|
1.10.2020 |
GA |
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh |
74 |
Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – An Ciste um Aistriú Cóir
|
I. MOLTAÍ LE hAGHAIDH LEASUITHE
Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Ciste um Aistriú Cóir
COM(2020) 22 final
Leasú 1
Aithris 13
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
|
Chun solúbthacht a sholáthar le haghaidh clársceidealú acmhainní CUAC faoi sprioc na hInfheistíochta le haghaidh fáis agus post, ba cheart go mbeadh sé indéanta clár neamhspleách CUAC a ullmhú nó acmhainní CUAC a chlársceidealú i dtosaíocht thiomnaithe amháin nó níos mó laistigh de chlár a fhaigheann tacaíocht ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), ó Chiste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+) nó ón gCiste Comhtháthaithe. I gcomhréir le hAirteagal 21a de Rialachán (AE) [RFC nua], ba cheart acmhainní CUAC a threisiú le maoiniú comhlántach ó CFRE agus ó CSE+. Ba cheart do na méideanna faoi seach a aistrítear ó CFRE agus ó CSE+ a bheith ag teacht leis na cineálacha oibríochtaí a leagtar amach sna pleananna críochacha um aistriú cóir. |
Chun solúbthacht a sholáthar le haghaidh clársceidealú acmhainní CUAC faoi sprioc na hInfheistíochta le haghaidh fáis agus post, ba cheart go mbeadh sé indéanta clár neamhspleách CUAC a ullmhú nó acmhainní CUAC a chlársceidealú i dtosaíocht thiomnaithe amháin nó níos mó laistigh de chlár a fhaigheann tacaíocht ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), ó Chiste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+) nó ón gCiste Comhtháthaithe. I gcomhréir le hAirteagal 21a de Rialachán (AE) [RFC nua], d’fhéadfaí acmhainní CUAC a threisiú le maoiniú comhlántach ó CFRE agus ó CSE+. Ba cheart do na méideanna faoi seach a aistrítear ó CFRE agus ó CSE+ a bheith ag teacht leis na cineálacha oibríochtaí a leagtar amach sna pleananna críochacha um aistriú cóir. |
Cúis
Togra polaitiúil atá sa Chiste um Aistriú Cóir agus ba cheart é a bheith ina chomhlánú ar an mbuiséad comhtháthaithe reatha, agus é sin amháin. Sa chleachtas, an chuid is mó de na gníomhaíochtaí a bhfuil sé beartaithe tacaíocht ó CUAC (Airteagal 4) a thabhairt dóibh, bheadh sé indéanta maoiniú a thabhairt dóibh cheana féin faoi Chuspóirí Beartais 1 agus 2 trí CFRE agus CSE+.
Leasú 2
Airteagal 2
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
|
I gcomhréir leis an dara fomhír d'Airteagal [4(1)] de Rialachán (AE) [RFC nua], rannchuideoidh CUAC leis an gcuspóir sonrach aonair maidir le “réigiúin agus daoine a chumasú chun aghaidh a thabhairt ar thionchair shóisialta eacnamaíocha agus chomhshaoil an aistrithe chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh na haeráide de”. |
I gcomhréir leis an dara fomhír d'Airteagal [4(1)] de Rialachán (AE) [RFC nua], rannchuideoidh CUAC leis an gcuspóir sonrach aonair maidir le “réigiúin agus daoine a chumasú chun aghaidh a thabhairt ar thionchair shóisialta eacnamaíocha agus chomhshaoil an aistrithe chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh na haeráide de” , i gcomhréir le spriocanna Chomhaontú Pháras, sprioc an Aontais maidir leis an aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 agus spriocanna laghdaithe astaíochtaí 2030 . |
Cúis
Ba cheart tagairt shoiléir a dhéanamh i gcuspóir an chiste do spriocanna Chomhaontú Pháras, do sprioc an Aontais maidir leis an aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 agus do spriocanna laghdaithe astaíochtaí 2030.
Leasú 3
Airteagal 3(1)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
|
1. Tacóidh CUAC le sprioc na hInfheistíochta le haghaidh fáis agus post sna Ballstáit uile . |
1. Le CUAC , cisteofar tionchar sóisialta, socheacnamaíoch agus comhshaoil an aistrithe ar na réigiúin nó ar na gníomhaíochtaí atá buailte. |
Cúis
Féinmhínitheach.
Leasú 4
Airteagal 4(2)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
||||
|
2. I gcomhréir le mír 1, tabharfaidh CUAC tacaíocht eisiach do na gníomhaíochtaí seo a leanas: |
2. I gcomhréir le mír 1, tabharfaidh CUAC tacaíocht do na gníomhaíochtaí seo a leanas: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
|
Cúis
|
— |
Aon infheistíochtaí i gcosaint an chomhshaoil, ba cheart iad a bheith i gcomhréir leis an riail lena bhforáiltear gur cheart don pháirtí a rinne an truailliú costas na mbeart a bheidh le déanamh chun déileáil leis an truailliú a sheasamh. |
|
— |
Níor cheart uas-sciliú ná athsciliú a bheith srianta d’oibrithe amháin, ach ba cheart oiliúint daoine dífhostaithe, cuardaitheoirí poist, etc. le haghaidh poist sa gheilleagar glas a chur san áireamh ann freisin. |
|
— |
Ba cheart solúbthacht bhreise sa rogha tionscadail a dtacaítear léi a áirithiú, dá dtoileodh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha sa chríoch lena mbaineann, an Ballstát agus an Coimisiún Eorpach leis sin. |
Leasú 5
Airteagal 5, pointe (a)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
||||
|
|
Cúis
Féinmhínitheach.
Leasú 6
Airteagal 5, pointe (d)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
||||
|
|
Cúis
Níor cheart CUAC a bheith ina fhoinse tacaíochta le hoscailt ná athoscailt mianach guail. Mar sin féin, níor cheart an teorannú sin a shíneadh chuig cineálacha eile mianadóireachta (mianadóireacht miotail, mianraí tionscail, cloch ornáideach, etc.), ar gníomhaíochtaí eacnamaíocha iad lena gcruthaítear fostaíocht ardchaighdeáin fhadtéarmach.
Leasú 7
Fomhír a chur le deireadh Airteagal 5
|
An téacs a mhol an Coimisiún |
Leasú ó CnaR |
|
|
Ní dheonófar aon tacaíocht d’oibríochtaí i réigiún NUTS 3 i gcás ina mbeidh an méid seo a leanas sceidealaithe le linn thréimhse an chláir agus bunaithe ar phlean críochach um aistriú cóir: oscailt mianaigh nua guail, ligníte nó scealla ola nó oscailt ceantair bainte móna nó athoscailt mianaigh guail, ligníte nó scealla ola, nó athoscailt ceantair bainte móna, a díchoimisiúnaíodh go sealadach. |
Cúis
Is é is cuspóir don tacaíocht cúnamh a thabhairt san aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de, lena n-eisiatar oscailt mianach nua agus/nó ceantar nua bainte móna agus athoscailt mianach nó ceantar den saghas sin más ann dóibh.
Leasú 8
Airteagal 6(1), an dara fomhír
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
|
Ní dhéanfaidh an Coimisiún clár a fhormheas ach i gcás ina bhfuil réasúnú cuí le sainaithint na gcríoch is mó atá faoi thionchar diúltach ag próiseas an aistrithe, atá sa phlean críochach um an aistriú cóir ábhartha, agus go bhfuil an plean críochach um aistriú cóir ag teacht leis an bPlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide sa Bhallstát lena mbaineann. |
Ní dhéanfaidh an Coimisiún clár a fhormheas ach i gcás ina bhfuil réasúnú cuí le sainaithint na gcríoch is mó atá faoi thionchar diúltach ag próiseas an aistrithe, atá sa phlean críochach um aistriú cóir ábhartha, agus go dtugtar gealltanas sa phlean críochach um aistriú cóir spriocanna Chomhaontú Pháras a bhaint amach, sprioc an Aontais maidir leis an aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 agus spriocanna laghdaithe astaíochtaí 2030 a ghnóthú agus go bhfuil sé ag teacht leis na straitéisí críochacha dá dtagraítear in Airteagal [23] de Rialachán (AE) [RFC nua], leis an bPlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide sa Bhallstát lena mbaineann agus le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta . |
Leasú 9
Airteagal 6(2)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
|
Is éard a bheidh i dtosaíocht nó i dtosaíochtaí CUAC cuid nó iomlán acmhainní CUAC a leithdháiltear do na Ballstáit agus na hacmhainní a aistrítear i gcomhréir le hAirteagal [21a] de Rialachán (AE) [RFC nua]. Beidh iomlán acmhainní CFRE agus CSE+ a aistrítear chuig tosaíocht CUAC cothrom ar a laghad le hoiread go leith de mhéid na tacaíochta ó CUAC chuig an tosaíocht sin ach ní rachaidh sé thar trí oiread den mhéid sin . |
Is éard a bheidh i dtosaíocht nó i dtosaíochtaí CUAC cuid nó iomlán acmhainní CUAC a leithdháiltear do na Ballstáit agus na hacmhainní a bhféadfaidh na húdaráis bhainistíochta a chinneadh iad a aistriú i gcomhréir le hAirteagal [21a] de Rialachán (AE) [RFC nua]. Ní sháróidh méid acmhainní CFRE agus CSE+ atá le haistriú chuig tosaíocht CUAC oiread go leith de mhéid na tacaíochta ó CUAC chuig an tosaíocht sin. |
Cúis
Ba cheart breis solúbthachta a thabhairt do na Ballstáit chun cinneadh a dhéanamh maidir leis na méideanna atá le haistriú ó CFRE agus ó CSE+ chuig CUAC. D’fhágfadh sin go gcuirfí teorainn le saoradh féideartha gealltanas i gcás acmhainn ionsúcháin íseal sna críocha is mó atá faoi thionchar an aistrithe.
Leasú 10
Fomhír a chur le deireadh Airteagal 6(2)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
|
|
Ní fhormheasfaidh an Coimisiún aistrithe acmhainní CFRE agus CSE+ chuig tosaíocht CUAC ach amháin i gcás nach sáróidh méid iomlán an aistrithe 20 % den leithdháileadh tosaigh ón gclár oibríochtúil chuig CFRE agus CSE+ (arna ríomh de réir Ciste). |
Cúis
Déantar an téacs reachtach a ailíniú leis an meabhrán míniúcháin.
Leasú 11
Airteagal 7(1)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
|
1. In éineacht le húdaráis ábhartha na gcríoch is infheidhme, ullmhóidh na Ballstáit plean críochach um aistriú cóir amháin nó níos mó a chumhdaíonn críoch amháin nó níos mó a ndéanann sé difear dóibh, críoch a chomhfhreagraíonn do leibhéal 3 d'aicmiú comhchoiteann na n-aonad críche maidir le staidreamh (“réigiúin NUTS leibhéal 3 ”) a bunaíodh le Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003 arna leasú ag Rialachán (CE) Uimh. 868/2014 ón gCoimisiún nó codanna díobh, i gcomhréir leis an teimpléad a leagtar amach in Iarscríbhinn II. Beidh na críocha sin ar na cinn is mó a bheidh faoi thionchar diúltach bunaithe ar na torthaí eacnamaíocha agus sóisialta de dheasca an aistrithe, go háirithe maidir le caillteanas post a d'fhéadfadh bheith ann i dtáirgeadh agus úsáid breoslaí iontaise agus na riachtanais maidir le hathrú ó bhonn ar phróisis táirgthe na saoráidí tionsclaíocha sin a bhfuil an déine gás ceaptha teasa is airde acu. |
1. In éineacht le húdaráis ábhartha na gcríoch is infheidhme, ullmhóidh na Ballstáit plean críochach um aistriú cóir amháin nó níos mó a chumhdaíonn críoch amháin nó níos mó a ndéanann sé difear dóibh, críoch a chomhfhreagraíonn do leibhéal 2 d'aicmiú comhchoiteann na n-aonad críche maidir le staidreamh (“réigiúin NUTS leibhéal 2 ”) a bunaíodh le Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003 arna leasú ag Rialachán (CE) Uimh. 868/2014 ón gCoimisiún nó codanna díobh, i gcomhréir leis an teimpléad a leagtar amach in Iarscríbhinn II. Beidh na críocha sin ar na cinn is mó a bheidh faoi thionchar diúltach bunaithe ar na torthaí eacnamaíocha agus sóisialta de dheasca an aistrithe, go háirithe maidir le caillteanas post a d'fhéadfadh bheith ann i dtáirgeadh agus úsáid breoslaí iontaise agus na riachtanais maidir le hathrú ó bhonn ar phróisis táirgthe na saoráidí tionsclaíocha sin a bhfuil an déine gás ceaptha teasa is airde acu. |
Cúis
Ní bheidh éifeachtaí iarmhartacha diúltacha an aistrithe teoranta do chríocha ar leibhéal NUTS 3, ach is é is dóichí go mbeidh tionchar acu ar chríocha máguaird. Ar an gcúis sin, agus chun an rialachas a shimpliú, is cosúil go bhfuil sé níos iomchuí an tacaíocht a dhíriú ar leibhéal NUTS 2.
Leasú 12
Airteagal 7(2), pointe (b) (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
||
|
|
|
Cúis
Níor cheart pleananna críochacha um aistriú cóir a fhormheas ach amháin má tá gealltanas soiléir iontu do spriocanna Chomhaontú Pháras, mar a chuir an Chomhairle Eorpach i bhfáth an 18 Deireadh Fómhair 2019.
Leasú 13
Airteagal 7(2), pointe (c) (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
||
|
|
|
Cúis
Níor cheart pleananna críochacha um aistriú cóir a fhormheas ach amháin má tá gealltanas soiléir iontu don chuspóir a bhaineann leis an aeráidneodracht a bhaint amach san Aontas faoi 2050 agus lena spriocanna laghdaithe astaíochtaí a ghnóthú faoi 2030, mar a chuir an Chomhairle Eorpach i bhfáth an 12 Nollaig 2019.
Leasú 14
Airteagal 7(2), pointe (c)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
||||
|
|
Cúis
Ba cheart na héifeachtaí iarmhartacha diúltacha uile a d’fhéadfadh a bheith ann a mheas go cuí sna pleananna críochacha um aistriú cóir.
Leasú 15
Airteagal 7(2), pointe (f)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
||||
|
|
Cúis
Mar bheart simpliúcháin, níor cheart a thabhairt ach amháin an fhaisnéis atá éagsúil leis na heilimintí ar a bhfuil tuairisc cheana sa chlár i gcomhréir leis an “Teimpléad le haghaidh cláir a fhaigheann tacaíocht ó CFRE (sprioc na hInfheistíochta le haghaidh post agus fáis), ó CSE+, ó CUAC, ón gCiste Comhtháthaithe agus ó CEMI – Airteagal 16(3)” (Iarscríbhinn V de RFC). De bhreis air sin, ní mór a mheas gur páirtithe leasmhara lárnacha iad na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha sa phróiseas sin.
Leasú 16
Airteagal 7(2), pointe (h)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
||||
|
|
Cúis
Is cosúil nach indéanta liosta uileghabhálach d’oibríochtaí agus d’fhiontair (cuideachtaí móra) a sholáthar i gcéim an chlársceidealaithe, agus go bhféadfadh sé go dtiocfadh moilleanna as sin ó fhíorthús na tréimhse clársceidealaithe. Ina theannta sin, tá an cur chuige sin ag teacht salach go díreach ar iarrachtaí simpliúcháin, arbh é an toradh a bhí orthu, i measc nithe eile, nósanna imeachta ar leithligh is infheidhme maidir le tionscadail mhóra de bhun Airteagal 100-103 de RFC reatha a thréigean.
Leasú 17
Airteagal 7(2), pointe (i)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
||||
|
|
Cúis
Is cosúil nach indéanta liosta uileghabhálach d’oibríochtaí a sholáthar i gcéim an chlársceidealaithe, agus d’fhéadfadh sé go dtiocfadh moilleanna as sin ó fhíorthús na tréimhse clársceidealaithe.
Leasú 18
Airteagal 8a (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
||||
|
|
Airteagal 8a 1. Cuirfear Ardán um Aistriú Cóir (dá ngairtear“an tArdán” anseo feasta) ar bun, faoi mhaoirseacht agus bainistíocht dhíreach an Choimisiúin Eorpaigh, chun go n-éascófar malartuithe taithí déthaobhacha agus iltaobhacha faoi na ceachtanna a foghlaimíodh agus faoi na dea-chleachtais ar fud na n-earnálacha uile atá buailte. 2. Beidh dhá ghné ag an Ardán:
3. Bunóidh an Coimisiún na socruithe mionsonraithe a bhaineann le sásraí rialachais, comhaltas, oibriú agus buiséad an Ardáin. Áiritheofar rannpháirtíocht chothrom ar gach leibhéal rialtais. 4. Cumhdófar costais oibríochtúla an Ardáin leis na hacmhainní cúnaimh theicniúil de bhun Airteagal 3(2), an tríú fomhír. |
Cúis
Ba cheart forálacha praiticiúla maidir le cur ar bun an Ardáin um Aistriú Cóir a chur leis chun breis soiléire a thabhairt faoi chuspóirí agus oibriú an ardáin.
Leasú 19
Airteagal 10(4)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
|
4. Roimh dó gníomh tarmligthe a ghlacadh, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. |
4. Roimh dó gníomh tarmligthe a ghlacadh, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát agus seolfaidh sé comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. |
Togra leasaithe le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe agus an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste Tearmainn agus Imirce, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim um Bainistiú Teorainneacha agus um Víosaí
COM(2020) 23 final
Leasú 20
Airteagal 21a (1)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
|
Déanfar méid na n-acmhainní atá ar fáil do CUAC faoi sprioc na hInfheistíochta le haghaidh fáis agus post i gcomhréir le hAirteagal [3] de Rialachán (AE) [Rialachán CUAC] a chomhlánú le hacmhainní ó CFRE, ó CSE+ nó ó mheascán díobh sin, na catagóire réigiún ina bhfuil an chríoch lena mbaineann lonnaithe. Beidh iomlán na n-acmhainní CFRE agus CSE+ aistrithe chuig CUAC ar a laghad cothrom le hoiread go leith de mhéid na tacaíochta ó CUAC chuig an tosaíocht sin ach ní rachaidh sé thar [trí] oiread de. In aon chás ní rachaidh na hacmhainní iomlána a aistreofar ó CFRE nó ó CSE+ thar 20 % den leithdháileadh ó CFRE agus ó CSE+ faoi seach chuig an mBallstát lena mbaineann. (…) |
Déanfar méid na n-acmhainní atá ar fáil do CUAC faoi sprioc na hInfheistíochta le haghaidh fáis agus post i gcomhréir le hAirteagal [3] de Rialachán (AE) [Rialachán CUAC] a chomhlánú le hacmhainní ó CFRE, ó CSE+ nó ó mheascán díobh sin, na catagóire réigiún ina bhfuil an chríoch lena mbaineann lonnaithe , trí bhíthin aistriú deonach . Beidh iomlán na n-acmhainní CFRE agus CSE+ aistrithe chuig CUAC ar a laghad cothrom le leath de mhéid na tacaíochta ó CUAC chuig an tosaíocht sin ach ní rachaidh sé thar oiread go leith de. In aon chás ní rachaidh na hacmhainní iomlána a aistreofar ó CFRE nó ó CSE+ thar 20 % den leithdháileadh ó CFRE agus ó CSE+ faoi seach chuig an mBallstát lena mbaineann. (…) |
Cúis
Ba cheart breis solúbthachta a thabhairt do na Ballstáit chun cinneadh a dhéanamh maidir leis na méideanna atá le haistriú ó CFRE agus ó CSE+ chuig CUAC. D’fhágfadh sin go gcuirfí teorainn le saoradh féideartha gealltanas i gcás acmhainn ionsúcháin íseal sna críocha is mó atá faoi thionchar an aistrithe.
Leasú 21
Airteagal 59(3a) (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú ó CnaR |
|
|
3a. Leis na hoibríochtaí a dtacófar leo le CUAC i gcomhréir le Rialachán (AE) [Rialachán CUAC], aisíocfar an tacaíocht ó CUAC más rud é, laistigh de 10 mbliana tar éis na híocaíochta deiridh a dhéanamh leis an mBallstát a fuair an tacaíocht, go n-osclaítear mianach nua guail, ligníte nó scealla ola nó ceantar nua bainte móna nó go n-athosclaítear mianach guail, ligníte nó scealla ola nó ceantar bainte móna sa chríoch inar úsáideadh an tacaíocht ó CUAC. |
Cúis
Is é is cuspóir don tacaíocht cúnamh a thabhairt do réigiúin leis an aistriú i dtreo geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de, lena n-eisiatar oscailt mianach nua agus/nó ceantar nua bainte móna agus athoscailt mianach a díchoimisiúnaíodh go sealadach.
II. MOLTAÍ BEARTAIS
TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN
|
1. |
ag fáiltiú roimh bhunú an Chiste um Aistriú Cóir ós príomhuirlis a bheidh ann chun tacú leis na réigiúin is mó atá faoi thionchar an aistrithe chuig an aeráidneodracht; |
|
2. |
á chur in iúl gur díol sásaimh dó go bhfuil príomh-mholtaí ó CnaR san áireamh sa togra le haghaidh an Chiste um Aistriú Cóir, ar píomh-mholtaí iad a leagtar amach sa Tuairim uaidh maidir le hathrú struchtúrtha socheacnamaíoch ar réigiúin ghuail na hEorpa (1); |
|
3. |
á chur in iúl gur díol sásaimh dó go dtabharfar tacaíocht do na Ballstáit uile leis an gciste, ach go mbeidh sé dírithe go fóill féin ar na réigiúin is mó atá buailte, agus orthu sin amháin. Thairis sin, chun a áirithiú go mbeidh an ciste comhdhlúite mar is cuí agus éifeachtach, agus chun an íosteorainn chabhrach a bhunú, níor cheart ach pobal na réigiún atá buailte a chur san áireamh; |
|
4. |
ag fáiltiú roimh na leithreasuithe beartaithe de EUR 11 270 459 000 (i bpraghsanna reatha) le haghaidh an Chiste um Aistriú Cóir ó Chreat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027 agus roimh an méid breise de EUR 32 803 000 000 (i bpraghsanna reatha) ó Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh mar spreagadh mór chun cuspóir an Chiste um Aistriú Cóir a bhaint amach; á thabhairt dá aire le teann imní go bhféadfadh níos lú trédhearcacht agus inchomparáideacht leithdháiltí a bheith ann idir ceannteidil CAI de dheasca na figiúirí a bheith á sloinneadh i bpraghsanna reatha; á éileamh ar an gComhairle an méid sin a chur san áireamh mar fhíorleithreasuithe breise sa chaibidlíocht ar Chreat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027; |
|
5. |
á thabhairt dá aire le teann imní go mbeidh, de dheasca na n-acmhainní breise arna maoiniú faoi Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh, as a dtiocfaidh breis gealltanas sna blianta 2021-2024, brú as cuimse ar na húdaráis bhainistíochta agus ar na tairbhithe deiridh beagnach 75 % den leithdháileadh iomlán a ullmhú, a chur chun feidhme agus a chaitheamh laistigh de na chéad 4 bliana den tréimhse chlársceidealaithe nua; |
|
6. |
ag fáiltiú roimh an tionscnamh ón gCoimisiún Eorpach chun treisiú leis an aistriú chuig geilleagar atá aeráidneodrach, aeráid-íogair agus inbhuanaithe ó thaobh na héiceolaíochta de faoi 2050 trí bhearta spriocdhírithe agus tacú leis na limistéir is mó atá faoi thionchar an aistrithe chuig an aeráidneodracht ar bhealach speisialta agus le hacmhainní breise; ag cur béim ar a riachtanaí atá sé gan na cistí breise sin a thógáil ó bhuiséad an bheartais comhtháthaithe faoi aon imthosca; ag tarraingt aird ar a thábhachtaí atá sé go mbeadh buiséad láidir le haghaidh an bheartais chomhtháthaithe mar an bpríomhthosaíocht chun tacú leis an ngníomhú ar son na haeráide ar an leibhéal críochach; |
|
7. |
á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach an Ciste nua um Aistriú Cóir a chur faoi Cheannteideal 2 (Comhtháthú agus Luachanna) de CAI 2021-2027 seachas faoi Cheannteideal 3 (Acmhainní Nádúrtha agus an Comhshaol), agus tá sé á athdhearbhú aige go ndiúltaíonn sé do na ciorruithe atá beartaithe a dhéanamh ar an mbeartas comhtháthaithe; ag meabhrú an ghlao ó CnaR go n-eisiafaí cómhaoiniú náisiúnta iomlán Chistí SIE ó na ríomhanna faoin gComhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis; á mheas gur cheart an méid céanna a bheith infheidhme maidir leis an gCiste um Aistriú Cóir; |
|
8. |
ag tarraingt aird ar na deacrachtaí ar leith atá ann do réigiúin atá ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise le córais fuinnimh scoite, amhail na réigiúin is forimeallaí; ag cur béim ar a lárnaí atá forbairt an mheascáin fuinnimh, i ndáil leis an gcríoch, leis an uisce, leis an dramhaíl agus leis an bhfuinneamh, sa straitéis fuinnimh i dtreo geilleagar atá neodrach ó thaobh carbóin de; |
|
9. |
ag tabhairt mheastachán coigeartaithe an Choimisiúin Eorpaigh dá aire, is é sin, go dtiocfaidh infheistíocht EUR 150 billiún faoi 2030 as na trí cholún den Sásra um Aistriú Cóir. Ina ainneoin sin, tá imní ar CnaR maidir leis an ráta giarála a bhfuil coinne leis agus maidir le féidearthacht infheistíochtaí príobháideacha i gcás roinnt de na tionscnaimh fhéideartha; |
|
10. |
á iarraidh nár cheart aon tacaíocht ó CUAC ná ó SUAC a dheonú d’infheistíochtaí i réigiúin NUTS 3 i gcás ina mbeidh údarú poiblí deonaithe d’oscailt mianaigh nua guail, ligníte nó scealla ola nó ceantair bainte móna nó d’athoscailt mianaigh guail, ligníte nó scealla ola, nó d’athoscailt ceantair bainte móna, a díchoimisiúnaíodh go sealadach; |
|
11. |
á chur in iúl gur díol sásaimh dó gur cheart íocaíocht iasachtaí na hearnála poiblí a theorannú do thionscadail ag a bhfuil tionchar intomhaiste agus aghaidh á tabhairt ar dhúshláin shóisialta, eacnamaíocha nó chomhshaoil tar éis an aistrithe chuig geilleagar atá aeráidneodrach; |
|
12. |
á thabhairt le fios gur gá d’údaráis áitiúla agus réigiúnacha tionscadail a mhaoiniú freisin sa phróiseas i dtreo geilleagar atá aeráidneodrach, ar tionscadail iad nach ngineann sreabh leordhóthanach ioncaim dhílis agus nach bhfaigheann na húdaráis sin tacaíocht lena n-aghaidh faoi aon chláir eile den Aontas; ag fáiltiú sa chomhthéacs sin roimh an togra le haghaidh rialachán maidir leis an tsaoráid iasachta don earnáil phoiblí faoin gCiste um Aistriú Cóir lena dtacaítear le riachtanais infheistíochta eintiteas ón earnáil phoiblí a eascraíonn ó na dúshláin a bhaineann leis an aistriú ar a bhfuil tuairisc sna pleananna um aistriú cóir; |
|
13. |
ag tabhairt dá aire taithí agus glacadh athraitheach údarás áitiúil agus réigiúnach ar fud an Aontais i dtaca le húsáid sásraí airgeadais BEI. Dá bhrí sin, chun a áirithiú go mbeidh rath ar cholún 3 den Sásra um Aistriú Cóir, tá CnaR á éileamh ar an gCoimisiún Eorpach a áirithiú go soláthróidh na Ballstáit faoi seach cúnamh teicniúil agus praiticiúil leordhóthanach do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha sin ar mian leo na sásraí airgeadais faoi seach de chuid BEI a úsáid; |
|
14. |
ag tabhairt dá aire ailíniú raon feidhme na tacaíochta ón gCiste um Aistriú Cóir, ó CFRE agus ó CSE+, ós rud é gur féidir tromlach na ngníomhaíochtaí a dtacaítear leo tríd an gCiste um Aistriú Cóir a mhaoiniú freisin laistigh de na cuspóirí faoi CFRE agus CSE+; |
|
15. |
buartha faoin moill a d’fhéadfaí a chur ar chur chun feidhme phríomhchláir an bheartais comhtháthaithe mar gheall ar CUAC. Lena chois sin, tá CnaR buartha freisin faoin gcastacht agus faoin maorlathas a d’fhéadfadh teacht as an gciste nua sin ó thaobh bhainistiú phríomhchláir an bheartais chomhtháthaithe de; |
|
16. |
aiféalach gurb é is aidhm don togra ón gCoimisiún cláir a bhunú ar leibhéal NUTS 3 seachas ar leibhéal NUTS 2, arb é sin an leibhéal ag a ndéantar príomhchláir an bheartais chomhtháthaithe a chur chun feidhme. Tagann an togra sin salach ar choincheap na limistéar feidhme, ar limistéir iad nach gá a bheith cothrom le limistéir riaracháin NUTS 3. Cuireann CnaR béim ar a thábhachtaí atá sé plean críochach comhfhreagrach amháin a éileamh ar leibhéal NUTS 2; |
|
17. |
á éileamh go leathnófaí raon feidhme na tacaíochta ón gCiste um Aistriú Cóir ionas go bhféadfaidh údaráis áitiúla agus réigiúnacha, le comhaontú ón gCoimisiún Eorpach agus ó na Ballstáit, tionscadail incháilithe bhreise a chur san áireamh ina bpleananna críochacha um aistriú cóir. Ina theannta sin, tá CnaR á iarraidh go gcuirfí an dífhostaíocht, agus an dífhostaíocht i measc na hóige go háirithe, san áireamh mar phríomhtháscaire chun na hacmhainní arna leithdháileadh don chiste a dháileadh; |
|
18. |
á éileamh go mbeadh páirt lárnach ag páirtithe leasmhara áitiúla agus réigiúnacha in ullmhú na bpleananna críochacha um aistriú cóir, ós rud é go gcomhroinnfear bainistíocht CUAC agus go bhfuil acmhainní CFRE agus CSE+ nasctha go dlúth leis an tacaíocht ó CUAC; |
|
19. |
á iarraidh ar an gCoimisiún breis treorach a thabhairt faoin gcaoi a mbeartaíonn sé cúnamh a thabhairt d’údaráis bhainistíochta agus do réigiúin agus a bpleananna críochacha um aistriú cóir á ndréachtú acu, ós rud é go bhféadfaidh an togra le haghaidh rialachán CUAC, lena n-áirítear a iarscríbhinní, a bheith fós faoi réir modhnuithe substaintiúla. Tá rabhadh á thabhairt ag CnaR i gcoinne moilleanna breise in ullmhú na gclár sin ina bhfuil an tacaíocht ó CUAC ag brath ar thacaíocht ó CFRE agus CSE+ mar gheall ar an oibleagáid a bhaineann le pleananna críochacha um aistriú cóir a fhormheas; |
|
20. |
á chur i bhfáth nár cheart do chríocha atá buailte liostaí uileghabhálacha a sholáthar ina bpleananna críochacha um aistriú cóir, ar liostaí iad de chuideachtaí agus/nó d’oibríochtaí féideartha arbh fhéidir go ndeonóidís tacaíocht dóibh, ós rud é go bhféadfadh moilleanna i nglacadh na bpleananna sin teacht as sin mar aon le hualaí riaracháin neamhriachtanacha ar údaráis bhainistíochta. Tá CnaR á thabhairt le fios, ina leith sin, gur fágadh nós imeachta ar leithligh le haghaidh glacadh tionscadal mór amach as an togra ón gCoimisiún le haghaidh RFC nua agus go bhféadfadh liosta den sórt sin de thairbhithe agus/nó d’oibríochtaí an méid sin a iompú droim ar ais arís; |
|
21. |
á éileamh go ndéanfaí uasteorainn 20 % de na leithdháiltí tosaigh ón gclár oibríochtúil chuig CFRE agus CSE+ a chur i bhfeidhm maidir leis na haistrithe chuig CUAC. Tá sé á mholadh ag CnaR go dtabharfaí breis solúbthachta d’údaráis bhainistíochta trí aistrithe a dhéanamh ar bhonn deonach de bhun Airteagal 6(2) den dréachtrialachán le huasmhéid suas le 1,5 oiread an mhéid tacaíochta ó CUAC agus le toiliú na n-údarás áitiúil agus réigiúnach lena mbaineann, agus leis sin amháin; |
|
22. |
ag cur béim ar a thábhachtaí atá sé ualaí riaracháin neamhriachtanacha a sheachaint trí mheasúnú tionchair ex ante ar an scéim clársceidealaithe agus faireacháin le haghaidh CUAC a bheartú go soiléir; |
|
23. |
á thabhairt dá aire go dtabharfar achoimre ar thosaíochtaí infheistíochta CUAC i dtuarascálacha tíre, ar cuid de phróiseas an tSeimeastair Eorpaigh iad; á chur i bhfios nach bhfuil baint fhoirmiúil ag na réigiúin leis an bpróiseas agus tá sé den tuairim gur gá ról níos láidre a thabhairt do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha chun cuspóirí CUAC a bhaint amach; |
|
24. |
á chur in iúl gur díol sásaimh dó go sainmhínítear eilimintí sonracha sa Rialachán nach mór a chur san áireamh sna pleananna críochacha um aistriú cóir. Tá CnaR á iarraidh ar an údarás reachtach gealltanas soiléir a chur leis na heilimintí sin, ar gealltanas é do spriocanna Chomhaontú Pháras, do sprioc an Aontais maidir leis an aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 agus dá spriocanna laghdaithe astaíochtaí le haghaidh 2030; |
|
25. |
á thabhairt le fios gur cruthaíodh an tArdán do Réigiúin Ghuail atá i mbun aistriú chun díriú ar réigiúin mianaigh guail ina raibh gníomhaíochtaí mianaigh guail fós ar bun agus gurbh éard a bhí beartaithe raon feidhme an tionscnaimh a leathnú chuig gach réigiún ar mór a lorg carbóin sa dara céim. Tá CnaR á chur i bhfáth go mbeidh ar na réigiúin atá i mbun aistriú aghaidh a thabhairt ar chonstaicí comhchosúla, agus, dá bhrí sin, tríd an ardán nua, gur cheart seirbhísí comhairleacha a sholáthar, cúnamh a thabhairt d’údaráis bhainistíochta agus do thairbhithe lena smaointe tionscadail agus leis an gcur chun feidhme praiticiúil ar an leibhéal áitiúil, agus a bheith ina mhalartú dea-chleachtas freisin; |
|
26. |
ag fáiltiú, ina leith sin, roimh chruthú an Ardáin um Aistriú Cóir, rud ba cheart a bhunú ar thaithí dhearfach na réigiún sin ar mór a lorg carbóin agus na réigiún eile ar éirigh leo imeacht ó bhreoslaí iontaise go foinsí fuinnimh ghlain. Tá CnaR á chur i bhfios gur cheart don ardán sin a áirithiú go n-oibreoidh gach rann den Choimisiún agus BEI i ndlúthchomhar le chéile chun aghaidh a thabhairt ar athrú struchtúrtha sna réigiúin is mó atá buailte. Tá geallta ag CnaR páirt ghníomhach a ghlacadh in oibriú an Ardáin um Aistriú Cóir, go háirithe trí Fhóram Bliantúil de na Réigiúin atá i mbun Aistriú Cóir a eagrú i gcomhar leis an gCoimisiún Eorpach; |
|
27. |
á chur i bhfáth nach mór an tsolúbthacht a áireamh i bhforálacha an Aontais maidir leis an státchabhair nuair is mian le réigiúin incháilithe atá i mbun aistriú an infheistíocht phríobháideach a mhealladh. Tá CnaR á éileamh athuair ar an gCoimisiún go ndéanfadh sé, agus treoirlínte nua á dtarraingt suas aige, na fadhbanna atá nasctha le hathrú struchtúrtha sna réigiúin atá buailte a chur san áireamh agus go n-áiritheodh sé go bhfuil na réigiúin sin sách solúbtha le bheith in ann a dtionscadail a chur chun feidhme ar bhealach atá inmharthana go sóisialta agus go heacnamaíoch; |
|
28. |
á chur i bhfios nár cheart tacaíocht tríd an gCiste um Aistriú Cóir le haghaidh infheistíochtaí táirgiúla i bhfiontair, cé is moite de FBManna, a theorannú do na limistéir sin atá incháilithe chun státchabhair a fháil faoi Airteagal 107(3)(a) agus (c) de CFAE faoi na rialacha maidir leis an státchabhair atá ann cheana. Leis an státchabhair sin, ba cheart go bhféadfadh gach limistéar a bhaineann tairbhe as an gCiste um Aistriú Cóir cur i gcoinne na bagartha go gcaillfí poist ag céim luath. Ina theannta sin, ba cheart an méid sin a áirithiú tríd an Rialachán Blocdhíolúine Ginearálta a oiriúnú dá réir sin; |
|
29. |
á chur i bhfios gur cheart an deis a thabhairt do na réigiúin is mó atá faoi thionchar an aistrithe chuig geilleagar atá aeráidneodrach dul i gcoinne an athraithe struchtúrtha ghaolmhair go gníomhach a luaithe is féidir. Dá bhrí sin, tá Coiste Eorpach na Réigiún á mholadh gur cheart a áirithiú leis na coigeartuithe a dhéanfar amach anseo ar an dlí maidir leis an státchabhair, e.g. trí bhíthin treoirlíne nua ón gCoimisiún Eorpach bunaithe ar Airteagal 107(3)(b) nó (c) CFAE, go gceadófar an chabhair beag beann ar stádas an limistéir fóirithinte faoi na rialacha atá ann cheana; |
|
30. |
ag tabhairt aitheantas don ról atá ag straitéisí um speisialtóireacht chliste mar cheann de na príomhuirlisí seachadta do CUAC nua; |
|
31. |
ag cur béim ar cheistneoir a sheol Coiste Eorpach na Réigiún chun anailís a dhéanamh ar na hathruithe is gá a dhéanamh ar rialacháin maidir leis an státchabhair i ndáil leis an athrú struchtúrtha ar réigiúin ghuail na hEorpa (2); á chur i bhfios go gcuirtear i bhfáth sna conclúidí gur cheart státchabhair a bheith ina taca ag an bpróiseas aistrithe chun cuideachtaí a mhealladh, rud a d’fhéadfadh caillteanais poist agus caillteanais i gcruthú luacha a chúiteamh agus gur cheart breis solúbthachta a thabhairt trí rialacha maidir leis an státchabhair, go háirithe maidir leis an infheistíocht sa bhonneagar fuinnimh, san éifeachtúlacht fuinnimh, san infheistíocht fuinnimh agus san fhuinneamh inathnuaite; |
|
32. |
á chur in iúl gur díol sásaimh dó go bhfuil an togra reachtach bunaithe ar Airteagal 175 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ar airteagal é atá bunaithe ar an gcomhtháthú, agus go bhfuil sé den tuairim go dtugtar achoimre shoiléir sa togra ar a bhreisluach Eorpach agus go bhfuil sé i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta agus le prionsabal na comhréireachta. |
An Bhruiséil, 2 Iúil 2020.
Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún
Apostolos TZITZIKOSTAS
(1) Tuairim maidir le hathrú struchtúrtha socheacnamaíoch ar réigiúin ghuail na hEorpa (IO C 39, 5.2.2020, lch. 58).
(2) https://cor.europa.eu/ga/news/Pages/report-coal.aspx