Προσωρινό κείμενο

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ

MACIEJ SZPUNAR

της 12ης Ιουνίου 2025 (1)

Υπόθεση C‑540/23 P

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

κατά

Covington & Burling,

Bart Van Vooren

« Αίτηση αναιρέσεως – Πρόσβαση στα έγγραφα – Κανονισμός (ΕΚ) 1049/2001 – Άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο – Προστασία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων – Άρνηση γνωστοποίησης εγγράφων που περιέχουν τις ψήφους κρατών μελών σχετικά με την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) 1925/2006 – Απόφαση 1999/468/ΕΚ – Κανονιστική διαδικασία με έλεγχο »






I.      Εισαγωγή

1.        Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως και με την υπό κρίση ανταναίρεση ζητείται η αναίρεση της απόφασης της 14ης Ιουνίου 2023, Covington & Burling και Van Vooren κατά Επιτροπής (T‑201/21, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2023:333), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακύρωσε την απόφαση C(2021) 2541 final της Επιτροπής της 7ης Απριλίου 2021 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση). Με την απόφαση αυτή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να παράσχει πρόσβαση σε έγγραφα που περιείχαν τις ψήφους 22 κρατών μελών στη μόνιμη επιτροπή φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών – τμήμα «Γενική νομοθεσία για τα τρόφιμα» (στο εξής: επιτροπή  PAFF). Οι εν λόγω ψήφοι τάχθηκαν υπέρ του σχεδίου κανονισμού για την τροποποίηση του παραρτήματος III του κανονισμού (ΕΚ) 1925/2006 (2), στο οποίο απαριθμούνται οι ουσίες των οποίων η χρήση στα τρόφιμα απαγορεύεται, περιορίζεται ή διερευνάται από την Ένωση, αν η εν λόγω ουσία συνδέεται με δυνητικό κίνδυνο για τους καταναλωτές (στο εξής: σχέδιο τροποποιητικού κανονισμού).

2.        Η υπό κρίση υπόθεση παρέχει στο Δικαστήριο την ευκαιρία να αποσαφηνίσει το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΚ) 1049/2001 (3), το οποίο καθιερώνει εξαίρεση από το δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα, προκειμένου να προστατευθεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων ακόμη και μετά τη λήψη της απόφασης. Επιπλέον, το Δικαστήριο καλείται να αποσαφηνίσει την ενδεχόμενη σχέση μεταξύ των διαδικασιών επιτροπολογίας και της πρόσβασης στα έγγραφα.

II.    Το νομικό πλαίσιο

Α.      Ο κανονισμός 1049/2001

3.        Το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1049/2001 έχει ως εξής:

«Προκειμένου περί εγγράφου που συντάχθηκε από ένα θεσμικό όργανο για εσωτερική χρήση ή που έχει παραληφθεί από ένα θεσμικό όργανο, και το οποίο σχετίζεται με θέμα επί του οποίου δεν έχει αποφασίσει, το εν λόγω θεσμικό όργανο αρνείται την πρόσβαση εάν η γνωστοποίηση του εγγράφου θα έθιγε σοβαρά την οικεία διαδικασία λήψης αποφάσεων, εκτός εάν για τη γνωστοποίηση του εγγράφου υπάρχει υπερισχύον δημόσιο συμφέρον.

Ένα θεσμικό όργανο αρνείται την πρόσβαση σε έγγραφα που περιέχουν απόψεις για εσωτερική χρήση, ως μέρος συζητήσεων και προκαταρκτικών διαβουλεύσεων εντός του σχετικού θεσμικού οργάνου, ακόμη και αφού έχει ληφθεί η απόφαση, εάν η γνωστοποίηση του εγγράφου θα έθιγε σοβαρά την οικεία διαδικασία λήψης αποφάσεων, εκτός εάν για τη γνωστοποίηση του εγγράφου υπάρχει υπερισχύον δημόσιο συμφέρον.»

Β.      Ο κανονισμός 1925/2006

4.        Κατά το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1925/2006, «[η] Επιτροπή μπορεί [...] να λαμβάνει απόφαση που έχει ως αντικείμενο την τροποποίηση μη ουσιωδών στοιχείων του παρόντος κανονισμού, πάντα κατόπιν αξιολόγησης των διαθέσιμων πληροφοριών από την Αρχή και σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο του άρθρου 14 παράγραφος 3, προκειμένου να συμπεριλάβει, εάν χρειάζεται, την ουσία ή το συστατικό στο παράρτημα ΙΙΙ».

5.        Το άρθρο 14, παράγραφοι 1 και 3, του εν λόγω κανονισμού ορίζει τα εξής:

«1.      Η Επιτροπή επικουρείται από τη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων [...]

[...]

3.      Οσάκις γίνεται αναφορά στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζονται το άρθρο 5α παράγραφοι 1 έως 4 και το άρθρο 7 της απόφασης 1999/468/ΕΚ [(4)], τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 8 αυτής.»

Γ.      Η απόφαση 1999/468

6.        Το άρθρο 5α, παράγραφοι 1 έως 4, της απόφασης 1999/468 ορίζει τα εξής:

«1.      Η Επιτροπή επικουρείται από κανονιστική επιτροπή με έλεγχο, την οποίαν αποτελούν αντιπρόσωποι των κρατών μελών και της οποίας προεδρεύει ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής.

2.      Ο αντιπρόσωπος της Επιτροπής υποβάλλει στην επιτροπή σχέδιο των ληπτέων μέτρων. Η επιτροπή διατυπώνει τη γνώμη της επί του σχεδίου [...]

3.      Όταν τα σχεδιαζόμενα από την Επιτροπή μέτρα συνάδουν προς τη γνώμη της επιτροπής, εφαρμόζεται η ακόλουθη διαδικασία:

α)      Η Επιτροπή υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση το σχέδιο μέτρων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο [της Ευρωπαϊκής Ένωσης] προς έλεγχο·

β)      το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποφασίζοντας με την πλειοψηφία των μελών που το απαρτίζουν, ή το Συμβούλιο, αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία, μπορούν να αντιταχθούν στην έκδοση από την Επιτροπή του εν λόγω σχεδίου [...]·

γ)      εάν, εντός προθεσμίας τριών μηνών από την υποβολή του, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο αντιταχθούν στο σχέδιο μέτρων, η Επιτροπή δεν εκδίδει τα εν λόγω μέτρα. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή μπορεί να υποβάλει στην επιτροπή είτε τροποποιημένο σχέδιο μέτρων είτε νομοθετική πρόταση βάσει της συνθήκης·

δ)      εάν, κατά την εκπνοή της προαναφερόμενης προθεσμίας, ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο έχουν αντιταχθεί στο σχέδιο μέτρων, τα μέτρα εκδίδονται από την Επιτροπή.

4.      Όταν τα σχεδιαζόμενα από την Επιτροπή μέτρα δεν συνάδουν προς τη γνώμη της επιτροπής ή ελλείψει γνώμης, εφαρμόζεται η ακόλουθη διαδικασία:

α)      Η Επιτροπή υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο πρόταση για τα ληπτέα μέτρα, την οποία διαβιβάζει ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

β)      το Συμβούλιο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία για την πρόταση εντός προθεσμίας δύο μηνών από την υποβολή της·

γ)      εάν, εντός της ανωτέρω προθεσμίας, το Συμβούλιο αντιταχθεί με ειδική πλειοψηφία στα προτεινόμενα μέτρα, τα μέτρα αυτά δεν εκδίδονται [...]·

δ)      εάν το Συμβούλιο προτίθεται να θεσπίσει τα προτεινόμενα μέτρα, τα υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αν το Συμβούλιο δεν αποφανθεί εντός της προαναφερόμενης προθεσμίας των δύο μηνών, η Επιτροπή υποβάλλει χωρίς καθυστέρηση τα μέτρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

ε)      το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποφασίζοντας με την πλειοψηφία των μελών που το απαρτίζουν εντός προθεσμίας τεσσάρων μηνών από τη διαβίβαση της πρότασης σύμφωνα με το σημείο α), μπορεί να αντιταχθεί στην έκδοση των εν λόγω μέτρων [...]·

στ)      εάν, εντός της ανωτέρω προθεσμίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αντιταχθεί στα προτεινόμενα μέτρα, αυτά δεν εκδίδονται [...]·

ζ)      εάν, κατά την εκπνοή της προαναφερόμενης προθεσμίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχει αντιταχθεί στα προτεινόμενα μέτρα, τα μέτρα εκδίδονται από το Συμβούλιο ή από την Επιτροπή, ανάλογα με την περίπτωση.»

Δ.      Ο κανονισμός (ΕΕ) 182/2011

7.        Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 5, του κανονισμού (ΕΕ) 182/2011 (5), «[σ]ε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, ο πρόεδρος μπορεί να λάβει τη γνώμη της επιτροπής μέσω γραπτής διαδικασίας. [...] Κάθε μέλος της επιτροπής το οποίο δεν διαφωνεί με το σχέδιο εκτελεστικής πράξης ή δεν απέχει ρητώς από τη σχετική ψηφοφορία πριν από την εκπνοή της ως άνω προθεσμίας θεωρείται ότι έχει συμφωνήσει σιωπηρώς με το σχέδιο εκτελεστικής πράξης».

8.        Το άρθρο 9 του εν λόγω κανονισμού ορίζει τα εξής:

«1.      Κάθε επιτροπή εκδίδει με απλή πλειοψηφία των μελών που την απαρτίζουν τον εσωτερικό της κανονισμό μετά από πρόταση του προέδρου της, με βάση πρότυπους κανόνες που εκπονούνται από την Επιτροπή μετά τη διενέργεια διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη. Αυτοί οι πρότυποι κανόνες δημοσιεύονται από την Επιτροπή στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

[...]

2.      Οι αρχές και προϋποθέσεις για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα [...] που ισχύουν για την Επιτροπή ισχύουν και για τις επιτροπές.»

9.        Το άρθρο 10, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού έχει ως εξής:

«1.      Η Επιτροπή τηρεί μητρώο των εργασιών των επιτροπών, στο οποίο καταγράφονται:

[...]

ε)      τα αποτελέσματα των ψηφοφοριών·

[…]».

Ε.      Οι πρότυποι διαδικαστικοί κανόνες για τις επιτροπές

10.      Το άρθρο 10, παράγραφος 2, των πρότυπων διαδικαστικών κανόνων για τις επιτροπές (6) ορίζει τα εξής:

«[...] Τα συνοπτικά πρακτικά δεν αναφέρουν την ατομική θέση των μελών στις συζητήσεις της επιτροπής.»

11.      Το άρθρο 13, παράγραφοι 1 έως 3, έχει ως εξής:

«1.      Οι αιτήσεις για πρόσβαση στα έγγραφα της επιτροπής διεκπεραιώνονται σύμφωνα με τον [κανονισμό 1049/2001]. [...]

2.      Οι εργασίες της επιτροπής έχουν εμπιστευτικό χαρακτήρα.

3.      Τα έγγραφα που υποβάλλονται στα μέλη της επιτροπής, στους εμπειρογνώμονες και στους αντιπροσώπους των τρίτων μερών έχουν εμπιστευτικό χαρακτήρα […], εκτός αν έχει παραχωρηθεί πρόσβαση σε αυτά τα έγγραφα σύμφωνα με την παράγραφο 1 ή έχουν δημοσιοποιηθεί με άλλο τρόπο από την Επιτροπή.»

III. Το ιστορικό της διαφοράς

12.      Το ιστορικό της διαφοράς, όπως εκτίθεται λεπτομερώς στις σκέψεις 2 έως 7 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, μπορεί να συνοψισθεί ως εξής.

13.      Στις 4 Δεκεμβρίου 2020 η Covington & Burling LLP και ο Bart van Vooren (στο εξής: προσφεύγοντες) υπέβαλαν αίτηση πρόσβασης σε έγγραφα που περιείχαν τις ψήφους 22 κρατών μελών στην επιτροπή  PAFF. Οι ψήφοι αυτές είχαν ταχθεί υπέρ ενός σχεδίου κανονισμού για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙΙ του κανονισμού 1925/2006, το οποίο οδήγησε στην έκδοση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/468 (7) (στο εξής: επίμαχος κανονισμός).

14.      Στις 11 Ιανουαρίου 2021 η Επιτροπή απάντησε στην αίτηση πρόσβασης στα έγγραφα. Αφού επισήμανε ότι 21 έγγραφα (στο εξής: ζητηθέντα έγγραφα) είχαν προσδιοριστεί ότι αποτελούσαν αντικείμενο της αίτησης, η Επιτροπή αρνήθηκε να παράσχει πρόσβαση σε αυτά στηριζόμενη στο άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.

15.      Στις 29 Ιανουαρίου 2021 ο B. van Vooren υπέβαλε επιβεβαιωτική αίτηση δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 1049/2001 σε απάντηση της αρχικής αρνητικής απάντησης.

16.      Η Επιτροπή, αφού πρώτα παρέτεινε μέχρι τις 12 Μαρτίου 2021 την προθεσμία για την έκδοση της επιβεβαιωτικής απόφασης, ενημέρωσε, στις 10 Μαρτίου 2021, τους προσφεύγοντες ότι δεν ήταν σε θέση να τηρήσει την εν λόγω προθεσμία.

IV.    Η ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου διαδικασία και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση

17.      Με δικόγραφο της 6ης Απριλίου 2021, οι προσφεύγοντες άσκησαν προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου κατά της σιωπηρής απορριπτικής απόφασης της 12ης Μαρτίου 2021.

18.      Στις 7 Απριλίου 2021 η Επιτροπή εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, επιβεβαιώνοντας την άρνησή της να παράσχει πρόσβαση στα ζητηθέντα έγγραφα, στηριζόμενη, ειδικότερα, στην προβλεπόμενη στο άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 εξαίρεση όσον αφορά την προστασία της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων.

19.      Με χωριστό δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 12 Απριλίου 2021, οι προσφεύγοντες τροποποίησαν το δικόγραφο της προσφυγής, ώστε να ληφθεί υπόψη η έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης.

20.      Προς στήριξη της προσφυγής τους, οι προσφεύγοντες προέβαλαν πέντε λόγους ακυρώσεως σχετικά με την εφαρμογή της προβλεπόμενης στο άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 εξαίρεσης. Με τον πρώτο λόγο ακυρώσεως προέβαλαν την αδυναμία εφαρμογής της εν λόγω διάταξης στα ζητηθέντα έγγραφα. Οι λοιποί λόγοι ακυρώσεως προβλήθηκαν επικουρικώς. Με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως προέβαλαν ότι δεν αποδείχθηκε ότι η γνωστοποίηση των ζητηθέντων εγγράφων θα έθιγε σοβαρά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Με τον τρίτο και τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως προέβαλαν ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη καθόσον στηρίχθηκε στον κανονισμό 182/2011 και στους πρότυπους διαδικαστικούς κανόνες για να δικαιολογήσει την άρνησή της να παράσχει πρόσβαση στα ζητηθέντα έγγραφα. Με τον πέμπτο λόγο ακυρώσεως προέβαλαν παραβίαση της αρχής της διαφάνειας και προσβολή της δημοκρατικής νομιμότητας των εκτελεστικών πράξεων που εκδόθηκαν με τη διαδικασία που προβλέπει ο κανονισμός 182/2011.

21.      Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τον πρώτο λόγο ακυρώσεως, κρίνοντας ότι τα ζητηθέντα έγγραφα ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001, και έκανε δεκτούς τον δεύτερο, τον τρίτο και τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως. Ως εκ τούτου, ακύρωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και καταδίκασε την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

V.      Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και τα αιτήματα των διαδίκων

22.      Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, να απορρίψει όλους τους λόγους ακυρώσεως που έγιναν δεκτοί με την εν λόγω απόφαση και να αποφανθεί οριστικά επί της διαφοράς ή επικουρικώς να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο και να επιφυλαχθεί ως προς τα δικαστικά έξοδα της παρούσας διαδικασίας ή να καταδικάσει τους προσφεύγοντες στα δικαστικά έξοδα.

23.      Οι προσφεύγοντες ζητούν από το Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως, να επικυρώσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της και να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα (8).

24.      Οι προσφεύγοντες άσκησαν ανταναίρεση ζητώντας από το Δικαστήριο να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση καθόσον απέρριψε τον πρώτο τους λόγο ακυρώσεως και να αποφανθεί οριστικά επί της διαφοράς ή επικουρικώς να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο, και να επιφυλαχθεί ως προς τα δικαστικά έξοδα της παρούσας διαδικασίας ή να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

25.      Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο να απορρίψει την ανταναίρεση και να καταδικάσει τους προσφεύγοντες στα δικαστικά έξοδα.

26.      Με διάταξη της 9ης Φεβρουαρίου 2024, ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου επέτρεψε στο Βασίλειο των Κάτω Χωρών να παρέμβει προς υποστήριξη των αιτημάτων που προέβαλαν οι προσφεύγοντες με το υπόμνημά τους επί της αιτήσεως αναιρέσεως. Οι Κάτω Χώρες δεν υποστηρίζουν τα αιτήματα της ανταναιρέσεως.

VI.    Ανάλυση

27.      Με την ανταναίρεσή τους, οι προσφεύγοντες ζητούν από το Δικαστήριο να αναιρέσει την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου καθόσον με την απόφαση αυτή κρίθηκε ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 εξαίρεση έχει εφαρμογή στα ζητηθέντα έγγραφα. Σε περίπτωση που το Δικαστήριο δεχθεί την ανταναίρεση, η αίτηση αναιρέσεως θα καταστεί άνευ αντικειμένου, δεδομένου ότι αυτή στηρίζεται στην παραδοχή ότι τα έγγραφα που περιέχουν τις επιμέρους ψήφους των κρατών μελών στο πλαίσιο της επιτροπής PAFF εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω διάταξης. Επομένως, πρέπει κατ’ αρχάς να αναλυθεί η ανταναίρεση.

Α.      Επί της ανταναιρέσεως

1.      Τα επιχειρήματα των μετεχόντων στη διαδικασία

28.      Προς στήριξη της ανταναιρέσεώς τους, οι προσφεύγοντες προβάλλουν έναν και μόνο λόγο αναιρέσεως, με τον οποίο ισχυρίζονται ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον έκρινε ότι οι επιμέρους ψήφοι των κρατών μελών στο πλαίσιο της επιτροπής PAFF πρέπει να θεωρηθούν ως «απόψεις για εσωτερική χρήση, ως μέρος συζητήσεων και προκαταρκτικών διαβουλεύσεων εντός του σχετικού θεσμικού οργάνου» κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.

29.      Υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε εσφαλμένα, στις σκέψεις 42 και 44 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι οι επίμαχες ψήφοι επηρέασαν την εσωτερική διαδικασία λήψης αποφάσεων της Επιτροπής. Κατά τους προσφεύγοντες, πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ διαβουλεύσεων (συζητήσεων που προηγούνται της ψηφοφορίας) και του αποτελέσματος των διαβουλεύσεων (των ψήφων αυτών καθεαυτές)· κατά την άποψή τους, μόνον οι πρώτες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.

30.      Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο προέβη σε υπερβολικά ευρεία ερμηνεία του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001, παραβιάζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την αρχή κατά την οποία οι εξαιρέσεις από την ευρύτερη δυνατή πρόσβαση στα έγγραφα πρέπει να ερμηνεύονται στενά.

31.      Στηριζόμενοι στη νομολογία του Δικαστηρίου (9), οι προσφεύγοντες επισημαίνουν ότι το άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 έχει πιο περιορισμένο πεδίο εφαρμογής σε σχέση με το πρώτο εδάφιο της ίδιας παραγράφου. Συναφώς, τονίζουν ότι οι ψήφοι των κρατών μελών αποτελούν έκφραση της κυριαρχικής εξουσίας τους και ότι η θετική γνώμη της επιτροπής PAFF επί σχεδίου εκτελεστικής πράξης στο οποίο δεν αντιτάσσονται το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο οδηγεί στην έκδοση κανονισμού.

32.      Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η ερμηνεία των επιμέρους ψήφων των κρατών μελών στο πλαίσιο διαδικασίας επιτροπολογίας υπό την έννοια ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 θίγει τη νομιμότητα των εκτελεστικών πράξεων της Ένωσης. Επίσης, συμπληρώνουν ότι τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο καθόσον η απουσία αντιρρήσεων ή ρητής αποχής πρέπει να θεωρηθούν ως σιωπηρές συμφωνίες, οι οποίες μπορούν με τη σειρά τους να θεωρηθούν ως ψήφοι υπέρ του σχεδίου τροποποιητικού κανονισμού (άρθρο 3, παράγραφος 5, του κανονισμού 182/2011).

33.      Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο ορθώς απέρριψε τον πρώτο λόγο ακυρώσεως.

34.      Ισχυρίζεται ότι το άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 είναι διατυπωμένο κατά τρόπο ευρύ και καλύπτει κάθε είδους γνώμη που παρέχεται στο θεσμικό όργανο. Επομένως, οιαδήποτε διάκριση μεταξύ των ψήφων και της έκφρασης της γνώμης στην οποία στηρίζονται θα ήταν τεχνητή. Βάσει του κανονισμού 182/2011, οι επιτροπές έχουν την ευθύνη να διατυπώνουν «γνώμες» επί των σχεδίων εκτελεστικών πράξεων που προτείνει η Επιτροπή.

35.      Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι ψήφοι των κρατών μελών δεν καθορίζουν το αποτέλεσμα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων εντός του θεσμικού οργάνου, αλλά αποτελούν στάδιο της εν λόγω διαδικασίας. Συναφώς, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, βάσει του άρθρου 14 του κανονισμού 1925/2006, η επιτροπή PAFF την επικουρεί κατά την άσκηση των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων της.

36.       Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι ο επιδιωκόμενος από το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1049/2001 σκοπός συνίσταται στην προστασία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων εντός του θεσμικού οργάνου, ότι οι ψήφοι των κρατών μελών αποτελούν μέρος της εν λόγω διαδικασίας και ότι, ως εκ τούτου, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του δεύτερου εδαφίου της εν λόγω διάταξης.

2.      Εκτίμηση

37.      Συνιστούν τα έγγραφα που περιέχουν τις ψήφους των κρατών μελών υπέρ ενός σχεδίου τροποποιητικού κανονισμού «απόψεις για εσωτερική χρήση, ως μέρος συζητήσεων και προκαταρκτικών διαβουλεύσεων εντός του σχετικού θεσμικού οργάνου»;

38.      Το ζήτημα αυτό δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένο από το συγκεκριμένο πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται. Αντιθέτως, η επίλυσή του εξαρτάται κατ’ αρχάς από το είδος της διαδικασίας επιτροπολογίας η οποία εφαρμόζεται στην εν λόγω διαδικασία λήψης αποφάσεων. Θα υποστηρίξω ότι η εφαρμογή, στην υπό κρίση υπόθεση, της κανονιστικής διαδικασίας με έλεγχο συνηγορεί υπέρ της καταφατικής απάντησης στο ανωτέρω ερώτημα.

39.      Στη συνέχεια, θα εξετάσω το γράμμα, το πλαίσιο και τους σκοπούς του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001. Εξ αυτών θα συνάγω το συμπέρασμα ότι τα ζητηθέντα έγγραφα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω διάταξης.

α)      Η διαδικασία επιτροπολογίας που εφαρμόστηκε για την έκδοση του επίμαχου κανονισμού

40.      Βάσει του άρθρου 8, παράγραφος 2, και του άρθρου 14, παράγραφος 3, του κανονισμού 1925/2006, η Επιτροπή μπορεί να τροποποιεί το παράρτημα III του εν λόγω κανονισμού σύμφωνα με την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο (10).

41.      Η εν λόγω διαδικασία θεσπίστηκε με την απόφαση 2006/512 του Συμβουλίου, ως νέο άρθρο 5α της απόφασης 1999/468 (11). Εφαρμόζεται κατά τη θέσπιση «μέτρων γενικής εμβέλειας» τα οποία αποσκοπούν στην τροποποίηση ή στη συμπλήρωση της βασικής πράξης με την προσθήκη μη ουσιωδών στοιχείων, όταν η βασική πράξη έχει εκδοθεί με τη λεγόμενη διαδικασία συναπόφασης (12).

42.      Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 7α της απόφασης 1999/468, η διαδικασία αυτή εισήχθη προκειμένου να παρασχεθεί στα δύο σκέλη της νομοθετικής αρχής η δυνατότητα να πραγματοποιούν έλεγχο πριν από τη θέσπιση των ως άνω μέτρων.

43.      Συγκεκριμένα, η διαδικασία λειτουργεί ως εξής (13). Εάν η επιτροπή υπερψηφίσει το σχέδιο μέτρων με ειδική πλειοψηφία, η Επιτροπή το υποβάλλει στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο προς έλεγχο (14). Τόσο το Κοινοβούλιο όσο και το Συμβούλιο μπορούν να αντιταχθούν στα μέτρα αυτά, στην περίπτωση δε αυτή, η Επιτροπή δεν τα θεσπίζει (15). Εάν κανένας από τους συννομοθέτες δεν αντιταχθεί, η Επιτροπή θεσπίζει τα μέτρα (16).

44.      Εάν η επιτροπή διατυπώσει αρνητική γνώμη, η Επιτροπή υποβάλλει το σχέδιό της στο Συμβούλιο διαβιβάζοντάς το ταυτόχρονα στο Κοινοβούλιο (17).  Εάν το Συμβούλιο αντιταχθεί στα μέτρα, η Επιτροπή δεν τα θεσπίζει (18). Εάν το Συμβούλιο εγκρίνει τα μέτρα και το Κοινοβούλιο δεν αντιταχθεί, τα μέτρα θεσπίζονται (19). Εάν το Κοινοβούλιο αντιταχθεί, τα μέτρα δεν θεσπίζονται (20).

45.      Όπως προκύπτει από την ανωτέρω περιγραφή, το καθοριστικό στοιχείο στην εν λόγω διαδικασία είναι η εξουσία των συννομοθετών να εμποδίζουν τη θέσπιση των σχεδιαζόμενων μέτρων, παρά τη θετική γνώμη της επιτροπής. Ομοίως, σχεδιαζόμενα μέτρα για τα οποία έχει διατυπωθεί αρνητική γνώμη μπορούν, εντούτοις, να θεσπιστούν αν εγκριθούν από το Συμβούλιο και αν το Κοινοβούλιο δεν αντιταχθεί (21).

46.      Ως εκ τούτου, κατά τη γνώμη μου, οι ψήφοι των κρατών μελών και η αντίστοιχη γνώμη της επιτροπής αποτελούν απλώς ένα στάδιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων η οποία καταλήγει στη θέσπιση των σχεδιαζόμενων μέτρων από την Επιτροπή.

47.      Λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της και των λόγων καθιέρωσής της, η εφαρμογή της κανονιστικής διαδικασίας με έλεγχο καταδεικνύει ότι οι ψήφοι των αντιπροσώπων των κρατών μελών αποτελούν μέρος των συζητήσεων και των προκαταρκτικών διαβουλεύσεων εντός της Επιτροπής και ότι, ως εκ τούτου, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.

48.      Εντούτοις, οι προσφεύγοντες ισχυρίζονται ότι, άπαξ η επιτροπή διατυπώσει θετική γνώμη, η Επιτροπή υποχρεούται να διαβιβάσει το σχέδιο μέτρων στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο. Υποστηρίζουν, επομένως, ότι οι ψήφοι στο πλαίσιο της επιτροπής αποτελούν το αποτέλεσμα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.

49.      Το επιχείρημα αυτό δεν είναι, κατά τη γνώμη μου, πειστικό.

50.      Πρώτον, δεδομένου ότι η κεντρική πτυχή της εν λόγω διαδικασίας επιτροπολογίας είναι ο έλεγχος που ασκείται από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, δεν είναι σκόπιμο να γίνεται διάκριση μεταξύ της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο της επιτροπής και της διαδικασίας που διεξάγεται στο πλαίσιο του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου (22).

51.      Δεύτερον, αν το Συμβούλιο ή το Κοινοβούλιο απορρίψουν τα μέτρα, η προβαλλόμενη έλλειψη εξουσίας εκτιμήσεως της Επιτροπής στερείται νοήματος. Επιπλέον, στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή μπορεί να υποβάλει στην επιτροπή τροποποιημένο σχέδιο μέτρων (23). Τούτο σημαίνει ότι η διαδικασία λήψης αποφάσεων, στην πραγματικότητα, συνεχίζεται στο πλαίσιο της επιτροπής.

52.      Τρίτον, ακόμη και αν η γνώμη της επιτροπής είναι αρνητική, η Επιτροπή υποβάλλει το σχέδιό της στο Συμβούλιο και το διαβιβάζει στο Κοινοβούλιο.

53.      Οι προσφεύγοντες ισχυρίζονται, επίσης, ότι, στην υπό κρίση υπόθεση, η θετική γνώμη της επιτροπής PAFF, αυτή καθεαυτήν, οδήγησε στην έκδοση κανονισμού.

54.      Φρονώ ότι το γεγονός αυτό δεν είναι καθοριστικό. Αν γινόταν δεκτό ότι το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 εξαρτάται από το αποτέλεσμα της γνώμης της επιτροπής και από τον έλεγχο του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, τούτο θα συνεπαγόταν ότι πολίτες που ζητούν πρόσβαση στο ίδιο είδος εγγράφου το οποίο αφορά την ίδια διαδικασία επιτροπολογίας θα τύγχαναν ενδεχομένως διαφορετικής μεταχείρισης. Επιπλέον, η εν λόγω κρίση δύσκολα θα συμβιβαζόταν με την αρχή της ασφάλειας δικαίου.

55.      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το προκαταρκτικό συμπέρασμά μου είναι ότι η εφαρμογή της κανονιστικής διαδικασίας με έλεγχο στην υπό κρίση υπόθεση καταδεικνύει ότι οι ψήφοι των κρατών μελών υπέρ του επίμαχου κανονισμού εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001. Ακολούθως, θα εξετάσω αν το προκαταρκτικό μου συμπέρασμα βρίσκει έρεισμα στο γράμμα, το πλαίσιο και τους σκοπούς της εν λόγω διάταξης, όπως έχουν ερμηνευθεί από το Δικαστήριο.

β)      Το άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001

56.      Η απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση Σουηδία κατά MyTravel και Επιτροπής προσφέρει, σε ορισμένο βαθμό, καθοδήγηση για τον προσδιορισμό του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001. Ωστόσο, επισημαίνω ότι το Δικαστήριο ουδέποτε έχει αποφανθεί επί του ζητήματος αν οι ψήφοι των κρατών μελών στο πλαίσιο επιτροπής επιτροπολογίας εμπίπτουν στο εν λόγω πεδίο εφαρμογής (24).

57.      Στην εν λόγω απόφαση, το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1049/2001 προβαίνει σε σαφή διάκριση με κριτήριο το αν μια διαδικασία έχει περατωθεί ή όχι. Σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο του εν λόγω άρθρου, κάθε έγγραφο που έχει καταρτιστεί από θεσμικό όργανο για εσωτερική χρήση ή έχει παραληφθεί από θεσμικό όργανο και αφορά ζήτημα επί του οποίου δεν έχει ακόμη ληφθεί απόφαση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης που αφορά την προστασία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο, αφότου ληφθεί η απόφαση, η προαναφερθείσα εξαίρεση καλύπτει αποκλειστικώς τα έγγραφα που περιέχουν απόψεις οι οποίες προορίζονται για εσωτερική χρήση στο πλαίσιο συζητήσεων και προκαταρκτικών διαβουλεύσεων εντός του οικείου θεσμικού οργάνου (25).

58.      Επίσης, το Δικαστήριο απεφάνθη ότι από το γράμμα του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 συνάγεται ότι η διάταξη αυτή εφαρμόζεται σε κάθε έγγραφο το οποίο περιέχει απόψεις που προορίζονται για εσωτερική χρήση στο πλαίσιο συζητήσεων και προκαταρκτικών διαβουλεύσεων εντός του θεσμικού οργάνου (26).

59.      Συγκεκριμένα, αφενός, το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, είναι αναμφίβολα στενότερο από εκείνο του πρώτου εδαφίου. Αφετέρου, η διατύπωση του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 4, παράγραφος 3, είναι εντούτοις αρκετά ευρεία ώστε να περιλαμβάνει κάθε άποψη που προορίζεται για εσωτερική χρήση στο πλαίσιο συζητήσεων και προκαταρκτικών διαβουλεύσεων εντός του θεσμικού οργάνου.

60.      Θα ήθελα επίσης να αναφέρω την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου στην υπόθεση British American Tobacco International (Investments) κατά Επιτροπής (27). Το ζήτημα που τέθηκε στην υπόθεση εκείνη ήταν αν η Επιτροπή είχε την εξουσία να παράσχει μερική πρόσβαση στα πρακτικά των συνεδριάσεων της επιτροπής ειδικών φόρων κατανάλωσης, αποκρύπτοντας την ταυτότητα των κρατών μελών που είχαν διατυπώσει τις θέσεις τους κατά τις εν λόγω συνεδριάσεις (28). Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε (29) ότι οι διασκέψεις της επιτροπής αυτής ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης σχετικά με την προστασία του απορρήτου των εργασιών της Επιτροπής, δυνάμει της απόφασης 94/90/ΕΚΑΧ της Επιτροπής (30). Ωστόσο, στην εν λόγω απόφαση δεν γινόταν διάκριση μεταξύ εκκρεμών και περατωθεισών εργασιών. Πλην όμως, το Γενικό Δικαστήριο, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το συμφέρον της Επιτροπής να διαφυλάξει το απόρρητο των εργασιών της δεν μπορούσε να υπερισχύσει του συμφέροντος της προσφεύγουσας να αποκτήσει πρόσβαση στα πρακτικά, επισήμανε ότι οι συζητήσεις στο πλαίσιο της επιτροπής είχαν ολοκληρωθεί όταν η προσφεύγουσα είχε υποβάλει την αίτησή της (31).

61.      Η προμνησθείσα νομολογία επιρρωννύει την εκτίμηση ότι τα επίμαχα στην υπό κρίση υπόθεση έγγραφα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001. Ακολούθως, θα εξετάσω το γράμμα, το πλαίσιο και τους σκοπούς της εν λόγω διάταξης.

62.      Όσον αφορά το γράμμα, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, βάσει των εφαρμοστέων κανόνων επιτροπολογίας, το καθήκον της επιτροπής συνίσταται ακριβώς στη διατύπωση «γνώμης» (32). Το γεγονός αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκην αποφασιστικής σημασίας. Ο κανονισμός 1049/2001 εφαρμόζεται σε όλα τα έγγραφα εις χείρας θεσμικού οργάνου, σε όλους τους τομείς δραστηριότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρο 2, παράγραφος 3). Κατά συνέπεια, μολονότι ο όρος «απόψεις» που χρησιμοποιείται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, μπορεί να περιλαμβάνει τις «γνώμες» που διατυπώνει μια επιτροπή επιτροπολογίας, μπορεί κάλλιστα να περιλαμβάνει και άλλα έγγραφα (33).

63.      Ανεξαρτήτως αυτού, με τον όρο «προκαταρκτικές διαβουλεύσεις», κατά τη συνήθη σημασία του στην καθομιλουμένη, περιγράφεται προσηκόντως η συνδρομή την οποία παρέχει στην Επιτροπή η επιτροπή PAFF (άρθρο 14 του κανονισμού 1925/2006), σε συνδυασμό με τον έλεγχο του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου βάσει της απόφασης 1999/468.

64.      Τούτου λεχθέντος, συμμερίζομαι την άποψη ότι το γράμμα της εν προκειμένω εξεταζόμενης διάταξης πόρρω απέχει από το να είναι σαφές.

65.      Μολονότι σε διαφορετικό πλαίσιο, ο γενικός εισαγγελέας P. Cruz Villalón επισήμανε το εν λόγω ζήτημα στις προτάσεις του στην υπόθεση Συμβούλιο κατά Access Info Europe (34). Ο εν λόγω γενικός εισαγγελέας αναγνώρισε ότι η διατύπωση «απόψεις για εσωτερική χρήση» είναι μάλλον ατυχής, δοθέντος ότι αναφέρεται σε προτάσεις τροποποίησης ενός κανονισμού που υποβάλλονται από κράτη μέλη. Κατά τη γνώμη του, μολονότι τούτο δεν σημαίνει ότι η εξαίρεση δεν έχει εκ προοιμίου εφαρμογή, μπορεί αργότερα να αποδειχθεί ότι το υπέρτερο δημόσιο συμφέρον για πρόσβαση στα ζητηθέντα έγγραφα υπερισχύει της προστασίας της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων (35).

66.      Η τελολογική ερμηνεία του κανονισμού 1049/2001 επιρρωννύει την ανωτέρω άποψη.

67.      Ο κανονισμός 1049/2001 αποσκοπεί, όπως αναφέρουν η αιτιολογική του σκέψη 4 και το άρθρο του 1, να παράσχει στο κοινό ένα όσο το δυνατόν ευρύτερο δικαίωμα πρόσβασης (36). Η κρίση ότι τα ζητηθέντα έγγραφα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του εν λόγω κανονισμού δεν αντιβαίνει στον εν λόγω σκοπό. Προκειμένου να αρνηθεί την πρόσβαση, το οικείο θεσμικό όργανο πρέπει επιπλέον να αποδείξει ότι η γνωστοποίηση θα έθιγε σοβαρά τη διαδικασία λήψης των αποφάσεών της (37).

68.      Όσον αφορά ειδικότερα το άρθρο 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1049/2001, αμφότερα τα εδάφια του εν λόγω κανονισμού αποσκοπούν στην προστασία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων εντός του οικείου θεσμικού οργάνου (38). Ωστόσο, ο νομοθέτης της Ένωσης έκρινε ότι μετά την έκδοση της επίμαχης απόφασης δεν είναι τόσο έντονη η ανάγκη προστασίας της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, με αποτέλεσμα η γνωστοποίηση οποιουδήποτε εγγράφου, πλην των προβλεπόμενων από το δεύτερο εδάφιο της εν λόγω διάταξης, να μην μπορεί σε καμία περίπτωση να θίξει σοβαρά την εν λόγω διαδικασία και να μην επιτρέπεται η άρνηση γνωστοποίησης τέτοιου είδους εγγράφου, ακόμη και αν η γνωστοποίησή του θα έθιγε σοβαρά την εν λόγω διαδικασία σε περίπτωση που λάμβανε χώρα πριν από την έκδοση της επίμαχης απόφασης (39).

69.      Όσον αφορά την προστασία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, από το ιστορικό θέσπισης των δύο εδαφίων προκύπτει σαφώς ότι με αμφότερα τα εδάφια επιδιώκεται να παρασχεθεί στο οικείο θεσμικό όργανο ορισμένος «χώρος προβληματισμού» (40).

70.      Συναφώς, οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι η γνωστοποίηση των επιμέρους ψήφων των κρατών μελών ουδέποτε μπορεί να επηρεάσει τον εν λόγω «χώρο προβληματισμού». Κατά την άποψή τους, προκειμένου να προστατευθεί το συμφέρον αυτό, μόνον οι «συζητήσεις» ή οι «γνώμες» (θέσεις) (41) που διατυπώνονται στο πλαίσιο μιας διαδικασίας επιτροπολογίας, και όχι το αποτέλεσμα της εν λόγω διαδικασίας, μπορούν να είναι απόρρητες.

71.      Η άποψη αυτή είναι αβάσιμη.

72.      Κάθε πράξη συμμετοχής με ψήφο σε ψηφοφορία αποτελεί απόρροια ορισμένης γνώμης. Συγκεκριμένα, οι επιμέρους ψήφοι των κρατών μελών απηχούν τις επιμέρους θέσεις στις οποίες βασίζονται. Επομένως, η διάκριση μεταξύ ψήφων και γνωμών θα καθιστούσε την εφαρμογή του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 επί των γνωμών άνευ αντικειμένου (42).

γ)      Πρόταση επί της ανταναιρέσεως

73.      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω την απόρριψη της ανταναιρέσεως.

Β.      Επί της αιτήσεως αναιρέσεως

74.      Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, η Επιτροπή προβάλλει δύο λόγους. Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον απέρριψε την κρισιμότητα του εφαρμοστέου στην επιτροπολογία νομικού πλαισίου κατά την εξέταση του ζητήματος αν η γνωστοποίηση θα μπορούσε να θίξει σοβαρά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον απέρριψε άλλους κρίσιμους παράγοντες και δεν εκτίμησε όλους τους κρίσιμους παράγοντες σφαιρικά.

1.      Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως

α)      Τα επιχειρήματα των μετεχόντων στη διαδικασία

75.      Ο πρώτος λόγος αναιρέσεως απαρτίζεται από δύο σκέλη. Στο πρώτο σκέλος, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο εφάρμοσε εσφαλμένα την αρχή της συνεκτικής ερμηνείας του κανονισμού 1049/2001 με τομεακούς κανόνες οι οποίοι δεν αφορούν άμεσα την πρόσβαση σε έγγραφα και ότι, ως εκ τούτου, παρέβη την υποχρέωση αιτιολόγησης την οποία υπέχει. Στο δεύτερο σκέλος, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε εσφαλμένα τους πρότυπους διαδικαστικούς κανόνες. Δεδομένου ότι αμφότερα τα σκέλη αφορούν κατ’ ουσίαν την αλληλεπίδραση μεταξύ του κανονισμού 1049/2001 και του εφαρμοστέου στην επιτροπολογία νομικού πλαισίου, προτείνω να εξεταστούν από κοινού.

76.      Κατά την άποψη της Επιτροπής, στο μέτρο που το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το άρθρο 10, παράγραφος 1, του κανονισμού 182/2011, καθώς επίσης το άρθρο 10, παράγραφος 2, και το άρθρο 13 των πρότυπων διαδικαστικών κανόνων δεν έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα κατά την εκτίμηση των προβλεπόμενων στο άρθρο 4 του κανονισμού 1049/2001 εξαιρέσεων, η ερμηνεία του Γενικού Δικαστηρίου αντιβαίνει στο γράμμα και στον σκοπό των πρώτων ως άνω διατάξεων. Με τις διατάξεις αυτές, ο νομοθέτης επεδίωξε να παράσχει αυξημένη προστασία όσον αφορά τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των επιμέρους θέσεων των κρατών στις διαδικασίες επιτροπολογίας.

77.      Οι προσφεύγοντες, υποστηριζόμενοι από την Ολλανδική Κυβέρνηση, ισχυρίζονται ότι οι πρότυποι διαδικαστικοί κανόνες δεν μπορούν να διευρύνουν το πεδίο εφαρμογής μιας εξαίρεσης που προβλέπεται σε κανονισμό, ο οποίος είναι υπέρτερης τυπικής ισχύος. Υποστηρίζουν, επίσης, ότι η νομολογία την οποία μνημονεύει η Επιτροπή δεν αναιρεί την εν λόγω ανάλυση, δεδομένου ότι εντάσσεται σε διαφορετικό πλαίσιο και δεν αφορά την εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001.

78.      Εν πάση περιπτώσει, οι προσφεύγοντες ισχυρίζονται ότι οι διατάξεις περί επιτροπολογίας στις οποίες στηρίζεται η Επιτροπή δεν απαγορεύουν την πρόσβαση στα ζητηθέντα έγγραφα. Το άρθρο 10, παράγραφος 1, του κανονισμού 182/2011 και το άρθρο 10, παράγραφος 2, των πρότυπων διαδικαστικών κανόνων αφορούν, αντίστοιχα, το περιεχόμενο του μητρώου και το περιεχόμενο των συνοπτικών πρακτικών, και όχι την πρόσβαση σε έγγραφα. Το άρθρο 13 των εν λόγω κανόνων μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι επιτρέπει την πρόσβαση στις ψήφους των μελών της επιτροπής.

79.      Η Ολλανδική Κυβέρνηση τάσσεται υπέρ της διάκρισης μεταξύ άμεσης πρόσβασης στα έγγραφα και παθητικής γνωστοποίησης. Συγκεκριμένα, κατά την άποψή της, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς διέκρινε μεταξύ, αφενός, των διατάξεων σχετικά με τον ενδεχομένως ευαίσθητο χαρακτήρα των εγγράφων που περιέχουν τις επιμέρους θέσεις των κρατών μελών βάσει του νομικού πλαισίου που εφαρμόζεται στην επιτροπολογία και, αφετέρου, των κανόνων που εφαρμόζονται στις αιτήσεις γνωστοποίησης, οι οποίες διέπονται από τον κανονισμό 1049/2001 (43). Η Ολλανδική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η εν λόγω προσέγγιση απορρέει ήδη από την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Access Info Europe κατά Συμβουλίου (44), την οποία το Δικαστήριο επικύρωσε κατ’ αναίρεση.

β)      Εκτίμηση

80.      Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, η Επιτροπή ζητεί, κατ’ ουσίαν, από το Δικαστήριο να εφαρμόσει στην υπό κρίση υπόθεση τη νομολογία του σχετικά με την ισχύ γενικού τεκμηρίου εμπιστευτικότητας για ορισμένα έγγραφα (45). Η εν λόγω νομολογία βασίζεται στην εκ μέρους του Δικαστηρίου αναγνωρισθείσα παραδοχή ότι ο κανονισμός 1049/2001 πρέπει να ερμηνεύεται σε συνδυασμό με ορισμένους τομεακούς κανόνες οι οποίοι περιέχουν ειδικές διατάξεις σχετικά με την πρόσβαση στα έγγραφα.

81.      Ως εκ τούτου, θα υπενθυμίσω, κατ’ αρχάς, τη νομολογία στην οποία στηρίζεται η Επιτροπή και, στη συνέχεια, θα εξετάσω αν παρόμοιες εκτιμήσεις μπορούν να εφαρμοστούν στις περιστάσεις της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως.

1)      Η νομολογία σχετικά με τη συνεκτική ερμηνεία του κανονισμού 1049/2001 με άλλους τομεακούς κανόνες, η οποία δικαιολογεί την εφαρμογή γενικού τεκμηρίου εμπιστευτικότητας

82.      Όταν θεσμικό όργανο της Ένωσης αποφασίζει να αρνηθεί να παράσχει πρόσβαση σε έγγραφο, στηριζόμενο σε μία από τις εξαιρέσεις του άρθρου 4 του κανονισμού 1049/2001, οφείλει να παρέχει εξηγήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η πρόσβαση στο έγγραφο αυτό μπορεί να θίξει συγκεκριμένα και ουσιαστικά το συμφέρον που προστατεύεται βάσει της εν λόγω εξαίρεσης. Επιπλέον, ο κίνδυνος τέτοιας προσβολής πρέπει να είναι ευλόγως προβλέψιμος, και όχι αμιγώς υποθετικός (46). Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα θεσμικά όργανα της Ένωσης είχαν τη δυνατότητα να στηριχθούν σε ένα γενικό τεκμήριο μη γνωστοποίησης (47).

83.      Έως και σήμερα, το Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει την ύπαρξη γενικών τεκμηρίων εμπιστευτικότητας όσον αφορά πέντε κατηγορίες εγγράφων, και συγκεκριμένα έγγραφα διοικητικού φακέλου σχετικού με διαδικασία ελέγχου κρατικών ενισχύσεων, υπομνήματα που κατατίθενται από θεσμικό όργανο στο πλαίσιο ένδικης διαδικασίας, έγγραφα που έχουν ανταλλαγεί μεταξύ της Επιτροπής και των μερών που προέβησαν σε κοινοποίηση ή τρίτων στο πλαίσιο διαδικασίας ελέγχου πράξεων συγκέντρωσης μεταξύ επιχειρήσεων, έγγραφα σχετικά με το προ της άσκησης της προσφυγής στάδιο διαδικασίας λόγω παραβάσεως και έγγραφα σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 101 ΣΛΕΕ (48).

84.      Εντούτοις, η αναγνώριση γενικού τεκμηρίου για μια κατηγορία εγγράφων προϋποθέτει ότι έχει προηγουμένως αποδειχθεί ότι η γνωστοποίηση του είδους εγγράφων που εμπίπτουν στην κατηγορία αυτή ενδέχεται, κατά τρόπο ευλόγως προβλέψιμο, να θίξει πράγματι το προστατευόμενο με την επίμαχη εξαίρεση συμφέρον. Εξάλλου, τα γενικά τεκμήρια, αφ’ ης στιγμής συνιστούν εξαίρεση i) από την υποχρέωση συγκεκριμένης και εξατομικευμένης εξέτασης, από το εμπλεκόμενο θεσμικό όργανο της Ένωσης, κάθε ζητηθέντος εγγράφου και, γενικότερα, ii) από την αρχή της ευρύτερης δυνατής πρόσβασης του κοινού στα έγγραφα που κατέχουν τα θεσμικά όργανα της Ένωσης, πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά και να εφαρμόζονται αυστηρά (49).

85.      Όσον αφορά τις διαδικασίες ελέγχου των συγκεντρώσεων, των συμπράξεων και των κρατικών ενισχύσεων, το Δικαστήριο έχει τονίσει ότι πρόκειται για ειδικούς ουσιαστικούς τομείς του δικαίου της Ένωσης οι οποίοι υπόκεινται σε αυστηρούς κανόνες όσον αφορά το δικαίωμα πρόσβασης στον διοικητικό φάκελο (50). Ωστόσο, οι σχετικές νομοθετικές πράξεις δεν περιέχουν διάταξη που να καθορίζει ρητώς ποιοι κανόνες υπερισχύουν (οι τομεακοί κανόνες ή ο κανονισμός 1049/2001). Ως εκ τούτου, πρέπει να διασφαλίζεται η συνεκτική εφαρμογή των εν λόγω κανόνων (51).

86.      Όσον αφορά το προ της άσκησης της προσφυγής στάδιο των διαδικασιών λόγω παραβάσεως και των διαδικασιών ενώπιον των δικαστηρίων της Ένωσης, το Δικαστήριο έχει υπενθυμίσει ότι, βάσει του δικαίου της Ένωσης, οι τρίτοι σε μια τέτοια διαδικασία δεν έχουν πρόσβαση στη δικογραφία. Ειδικότερα, το Δικαστήριο έχει υπογραμμίσει τις ιδιαιτερότητες των δικαστικών αρμοδιοτήτων και την ανάγκη τήρησης των αρχών της ισότητας των όπλων των διαδίκων και της ορθής απονομής της δικαιοσύνης (52). Επίσης, το Δικαστήριο έχει υπογραμμίσει ότι η γνωστοποίηση εγγράφων σχετικών με εν εξελίξει διαδικασία λόγω παραβάσεως θα ήταν ικανή να αλλοιώσει τη φύση και την εξέλιξη μιας τέτοιας διαδικασίας (53).

87.      Η ανωτέρω συλλογιστική δεν μπορεί να εφαρμοστεί επί του νομικού πλαισίου που διέπει τις διαδικασίες επιτροπολογίας (54). Πρώτον, το εν λόγω νομικό πλαίσιο μνημονεύει ρητώς τον κανονισμό 1049/2001. Δεύτερον, οι διαδικασίες επιτροπολογίας αφορούν την έκδοση δεσμευτικών πράξεων γενικής ισχύος. Επομένως, δεν μπορούν να συγκριθούν με τις διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες στις οποίες κάνει μνεία η νομολογία που αναλύθηκε στα σημεία 82 έως 86 των παρουσών προτάσεων.

2)      Τόσο ο κανονισμός 182/2011 όσο και οι πρότυποι διαδικαστικοί κανόνες μνημονεύουν τον κανονισμό 1049/2001

88.      Το άρθρο 9, παράγραφος 2, του κανονισμού 182/2011, σε συνδυασμό με την αιτιολογική του σκέψη 19, διευκρινίζει ότι το δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα πρέπει να ασκείται στο πλαίσιο του κανονισμού 1049/2001. Το ίδιο ισχύει και για το άρθρο 13, παράγραφοι 1 και 3, των πρότυπων διαδικαστικών κανόνων (55).

89.      Επομένως, το άρθρο 10, παράγραφος 1, του κανονισμού 182/2011, το οποίο αφορά το μητρώο της επιτροπής και ορίζει ότι το μητρώο αυτό πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα «αποτελέσματα των ψηφοφοριών», δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι οι πολίτες δεν μπορούν να ζητούν πρόσβαση στις επιμέρους ψήφους των κρατών μελών σύμφωνα με τον κανονισμό 1049/2001 (56). Το ίδιο ισχύει και για το άρθρο 10, παράγραφος 2, των πρότυπων διαδικαστικών κανόνων. Ως εκ τούτου, κατά τη γνώμη μου, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον έκρινε, στη σκέψη 64 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι το γεγονός ότι τα συνοπτικά πρακτικά δεν αναφέρουν τις επιμέρους θέσεις των κρατών μελών δεν θίγει τη δυνατότητα πρόσβασης του κοινού, κατόπιν αίτησης, στα έγγραφα στα οποία εκτίθενται οι επιμέρους αυτές θέσεις.

90.      Το δε άρθρο 13, παράγραφος 2, των πρότυπων διαδικαστικών κανόνων, ανεξαρτήτως του γράμματός του (57), δεν μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι παρέχει στα έγγραφα προστασία βαίνουσα πέραν των προβλεπομένων από τον κανονισμό 1049/2001 (58).

91.      Κατά το άρθρο 9, παράγραφος 1, του κανονισμού 182/2011, η Επιτροπή θεσπίζει τους πρότυπους διαδικαστικούς κανόνες μετά τη διενέργεια διαβουλεύσεων με τα κράτη μέλη. Επομένως, αντιθέτως προς τους κανόνες που αποτελούν αντικείμενο της νομολογίας την οποία μνημονεύει η Επιτροπή, το άρθρο 13 δεν αποτελεί απόρροια επιτευχθείσας από τον νομοθέτη ισορροπίας με σκοπό την προστασία των εργασιών των επιτροπών επιτροπολογίας (59).

92.      Βεβαίως, όπως επισημαίνει η Επιτροπή, ουδόλως μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ένα μη δεσμευτικό έγγραφο (60), όπως οι πρότυποι διαδικαστικοί κανόνες, να έχει ερμηνευτική αξία. Ωστόσο, εφόσον, όπως εν προκειμένω, από τον κανονισμό 182/2011 ουδόλως συνάγεται απαγόρευση γνωστοποίησης, οι κανόνες αυτοί δεν μπορούν, αφ’ εαυτών, να έχουν τέτοιο αποτέλεσμα (61).

93.      Η συστηματική ερμηνεία επιβεβαιώνει την προσέγγισή μου. Στο άρθρο 9 του κανονισμού 182/2011, ο νομοθέτης επέλεξε να αναφερθεί στη θέσπιση των πρότυπων διαδικαστικών κανόνων από την Επιτροπή και στη θέσπιση του εσωτερικού κανονισμού κάθε επιτροπής (αμφότερα στην παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου), καθώς και στην πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα των επιτροπών (παράγραφος 2 του ίδιου άρθρου). Τούτο απηχεί τη βούληση οι πρότυποι διαδικαστικοί κανόνες να μην αντιβαίνουν στον κανονισμό 1049/2001.

94.      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε, κατά τη γνώμη μου, σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον έκρινε, στις σκέψεις 59 και 68 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι το εφαρμοστέο στην επιτροπολογία νομικό πλαίσιο δεν μπορεί, αφ’ εαυτού, να εμποδίσει την άσκηση του απορρέοντος από τον κανονισμό 1049/2001 δικαιώματος πρόσβασης σε έγγραφα. Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο, μολονότι δεν μνημόνευσε ειδικώς τη νομολογία που αναλύθηκε στα σημεία 82 έως 86 των παρουσών προτάσεων, ωστόσο εξήγησε λεπτομερώς, στις σκέψεις 63 έως 67 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, τους λόγους για τους οποίους η αίτηση πρόσβασης στα ζητηθέντα έγγραφα δεν μπορούσε κατ’ αρχήν να απορριφθεί. Επομένως, κατά τη γνώμη μου, το Γενικό Δικαστήριο δεν παρέβη την υποχρέωση αιτιολόγησης την οποία υπέχει (62).

3)      Οι ιδιαιτερότητες της επιτροπολογίας

95.      Οι επιτροπές επιτροπολογίας επικουρούν την Επιτροπή στην εκτέλεση των εκτελεστικών καθηκόντων της, ήτοι στο στάδιο της κατάρτισης του κειμένου των πράξεων γενικής εμβέλειας (63).  Το εν λόγω καθήκον δεν μπορεί να συγκριθεί με τα καθήκοντα που μνημονεύονται στη νομολογία την οποία επικαλείται η Επιτροπή. Οι δραστηριότητες των επιτροπών επιτροπολογίας απαιτούν υψηλότερο επίπεδο διαφάνειας.

96.      Συναφώς, ο ισχυρισμός της Επιτροπής ότι ο επίμαχος κανονισμός δεν αποτελεί νομοθετική πράξη κατά την έννοια του άρθρου 289 ΣΛΕΕ δεν είναι καθοριστικής σημασίας.

97.      Γενικότερα, η επιτροπολογία καθιερώνει έναν μηχανισμό ελέγχου, από τα κράτη μέλη, της έκδοσης νομικά δεσμευτικών (64) εκτελεστικών πράξεων από την Επιτροπή(65).

98.      Εξάλλου, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 7α της απόφασης 1999/468, η κανονιστική διαδικασία με έλεγχο εφαρμόζεται στην έκδοση «οιονεί νομοθετικών» πράξεων (66).

99.      Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι είναι αναγκαία η ευρύτερη πρόσβαση στα έγγραφα που σχετίζονται με τη νομοθετική δράση, ως προϋπόθεση για την αποτελεσματική άσκηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων. Η ίδια λογική πρέπει να ισχύει και για τις διαδικασίες επιτροπολογίας και, σε κάθε περίπτωση, για την κανονιστική διαδικασία με έλεγχο (67).

100. Όπως και στην περίπτωση των νομοθετικών πράξεων, οι εκτελεστικές πράξεις που υπόκεινται σε επιτροπολογία ενδέχεται να επηρεάζουν τους πολίτες ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (68).

101. Εξαιρέσεις από την αρχή της ευρύτερης δυνατής πρόσβασης στα έγγραφα ισχύουν υπό τις αυστηρές προϋποθέσεις του άρθρου 4 του κανονισμού 1049/2001. Η διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με το άρθρο 12, παράγραφος 2, του εν λόγω κανονισμού και το άρθρο 15 ΣΛΕΕ, δεν προβλέπει περιορισμούς του δικαιώματος πρόσβασης στα έγγραφα με βάση τον επίσημο ορισμό των νομοθετικών και των εκτελεστικών πράξεων (69).

102. Συγκεκριμένα, το άρθρο 12, παράγραφος 2, του κανονισμού 1049/2001 ορίζει τα «νομοθετικά έγγραφα», βασιζόμενο στην ουσία τους, ως «τα έγγραφα που συντάχθηκαν ή παραλήφθηκαν στο πλαίσιο διαδικασιών για την έγκριση πράξεων που είναι δεσμευτικές στα ή για τα κράτη μέλη» (70). Με την επιφύλαξη των άρθρων 4 και 9 του εν λόγω κανονισμού, η εν λόγω διάταξη ορίζει επίσης ότι τα νομοθετικά έγγραφα πρέπει να είναι άμεσα προσβάσιμα. Επιπλέον, κατά την αιτιολογική σκέψη 6 του ίδιου κανονισμού, τα θεσμικά όργανα πρέπει να θεωρούνται ότι ενεργούν ως νομοθέτες ακόμη και όταν ενεργούν κατόπιν εκχώρησης εξουσιών (71).

103. Κατά τη γνώμη μου, η εφαρμογή στην υπό κρίση υπόθεση της γραπτής διαδικασίας ψηφοφορίας που προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 5, του κανονισμού 182/2011, κατά την οποία κάθε μέλος της επιτροπής το οποίο δεν διαφωνεί ή δεν απέχει ρητώς από την ψηφοφορία θεωρείται ότι έχει συμφωνήσει σιωπηρώς με το σχέδιο εκτελεστικής πράξης, αναδεικνύει τη σημασία της πρόσβασης στα ζητηθέντα έγγραφα. Συγκεκριμένα, υπό το πρίσμα της αρχής της διαφάνειας, που είναι σύμφυτη με κάθε δημοκρατικό σύστημα, οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν επακριβώς τον τρόπο με τον οποίο επιτεύχθηκε η απαιτούμενη πλειοψηφία στην επιτροπή.

4)      Πρόταση επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως

104. Λαμβανομένων υπόψη όλων των προεκτεθέντων, το εφαρμοστέο στην επιτροπολογία νομικό πλαίσιο δεν δικαιολογεί την άρνηση πρόσβασης στα ζητηθέντα έγγραφα. Ως εκ τούτου, προτείνω να απορριφθεί ο πρώτος λόγος αναιρέσεως.

2.      Επί του δεύτερου λόγου αναιρέσεως

α)      Τα επιχειρήματα των μετεχόντων στη διαδικασία

105. Ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως απαρτίζεται από δύο σκέλη. Δεδομένου ότι αμφότερα τα σκέλη αφορούν την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας (άρθρο 4, παράγραφος 3, ΣΕΕ), θα τα εξετάσω από κοινού.

106. Η Επιτροπή υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον δεν δέχθηκε την κρισιμότητα της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας κατά την εκτίμηση του ζητήματος αν η γνωστοποίηση των ζητηθέντων εγγράφων θα έθιγε σοβαρά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων του θεσμικού οργάνου. Κατά την Επιτροπή, το Γενικό Δικαστήριο παρέλειψε να εξετάσει το εν λόγω ζήτημα ως χωριστό επιχείρημα, καθόσον, στις σκέψεις 73 και 74 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, παρέπεμψε στην ανάλυσή του σχετικά με το αν το εφαρμοστέο στην επιτροπολογία νομικό πλαίσιο δικαιολογούσε την άρνηση γνωστοποίησης των ζητηθέντων εγγράφων. Κατά την Επιτροπή, το Γενικό Δικαστήριο, κατ’ αυτόν τον τρόπο, παρέβη την υποχρέωση αιτιολόγησης την οποία υπέχει. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η εν λόγω συλλογιστική υποδηλώνει τη μη σφαιρική εκτίμηση όλων των περιστάσεων που εκτίθενται στην προσβαλλόμενη απόφαση.

107. Οι προσφεύγοντες ζητούν την απόρριψη του δεύτερου λόγου αναιρέσεως (72).

β)      Εκτίμηση

108. Όπως εξέθεσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 72 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η Επιτροπή, στην προσβαλλόμενη απόφαση, υποστήριξε ότι, λαμβανομένων υπόψη των απαιτήσεων εμπιστευτικότητας που ισχύουν για τις ψήφους των κρατών μελών βάσει του νομικού πλαισίου της επιτροπολογίας, η γνωστοποίηση θα έθιγε τις αρχές της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της καλόπιστης συνεργασίας (μεταξύ των κρατών μελών και με την Επιτροπή).

109. Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον απέρριψε το επιχείρημα της Επιτροπής σχετικά με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας παραπέμποντας στη σκέψη 68 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, στην οποία έκρινε ότι οι διαδικασίες επιτροπολογίας δεν προστατεύουν τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των ψήφων των κρατών μελών.

110. Κατά τη γνώμη μου, το σκεπτικό του Γενικού Δικαστηρίου που περιγράφεται στο προηγούμενο σημείο καταδεικνύει ακριβώς ότι το Γενικό Δικαστήριο προέβη επίσης σε σφαιρική εκτίμηση όλων των κρίσιμων περιστάσεων. Για τους λόγους αυτούς, φρονώ επίσης ότι το Γενικό Δικαστήριο τήρησε την υποχρέωση αιτιολόγησης την οποία υπέχει (73).

111. Επιπλέον, υπενθυμίζω ότι, όσον αφορά τα έγγραφα που αφορούν τις διαδικασίες επιτροπολογίας, πρέπει να θεωρηθεί ότι δεν ισχύει τεκμήριο εμπιστευτικότητας (74). Επομένως, η Επιτροπή όφειλε να προβεί σε εξατομικευμένη και συγκεκριμένη εξέταση καθενός από τα ζητηθέντα έγγραφα και να παράσχει συγκεκριμένες εξηγήσεις σχετικά με τον κίνδυνο να θιγεί σοβαρά η διαδικασία λήψεως αποφάσεων (75).

112. Ωστόσο, όπως έκρινε κατ’ ουσίαν το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 73 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, η αιτιολογία της Επιτροπής σχετικά με τη διαφύλαξη της καλόπιστης συνεργασίας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στις διαδικασίες επιτροπολογίας είναι αρκετά αόριστη και, ως εκ τούτου, ανεπαρκής για την πλήρωση της εν λόγω απαίτησης.

113. Η Επιτροπή υποστηρίζει, επίσης, ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη ότι η διαδικασία έκδοσης του επίμαχου κανονισμού δεν είχε ολοκληρωθεί πλήρως (76). Το επιχείρημα αυτό πρέπει ομοίως να απορριφθεί.

114. Το στάδιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων είναι κρίσιμο μόνο για τον προσδιορισμό του εδαφίου του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1049/2001 το οποίο εφαρμόζεται σε μια συγκεκριμένη περίπτωση (77). Αντιθέτως, εφόσον το οικείο θεσμικό όργανο στηρίζεται στο δεύτερο εδάφιο του εν λόγω άρθρου 4, το οποίο εφαρμόζεται στις περιπτώσεις στις οποίες έχει ληφθεί απόφαση, δεν μπορεί να επικαλεστεί την προβαλλόμενη μη ολοκλήρωση της διαδικασίας προκειμένου να υποστηρίξει ότι η γνωστοποίηση θα έθιγε σοβαρά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Στην υπό κρίση υπόθεση, η Επιτροπή έχει στηριχθεί αποκλειστικά στο δεύτερο εδάφιο της εν λόγω διάταξης.

γ)      Πρόταση επί του δεύτερου λόγου αναιρέσεως

115. Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, προτείνω να απορριφθεί ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως.

VII. Πρόταση

116. Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και την ανταναίρεση, να καταδικάσει κάθε διάδικο στα δικαστικά του έξοδα και να καταδικάσει το Βασίλειο των Κάτω Χωρών στα δικαστικά του έξοδα.


1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η αγγλική.


2      Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με την προσθήκη βιταμινών και ανόργανων συστατικών και ορισμένων άλλων ουσιών στα τρόφιμα (ΕΕ 2006, L 404, σ. 26), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 108/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2008 (ΕΕ 2008, L 39, σ. 11) (στο εξής: κανονισμός 1925/2006).


3      Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2001, για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής (ΕΕ 2001, L 145, σ. 43).


4      Απόφαση του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή (ΕΕ 1999, L 184, σ. 23), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2006/512/ΕΚ του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 2006 (ΕΕ 2006, L 200, σ. 11, στο εξής: απόφαση 1999/468).


5      Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ 2011, L 55, σ. 13).


6      ΕΕ 2011, C 206, σ. 11, στο εξής: πρότυποι διαδικαστικοί κανόνες.


7      Κανονισμός της Επιτροπής, της 18ης Μαρτίου 2021, για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΚ)1925/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά είδη φυτών που περιέχουν παράγωγα του υδροξυανθρακενίου (ΕΕ 2021, L 96, σ. 6).


8      Τα εν λόγω αιτήματα προβάλλονται επικουρικώς, σε περίπτωση που το Δικαστήριο απορρίψει την ανταναίρεση (βλ. σημείο 24 των παρουσών προτάσεων).


9      Απόφαση της 21ης Ιουλίου 2011, Σουηδία κατά MyTravel και Επιτροπής (C‑506/08 P, στο εξής: απόφαση Σουηδία κατά MyTravel και Επιτροπής, EU:C:2011:496).


10      Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψεις 35 έως 37).


11      Κατά το άρθρο 12 του κανονισμού 182/2011, παρά την κατάργηση της απόφασης 1999/468, τα αποτελέσματα του άρθρου 5α της εν λόγω απόφασης διατηρούνται για τους σκοπούς των υφιστάμενων βασικών πράξεων που παραπέμπουν σε αυτό.


12      Βλ. αιτιολογική σκέψη 7α της απόφασης 1999/468. Η διαδικασία συναπόφασης (άρθρο 251 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας) παρείχε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόσο το δικαίωμα να προτείνει τροπολογίες όσο και το δικαίωμα αρνησικυρίας. Πρόκειται για τη διαδικασία την οποία η Συνθήκη της Λισσαβώνας μετονόμασε σε «συνήθη νομοθετική διαδικασία» (άρθρο 289 ΣΛΕΕ).


13      Βλ., συναφώς, Lenaerts, K., και Van Nuffel, P., EU Constitutional Law, Oxford University Press, Οξφόρδη, 2021, σ. 580 και 581.


14      Βλ. άρθρο 5α, παράγραφος 3, στοιχείο αʹ, της απόφασης 1999/468.


15      Άρθρο 5α, παράγραφος 3, στοιχεία βʹ και γʹ, της απόφασης 1999/468.


16      Άρθρο 5α, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, της απόφασης 1999/468.


17      Άρθρο 5α, παράγραφος 4, στοιχείο αʹ, της απόφασης 1999/468.


18      Άρθρο 5α, παράγραφος 4, στοιχείο γʹ, της απόφασης 1999/468.


19      Άρθρο 5α, παράγραφος 4, στοιχεία δʹ και ζʹ, της απόφασης 1999/468.


20      Άρθρο 5α, παράγραφος 4, στοιχεία εʹ και στʹ, της απόφασης 1999/468.


21      Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 40, in fine).


22      Βλ., συναφώς, σκέψεις 35 και 40 (in fine) της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης.


23      Βλ. άρθρο 5α, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, της απόφασης 1999/468.


24      Τα επίμαχα έγγραφα στην απόφαση Σουηδία κατά MyTravel και Επιτροπής αφορούσαν μια έκθεση του συμβούλου ακροάσεων σε θέματα ελέγχου των συγκεντρώσεων, ένα σημείωμα της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Επιτροπής προς τη συμβουλευτική επιτροπή και ένα σημείωμα φακέλου σχετικά με επίσκεψη στις εγκαταστάσεις επιχείρησης. Το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα εν λόγω έγγραφα ενέπιπταν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001: βλ. σκέψη 95 της εν λόγω απόφασης.


25      Απόφαση Σουηδία κατά MyTravel και Επιτροπής (σκέψεις 78 έως 80). Βλ., επίσης, απόφαση της 28ης Ιουνίου 2012, Επιτροπή κατά Agrofert Holding (C‑477/10 P, EU:C:2012:394, σκέψη 77). Το Γενικό Δικαστήριο μνημόνευσε την εν λόγω νομολογία στη σκέψη 29 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης.


26      Βλ. απόφαση Σουηδία κατά MyTravel και Επιτροπής (σκέψη 93).


27      Απόφαση της 10ης Οκτωβρίου 2001 [T‑111/00, στο εξής: απόφαση British American Tobacco International (Investments) κατά Επιτροπής, EU:T:2001:250].


28      Απόφαση British American Tobacco International (Investments) κατά Επιτροπής (σκέψεις 24 και 36). Επίσης, από τη σκέψη 7 της εν λόγω απόφασης προκύπτει ότι η πλειονότητα των αντιπροσωπειών των κρατών μελών είχε εκδηλώσει τη βούληση για εξομοίωση των φύλλων καπνού με «καπνά για κάπνισμα» και, κατ’ επέκταση, για υπαγωγή τους σε ειδικό φόρο κατανάλωσης. Στη συνέχεια, η επιτροπή ειδικών φόρων κατανάλωσης διατύπωσε σχετική γνώμη.


29      Απόφαση British American Tobacco International (Investments) κατά Επιτροπής (σκέψη 38).


30      Απόφαση ΕΚ, Ευρατόμ, της 8ης Φεβρουαρίου 1994, σχετικά με την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα της Επιτροπής (ΕΕ 1994, L 46, σ. 58) (προϊσχύσασα του κανονισμού 1049/2001), η οποία δεν ισχύει πλέον (βλ. αιτιολογική σκέψη 17 του κανονισμού 1049/2001).


31      Απόφαση British American Tobacco International (Investments) κατά Επιτροπής (σκέψεις 56 και 57).


32      Η εν λόγω άποψη δεν βρίσκει έρεισμα σε όλες τις γλωσσικές αποδόσεις του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001, του άρθρου 5α της απόφασης 1999/468 και του άρθρου 3, παράγραφος 5, του κανονισμού 182/2011. Τούτο συμβαίνει στην περίπτωση της απόδοσης στη γερμανική («stellungnahme/n»), τη γαλλική («avis»), την πολωνική («opinia/e»), την πορτογαλική («parecer/es») και την αγγλική («opinion/s») γλώσσα. Μολαταύτα, η απόδοση του άρθρου 4, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001 στην ιταλική γλώσσα αναφέρεται σε «riflessioni» (σκέψεις), ενώ οι προαναφερθείσες διατάξεις περί επιτροπολογίας αναφέρονται σε «parere» (γνώμη). Ομοίως, ενώ στην απόδοση του άρθρου 4, παράγραφος 3, του κανονισμού 1049/2001 στην ισπανική γλώσσα γίνεται λόγος για «opiniones» (απόψεις), στη δεύτερη περίπτωση χρησιμοποιείται ο όρος «dictamen» (γνώμη).


33      Βλ. επίσης, συναφώς, τον ορισμό του «εγγράφου» στο άρθρο 3, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1049/2001.


34      C‑280/11 P (EU:C:2013:325).


35      Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα P. Cruz Villalón στην υπόθεση Συμβούλιο κατά Access Info Europe (C‑280/11 P, EU:C:2013:325, σημεία 51 και 52).


36      Απόφαση της 21ης Σεπτεμβρίου 2010, Σουηδία κ.λπ. κατά API και Επιτροπής (C‑514/07 P, C‑528/07 P και C‑532/07 P, EU:C:2010:541, σκέψη 69 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


37      Βλ., συναφώς, προτάσεις της γενικής εισαγγελέα J. Kokott στην υπόθεση Σουηδία κατά MyTravel και Επιτροπής (C‑506/08 P, EU:C:2011:107, σημείο 44).


38      Κατά τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας που οδήγησε στην έκδοση του κανονισμού 1049/2001, ορισμένα κείμενα αναφέρονταν στην «ικανότητα [του θεσμικού οργάνου] να εκτελεί τα καθήκοντά του»· βλ. κείμενο του Συμβουλίου της 4ης Απριλίου 2001. Κατά την αιτιολογική σκέψη 11 του κανονισμού 1049/2001, «[θ]α πρέπει να επιτραπεί στα θεσμικά όργανα να προστατεύουν τις εσωτερικές γνωμοδοτήσεις και διαβουλεύσεις τους όταν κρίνεται απαραίτητο να προστατευθεί η δυνατότητα λειτουργίας τους».


39      Απόφαση Σουηδία κατά MyTravel και Επιτροπής (σκέψη 80).


40      Βλ. έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 27ης Οκτωβρίου 2000, σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, έγγραφο αριθ. A5-0318/2000, σ. 20, το οποίο αναφέρεται στην «ελεύθερη ανταλλαγή ιδεών (“brain storming”)». Βλ., επίσης, τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής (COM/2001/0299 final) (ΕΕ 2001, C 240E, σ. 165), που αναφέρεται στην «προστασία του “χώρου προβληματισμού”».


41      Ο όρος «γνώμες» στο πλαίσιο αυτό πρέπει να νοηθεί ως «απόψεις» ή «θέσεις». Δεν σημαίνει τις «γνώμες» που διατυπώνονται από μια επιτροπή επιτροπολογίας σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο της επιτροπολογίας.


42      Συναφώς, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον στηρίχθηκε, στη σκέψη 45 της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, στη σκέψη 107 της απόφασής του της 14ης Σεπτεμβρίου 2022, Pollinis France κατά Επιτροπής (T‑371/20 και T‑554/20, EU:T:2022:556), η οποία αφορούσε την πρόσβαση σε έγγραφα που περιείχαν τις επιμέρους θέσεις των κρατών μελών. Εντούτοις, στην υπόθεση εκείνη, η Επιτροπή είχε στηριχθεί στο άρθρο 4, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1049/2001, το οποίο, όπως προαναφέρθηκε, έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής. Κατ’ αναίρεση, το εν λόγω ζήτημα δεν αναλύθηκε από το Δικαστήριο (απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2025, Επιτροπή κατά Pollinis France, C‑726/22 P, EU:C:2025:17, σκέψη 81).


43      Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 64).


44      Απόφαση της 22ας Μαρτίου 2011 (T‑233/09, EU:T:2011:105).


45      Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας Ν. Αιμιλίου στις προτάσεις του στην υπόθεση Επιτροπή κατά Pollinis France (C‑726/22 P, EU:C:2024:562, σημείο 108), η Επιτροπή εφάρμοσε παρόμοια προσέγγιση στην υπόθεση εκείνη. Το Δικαστήριο δεν εξέτασε το εν λόγω ζήτημα στην απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2025, Επιτροπή κατά Pollinis France (C‑726/22 P, EU:C:2025:17).


46      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2025, Επιτροπή κατά Pollinis France (C‑726/22 P, EU:C:2025:17, σκέψη 63 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


47      Το Δικαστήριο δέχθηκε το γενικό αυτό τεκμήριο το πρώτον με την απόφαση της 29ης Ιουνίου 2010, Επιτροπή κατά Technische Glaswerke Ilmenau (C‑139/07 P, EU:C:2010:376, σκέψεις 53 και 54). Εντούτοις, η εν λόγω ιδέα ανάγεται στην απόφαση της 1ης Ιουλίου 2008, Σουηδία και Turco κατά Συμβουλίου (C‑39/05 P και C‑52/05 P, EU:C:2008:374, σκέψεις 49 και 50).


48      Βλ., για επισκόπηση των εν λόγω περιπτώσεων, απόφαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2018, ClientEarth κατά Επιτροπής (C‑57/16 P, EU:C:2018:660, σκέψη 81 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


49      Απόφαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2018, ClientEarth κατά Επιτροπής (C‑57/16 P, EU:C:2018:660, σκέψη 80).


50      Απόφαση της 28ης Ιουνίου 2012, Επιτροπή κατά Éditions Odile Jacob (C‑404/10 P, EU:C:2012:393, σκέψη 109). Βλ., επίσης, αποφάσεις της 29ης Ιουνίου 2010, Επιτροπή κατά Technische Glaswerke Ilmenau (C‑139/07 P, EU:C:2010:376, σκέψεις 55 έως 58), της 28ης Ιουνίου 2012, Επιτροπή κατά Agrofert Holding (C‑477/10 P, EU:C:2012:394, σκέψεις 59 έως 61), και της 27ης Φεβρουαρίου 2014, Επιτροπή κατά EnBW (C‑365/12 P, EU:C:2014:112, σκέψη 92).


51      Απόφαση της 28ης Ιουνίου 2012, Επιτροπή κατά Éditions Odile Jacob (C‑404/10 P, EU:C:2012:393, σκέψη 110).


52      Απόφαση της 21ης Σεπτεμβρίου 2010, Σουηδία κ.λπ. κατά API και Επιτροπής (C‑514/07 P, C‑528/07 P και C‑532/07 P, EU:C:2010:541, σκέψεις 82 και 85). Με την εν λόγω απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε την εφαρμογή του γενικού τεκμηρίου εμπιστευτικότητας σε έγγραφα που περιείχαν τα υπομνήματα της Επιτροπής στο πλαίσιο εκκρεμών προσφυγών ακυρώσεως (βλ. σκέψεις 75 και 94).


53      Απόφαση της 14ης Νοεμβρίου 2013, LPN και Φινλανδία κατά Επιτροπής (C‑514/11 P και C‑605/11 P, EU:C:2013:738, σκέψη 63).


54      Πρβλ. απόφαση British American Tobacco International (Investments) κατά Επιτροπής (σκέψη 52). Βλ., επίσης, αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 59 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Βλ. επίσης, κατ’ αναλογίαν, προτάσεις μου στην υπόθεση Saint-Gobain Glass Deutschland κατά Επιτροπής (C‑60/15 P, EU:C:2016:778, σημείο 66).


55      Βλ., στο ίδιο πνεύμα, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Ν. Αιμιλίου στην υπόθεση Επιτροπή κατά Pollinis France (C‑726/22 P, EU:C:2024:562, σημείο 111).


56      Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 67). Βλ., επίσης, απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή στην υπόθεση 2142/2018/EWM, σχετικά με την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παράσχει πρόσβαση στις θέσεις των κρατών μελών επί ενός εγγράφου καθοδήγησης σχετικά με την αξιολόγηση των κινδύνων από τα φυτοφάρμακα για τις μέλισσες, της 3ης Δεκεμβρίου 2019 (στο εξής: απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή στην υπόθεση 2142/2018/EWM) (σημείο 33).


57      Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 66).


58      Αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση (σκέψη 63). Βλ., επίσης, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Ν. Αιμιλίου στην υπόθεση Επιτροπή κατά Pollinis France (C‑726/22 P, EU:C:2024:562, σημείο 101).


59      Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 28ης Ιουνίου 2012, Επιτροπή κατά Éditions Odile Jacob (C‑404/10 P, EU:C:2012:393, σκέψη 121 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Πρβλ., επίσης, απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή στην υπόθεση 2142/2018/EWM (σημείο 13).


60      Σχετικά με την υπεροχή των διατάξεων κανονισμού έναντι των διατάξεων μη δεσμευτικού εγγράφου, βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 14ης Απριλίου 2005, Βέλγιο κατά Επιτροπής (C‑110/03, EU:C:2005:223, σκέψη 33 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


61      Πρβλ. απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή στην υπόθεση 2142/2018/EWM (σημεία 13 και 33).


62      Βλ., συναφώς, απόφαση της 10ης Φεβρουαρίου 2021, RFA International κατά Επιτροπής (C‑56/19 P, EU:C:2021:102, σκέψη 33 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


63      Βλ. άρθρο 2, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 182/2011.


64      Lenaerts, K., και Van Nuffel, P., EU Constitutional Law, όπ.π., σ. 557.


65      Βλ. άρθρο 291, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ και άρθρο 1 του κανονισμού 182/2011. Σύμφωνα με το άρθρο 291, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, όταν απαιτούνται ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση των νομικά δεσμευτικών πράξεων της Ένωσης, οι πράξεις αυτές αναθέτουν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή (πλην του τομέα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, όπου οι εκτελεστικές αρμοδιότητες ανατίθενται στο Συμβούλιο).


66      Βλ. Loosen, P., «Comitology, Claims and Addition of Nutrients The New Regulatory Procedure with Scrutiny and its Application to Regulations (EC) No 1924/2006 and 1925/2006», European Food and Feed Law Review, τόμος 2, τεύχος 2, 2007, σ. 95.


67      Απόφαση της 1ης Ιουλίου 2008, Σουηδία και Turco κατά Συμβουλίου (C‑39/05 P και C‑52/05 P, EU:C:2008:374, σκέψη 46). Βλ., επίσης, απόφαση British American Tobacco International (Investments) κατά Επιτροπής (σκέψη 33), στην οποία η Επιτροπή φαίνεται να αναγνώρισε εμμέσως ότι τα υψηλότερα πρότυπα διαφάνειας που απαιτούνται για τις νομοθετικές διαδικασίες εφαρμόζονται στις διαδικασίες επιτροπολογίας.


68      Brandsma, G. J., Curtin, D., και Meijer, A., «How Transparent are EU “Comitology” Committee in Practice?», European Law Journal, τόμος 14, τεύχος 6, σ. 825.


69      Απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή στην υπόθεση 1275/2018/THH σχετικά με την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να παράσχει στο κοινό πλήρη πρόσβαση στα πρακτικά των συνεδριάσεων της τεχνικής επιτροπής για τα μηχανοκίνητα οχήματα από τον Σεπτέμβριο του 2016 έως τον Ιανουάριο του 2017, σημείο 32. Βλ., επίσης, Curtin, D., και Rubio, A., «Regulation 1049/2001 on the right of access to documents, including the digital context», Policy Department for Citizens’ Rights and Constitutional Affairs, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 2024, σ. 13.


70      Απόφαση της 4ης Σεπτεμβρίου 2018, ClientEarth κατά Επιτροπής (C‑57/16 P, EU:C:2018:660, σκέψη 85).


71      Η Συνθήκη της Λισσαβώνας εισήγαγε τη διάκριση μεταξύ εκτελεστικών και κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, με μόνον τις πρώτες να υπόκεινται στις διαδικασίες επιτροπολογίας (άρθρο 291, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ). Δεδομένου ότι ο κανονισμός 1049/2001 είναι προγενέστερος της θέσπισης της Συνθήκης της Λισσαβώνας, η αναφορά, στην αιτιολογική σκέψη 6, στις «κατ’ εξουσιοδότηση αρμοδιότητες» δεν πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι οι εκτελεστικές αρμοδιότητες αποκλείονται από την ευρύτερη πρόσβαση στα έγγραφα την οποία προβλέπει. Επιπλέον, επί της ουσίας, ο επίμαχος κανονισμός έχει τα χαρακτηριστικά των πράξεων που αποτελούν πλέον κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, στο μέτρο που τροποποιεί ένα μη ουσιώδες στοιχείο κανονισμού. Βλ., συναφώς, άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 1925/2006, αιτιολογική σκέψη 7α της απόφασης 1999/468 και άρθρο 290, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ.


72      Η Ολλανδική Κυβέρνηση επικέντρωσε την παρέμβασή της στον πρώτο λόγο αναιρέσεως.


73      Βλ., συναφώς, απόφαση της 10ης Φεβρουαρίου 2021, RFA International κατά Επιτροπής (C‑56/19 P, EU:C:2021:102, σκέψη 33 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


74      Βλ. σημείο 87 των παρουσών προτάσεων.


75      Βλ. σημείο 82 των παρουσών προτάσεων.


76      Στην προσβαλλόμενη απόφαση (της 7ης Απριλίου 2021), η Επιτροπή επισήμανε ότι «το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής υποβλήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιου προς έλεγχο την 1η Δεκεμβρίου 2020. Αμφότερα τα θεσμικά όργανα είχαν τρεις μήνες στη διάθεσή τους για να το εξετάσουν πριν από την τελική έγκρισή του από την Επιτροπή. Παρά το γεγονός ότι η ειδική αυτή διαδικασία έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, η ζητηθείσα γνωστοποίηση των σχετικών επιμέρους ψήφων των κρατών μελών στο πλαίσιο της αρμόδιας μόνιμης επιτροπής εξακολουθεί να προστατεύεται από τους προαναφερθέντες κανόνες περί επιτροπολογίας». Υπενθυμίζω ότι ο επίμαχος κανονισμός εκδόθηκε στις 18 Μαρτίου 2021.


77      Βλ., συναφώς, απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2025, Επιτροπή κατά Pollinis France (C‑726/22 P, EU:C:2025:17, σκέψεις 68 έως 79).