμμιστεί ότι αυτό ακριβώς προκύπτει από την ανάλυση των σχετικών διατάξεων. Το παράρτημα IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως προέβλεπε, συγκεκριμένα, ότι το σύνολο των εμπορευμάτων που προέρχονταν από τα παλαιά κράτη μέλη (42) ή εισήχθησαν και τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία στα εν λόγω κράτη μέλη πριν από την προσχώρηση αλλά βρίσκονταν, κατά την ημερομηνία προσχώρησης, σε μία από τις τέσσερις αναφερόμενες καταστάσεις, δηλαδή σε προσωρινή εναπόθεση, σε είσοδο σε ελεύθερη ζώνη ή ελεύθερη αποθήκη, σε ένα από τα τελωνειακά καθεστώτα αναστολής του άρθρου 4, παράγραφος 16, στοιχεία βʹ έως ζʹ, του κανονισμού 2913/92 ή σε καθεστώς μεταφοράς, απαλλάσσονταν από όλους τους τελωνειακούς δασμούς κατά την εισαγωγή τους για ελεύθερη κυκλοφορία. Το άρθρο 3, παράγραφος 2, του κανονισμού 1972/2003 προβλέπει, αντιθέτως, για ορισμένα προϊόντα που απαριθμούνται στο άρθρο 4, παράγραφος 5, του εν λόγω κανονισμού, την εφαρμογή εισαγωγικού δασμού που ισχύει erga omnes κατά την ημερομηνία έναρξης της ελεύθερης κυκλοφορίας τους. Σε αυτό υπάγονται τα προϊόντα που τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία στα παλαιά και στα νέα κράτη μέλη πριν από την ημερομηνία προσχώρησης και εμπίπτουν, κατά την ημερομηνία της προσχώρησης, σε μία από τις τέσσερις ανωτέρω περιπτώσεις (43) . .

129. Συνάγεται, επομένως, ότι το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 εισάγει πράγματι εξαίρεση από τις διατάξεις του παραρτήματος IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως (44) .

130. Το Πρωτοδικείο έκρινε, εντούτοις, δεχόμενο τη σχετική επιχειρηματολογία της Επιτροπής, ότι το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως συνιστά κατάλληλη και επαρκή νομική βάση με την οποία παρέχεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδώσει την επίδικη διάταξη, δηλαδή, εν προκειμένω, διάταξη παραγώγου δικαίου η οποία αντίκειται ευθέως σε διατάξεις πράξεως πρωτογενούς δικαίου.

ii) Συνιστά το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως επαρκή νομική βάση για την παρέκκλιση από το πρωτογενές δίκαιο;

131. Προφανώς, η Επιτροπή δεν μπορεί να παρεκκλίνει, με μία πράξη παραγώγου δικαίου (45), από αυτά που αποφάσισαν οι συντάκτες της Πράξης Προσχωρήσεως, εκτός αν της δόθηκε η εξουσία αυτή με διάταξη που αποτελεί μέρος της εν λόγω πράξης. Δεδομένου ότι ο κανονισμός 1972/2003 εκδόθηκε με βάση τόσο το άρθρο 2, παράγραφος 3, της Συνθήκης Προσχωρήσεως όσο και το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως, πρέπει να εξεταστεί αν οι διατάξεις αυτές παρείχαν πράγματι στην Επιτροπή την εξουσία να θεσπίσει μέτρα όπως αυτά του άρθρου 3 του εν λόγω κανονισμού.

132. Το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως αποτελεί μέρος ενός συνόλου διατάξεων που απαριθμούνται ρητώς στο άρθρο 2, παράγραφος 3, της Συνθήκης Προσχωρήσεως, διάταξη η οποία προβλέπει τη δυνατότητα των οργάνων της Ένωσης να θεσπίσουν, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 2, παράγραφος 2, της εν λόγω Συνθήκης και, επομένως, πριν από την έναρξη ισχύος της, τα μέτρα που αναφέρονται στις εν λόγω διατάξεις.

133. Η Επιτροπή είχε λοιπόν την εξουσία να θεσπίσει, πριν από την προσχώρηση, τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως. Το ερώτημα που τίθεται αμέσως μετά είναι ποια μπορούν να είναι τα μέτρα αυτά.

134. Το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως προβλέπει ότι η Επιτροπή μπορεί, για περίοδο τριών ετών από την ημερομηνία προσχώρησης, να λάβει τα «μεταβατικά μέτρα [που] είναι αναγκαία για να διευκολυνθεί η μετάβαση από το καθεστώς που εφαρμόζεται σήμερα στα νέα κράτη μέλη στο καθεστώς που προκύπτει από την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής», «υπό τους όρους που προβλέπονται στην Πράξη [Προσχωρήσεως]», συμπεριλαμβανομένων επομένως των όρων που προβλέπονται στο παράρτημα IV, κεφάλαιο 5.

135. Έτσι, η διάταξη αυτή παρέχει στην Επιτροπή την εξουσία, κατά πολύ γενικό τρόπο, να λάβει μέτρα τα οποία ορίζονται κυρίως από τον σκοπό τους, χωρίς να προσδιορίζονται με κάποιον άλλο τρόπο («αναγκαία […] μέτρα»). Μπορεί η εξουσία αυτή να θεωρηθεί ως αρκούντως ευρεία ώστε να συμπεριλαμβάνει και τη λήψη μέτρων που παρεκκλίνουν από το πρωτογενές δίκαιο;

136. Πρέπει, πρώτον, να υπογραμμιστεί ο εξαιρετικός χαρακτήρας, υπό την ουσιαστική έννοια του όρου, μίας γενικής ρήτρας που επιτρέπει σε θεσμικό όργανο να θεσπίσει διατάξεις οι οποίες δεν προσδιορίζονται συγκεκριμένα και οι οποίες παρεκκλίνουν από το πρωτογενές δίκαιο. Από την άποψη αυτή, ευλόγως διερωτάται κανείς αν διάταξη διατυπωθείσα όπως το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως μπορεί να ερμηνευθεί ως θεσπίζουσα μία τέτοια ρήτρα εξουσιοδότησης. Ωστόσο, φρονώ ότι δεν είναι αναγκαίο να επιλυθεί το ζήτημα αυτό ριζικά και οριστικά. Για την επίλυση του τεθέντος στην παρούσα υπόθεση ζητήματος αρκεί να οριστεί ότι κάθε παρέκκλιση από το πρωτογενές δίκαιο η οποία στηρίζεται, όπως εν προκειμένω, σε μη καθοριζόμενη συγκεκριμένα εξουσιοδότηση, όπως αυτή του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως, πρέπει, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, να ερμηνεύεται συσταλτικώς, λαμβανομένων υπόψη του γράμματος, του επιδιωκόμενου σκοπού και του πλαισίου εντός του οποίου εντάσσονται οι διατάξεις που τη θεσπίζουν (46) .

137. Ακριβώς στο στάδιο αυτό αναφαίνεται η σημασία της ειδικής αιτιολογίας που προέβαλε το θεσμικό όργανο για να δικαιολογήσει τη λήψη των μέτρων τα οποία περιλαμβάνει πράξη θεσπισθείσα βάσει του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως, δηλαδή τους λόγους που εκθέτουν τον σκοπό των μέτρων, ειδικότερα την αναγκαιότητά τους και εν τέλει, την αναλογικότητά τους.

138. Εφόσον, όπως μόλις υπομνήσθηκε, το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως δεν περιέχει καμία γενική ρήτρα που να εξουσιοδοτεί σαφώς και ρητώς την Επιτροπή να θεσπίσει διατάξεις παράγωγου δικαίου κατά παρέκκλιση από διατάξεις πρωτογενούς δικαίου, ήταν τουλάχιστον απαραίτητο ένα μέτρο που εισάγει εξαιρέσεις από το πρωτογενές δίκαιο, όπως αυτό που προβλέπεται στο άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003, να συνοδεύεται από ρητή και πειστική αιτιολογία που να αποδεικνύει με βεβαιότητα ότι η εν λόγω παρέκκλιση ήταν όχι μόνον αναγκαία αλλά και απαραίτητη για την επίτευξη του σκοπού της εν λόγω διατάξεως.

139. Το Δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να ασκήσει έλεγχο για το κατά πόσον οι διατάξεις πράξεως που θεσπίσθηκε από την Επιτροπή βάσει του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως είναι οι προσήκουσες σε σχέση με τον επιδιωκόμενο από την πράξη αυτή σκοπό μόνον υπό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω όργανο εξέθεσε, στις αιτιολογικές σκέψεις της εν λόγω πράξης, τους λόγους που δικαιολογούν τις διατάξεις αυτές (47) . Τελικώς, στην Επιτροπή και μόνον εναπόκειτο να καθορίσει, υπό τον έλεγχο του Δικαστηρίου, εάν και σε ποιο βαθμό η θέσπιση μεταβατικών μέτρων, όπως τα επίδικα, ήταν αναγκαία για τη διευκόλυνση της μετάβασης.

iii) Ήταν επαρκώς κατά νόμο αιτιολογημένη η θέσπιση του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003;

140. Όπως προκύπτει από πάγια νομολογία, την οποία συνόψισε εξαιρετικά το Πρωτοδικείο στις σκέψεις 214 έως 217 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η επιβαλλόμενη από το άρθρο 253 ΕΚ αιτιολογία πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της οικείας πράξεως και πρέπει να διαφαίνεται από αυτήν κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο η συλλογιστική της κοινοτικής αρχής που εκδίδει την προσβαλλόμενη πράξη, κατά τρόπο που να καθιστά δυνατό στους ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη του μέτρου και στο αρμόδιο δικαιοδοτικό όργανο να ασκεί τον έλεγχό του. Η αιτιολογία δεν απαιτείται να διασαφηνίζει όλα τα ουσιώδη πραγματικά και νομικά στοιχεία, δεδομένου ότι το ζήτημα αν η αιτιολογία μιας πράξεως ικανοποιεί τις απαιτήσεις του άρθρου 253 ΕΚ πρέπει να εκτιμάται όχι μόνο βάσει του περιεχομένου της αλλά και του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται, καθώς και του συνόλου των κανόνων δικαίου που διέπουν το σχετικό θέμα. Όταν πρόκειται για πράξη γενικής ισχύος, η αιτιολογία μπορεί να περιορίζεται στο να αναφέρει, αφενός, την όλη κατάσταση που οδήγησε στην έκδοσή της και, αφετέρου, τους γενικούς σκοπούς που επιδιώκει. Εξάλλου, αν η γενικής ισχύος πράξη αποκαλύπτει την ουσία του επιδιωκόμενου από το κοινοτικό όργανο σκοπού, θα ήταν υπερβολικό να απαιτηθεί ειδική αιτιολογία για καθεμία από τις τεχνικές επιλογές στις οποίες προέβη (48) .

141. Εν προκειμένω, όπως ορθώς παρατήρησε η Δημοκρατία της Πολωνίας, το Πρωτοδικείο έκρινε ότι η Επιτροπή δεν είχε υποχρέωση να αιτιολογήσει «ειδικώς» την αναγκαιότητα των μέτρων του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003, στον βαθμό που αυτά αποτελούσαν απλώς μία «τεχνικής φύσεως επιλογή» με σκοπό να εξασφαλιστεί η πρακτική αποτελεσματικότητα του άρθρου 4 του εν λόγω κανονισμού, εφόσον οι αιτιολογικές σκέψεις του εν λόγω κανονισμού προσδιόριζαν «ρητώς», αφενός, τη συνολική κατάσταση που είχε οδηγήσει στην έκδοση του ίδιου κανονισμού και, αφετέρου, τον σκοπό της πρόληψης της δημιουργίας πλεοναζόντων αποθεμάτων και την ανάγκη καθιέρωσης συστήματος δασμολόγησης των αποθεμάτων αυτών.

142. Η επιχειρηματολογία της Δημοκρατίας της Πολωνίας εγείρει δύο ζητήματα, από τα οποία το πρώτο αφορά τον χαρακτηρισμό των μέτρων του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 και το δεύτερο, το οποίο συνδέεται στενά με το πρώτο, αφορά την έκταση της υποχρέωσης αιτιολογίας που υπείχε η Επιτροπή. Συγκεκριμένα, και όπως προέβαλε η Δημοκρατία της Πολωνίας, η έλλειψη ειδικής αιτιολογίας μπορεί να γίνει δεκτή, βάσει της νομολογίας του Δικαστηρίου, μόνον εάν η λήψη των μέτρων του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 αποτελεί πράγματι μία τεχνικής φύσεως επιλογή (49) .

143. Εντούτοις, δύσκολα μπορεί να γίνει δεκτό ότι οι διατάξεις μιας πράξης παράγωγου δικαίου που παρεκκλίνουν από τις διατάξεις μιας πράξης πρωτογενούς δικαίου μπορούν να αναλυθούν ως αποτελούσες απλώς τεχνικής φύσεως επιλογή. Αντιθέτως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι μια τέτοια κατάσταση μπορεί να καλυφθεί από άλλη διάταξη πρωτογενούς δικαίου, η εν λόγω κατάσταση πρέπει, ακριβώς για τον λόγο αυτό, να αποτελέσει αντικείμενο ειδικής αιτιολογίας, σαφούς και εμπεριστατωμένης.

144. Επομένως, η Επιτροπή όφειλε να εκθέσει με σαφήνεια τους λόγους για τους οποίους θεωρούσε ότι ήταν απαραίτητο να επιβληθεί δασμός εφαρμοζόμενος erga omnes επί των εμπορευμάτων για τα οποία προβλεπόταν, με την Πράξη Προσχωρήσεως, η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, υπό ορισμένες προϋποθέσεις αποδείξεως της προελεύσεώς τους, χωρίς την επιβολή δασμών. Τούτο ίσχυε κατά μείζονα λόγο διότι οι θεσπισθείσες διατάξεις, αφενός, παρεξέκλιναν αισθητά από την πρακτική που ακολουθούσαν μέχρι τότε τα θεσμικά όργανα σε παρόμοιες περιπτώσεις (50) και, αφετέρου, εκδόθηκαν και δημοσιεύθηκαν ενώ οι κυρίως αποδέκτες τους ήταν επιχειρηματίες κρατών που δεν ήσαν ακόμη μέλη της Ένωσης.

145. Πρέπει να υπομνησθεί ότι το Δικαστήριο έχει ήδη κρίνει, αν και σε τελείως διαφορετικό πλαίσιο, ότι απόφαση που περιέχει την πρώτη εκδήλωση μιας νέας και σημαντικής πολιτικής και παρεκκλίνει αισθητά από την προγενέστερη πάγια πρακτική λήψεως αποφάσεων πρέπει να αιτιολογείται ρητώς (51) .

146. Πάντως, εν προκειμένω, οι αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού 1972/2003 δεν περιλαμβάνουν κανένα σχετικό στοιχείο, αλλά επαναλαμβάνουν απλώς αιτιολογικές σκέψεις οι οποίες, δεν είναι όπως είχε εντελώς όμοιες με τις αιτιολογικές σκέψεις που περιλαμβάνονται σε παρόμοιους κανονισμούς που εκδόθηκαν στις προαναφερθείσες προηγούμενες διευρύνσεις, εντούτοις περιέχουν τα ίδια στοιχεία, ενώ οι εν λόγω κανονισμοί δεν περιελάμβαναν διατάξεις αντίστοιχες με τις διατάξεις του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003.

147. Πρέπει ειδικότερα να υπογραμμιστεί ότι η τρίτη αιτιολογική σκέψη του εν λόγω κανονισμού ουδόλως αναφέρει την ανάγκη να εξασφαλιστεί η πρακτική αποτελεσματικότητα της επιβαρύνσεως που προβλέπει το άρθρο 4 του ίδιου κανονισμού, γεγονός το οποίο το Πρωτοδικείο έκρινε ως καθοριστικό για την απόρριψη του αντλούμενου από ανεπαρκή αιτιολογία λόγου ακυρώσεως τον οποίο προέβαλε η Δημοκρατία της Πολωνίας στο πλαίσιο της προσφυγής της πρωτοδίκως.

148. Από την προεκτεθείσα ανάλυση προκύπτει ότι το Πρωτοδικείο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 δεν ήταν άκυρο μολονότι παρεξέκλινε από τις διατάξεις του παραρτήματος IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως, χωρίς να αναφέρονται ρητώς στις αιτιολογικές σκέψεις του εν λόγω κανονισμού οι λόγοι που δικαιολογούσαν ειδικώς την ανάγκη της παρέκκλισης αυτής.

149. Υπό τις συνθήκες αυτές, το Δικαστήριο δεν έχει τη δυνατότητα να ασκήσει τον έλεγχό του όσον αφορά τη συμβατότητα των κατά τον τρόπο αυτόν θεσπισθέντων μέτρων με τις διατάξεις του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως και όσον αφορά το κατά πόσον, επομένως, τα εν λόγω μέτρα ελήφθησαν σύμφωνα με τις εξουσίες που παρέχει στην Επιτροπή η διάταξη αυτή (52) .

150. Πρέπει επίσης να προστεθεί ότι η εκτίμηση του Πρωτοδικείου όσον αφορά τα επιχειρήματα της Δημοκρατίας της Πολωνίας, κατά την οποία το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 παραβιάζει την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, υπόκειται στην ίδια κριτική.

151. Συγκεκριμένα, πρέπει να διευκρινιστεί ως προς το σημείο αυτό ότι, κατά πάγια νομολογία, τα θεσμικά όργανα της Ένωσης οφείλουν, όπως και τα κράτη μέλη, να εφαρμόζουν τις διατάξεις της Συνθήκης περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, και ιδίως το άρθρο 25 ΕΚ (53) . Πάντως, ακόμη και αν το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως μπορεί να ερμηνευθεί ως παρέχον στην Επιτροπή την εξουσία να θεσπίσει διατάξεις που παραβιάζουν την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, οι διατάξεις αυτές δεν μπορούν, εν πάση περιπτώσει, να θεσπιστούν χωρίς ρητή αιτιολόγηση.

152. Υπό τις συνθήκες αυτές παρέλκει η εξέταση του τέταρτου και πέμπτου λόγου αναιρέσεως που προέβαλε η Δημοκρατία της Πολωνίας, οι οποίοι αφορούν, αντιστοίχως, παραβίαση της αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων λόγω ιθαγένειας και της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης.

V – Όσον αφορά την εξέταση της προσφυγής πρωτοδίκως

153. Από το άρθρο 61, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκύπτει ότι, όταν η αίτηση αναιρέσεως είναι βάσιμη, το Δικαστήριο μπορεί είτε να αποφανθεί το ίδιο οριστικά επί της διαφοράς, όταν αυτή είναι ώριμη προς εκδίκαση, είτε να αναπέμψει την υπόθεση ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου για να την κρίνει εκείνο.

154. Το Δικαστήριο έχει στη διάθεσή του, όπως θα δούμε, τα αναγκαία στοιχεία για να αποφανθεί οριστικά, τόσο επί της ενστάσεως απαραδέκτου που προέβαλε η Επιτροπή κατά τη διαδικασία ενώπιον του Πρωτοδικείου (54) όσο και επί της ουσίας της προσφυγής της Δημοκρατίας της Πολωνίας, παρά τη διαδικαστική ιδιαιτερότητα που εξέθεσα στην εισαγωγή των προτάσεών μου.

Επί του παραδεκτού της προσφυγής κατά του κανονισμού 1972/2003

155. Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η προσφυγή της Δημοκρατίας της Πολωνίας, η οποία κατατέθηκε στη Γραμματεία του νυν Γενικού Δικαστηρίου στις 28 Ιουνίου 2004, δεν είναι εκπρόθεσμη, ότι, συνεπώς, η ένσταση απαραδέκτου της Επιτροπής, στο πλαίσιο της οποίας η Επιτροπή επικαλέστηκε απλώς την εκπρόθεσμη άσκηση, πρέπει να απορριφθεί και ότι, επομένως, η προσφυγή της Δημοκρατίας της Πολωνίας πρέπει, στον βαθμό που στρέφεται κατά του κανονισμού 1972/2003, να κριθεί παραδεκτή.

Επί της ουσίας της προσφυγής κατά του κανονισμού 1972/2003, όπως έχει τροποποιηθεί από τον κανονισμό 735/2004

156. Η Δημοκρατία της Πολωνίας ζητεί από το Δικαστήριο να αποφανθεί οριστικώς επί της ουσίας, κατά το άρθρο 61 του Οργανισμού του Δικαστηρίου, και ζητεί την ακύρωση των άρθρων 3 και 4, παράγραφοι 3 και 5, όγδοη περίπτωση, του κανονισμού 1972/2003, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί, μεταξύ άλλων, από τον κανονισμό 735/2004. Διευκρινίζει ότι εμμένει πλήρως, στην περίπτωση που το Δικαστήριο δεχθεί να αποφανθεί οριστικώς, σε όλες τις αιτιάσεις και τα επιχειρήματα που προέβαλε με την προσφυγή της και με το υπόμνημα απαντήσεώς της πρωτοδίκως.

157. Όπως υπογράμμισα στην εισαγωγή των προτάσεών μου, η παρούσα υπόθεση παρουσιάζει μία ιδιαιτερότητα, η οποία θέτει το Δικαστήριο ενώπι ον περιπτώσεως η οποία δεν έχει αντιμετωπισθεί μέχρι τώρα σε κατ’ αναίρεση δίκη, στον βαθμό που το νυν Γενικό Δικαστήριο, ενώ απέρριψε ως απαράδεκτη προσφυγή στρεφόμενη κατά του κανονισμού 1972/2003, εξέτασε ωστόσο τη νομιμότητα των κυρίων διατάξεών του, μέσω της εξετάσεως των αιτιάσεων που προβλήθηκαν κατά του κανονισμού 735/2004 που τον τροποποίησε.

158. Μπορεί, επομένως, το Δικαστήριο να αποφανθεί οριστικώς επί των διαφόρων αιτιάσεων που προέβαλε η Δημοκρατία της Πολωνίας κατά του κανονισμού 1972/2003 στο πλαίσιο της πρωτοδίκως εκδικασθείσας προσφυγής;

159. Στην πραγματικότητα, το ζήτημα θα μπορούσε να τεθεί εάν, στο πλαίσιο της εξετάσεως του κύρους του κανονισμού 735/2004, είχε εξεταστεί μέρος μόνον των αιτιάσεων κατά του κανονισμού 1972/2003 και μόνο για το μέρος εκείνο των αιτιάσεων που δεν θα είχε εξεταστεί.

160. Ωστόσο, από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Πρωτοδικείο εξέτασε το σύνολο των αιτιάσεων κατά του κανονισμού 1972/2003. Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να θεωρηθεί ότι η υπόθεση είναι ώριμη προς εκδίκαση.

161. Εν προκειμένω, από την ανάλυση των λόγων αναιρέσεως προκύπτει ότι το άρθρο 3 του κανονισμού 1972/2003 πρέπει να ακυρωθεί στον βαθμό που θεσπίσθηκε κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις του παραρτήματος IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως, χωρίς να αναφέρονται ρητώς στις αιτιολογικές σκέψεις του εν λόγω κανονισμού οι λόγοι που δικαιολογούν ειδικώς την αναγκαιότητα της παρέκκλισης αυτής.

162. Υπό τις συνθήκες αυτές, παρέλκει η εξέταση των λοιπών λόγων ακυρώσεως που στρέφονται κατά του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003 τους οποίους προέβαλε η Δημοκρατία της Πολωνίας στο πλαίσιο της προσφυγής της πρωτοδίκως και οι οποίοι αντλούνται, αντιστοίχως, από παραβίαση των αρχών της απαγόρευσης των διακρίσεων λόγω ιθαγένειας και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Παρέλκει επίσης η εξέταση του λόγου που αντλείται από κατάχρηση εξουσίας, για τον οποίο η Δημοκρατία της Πολωνίας ρητώς δήλωσε ότι δεν προβάλλει κατ’ αναίρεση αλλά τον οποίο εν πάση περιπτώσει δεν απέσυρε από το σύνολο των λοιπών λόγων ακυρώσεως που είχε προβάλει στο πλαίσιο της προσφυγής της ενώπιον του Πρωτοδικείου (55) .

VI – Πρόταση

163. Επομένως, προτείνω στο Δικαστήριο να εκδώσει απόφαση με το ακόλουθο διατακτικό:

1) Αναιρεί την απόφαση του Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 10ης Ιουνίου 2009, T-257/04, Πολωνία κατά Επιτροπής.

2) Απορρίπτει την ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενώπιον του Πρωτοδικείου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

3) Διαγράφει το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) 1972/2003, για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων όσον αφορά τις συναλλαγές γεωργικών προϊόντων λόγω της προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λεττονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

4) Απορρίπτει την προσφυγή με αίτημα την ακύρωση του κανονισμού 1972/2003 κατά τα λοιπά.

(1) .

(2) – Απόφαση του Πρωτοδικείου της 10ης Ιουνίου 2009, T-257/04, Πολωνία κατά Επιτροπής (Συλλογή 2009, σ. II-1545, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση).

(3) – Αίτηση αναιρέσεως κατά της διατάξεως του νυν Γενικού Δικαστηρίου της 10ης Ιουνίου 2009, T-258/04, Πολωνία κατά Επιτροπής.

(4) – Κανονισμός για τη θέσπιση μεταβατικών μέτρων όσον αφορά τις συναλλαγές γεωργικών προϊόντων λόγω της προσχώρησης της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Εσθονίας, της Κύπρου, της Λεττονίας, της Λιθουανίας, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Πολωνίας, της Σλοβενίας και της Σλοβακίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ L 293, σ. 3), στο εξής: κανονισμός 1972/2003.

(5) – ΕΕ L 39, σ. 213.

(6) – ΕΕ L 114, σ. 13.

(7) – Απόφαση της 18ης Οκτωβρίου 2007, C-299/05, Επιτροπή κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (Συλλογή 2007, σ. I-8695, σκέψεις 29 και 30).

(8) – Βλ., ενδεικτικά, αποφάσεις της 2ας Οκτωβρίου 1997, C-259/95, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου (Συλλογή 1997, σ. I-5303)· της 27ης Νοεμβρίου 1997, C-27/96, Danisco Sugar (Συλλογή 1997, σ. I-6653)· της 15ης Ιανουαρίου 2002, C-179/00, Weidacher (Συλλογή 2002, σ. I-501)· της 28ης Νοεμβρίου 2006, C-413/04, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου (Συλλογή 2006, σ. I-11221)· της 11ης Δεκεμβρίου 2007, C-161/06, Skoma-Lux (Συλλογή 2007, σ. I-10841)· της 4ης Ιουνίου 2009, C-560/07, Balbiino (Συλλογή 2009, σ. I-4447)· της 29ης Οκτωβρίου 2009, C-140/08, Rakvere Lihakombinaat (Συλλογή 2009, σ. I-10533), και της 29ης Ιουλίου 2010, C-248/09, Pakora Pluss (Συλλογή 2010, σ. Ι-7701).

(9) – Συνθήκη μεταξύ του Βασιλείου του Βελγίου, του Βασιλείου της Δανίας, της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, της Ελληνικής Δημοκρατίας, του Βασιλείου της Ισπανίας, της Γαλλικής Δημοκρατίας, της Ιρλανδίας, της Ιταλικής Δημοκρατίας, του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου, του Βασιλείου των Κάτω Χωρών, της Δημοκρατίας της Αυστρίας, της Πορτογαλικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Φινλανδίας, του Βασιλείου της Σουηδίας, του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας (κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης), και της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Λεττονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Μάλτας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας, της Σλοβακικής Δημοκρατίας, για την προσχώρηση της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Λεττονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Μάλτας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας και της Σλοβακικής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ 2003, L 236, σ. 17, στο εξής: Συνθήκη Προσχωρήσεως).

(10) – Πράξη περί των όρων προσχωρήσεως της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Λεττονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Μάλτας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας και της Σλοβακικής Δημοκρατίας και των προσαρμογών των Συνθηκών επί των οποίων βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ 2003, L 236, σ. 33, στο εξής: Πράξη Προσχωρήσεως).

(11) – Βλ., ενδεικτικά, κανονισμός (ΕΟΚ) 57/81 της Επιτροπής, της 1ης Ιανουαρίου 1981, περί λήψεως μεταβατικών μέτρων, λόγω της προσχωρήσεως της Ελλάδας, όσον αφορά τις συναλλαγές των γεωργικών προϊόντων (ΕΕ L 4, σ. 43), τον οποίο αφορούσε η απόφαση της 9ης Ιανουαρίου 1990, C-337/88, SAFA (Συλλογή 1990, σ. I-1)· κανονισμός (ΕΟΚ) 410/86 της Επιτροπής, της 24ης Φεβρουαρίου 1986, σχετικά με τα μεταβατικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν, λόγω της προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, όσον αφορά τις συναλλαγές γεωργικών προϊόντων (ΕΕ L 46, σ. 13)· κανονισμός (ΕΚ) 3108/94 της Επιτροπής, της 19ης Δεκεμβρίου 1994, σχετικά με τα μεταβατικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν, λόγω της προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας, όσον αφορά το εμπόριο γεωργικών προϊόντων (ΕΕ L 328, σ. 42), τον οποίο αφορούσε η προπαρατεθείσα απόφαση Weidacher.

(12) – Το άρθρο 2, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης Προσχωρήσεως ορίζει ότι αυτή «αρχίζει να ισχύει την 1η Μαΐου 2004, υπό τον όρον ότι όλα τα έγγραφα επικύρωσης θα έχουν κατατεθεί πριν από την ημερομηνία αυτή».

(13) – Το άρθρο 10 του κανονισμού αυτού διευκρινίζει ότι αρχίζει να ισχύει, κατά το άρθρο 2, παράγραφος 3, της Συνθήκης Προσχωρήσεως, υπό την αίρεση, και κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος, της Συνθήκης Προσχωρήσεως και ότι εφαρμόζεται, κατά το άρθρο 41 της Πράξης Προσχωρήσεως, μέχρι τις 30 Απριλίου 2007.

(14) – ΕΕ L 302, σ. 1.

(15) – Απόφαση Πολωνία κατά Συμβουλίου (Συλλογή 2007, σ. I-8925).

(16) – Σκέψεις 34 έως 38 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(17) – Σκέψεις 38, 62 και 63 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(18) – Σκέψεις 40 έως 42 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(19) – Σκέψεις 43 και 44 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(20) – Σκέψεις 45 έως 48 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(21) – Σκέψεις 49 έως 62 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(22) – Σκέψη 47 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(23) – Προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου.

(24) – Σκέψη 73 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(25) – Προπαρατεθείσα (σκέψη 89).

(26) – Σκέψεις 32 έως 63 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(27) – Σκέψεις 80 έως 249 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(28) – ΕΕ L 9, σ. 8.

(29) – Θα ήθελα επίσης να παραπέμψω, συναφώς, στην ανάλυση που έκανα στα σημεία 44 έως 52 των προτάσεών μου στην υπόθεση C-336/09 P.

(30) – Σκέψεις 80 έως 136 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(31) – Σκέψεις 137 έως 160 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(32) – Σκέψεις 161 έως 249 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(33) – Σκέψεις 108 έως 110 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

(34) – Προπαρατεθείσα.

(35) – Απόφαση της 11ης Ιουλίου 1989, 265/87, Schräder HS Kraftfutter (Συλλογή 1989, σ. 2237, σκέψη 21).

(36) – Βλ., συναφώς, αποφάσεις, Schräder HS Kraftfutter, προπαρατεθείσα (σκέψη 22)· της 5ης Μαΐου 1998, C-157/96, National Farmers’ Union κ.λπ. (Συλλογή 1998, σ. I-2211, σκέψη 61), καθώς και Weidacher, προπαρατεθείσα (σκέψη 26).

(37) – Συναφώς, πρέπει να τονισθεί, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας J. Mischo με τις προτάσεις του στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση Weidacher (προπαρατεθείσα, σκέψεις 53 και 54), ο συμπληρωματικός χαρακτήρας, αφενός, της επιβολής επιβάρυνσης, με τον κανονισμό 1972/2003, επί των πλεονασματικών αποθεμάτων και, αφετέρου, της υποχρέωσης εξαλείψεως των μη φυσιολογικών αποθεμάτων των προϊόντων που προβλέπει το παράρτημα IV, κεφάλαιο 4, της Πράξης Προσχωρήσεως. Η διαφορά μεταξύ των δύο μηχανισμών έγκειται, όπως υπογράμμισαν με τα υπομνήματά τους η Δημοκρατία της Πολωνίας και η Επιτροπή στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον του Πρωτοδικείου, στο πεδίο εφαρμογής τους. Συγκεκριμένα, τα μη φυσιολογικά αποθέματα που πρέπει να εξαφανιστούν εκτιμώνται στην κλίμακα των κρατών μελών, σε μακροοικονομικό επίπεδο, ενώ η υποχρέωση καταβολής επιβάρυνσης επί των πλεοναζόντων αποθεμάτων επιβάλλεται στους κατόχους τους, δηλαδή σε μικροοικονομικό επίπεδο.

(38) – Πρέπει να υπομνησθεί ότι το άρθρο 1, παράγραφος 8, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 735/2004 προέβλεπε επίσης την αφαίρεση ορισμένων προϊόντων.

(39) – Σκέψη 87.

(40) – Η Δημοκρατία της Πολωνίας επικαλείται επίσης τυπικώς παράβαση του άρθρου 22 της Πράξης Προσχωρήσεως, χωρίς όμως να παρουσιάζει συναφώς αυτοτελή επιχειρηματολογία. Λαμβανομένου υπόψη του γράμματος της διατάξεως αυτής, η οποία προβλέπει ότι «[τ]α μέτρα που απαριθμούνται στο παράρτημα IV [της Πράξης Προσχωρήσεως] εφαρμόζονται υπό τους όρους που προβλέπονται στο εν λόγω παράρτημα», η Δημοκρατία της Πολωνίας υποστηρίζει με την επιχειρηματολογία της ότι η παράβαση του άρθρου 41 της Πράξης Προσχωρήσεως συνεπάγεται ipso facto παράβαση του άρθρου 22 της εν λόγω Πράξης.

(41) – Πρέπει να διευκρινιστεί ότι, με την αίτηση αναιρέσεως, η Δημοκρατία της Πολωνίας τόνισε ρητώς ότι δεν επιθυμούσε να προσβάλει το τελευταίο τμήμα της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως (σκέψεις 250 έως 255) που αφορά το ζήτημα της κατάχρησης εξουσίας εκ μέρους της Επιτροπής.

(42) – Βλ., συναφώς, τον ορισμό των «κοινοτικών εμπορευμάτων» που δίδεται στο σημείο 2 του παραρτήματος IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως.

(43) – Το άρθρο 3, παράγραφος 3, του κανονισμού 1972/2003 προβλέπει ότι τα προϊόντα που προέρχονται από τρίτες χώρες και βρίσκονται σε καθεστώς τελειοποίησης προς επανεξαγωγή (άρθρο 4, παράγραφος 16, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 2913/92) ή βρίσκονται σε καθεστώς προσωρινής εισδοχής (άρθρο 4, παράγραφος 16, στοιχείο στʹ, του κανονισμού 2913/92) βαρύνονται με τον εισαγωγικό δασμό που εφαρμόζεται κατά την ημερομηνία έναρξης της ελεύθερης κυκλοφορίας προϊόντων προερχόμενων από τρίτες χώρες.

(44) – Το Δικαστήριο είχε εξάλλου την ευκαιρία να διαπιστώσει, όσον αφορά τα εμπορεύματα που βρίσκονται σε διαδικασία μεταφοράς εντός της διευρυμένης Κοινότητας κατά την ημερομηνία της προσχώρησης, ότι εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του εν λόγω παραρτήματος IV, κεφάλαιο 5, της Πράξης Προσχωρήσεως, έχει εφαρμογή το καθεστώς που προβλέπεται στην εν λόγω Πράξη και αποκλείονται τα λοιπά τελωνειακά καθεστώτα. Βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Pakora Pluss (σκέψεις 28 έως 32).

(45) – Απόφαση της 11ης Σεπτεμβρίου 2003, C-445/00, Αυστρία κατά Συμβουλίου (Συλλογή 2003, σ. I-8549, σκέψη 62).

(46) – Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 20ής Μαΐου 2010, C-352/08, Modehuis A. Zwijnenburg (Συλλογή 2010, σ. I-4303, σκέψη 46).

(47) – Βλ., π.χ., απόφαση της 1ης Απριλίου 1993, C-260/91 και C-261/91, Diversinte και Iberlacta (Συλλογή 1993, σ. I-1885, σκέψεις 12-13).

(48) – Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 7ης Σεπτεμβρίου 2006, C-310/04, Ισπανία κατά Συμβουλίου (Συλλογή 2006, σ. I-7285, σκέψεις 57 έως 59).

(49) – Απόφαση της 28ης Ιουλίου 2011, C-309/10, Agrana Zucker (Συλλογή 2011, σ. Ι-7333, σκέψεις 37 έως 39).

(50) – Βλ., συναφώς τους προαναφερθέντες κανονισμούς 57/81, 410/86 και 3108/94, τους οποίους παρέθεσε η ίδια η Επιτροπή απαντώντας στο αίτημα που της απηύθυνε το Πρωτοδικείο καλώντας την να του κοινοποιήσει τα μέτρα που είναι παρεμφερή με εκείνα του άρθρου 3 του κανονισμού 1972/2003.

(51) – Απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου 2008, C-295/07 P, Επιτροπή κατά Département du Loiret (Συλλογή 2008, σ. I-9363, σκέψεις 44 έως 49)· a contrario, απόφαση της 30ής Σεπτεμβρίου 2003, C-57/00 P και C-61/00 P, Freistaat Sachsen κ.λπ. κατά Επιτροπής (Συλλογή 2003, σ. I-9975).

(52) – Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Diversinte και Iberlacta (προπαρατεθείσα, σκέψη 13).

(53) – Βλ. αποφάσεις της 20ής Απριλίου 1978, 80/77 και 81/77, Les Commissionnaires Réunis κατά Receveur des Douanes (Συλλογή τόμος 1978, σ. 315)· της 13ης Δεκεμβρίου 1983, 218/82, Επιτροπή κατά Συμβουλίου (Συλλογή 1983, σ. 4063)· της 29ης Φεβρουαρίου 1984, 37/83, Rewe-Zentrale (Συλλογή 1984, σ. 1229, σκέψη 18)· της 17ης Μαΐου 1984, 15/83, Denkavit Nederland (Συλλογή 1984, σ. 2171, σκέψη 15).

(54) – Βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 15ης Μαΐου 2003, C-193/01 P, Πιτσιόρλας κατά Συμβουλίου και ΕΚΤ (Συλλογή 2003, σ. I-4837, σκέψη 32)· της 17ης Ιουλίου 2008, C-521/06 P, Αθηναϊκή Τεχνική κατά Επιτροπής (Συλλογή 2008, σ. I-5829, σκέψη 66)· της 9ης Ιουλίου 2009, C-319/07 P, 3F κατά Επιτροπής (Συλλογή 2009, σ. I-5963, σκέψη 99), καθώς και της 18ης Νοεμβρίου 2010, C-322/09 P, NDSHT κατά Επιτροπής (Συλλογή 2010, σ. Ι-11911, σκέψεις 65 και 66).

(55) – Βλ. ανωτέρω, υποσημείωση 41 των παρουσών προτάσεων.