SFP hija soċjetà għall-amministrazzjoni kollettiva tad-drittijiet tal-awtur irreġistrata fil-Polonja u awtorizzata li tamministra kif ukoll li tipproteġi d-drittijiet tal-awtur ta’ xogħlijiet awdjoviżivi. OTK, min-naħa tagħha, ixxandar programmi ta’ televiżjoni permezz tan-netwerk tal-kejbil fit-territorju tal-belt ta’ Oława (il-Polonja).

Wara x-xoljiment, fit-30 ta’ Diċembru 1998, ta’ kuntratt ta’ liċenzja li jiddefinixxi r-regoli ta’ remunerazzjoni bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali, OTK kompliet tuża xogħlijiet protetti bid-drittijiet tal-awtur u ressqet quddiem il-Komisja Prawa Autorskiego (kummissjoni għad-drittijiet tal-awtur, il-Polonja) talba intiża, essenzjalment, sabiex tiġi ffissata r-remunerazzjoni dovuta għall-użu tad-drittijiet tal-awtur amministrati minn SFP. Permezz ta’ deċiżjoni tas-6 ta’ Marzu 2009, din il-kummissjoni ffissat l-imsemmija remunerazzjoni għal 1.6 % tad-dħul nett mingħajr ħlas tat-taxxa fuq il-valur miżjud magħmul minn OTK fil-kuntest tar-ritrażmissjoni ta’ xogħlijiet bil-kejbil, bl-esklużjoni ta’ ċerti spejjeż sostnuti minn din tal-aħħar. OTK innifisha, billi bbażat ruħha fuq din il-bażi, ikkalkolat l-ammont dovut u ħallset lil SFP is-somma ta’ PLN 34 312 69 (madwar EUR 7 736.11) abbażi tad-dħul magħmul għall-perijodu mis-sena 2006 sas-sena 2008.

Fit-12 ta’ Jannar 2009, SFP ippreżentat rikors kontra OTK li permezz tiegħu talbet, abbażi, b’mod partikolari, tal-Artikolu 79(1)(3)(b) tal-UPAPP, li, sakemm jiġi konkluż kuntratt ta’ liċenzja ġdid, OTK tiġi pprojbita milli tirritrażmetti x-xogħlijiet awdjoviżivi protetti, kif ukoll li din tal-aħħar tiġi kkundannata tħallasha s-somma ta’ PLN 390 337.50 (madwar EUR 88 005.17), miżjuda bl-interessi legali dovuti.

Permezz ta’ deċiżjoni tal-11 ta’ Awwissu 2009 is-Sąd Okręgowy we Wrocławiu (qorti reġjonali ta’ Wroclaw, il-Polonja) ikkundannat lil OTK tħallas lil SFP is-somma ta’ PLN 160 275.69 (madwr EUR 36 135.62), miżjuda bl-interessi legali, u ċaħdet, essenzjalment, il-kumplament tar-rikors. Peress li l-appelli li ż-żewġ partijiet fil-kawża prinċipali ppreżentaw kontra din is-sentenza ġew miċħuda, kull waħda minnhom ressqet appell ta’ kassazzjoni. Permezz ta’ sentenza tal-15 ta’ Ġunju 2011, is-Sąd Najwyższy (qorti suprema, il-Polonja) madankollu bagħtet lura l-kawża, għal eżami ġdid, quddiem is-Sąd Apelacyjny we Wrocławiu (qorti tal-appell ta’ Wrocław, il-Polonja), li min-naħa tagħha tat it-tieni sentenza fid-19 ta’ Diċembru 2011. Madankollu s-Sąd Najwyższy (qorti suprema) annullat ukoll din it-tieni sentenza fil-kuntest ta’ appell ta’ kassazzjoni u l-kawża reġgħet intbagħtet lura quddiem is-Sąd Apelacyjny we Wrocławiu (qorti tal-appell) għal eżami ġdid. Sussegwentement, is-sentenza mogħtija minn din l-aħħar qorti kienet is-suġġett ta’ appell ta’ kassazzjoni introdott minn OTK.

Is-Sąd Najwyższy (qorti suprema), li qed tintalab, fil-kuntest ta’ dan it-tielet appell, teżamina l-kawża għat-tielet darba, għandha dubji f’dak li jirrigwarda l-konformità tal-Artikolu 79(1)(3)(b) tal-UPAPP mal-Artikolu 13 tad-Direttiva 2004/48. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni tal-UPAPP tipprevedi l-possibbiltà, fuq talba ta’ detentur ta’ drittijiet patrimonjali tal-awtur li jkunu nkisru, li jinkiseb kumpens permezz tal-ħlas ta’ somma korrispondenti għad-doppju jew għat-tripplu tar-remunerazzjoni xierqa. L-imsemmija dispożizzjoni għalhekk tinvolvi forma ta’ sanzjoni.

Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar jekk il-kumpens, previst fid-Direttiva 2004/48, ta’ detentur ta’ dritt patrimonjali ta’ awtur jirrikjedix li dan id-detentur jipproduċi l-prova tal-fatt li jgħti lok għal dan id-dannu, tad-dannu mġarrab u tal-portata tiegħu, tar-rabta kawżali bejn il-fatt li jagħti lok għall-ksur u d-dannu kif ukoll li l-atti tal-awtur tal-ksur saru b’nuqqas.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, is-Sąd Najwyższy (qorti suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja: “L-Artikolu 13 tad-[Direttiva 2004/48] jista’ jiġi interpretat fis-sens li d-detentur tad-drittijiet patrimonjali tal-awtur li jkunu nkisru għandu l-possibbiltà li jikseb kumpens għad-dannu kkawżat lilu abbażi tal-prinċipji ġenerali f’dan il-qasam jew, mingħajr ma jkun neċessarju li jiġi pprovat id-dannu u r-rabta kawżali bejn il-fatt li kkawża l-ksur tad-drittijiet tal-awtur u d-dannu mġarrab, li jitlob il-ħlas ta’ somma li tikkorrispondi għad-doppju jew, fil-każ ta’ ksur b’nuqqas tad-drittijiet tal-awtur, għat-triplu tar-remunerazzjoni xierqa, meta l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2004/48 jipprovdi li l-qorti għandha tiddeċiedi fuq id-danni billi tieħu inkunsiderazzjoni l-aspetti msemmija fl-Artikolu 13(1)(a), u biss bħala alternattiva, f’każijiet xierqa, billi tiffissa d-danni bħala somma f’daqqa, abbażi tal-elementi msemmija fl-Artikolu 13(1)(b) tad-Direttiva? Huwa possibbli, fid-dawl tal-Artikolu 13 tad-Direttiva, li, fuq talba tal-parti kkonċernata, jingħataw danni bħala somma f’daqqa li l-ammont tagħha huwa stabbilit bil-quddiem u li tikkostitwixxi d-doppju jew it-triplu tar-remunerazzjoni xierqa, meta l-premessa 26 tal-preambolu tagħha tispeċifika li l-għan tad-Direttiva ma huwiex li jiġu introdotti danni punittivi?”

Permezz tad-domanda tagħha l-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2004/48 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nażżjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tgħid li d-detentur ta’ dritt ta’ proprjetà intellettwali li sofra dannu jista’ jgħażel li jitlob lill-persuna li kisret dan id-dritt, jew li tikkumpensa d-dannu li huwa sofra billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-aspetti kollha xierqa tal-każ inkwistjoni, jew inkella, mingħajr ma jkollu għalfejn jipprova d-dannu effettiv jew ir-rabta kawżali bejn il-fatt li ta lok għal dan il-ksur u d-dannu subit, il-ħlas ta’ somma li tikkorrispondi għad-doppju jew, fil-każ ta’ ksur b’nuqqas, għat-tripplu tar-remunerazzjoni xierqa li kienet tkun dovuta abbażi ta’ awtorizzazzjoni għall-użu tax-xogħol inkwistjoni.

Preliminarjament, għandu jiġi speċifikat li, wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju f’din il-kawża, id-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri l-Artikolu 79(1)(3)(b) tal-UPAPP, ġiet iddikjarata parzjalment inkostituzzjonali permezz ta’ sentenza tat-23 ta’ Ġunju 2015, tat-Trybunał Konstytucyjny (qorti kostituzzjonali, il-Polonja), sa fejn din id-dispożizzjoni kienet tippermetti lid-detentur ta’ dritt patrimonjali ta’ awtur li sofra dannu jitlob, fil-każ ta’ ksur b’nuqqas, il-ħlas ta’ somma li tikkorrispondi għat-tripplu tar-remunerazzjoni xierqa. Għalhekk, peress li d-deċiżjoni tat-Trybunał Konstytucyjny (qorti kostituzzjonali) għandha effett retroattiv, id-domanda preliminari, sa fejn tirrigwarda l-leġiżlazzjoni ddikjarata inkostituzzjonali, saret ipotetika u, għaldaqstant, inammissibbli.

Madankollu, sa fejn il-qorti tar-rinviju żammet id-domanda preliminari tagħha, din għandha, għalhekk, tinftiehem bħala li hija intiża għad-determinazjoni ta’ jekk l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2004/48 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi l-possibblità li jintalab il-ħlas ta’ somma li tikkorrispondi għad-doppju ta’ remunerazzjoni xierqa li kienet tkun dovuta abbażi tal-awtorizzazzjoni ta’ użu tax-xogħol inkwistjoni (iktar ’il quddiem ir-“royalty ipotetika”).

Għandu l-ewwel nett jiġi osservat li l-għan tad-Direttiva 2004/48, kif jirriżulta mill-premessa 3 tagħha, huwa applikazzjoni effettiva tal-liġi sostantiva dwar proprjetà intellettwali fl-Unjoni Ewropea. Għalhekk l-Artikolu 3(2) ta’ din id-direttiva jipprevedi, b’mod partikolari, li l-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji stabbiliti mill-Istati Membri għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.

Għalkemm il-premessa 10 tad-Direttiva 2004/48 issemmi, f’dan il-kuntest, l-għan li jikkonsisti f’li jiġi żgurat livell ta’ protezzjoni għoli, ekwivalenti u “omoġenju” tal-proprjetà intellettwali fis-suq intern, xorta jibqa’ l-fatt li l-imsemmija direttiva tapplika, kif jirriżulta mill-Artikolu 2(1) tagħha, mingħajr preġudizzju għall-mezzi li huma jew li jistgħu jiġu pprovduti, b’mod partikolari, fil-leġislazzjoni nazzjonali, sakemm dawn il-mezzi jkunu iktar favorevoli għad-detenturi tad-drittijiet. F’dan ir-rigward, mill-premessa 7 ta’ din id-direttiva jirriżulta mingħajr ebda dubju li l-kunċett ta’ “mezzi” użat hawnhekk huwa wieħed ġeneriku, li jinkludi l-kalkolu tad-danni.

Konsegwentement, u kif diġà ġie deċiż mill-Qorti tal-Ġustizzja, id-Direttiva 2004/48 tistabbilixxi standard minimu għar-rispett tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali u ma tipprekludix lill-Istati Membri milli jipprevedu miżuri iktar protettivi (ara s-sentenza tad-9 ta’ Ġunju 2016, Hansson, C‑481/14, EU:C:2016:419, punti 36 u 40).

Barra minn dan, skont il-premessi 5 u 6 kif ukoll skont l-Artikolu 2(3)(b) tad-Direttiva 2004/48, għall-finijiet tal-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tagħha, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni obbligi li jirriżultaw, għall-Istati Membri, mill-konvenzjonijiet internazzjonali, fosthom it-Trattat dwar it-TRIPS, il-Konvenzjoni ta’ Berna u l-Konvenzjoni ta’ Ruma, li jistgħu jkunu applikabbli għall-kwistjoni fil-kawża prinċipali. Issa, kemm l-Artikolu 1 tal-Ftehim TRIPS kif ukoll l-Artikolu 19 tal-Konvenzjoni ta’ Berna u l-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni ta’ Ruma jippermettu li l-Istati kontraenti jagħtu lid-detenturi tad-drittijiet ikkonċernati protezzjoni iktar wiesgħa minn dik prevista minn dawn l-istrumenti rispettivi.

Għalhekk, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 13(1)(b) tad-Direttiva 2004/48 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tipprevedi li d-detentur tad-drittijiet patrimonjali ta’ awtur li jkunu nkisru tista’ teżiġi, mingħand l-awtur tal-ksur ta’ dawn id-drittijiet, kumpens għad-dannu kkawżat permezz tal-ħlas ta’ somma li tikkorrispondi għad-doppju ta’ royalty ipotetika.

Din l-interpretazzjoni ma tistax tiġi kkonfutata mill-fatt, l-ewwel nett, li kumpens ikkalkolat fuq il-bażi tad-doppju tar-royalty ipotetika ma huwiex eżattament proporzjonali għad-dannu realment imġarrab mill-parti li sofrietu. Fil-fatt, din il-karatteristika hija inerenti għal kull kumpens fil-forma ta’ somma f’daqqa, bħalma huwa dak espliċitament previst fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 13(1)(b) tad-Direttiva 2004/48.

It-tieni nett, l-imsemmija interpretazzjoni lanqas ma hija kkonfutata mill-fatt li d-Direttiva 2004/48, kif jirriżulta mill-premessa 26 tagħha, ma għandiex l-għan li tintroduċi obbligu li jikkonsisti f’li jiġu previsti danni punittivi.

Fil-fatt, minn naħa, bil-kontra ta’ dak li donnha taħseb il-qorti tar-rinviju, il-fatt li d-Direttiva 2004/48 ma tinkludix l-obbligu li l-Istati Membri jipprevedu danni msejħa “punittivi” ma tistax tiġi interpretata li tammonta għal projbizzjoni ta’ introduzzjoni ta’ tali miżura.

Min-naħa l-oħra, u mingħajr il-ħtieġa li tingħata deċiżjoni dwar il-kwistjoni ta’ jekk l-introduzzjoni tad-danni msejħa “punittivi” tmurx jew le kontra l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2004/48, ma jidhirx li d-dispożizzjoni applikabbli fil-kawża prinċipali tinkludi obbligu ta’ ħlas ta’ tali danni.

Għalhekk, għandu jiġi osservat li s-sempliċi ħlas, fil-każ ta’ ksur ta’ dritt ta’ proprjetà intellettwali, tar-royalty ipotetika ma huwiex biżżejjed biex jiggarantixxi kumpens għad-dannu kollu mġarrab realment, peress li l-ħlas ta’ din ir-royalty, waħdu, la jiġġarantixxi r-rimbors ta’ eventwali spejjeż marbuta mar-riċerka u l-identifikazzjoni tal-eventwali atti ta’ vjolazzjoni, imsemmija fil-premessa 26 tad-Direttiva 2004/48, la jiggarantixxi l-kumpens għal eventwali dannu morali (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tas-17 ta’ Marzu 2016, Liffers, C‑99/15, EU:C:2016:173, punt 26), u lanqas ma jiggarantixxi l-ħlas ta’ interessi fuq l-ammonti dovuti. Fil-fatt, OTK ikkonfermat, waqt is-seduta, li l-ħlas tad-doppju tar-royalty ipotetika huwa fil-prattika ekwivalenti għal kumpens li l-ammont tiegħu jibqa’ inqas minn dak li d-detentur ikun jista’ jitlob abbażi tal-“prinċipji ġenerali”, fis-sens tal-Artikolu 79(1)(3)(a) tal-UPAPP.

Ma jistax ċertament jiġi eskluż li, f’każijiet eċċezzjonali, ir-rimbors ta’ dannu kkalkolat abbażi tad-doppju tar-royalty ipotetika jkun b’mod ċar u kunsiderevoli ikbar mid-dannu realment imġarrab b’tali mod li talba f’dan is-sens tista’ tikkostitwixxi abbuż ta’ dritt, ipprojbit mill-Artikolu 3(2) tad-Direttiva 2004/48. Madankollu, mill-osservazzjonijiet magħmula mill-Gvern Pollakk matul is-seduta jirriżulta li, skont il-leġiżlazzjoni applikabbli fil-kawża prinċipali, il-qorti Pollaka, f’tali każ, ma tkunx marbuta mit-talba tad-detentur tad-dritt li sofra dannu.

Fit-tielet u l-aħħar nett, fir-rigward tal-argument li jgħid li l-parti li sofriet dannu, sa fejn hija tista’ tikkalkola d-danni abbażi tad-doppju tar-royalty ipotetika, ma jkollhiex iktar għalfejn turi r-rabta kawżali bejn il-fatti li taw lok għad-dannu għad-drittijiet tal-awtur u d-dannu mġarrab, għandu jiġi kkonstatat li dan l-argument huwa bbażat fuq interpretazzjoni eċċessivament stretta tal-kunċett ta’ “kawżalità” li tgħid li d-detentur tad-dritt li sofra dannu għandu jistabbilixxi rabta kawżali bejn dan il-fatt u mhux biss id-dannu mġarrab, iżda wkoll l-ammont preċiż ta’ dan id-dannu. Issa, tali interpretazzjoni ma tistax tiġi rrikonċiljata mal-kunċett innifsu ta’ ffissar f’somma f’daqqa tad-danni u, għaldaqstant, mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 13(1)(b) tad-Direttiva 2004/48, li jippermetti dan it-tip ta’ kumpens.

Fid-dawl ta’ dak li ġie espost iktar ’il fuq, hemm lok li r-risposta għad-domanda preliminari magħmula tkun li l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2004/48 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tgħid li d-detentur ta’ dritt ta’ proprjetà intellettwali li sofra dannu jista’ jitlob lill-persuna li kisret dan id-dritt jew li tikkumpensa d-dannu li huwa sofra, billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-aspetti kollha xierqa tal-każ inkwistjoni, jew inkella, mingħajr ma dan id-detentur ma jkollu għalfejn jipprova d-dannu effettiv, il-ħlas ta’ somma li tikkorrispondi għad-doppju tar‑remunerazzjoni xierqa li kienet tkun dovuta abbażi ta’ awtorizzazzjoni għall-użu tax-xogħol inkwistjoni.

Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.