Προσωρινό κείμενο

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ

JEAN RICHARD DE LA TOUR

της 12ης Ιουνίου 2025 (1)

Υπόθεση C‑8/24

D. d.o.o.,

Županijsko državno odvjetništvo u Zagrebu

Ποινική δίκη

[αίτηση του Visoki kazneni sud (ποινικού εφετείου, Κροατία)
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]

« Προδικαστική παραπομπή – Δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις – Κανονισμός (ΕE) 2018/1805 – Άρθρο 1, παράγραφοι 1 και 4 – Άρθρο 2, σημείο 2 και σημείο 3, στοιχείο δʹ – Δήμευση χωρίς καταδικαστική απόφαση με ισχύ δεδικασμένου – Απόφαση δήμευσης εκδοθείσα στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας που καταλήγει στην έκδοση αθωωτικής απόφασης, σε σχέση με ποινικό αδίκημα το οποίο είναι διαφορετικό από εκείνο που αποτέλεσε αντικείμενο της αθωωτικής απόφασης και το οποίο δεν διαπράχθηκε από τους αθωωθέντες κατηγορουμένους, αλλά από διαφορετικά πρόσωπα κατά των οποίων δεν συντάχθηκε κατηγορητήριο – Άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ – Λόγοι μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης των αποφάσεων δήμευσης – Εξαιρετικές περιπτώσεις στις οποίες συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι ώστε να θεωρείται, με βάση συγκεκριμένα και αντικειμενικά αποδεικτικά στοιχεία, ότι η εκτέλεση της απόφασης δήμευσης θα συνεπαγόταν, υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης, πρόδηλη προσβολή θεμελιώδους δικαιώματος που κατοχυρώνεται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Δικαιώματα της υπεράσπισης και δικαίωμα πραγματικής προσφυγής »






I.      Εισαγωγή

1.        Στο πλαίσιο της ερμηνείας του άρθρου 1, παράγραφος 3, της απόφασης-πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ (2), κατά το οποίο η απόφαση-πλαίσιο «δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την τροποποίηση της υποχρέωσης σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των θεμελιωδών νομικών αρχών, όπως διατυπώνονται στο άρθρο 6 [ΣΕΕ]», το Δικαστήριο ανέπτυξε στη νομολογία του μια «εξέταση διενεργούμενη σε δύο στάδια» προκειμένου να εκτιμήσει, στο πλαίσιο διαδικασίας εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, εάν υφίσταται κίνδυνος προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης) (3).

2.        Η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, η οποία αφορά την ερμηνεία πλειόνων διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1805 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων δέσμευσης και δήμευσης (4), καθώς και του άρθρου 47 του Χάρτη, εγείρει το ζήτημα αν η νομολογία αυτή πρέπει να τύχει εφαρμογής και στην περίπτωση του εν λόγω κανονισμού.

3.        Η αίτηση υποβλήθηκε στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας που κινήθηκε κατά της εδρεύουσας στην Κροατία εταιρίας D. d.o.o. από τη Županijsko državno odvjetništvo u Zagrebu (εισαγγελία Ζάγκρεμπ, Κροατία) (στο εξής: εισαγγελία Ζάγκρεμπ) σχετικά με την αναγνώριση και την εκτέλεση απόφασης δήμευσης που διαβιβάστηκε από τις σλοβενικές στις κροατικές αρχές σχετικά με μετοχές εκδόσεως της εταιρίας L.Z. d.d. τις οποίες κατείχε η εταιρία D.

4.        Στην υπό κρίση υπόθεση εγείρεται, κατ’ ουσίαν, το ζήτημα κατά πόσον η αρχή εκτέλεσης κράτους μέλους μπορεί να αρνηθεί την αναγνώριση και την εκτέλεση απόφασης δήμευσης εκδοθείσας σε άλλο κράτος μέλος στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας η οποία κατέληξε σε αθώωση των κατηγορουμένων, για τον λόγο ότι η απόφαση αυτή είτε δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 2018/1805 είτε προσβάλλει τα θεμελιώδη δικαιώματα του προσώπου εις βάρος του οποίου εκδόθηκε.

5.        Ειδικότερα, η υπό κρίση υπόθεση εγείρει το ζήτημα του περιεχομένου του λόγου μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης απόφασης δήμευσης, ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805, επειδή συντρέχουν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ουσιώδεις λόγοι ώστε να θεωρείται, με βάση συγκεκριμένα και αντικειμενικά αποδεικτικά στοιχεία, ότι η εκτέλεση απόφασης δήμευσης θα συνεπαγόταν, υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης, πρόδηλη προσβολή συναφούς θεμελιώδους δικαιώματος που κατοχυρώνεται στον Χάρτη, ιδίως δε του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής, του δικαιώματος πρόσβασης σε αμερόληπτο δικαστήριο και των δικαιωμάτων της υπεράσπισης.

6.        Στο ανωτέρω πλαίσιο, η υπό κρίση υπόθεση απαιτεί, μεταξύ άλλων, να καθοριστεί σε ποιο βαθμό η εξέταση σε δύο στάδια η οποία έχει διαμορφωθεί από το Δικαστήριο στο πλαίσιο της ερμηνείας του άρθρου 1, παράγραφος 3, της απόφασης-πλαισίου 2002/584 και της οποίας η εφαρμογή επεκτάθηκε εν συνεχεία και στην περίπτωση της αποφάσεως-πλαισίου 2008/909/ΔΕΥ (5), είναι κρίσιμη για την εφαρμογή μιας ειδικής διάταξης όπως η προβλεπόμενη στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805. Ειδικότερα, θα πρέπει να κριθεί αν η μη αναγνώριση και μη εκτέλεση απόφασης δήμευσης βάσει της εν λόγω διάταξης απαιτεί να αποδειχθεί η ύπαρξη πραγματικού κινδύνου προσβολής θεμελιώδους δικαιώματος που κατοχυρώνεται στον Χάρτη λόγω συστημικών ή γενικευμένων πλημμελειών στο κράτος μέλος έκδοσης όσον αφορά τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

7.        Επομένως, το Δικαστήριο καλείται να διευκρινίσει αν το πλαίσιο εξέτασης των εξαιρέσεων από την αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη επί των οποίων θεμελιώνεται ο χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης είναι το ίδιο για όλα τα νομοθετήματα στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ποινικές υποθέσεις ή αν το πλαίσιο αυτό εξέτασης μπορεί να ποικίλλει αναλόγως των ιδιαιτεροτήτων καθενός εκ των εν λόγω νομοθετημάτων.

II.    Τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα

8.        Βάσει κατηγορητηρίου που εξέδωσε η specializirano državno tožilstvo Republike Slovenije (ειδική εισαγγελία της Δημοκρατίας της Σλοβενίας) στις 29 Μαΐου 2017, το Okrožno sodišče v Mariboru (περιφερειακό δικαστήριο Μάριμπορ, Σλοβενία) κίνησε ποινική διαδικασία κατά τεσσάρων προσώπων (στο εξής: τέσσερις κατηγορούμενοι) για τα οποία υπήρχαν υπόνοιες ότι διέπραξαν το ποινικό αδίκημα της κατάχρησης θέσεως ή εξουσίας. Τους προσάπτεται ότι, μεταξύ της 11ης και της 25ης Ιουλίου 2007, προσπόρισαν στην εταιρία I.J.S. d.d. παράνομο περιουσιακό όφελος κατά την αγορά των μετοχών της εταιρίας L.Z.

9.        Το ως άνω δικαστήριο διαπίστωσε τη συνδρομή όλων των στοιχείων της αντικειμενικής υποστάσεως του ποινικού αδικήματος της καταδολίευσης δανειστών και του ποινικού αδικήματος της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε σχέση με άλλα πρόσωπα πλην των τεσσάρων κατηγορουμένων, λόγω της πώλησης, τον Ιούνιο του 2013, από την εταιρία I.J.S., χωρίς πραγματική πληρωμή, μεταξύ άλλων, των μετοχών της εταιρίας L.Z. προς την εταιρία V.K. d.o.o., και εν συνεχεία λόγω της σύναψης, τον Ιούλιο του 2013, σύμβασης για την πώληση από την τελευταία αυτή εταιρία, μέσω ενός εκ των διευθυντών της, των μετοχών αυτών στην εταιρία D., με σκοπό την απόκρυψη της προέλευσής τους.

10.      Το ποινικό αδίκημα της καταδολίευσης δανειστών αποτέλεσε αντικείμενο ποινικής προδικασίας στο πλαίσιο της οποίας οι μετοχές της L.Z. δεσμεύθηκαν προσωρινά προς διασφάλιση της δυνατότητας δήμευσής τους (6). Παρά τα προσωρινά αυτά μέτρα, οι μετοχές μεταφέρθηκαν, στις 13 Οκτωβρίου 2014, σε καταπιστευματικούς λογαριασμούς, με αποτέλεσμα να καταστεί αδύνατη η ταυτοποίηση των πραγματικών δικαιούχων τους. Ωστόσο, δεν απαγγέλθηκαν κατηγορίες όσον αφορά τα δύο αυτά ποινικά αδικήματα, τα οποία συνίστανται στην καταδολίευση δανειστών και στη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

11.      Η εταιρία D., μέσω του εκπροσώπου της Z. Z., προσέφυγε ενώπιον του Županijski sud u Zagrebu (περιφερειακού δικαστηρίου Ζάγκρεμπ, Κροατία) αμφισβητώντας την αναγνώριση και την εκτέλεση των προσωρινών μέτρων στην Κροατία. Η προσφυγή απορρίφθηκε από το εν λόγω δικαστήριο.

12.      Στις 27 Ιανουαρίου 2020 το Okrožno sodišče v Mariboru (περιφερειακό δικαστήριο Μάριμπορ) εξέτασε τον Z. Z. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, το δικαστήριο ενημέρωσε τον Z. Z., σύμφωνα με το άρθρο 500 του Zakon o kazenskem postopku (κώδικα ποινικής δικονομίας, στο εξής: ZKP), για τη δυνατότητά του να καταθέσει σε σχέση με την πιθανή δήμευση των προϊόντων εγκλήματος, η οποία αποφασίστηκε εις βάρος της εταιρίας D., και για τη δυνατότητα να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία καθώς και να υποβάλει ερωτήσεις. Το εν λόγω δικαστήριο τον ενημέρωσε επίσης για τη δυνατότητα δήμευσης των μετοχών της εταιρίας L.Z. Ο Z. Z. δήλωσε ότι γνώριζε για την επιβληθείσα προσωρινή δήμευση, η οποία κατά την άποψή του ήταν αβάσιμη, και ότι, για τον λόγο αυτόν, είχε ήδη ασκήσει μέσω του δικηγόρου του ένδικα μέσα ενώπιον του Županijski sud u Zagrebu (περιφερειακού δικαστηρίου Ζάγκρεμπ). Δήλωσε επίσης την πρόθεσή του να ασκήσει έφεση σε περίπτωση δήμευσης των μετοχών.

13.      Στις 22 Μαΐου 2020 το Okrožno sodišče v Mariboru (περιφερειακό δικαστήριο Μάριμπορ) διεξήγαγε τη δημόσια επ’ ακροατηρίου διαδικασία παρουσία του εισαγγελέα, των τεσσάρων κατηγορουμένων και των συνηγόρων υπεράσπισής τους. Στην τελική του αγόρευση ο εισαγγελέας πρότεινε να διαταχθεί η δήμευση των μετοχών της εταιρίας L.Z. ως προϊόντων ποινικού αδικήματος.

14.      Με απόφαση της 27ης Μαΐου 2020, το Okrožno sodišče v Mariboru (περιφερειακό δικαστήριο Μάριμπορ) απάλλαξε τους τέσσερις κατηγορουμένους, εκδίδοντας συγχρόνως, βάσει του άρθρου 498a, παράγραφος 1, σημείο 1, του ZKP (7), απόφαση δήμευσης των μετοχών της εταιρίας L.Z. τις οποίες κατείχε η εταιρία D. σε σχέση με το ποινικό αδίκημα της καταδολίευσης δανειστών και με το ποινικό αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (στο εξής: απόφαση δήμευσης). Δεδομένου ότι η έφεση που άσκησε ο εισαγγελέας κατά της απόφασης απορρίφθηκε από το Višje sodišče v Mariboru (εφετείο Μάριμπορ, Σλοβενία), με απόφαση της 24ης Νοεμβρίου 2021, η απόφαση δήμευσης κατέστη τελεσίδικη στις 22 Δεκεμβρίου 2021.

15.      Στις 17 Φεβρουαρίου 2022 το Okrožno sodišče v Mariboru (περιφερειακό δικαστήριο Μάριμπορ) εξέδωσε πιστοποιητικό δήμευσης, κατά την έννοια του άρθρου 14 του κανονισμού 2018/1805, στο οποίο χαρακτήρισε τις μετοχές εκδόσεως της εταιρίας L.Z. ως προϊόντα ποινικού αδικήματος, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 3, στοιχείο αʹ, του κανονισμού, καθώς και ως περιουσιακά στοιχεία που υπόκεινται σε δήμευση χωρίς καταδικαστική απόφαση με ισχύ δεδικασμένου κατόπιν διαδικασίας για ποινικό αδίκημα, κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 3, στοιχείο δʹ, του κανονισμού.

16.      Το ως άνω δικαστήριο διαβίβασε το πιστοποιητικό στην εισαγγελία Ζάγκρεμπ, συνοδευόμενο από μετάφραση, αφενός, της εισαγωγής, του διατακτικού, του μέρους του σκεπτικού που αφορούσε την απόφαση δήμευσης και των πληροφοριών σχετικά με τα διαθέσιμα μέσα παροχής έννομης προστασίας που μνημονεύονταν στην απόφαση της 27ης Μαΐου 2020 και, αφετέρου, της εισαγωγής και του διατακτικού της απόφασης του Višje sodišče v Mariboru (εφετείου Μάριμπορ) της 24ης Νοεμβρίου 2021, με την οποία απορρίφθηκε η έφεση που ασκήθηκε κατά της απόφασης, με σκοπό την αναγνώριση και την εκτέλεση της απόφασης δήμευσης.

17.      Με απόφαση της 25ης Νοεμβρίου 2022, το Županijski sud u Zagrebu (περιφερειακό δικαστήριο Ζάγκρεμπ), στο οποίο προσέφυγε προς τούτο η εισαγγελία Ζάγκρεμπ, αναγνώρισε την απόφαση δήμευσης.

18.      Ο εισαγγελέας και η εταιρία D. άσκησαν έφεση κατά της ως άνω απόφασης ενώπιον του Visoki kazneni sud (ποινικού εφετείου, Κροατία), ήτοι του αιτούντος δικαστηρίου. Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται κατά πόσον τα περιουσιακά στοιχεία τα οποία αφορά η απόφαση δήμευσης εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 2018/1805, κατά το άρθρο 2, σημείο 3, αυτού. Διερωτάται επίσης ως προς τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων τα οποία το πρόσωπο που θίγεται από την απόφαση δήμευσης αντλεί από τον Χάρτη στο πλαίσιο της διαδικασίας η οποία οδήγησε στην έκδοση της απόφασης, διευκρινιζομένου ότι η προσβολή των δικαιωμάτων αυτών μπορεί, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να αποτελέσει λόγο μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης της απόφασης δήμευσης, δυνάμει του άρθρου 19 παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού.

19.      Κατά πρώτον, το αιτούν δικαστήριο υποβάλλει δύο προδικαστικά ερωτήματα σχετικά με την ερμηνεία του άρθρου 2, σημείο 3, του κανονισμού 2018/1805. Το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινισθεί αν ποινική διαδικασία η οποία, αφενός, περατώνεται με αθωωτική απόφαση και, αφετέρου, καταλήγει σε απόφαση δήμευσης στηριζόμενη σε διαπιστώσεις σχετικές με ποινικό αδίκημα διαφορετικό από εκείνο για το οποίο εκδόθηκε η αθωωτική απόφαση, διαπραχθέν από άλλους αυτουργούς πλην των τεσσάρων κατηγορουμένων, μπορεί να θεωρηθεί ως «διαδικασία για ποινικό αδίκημα» δυνάμενη να οδηγήσει σε «δήμευση [περιουσιακών στοιχείων] χωρίς τελεσίδικη καταδικαστική απόφαση».

20.      Κατά δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο, το οποίο υπενθυμίζει ότι η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων συνιστά τον ακρογωνιαίο λίθο της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, όπερ συνεπάγεται ότι η μη αναγνώριση τέτοιων αποφάσεων είναι δυνατή μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις, σύμφωνα με το άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805, διερωτάται ως προς τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων της εταιρίας D. στο πλαίσιο της έκδοσης της απόφασης δήμευσης.

21.      Συγκεκριμένα, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει, πρώτον, ότι ο υπεύθυνος της εταιρίας D., κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο της 27ης Ιανουαρίου 2020, εξετάστηκε ως μάρτυρας –στοιχείο το οποίο πρέπει να διακριβωθεί– και ενημερώθηκε για την πιθανή δήμευση των μετοχών καθώς και για τη δυνατότητά του να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία και να υποβάλει ερωτήσεις κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Αντιθέτως, δεν ενημερώθηκε για το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 της οδηγίας 2014/42/ΕΕ (8), καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας επί της δήμευσης.

22.      Δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο υπογραμμίζει ότι κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο δεν είχε ακόμη υποβληθεί αίτημα για δήμευση, δεδομένου ότι ο εισαγγελέας το διατύπωσε το πρώτον στην τελική αγόρευσή του, τον Μάιο του 2020. Ως εκ τούτου, το Okrožno sodišče v Mariboru (περιφερειακό δικαστήριο Μάριμπορ) διεξήγαγε τη διαδικασία στο ακροατήριο με βάση το κατηγορητήριο που είχε συνταχθεί το 2017.

23.      Τρίτον, στην εταιρία D. επιδόθηκε μετάφραση μόνον αποσπασμάτων της απόφασης που εξέδωσε το ως άνω δικαστήριο, ενώ, κατά το αιτούν δικαστήριο, το πλήρες έγγραφο στο οποίο ενσωματώνεται η δικαστική απόφαση είναι κρίσιμο (9), οι δε κανόνες που περιβάλλουν την αρχή της πρόσβασης σε αμερόληπτο δικαστήριο επιβάλλουν την επίδοση ολόκληρης της απόφασης.

24.      Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι το Okrožno sodišče v Mariboru (περιφερειακό δικαστήριο Μάριμπορ) επισήμανε ότι επέδωσε αποσπάσματα της απόφασης στην εταιρία D., η οποία δεν την προσέβαλε, στη συνέχεια, με έφεση. Αντιθέτως, η εταιρία D. υποστηρίζει ότι δεν έλαβε τα αποσπάσματα της απόφασης και προτείνει να προβεί σε απόδειξη μέσω γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης του αποδεικτικού επίδοσης. Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς τις εξακριβώσεις και τις διαβουλεύσεις με την αρχή έκδοσης που απαιτούν οι ισχυρισμοί αυτοί. Συναφώς, υπογραμμίζει τη σημασία της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης και του άρθρου 33 του κανονισμού 2018/1805, το οποίο προβλέπει ότι οι ουσιαστικοί λόγοι για την έκδοση της απόφασης δήμευσης δεν μπορούν να προσβληθούν ενώπιον δικαστηρίου του κράτους μέλους εκτέλεσης.

25.      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Visoki kazneni sud (ποινικό εφετείο) ανέστειλε την ενώπιόν του διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

«1)      Περιλαμβάνεται στην έννοια της “διαδικασίας για ποινικό αδίκημα που μπορεί να οδηγήσει σε δήμευση περιουσιακών στοιχείων και χωρίς ποινική καταδίκη”, σύμφωνα με το άρθρο 2, σημείο 3, του κανονισμού 2018/1805, και η ποινική διαδικασία που καταλήγει στην έκδοση αθωωτικής απόφασης;

2)      Περιλαμβάνεται στην έννοια της “διαδικασίας για ποινικό αδίκημα που μπορεί να οδηγήσει σε δήμευση περιουσιακών στοιχείων και χωρίς ποινική καταδίκη”, σύμφωνα με το άρθρο 2, σημείο 3, του κανονισμού 2018/1805, και η ποινική διαδικασία που καταλήγει στην έκδοση αθωωτικής απόφασης στην οποία περιέχεται απόφαση δήμευσης περιουσιακών στοιχείων ως προϊόντων άλλου εγκλήματος από εκείνο για το οποίο εκδόθηκε η αθωωτική απόφαση και στη διάπραξη του οποίου δεν συμμετείχαν οι κατηγορούμενοι, αλλά πρόσωπο σε βάρος του οποίου δεν απαγγέλθηκαν κατηγορίες;

3)      Αντιτίθεται στο άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 2018/1805 και στο άρθρο 47 του Χάρτη η αναγνώριση απόφασης δήμευσης που εκδόθηκε στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας στην οποία το θιγόμενο πρόσωπο κατά την έννοια του άρθρου 2, σημείο 10, του κανονισμού:

–        δεν κλήθηκε να συμμετάσχει σε όλα τα στάδιά της·

–        δεν ενημερώθηκε σχετικά με το δικαίωμά του για πρόσβαση σε δικηγόρο καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας· και

–        δεν έλαβε το πλήρες κείμενο της δικαστικής απόφασης που περιείχε την απόφαση δήμευσης σε γλώσσα που να κατανοεί, παρά μόνον αποσπάσματα της εν λόγω δικαστικής απόφασης, και δεν άσκησε έφεση κατά της απόφασης που του επιδόθηκε κατ’ αυτόν τον τρόπο;»

26.      Η εισαγγελία Ζάγκρεμπ, η Κροατική και η Σλοβενική Κυβέρνηση καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις και, πλην της εισαγγελίας Ζάγκρεμπ, παρέστησαν στην επ’ ακροατηρίου συζήτηση που διεξήχθη στις 3 Φεβρουαρίου 2025, κατά τη διάρκεια της οποίας απάντησαν στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου προς προφορική απάντηση.

III. Ανάλυση

1.      Επί του πρώτου και του δευτέρου προδικαστικού ερωτήματος

27.      Με τα εν λόγω προδικαστικά ερωτήματα, τα οποία πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινιστεί αν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 2018/1805 ποινική διαδικασία που καταλήγει σε έκδοση αθωωτικής απόφασης με την οποία αποφασίζεται δήμευση σε σχέση με ποινικό αδίκημα το οποίο είναι διαφορετικό από εκείνο που αποτέλεσε αντικείμενο της αθωωτικής απόφασης και το οποίο διαπράχθηκε από πρόσωπο διαφορετικό από τους κατηγορουμένους, κατά του οποίου δεν έχει συνταχθεί κατηγορητήριο.

28.      Κατά τη γνώμη μου, στα ερωτήματα αυτά πρέπει να δοθεί καταφατική απάντηση.

29.      Προκαταρκτικώς, διευκρινίζεται ότι ο κανονισμός 2018/1805 εντάσσεται στο πλαίσιο του σκοπού της διατήρησης και ανάπτυξης ενός χώρου ασφάλειας και δικαιοσύνης, με την ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, η οποία θεμελιώνεται στην αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων (10).

30.      Εκκινώντας από τη διαπίστωση, αφενός, ότι η δέσμευση και η δήμευση οργάνων και προϊόντων εγκλήματος συγκαταλέγονται στα πλέον αποτελεσματικά μέσα για την καταπολέμηση του εγκλήματος (11) και, αφετέρου, ότι ο διακρατικός χαρακτήρας της εγκληματικότητας καθιστά αναγκαία τη διασφάλιση της αποτελεσματικής διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα αυτόν (12), ο νομοθέτης της Ένωσης υπογράμμισε τη σημασία της διευκόλυνσης της αμοιβαίας αναγνώρισης και εκτέλεσης των αποφάσεων δέσμευσης και των αποφάσεων δήμευσης περιουσιακών στοιχείων, με τη θέσπιση κανόνων που υποχρεώνουν τα κράτη μέλη να αναγνωρίζουν χωρίς περαιτέρω διατυπώσεις τέτοιες αποφάσεις όταν εκδίδονται από άλλο κράτος μέλος στο πλαίσιο διαδικασιών επί ποινικών υποθέσεων και να εκτελούν τις αποφάσεις αυτές στο έδαφός τους (13).

31.      Συγκεκριμένα, το άρθρο 1, παράγραφος 1, του κανονισμού 2018/1805 ορίζει ότι ο κανονισμός θεσπίζει τους κανόνες σύμφωνα με τους οποίους ένα κράτος μέλος αναγνωρίζει και εκτελεί στο έδαφός του αποφάσεις δέσμευσης και αποφάσεις δήμευσης οι οποίες εκδόθηκαν από άλλο κράτος μέλος στο πλαίσιο διαδικασιών επί ποινικών υποθέσεων.

32.      Αντιθέτως, δυνάμει του άρθρου 1, παράγραφος 4, του κανονισμού, αυτός δεν εφαρμόζεται σε αποφάσεις δέσμευσης και αποφάσεις δήμευσης που εκδίδονται στο πλαίσιο αστικών ή διοικητικών διαδικασιών (14). Δεν αμφισβητείται, όμως, ότι η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης απόφαση δήμευσης εκδόθηκε στο πλαίσιο διαδικασίας επί ποινικής υπόθεσης.

33.      Συναφώς, στο άρθρο 2, σημείο 2, του κανονισμού 2018/1805 διευκρινίζεται ότι η έννοια της «απόφασης δήμευσης» παραπέμπει σε τελεσίδικη ποινή ή μέτρο που επιβάλλεται από δικαστήριο κατόπιν διαδικασίας για ποινικό αδίκημα και καταλήγει στην οριστική αποστέρηση περιουσιακού στοιχείου από φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Επιπλέον, το άρθρο 2, σημείο 3, στοιχείο δʹ, του κανονισμού ορίζει την έννοια του «περιουσιακού στοιχείου» ως καταλαμβάνουσα, μεταξύ άλλων, κάθε περιουσιακό στοιχείο για το οποίο η αρχή έκδοσης κρίνει ότι υπόκειται σε δήμευση, συμπεριλαμβανομένης της δήμευσης χωρίς καταδικαστική απόφαση με ισχύ δεδικασμένου, βάσει του δικαίου του κράτους έκδοσης, κατόπιν διαδικασίας για ποινικό αδίκημα.

34.      Οι διάφορες αυτές διατάξεις πρέπει να ερμηνευθούν υπό το πρίσμα της αιτιολογικής σκέψης 13 του κανονισμού 2018/1805, από την οποία προκύπτει ότι το πεδίο εφαρμογής του πρέπει να νοείται ως ευρύτατο, δεδομένου ότι προορίζεται να περιλάβει όλους τους τύπους των αποφάσεων δέσμευσης και των αποφάσεων δήμευσης που εκδίδονται κατόπιν διαδικασίας για ποινικό αδίκημα. Ειδικότερα, στην εν λόγω αιτιολογική σκέψη διευκρινίζεται ότι ο κανονισμός αφορά όχι μόνον αποφάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2014/42, αλλά ότι καταλαμβάνει επίσης και άλλους τύπους αποφάσεων που εκδίδονται χωρίς καταδικαστική απόφαση με ισχύ δεδικασμένου, συμπεριλαμβανομένων των ποινικών ερευνών της αστυνομίας και άλλων αρχών επιβολής του νόμου (15). Υπό το πρίσμα αυτό, μολονότι τέτοιες αποφάσεις μπορεί να μην υφίστανται στο νομικό σύστημα ενός κράτους μέλους, το οικείο κράτος μέλος θα πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίσει και να εκτελέσει τέτοιες αποφάσεις που εκδόθηκαν από άλλο κράτος μέλος (16).

35.      Εν προκειμένω, το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση δήμευσης έκρινε, στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας, ότι τα δημευθέντα περιουσιακά στοιχεία προέρχονταν από το ποινικό αδίκημα καταδολίευσης δανειστών και από το ποινικό αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Τα στοιχεία αυτά καθιστούν δυνατή την υπαγωγή της απόφασης στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 2018/1805. Το γεγονός ότι δεν απαγγέλθηκε κατηγορία για τα εν λόγω αδικήματα και ότι άλλοι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν στο πλαίσιο της συγκεκριμένης διαδικασίας σε σχέση με άλλη αξιόποινη πράξη δεν ασκεί συναφώς επιρροή.

36.      Κατά τη γνώμη μου, από τα προεκτεθέντα μπορεί να συναχθεί ότι, όπως υποστήριξαν όλοι οι μετέχοντες στην παρούσα διαδικασία, το άρθρο 1, παράγραφοι 1 και 4, καθώς και το άρθρο 2, σημείο 2 και σημείο 3, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 2018/1805, σε συνδυασμό με την αιτιολογική σκέψη 13 του κανονισμού, έχουν την έννοια ότι ο κανονισμός έχει εφαρμογή στην περίπτωση αποφάσεως δήμευσης, όπως η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης, εκδοθείσας στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας η οποία καταλήγει στην έκδοση αθωωτικής απόφασης σε σχέση με ποινικό αδίκημα το οποίο είναι διαφορετικό από εκείνο που αποτέλεσε αντικείμενο της αθωωτικής απόφασης και το οποίο διαπράχθηκε από πρόσωπο διαφορετικό από τους κατηγορουμένους, κατά του οποίου δεν έχει συνταχθεί κατηγορητήριο.

2.      Επί του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος

37.      Με το ερώτημα αυτό, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, από το Δικαστήριο να διευκρινίσει αν η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους εκτέλεσης μπορεί να αρνηθεί να αναγνωρίσει, λόγω προβαλλόμενης προσβολής ορισμένων θεμελιωδών δικαιωμάτων στο κράτος μέλος έκδοσης, απόφαση δήμευσης, με την αιτιολογία ότι το πρόσωπο το οποίο αφορά η συγκεκριμένη απόφαση, πρώτον, δεν κλήθηκε να συμμετάσχει σε όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας, δεύτερον, δεν ενημερώθηκε για το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας και, τρίτον, δεν του είχε επιδοθεί το πλήρες κείμενο της δικαστικής απόφασης η οποία περιείχε την απόφαση δήμευσης σε γλώσσα που να κατανοεί, μολονότι δεν άσκησε ένδικο μέσο κατά της απόφασης (17).

38.      Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο ερώτημα, υπενθυμίζεται ότι, όπως και στην περίπτωση άλλων νομοθετημάτων στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ποινικές υποθέσεις που αφορούν άλλα είδη αποφάσεων, ο κανονισμός 2018/1805 θέτει τον κανόνα κατά τον οποίο ένα κράτος μέλος υποχρεούται να αναγνωρίζει και να εκτελεί στο έδαφός του απόφαση δήμευσης η οποία έχει εκδοθεί από άλλο κράτος μέλος στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας.

39.      Συγκεκριμένα, το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού ορίζει ότι η αρχή εκτέλεσης αναγνωρίζει απόφαση δήμευσης που έχει διαβιβασθεί σύμφωνα με το άρθρο 14 και λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για την εκτέλεσή της με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο εκτελείται και μια εγχώρια απόφαση δήμευσης που εκδίδεται από αρχή του κράτους εκτέλεσης, εκτός αν η αρχή εκτέλεσης επικαλεσθεί έναν από τους λόγους μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης που προβλέπονται στο άρθρο 19 του κανονισμού ή έναν από τους λόγους αναβολής που προβλέπονται στο άρθρο 21 του κανονισμού. Όπως εκτίθεται στην αιτιολογική σκέψη 31 του κανονισμού 2018/1805, η αναγνώριση και η εκτέλεση απόφασης δήμευσης δεν θα πρέπει να απορρίπτονται για λόγους άλλους από εκείνους που προβλέπονται στον κανονισμό.

40.      Εξάλλου, πρέπει να διευκρινιστεί ότι τα κράτη μέλη υπέχουν υποχρέωση σεβασμού του Χάρτη όταν αποφασίζουν επί αίτησης αναγνώρισης και εκτέλεσης απόφασης δήμευσης, δεδομένου ότι συνιστούν εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης, κατά την έννοια του άρθρου 51, παράγραφος 1, του Χάρτη. Επομένως, οι αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους εκτέλεσης υποχρεούνται να διασφαλίζουν, όταν αποφαίνονται επί τέτοιας αίτησης, τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων που παρέχονται βάσει του Χάρτη στο πρόσωπο εις βάρος του οποίου εκδόθηκε η απόφαση δήμευσης της οποίας ζητείται η αναγνώριση και η εκτέλεση (18).

41.      Στα ως άνω δικαιώματα καταλέγονται, μεταξύ άλλων, το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και το δικαίωμα δίκαιης δίκης, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη, καθώς και τα δικαιώματα της υπεράσπισης που κατοχυρώνονται στο άρθρο 48, παράγραφος 2, του Χάρτη.

42.      Υπό το συγκεκριμένο πρίσμα, το άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 2018/1805 ορίζει ότι ο κανονισμός δεν έχει ως αποτέλεσμα τη μεταβολή της υποχρέωσης σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και νομικών αρχών, όπως κατοχυρώνονται στο άρθρο 6 ΣΕΕ (19).

43.      Επιπλέον, το άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού προβλέπει ότι η αρχή εκτέλεσης μπορεί να αποφασίσει να μην αναγνωρίσει και να μην εκτελέσει απόφαση δήμευσης όταν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι ώστε να θεωρείται, με βάση συγκεκριμένα και αντικειμενικά αποδεικτικά στοιχεία, ότι η εκτέλεση της απόφασης θα συνεπαγόταν, υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης, πρόδηλη προσβολή συναφούς θεμελιώδους δικαιώματος σύμφωνα με όσα ορίζονται στον Χάρτη, ιδίως δε του δικαιώματος πραγματικής προσφυγής, του δικαιώματος αμερόληπτου δικαστηρίου και των δικαιωμάτων της υπεράσπισης (20).

44.      Λαμβανομένων υπόψη των ανησυχιών που εξέφρασε το αιτούν δικαστήριο στην αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, το Δικαστήριο θα πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να ερμηνεύσει την τελευταία αυτή διάταξη στο πλαίσιο της εξέτασης του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος.

45.      Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, οι μετέχοντες στη διαδικασία κλήθηκαν να τοποθετηθούν επί του ζητήματος αν η εφαρμογή εκ μέρους της αρχής εκτέλεσης του λόγου μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης που προβλέπεται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805 απαιτεί την εκ μέρους της διενέργεια της ίδιας εξέτασης σε δύο στάδια με εκείνη που ανέπτυξε το Δικαστήριο στο πλαίσιο της ερμηνείας του άρθρου 1, παράγραφος 3, της απόφασης-πλαισίου 2002/584.

46.      Συγκεκριμένα, η εν λόγω διάταξη προβλέπει, με διατύπωση παρόμοια με εκείνη του άρθρου 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 2018/1805, ότι η απόφαση-πλαίσιο δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την τροποποίηση της υποχρέωσης σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των θεμελιωδών νομικών αρχών, όπως διατυπώνονται στο άρθρο 6 ΣΕΕ.

47.      Βάσει ακριβώς του άρθρου 1, παράγραφος 3, της απόφασης-πλαισίου 2002/584, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, εφόσον υπάρχει κίνδυνος προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη, επιτρέπεται στη δικαστική αρχή εκτέλεσης η κατ’ εξαίρεση και κατόπιν προσήκουσας εξέτασης άρνηση εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης (21).

48.      Όσον αφορά τους λεπτομερείς όρους της εξέτασης αυτής, από τη σχετική με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584 νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η εκτίμηση, στο πλαίσιο διαδικασίας εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, του αν υφίσταται όντως κίνδυνος προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στα άρθρα 4, 7, 24 και 47 του Χάρτη πρέπει, κατ’ αρχήν, να διενεργείται μέσω μιας εξέτασης σε δύο χωριστά στάδια, τα οποία δεν πρέπει να συγχέονται, καθόσον απαιτούν ανάλυση βάσει διαφορετικών κριτηρίων, και τα οποία πρέπει, επομένως, να διεξάγονται διαδοχικώς (22).

49.      Προς τον ως άνω σκοπό, η δικαστική αρχή εκτέλεσης οφείλει, κατά το πρώτο στάδιο, να εξετάσει αν υφίστανται αντικειμενικά, αξιόπιστα, συγκεκριμένα και δεόντως επικαιροποιημένα στοιχεία καταδεικνύοντα την ύπαρξη πραγματικού κινδύνου προσβολής, στο κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος, ενός εκ των εν λόγω θεμελιωδών δικαιωμάτων, λόγω είτε συστημικών ή γενικευμένων πλημμελειών είτε πλημμελειών που επηρεάζουν ειδικότερα μια αντικειμενικώς προσδιορίσιμη ομάδα ατόμων (23).

50.      Κατά το δεύτερο στάδιο, η δικαστική αρχή εκτέλεσης πρέπει να διακριβώσει, κατά τρόπο συγκεκριμένο και ακριβή, σε ποιον βαθμό οι πλημμέλειες που διαπιστώθηκαν κατά το πρώτο στάδιο της εξέτασης είναι δυνατόν να έχουν επιπτώσεις για το πρόσωπο εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και εάν, λαμβανομένης υπόψη της προσωπικής του κατάστασης, υφίστανται σοβαροί και αποδεδειγμένοι λόγοι για να θεωρηθεί ότι το πρόσωπο αυτό θα διατρέξει πραγματικό κίνδυνο προσβολής των εν λόγω θεμελιωδών δικαιωμάτων του σε περίπτωση παράδοσής του στο κράτος μέλος που εξέδωσε το ένταλμα (24).

51.      Προκειμένου να δικαιολογήσει την απαίτηση διενέργειας τέτοιας εξέτασης σε δύο στάδια, το Δικαστήριο έχει επισημάνει ότι το απλουστευμένο και αποτελεσματικό σύστημα παράδοσης των καταδικασθέντων ή υπόπτων, το οποίο καθιερώθηκε με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584, βασίζεται στον υψηλό βαθμό εμπιστοσύνης που πρέπει να υπάρχει μεταξύ των κρατών μελών και στην αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης, η οποία αποτελεί, κατά την αιτιολογική σκέψη 6 της απόφασης-πλαισίου, τον «ακρογωνιαίο λίθο» της δικαστικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών σε ποινικές υποθέσεις (25).

52.      Συναφώς, η αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, όσον αφορά μεταξύ άλλων τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, επιβάλλει σε κάθε κράτος μέλος να δέχεται, πλην εξαιρετικών περιστάσεων, ότι όλα τα λοιπά κράτη μέλη τηρούν το δίκαιο της Ένωσης, ιδίως δε ότι σέβονται τα αναγνωρισμένα από το δίκαιο της Ένωσης θεμελιώδη δικαιώματα (26).

53.      Επομένως, όταν τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή το δίκαιο της Ένωσης, είναι δυνατό να υποχρεωθούν, δυνάμει του δικαίου της Ένωσης, να θεωρήσουν δεδομένο τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων από τα λοιπά κράτη μέλη, με αποτέλεσμα να μην έχουν τη δυνατότητα όχι μόνο να απαιτήσουν από κάποιο άλλο κράτος μέλος να εφαρμόσει εθνικό επίπεδο προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων υψηλότερο από το επίπεδο προστασίας που εγγυάται το δίκαιο της Ένωσης, αλλά επίσης, πλην εξαιρετικών περιπτώσεων, να ελέγξουν αν το άλλο κράτος μέλος έχει πράγματι σεβαστεί, σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνει η Ένωση (27).

54.      Στο πλαίσιο αυτό, η υποχρέωση διαπίστωσης της ύπαρξης πλημμελειών, όπως αυτές που μνημονεύονται στο σημείο 49 των παρουσών προτάσεων, πριν καταστεί δυνατό να ελεγχθεί κατά τρόπο συγκεκριμένο και ακριβή αν το πρόσωπο εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης θα διατρέξει πραγματικό κίνδυνο προσβολής θεμελιώδους δικαιώματος, έχει ακριβώς ως σκοπό να αποτρέψει τη διενέργεια τέτοιου ελέγχου πλην εξαιρετικών περιπτώσεων και συνιστά, επομένως, τη συνέπεια του τεκμηρίου σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων από το κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος, το οποίο απορρέει από την αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης (28).

55.      Το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει ότι η συμμόρφωση προς την υποχρέωση αυτή καθιστά, μεταξύ άλλων, δυνατή τη διασφάλιση της κατανομής των ευθυνών μεταξύ του κράτους μέλους έκδοσης και του κράτους μέλους εκτέλεσης όσον αφορά την τήρηση των σύμφυτων με τα θεμελιώδη δικαιώματα επιταγών, η οποία απορρέει από την πλήρη εφαρμογή των αρχών της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και αναγνώρισης στις οποίες στηρίζεται η λειτουργία του μηχανισμού του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης (29).

56.      Βάσει της ανωτέρω νομολογίας, ευλόγως εγείρεται το ζήτημα εάν, στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων δήμευσης, επιβάλλεται στην αρχή εκτέλεσης η υποχρέωση να διαπιστώσει την ύπαρξη είτε συστημικών ή γενικευμένων πλημμελειών είτε πλημμελειών που επηρεάζουν ειδικότερα μια αντικειμενικώς προσδιορίσιμη ομάδα ατόμων, πριν καταστεί δυνατό να ελεγχθεί, κατά τρόπο συγκεκριμένο και ακριβή, εάν το πρόσωπο εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί απόφαση δήμευσης θα διατρέξει πραγματικό κίνδυνο προσβολής θεμελιώδους δικαιώματος.

57.      Απαντώντας στο εν λόγω ζήτημα, οι μετέχοντες στην επ’ ακροατηρίου συζήτηση ανέπτυξαν δύο αντίθετες απόψεις. Η Κροατική και η Σλοβενική Κυβέρνηση υποστήριξαν ότι θα πρέπει να διενεργείται εξέταση σε δύο στάδια όσον αφορά την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων δήμευσης. Αντιθέτως, η Επιτροπή ήταν αντίθετη προς τη διενέργεια τέτοιας εξέτασης.

58.      Συμφωνώ με την άποψη της Επιτροπής.

59.      Συγκεκριμένα, επισημαίνω ότι η εξέταση σε δύο στάδια διαμορφώθηκε από τη νομολογία με σκοπό τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας του μηχανισμού παράδοσης ο οποίος καθιερώθηκε με την απόφαση-πλαίσιο 2002/584, λαμβανομένου υπόψη του ειδικού σκοπού της (30), διασφαλίζοντας παράλληλα ότι ο μηχανισμός αυτός δεν θα τεθεί σε εφαρμογή εις βάρος της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Η νομολογιακή αυτή κατασκευή βασίστηκε σε μια γενική ρήτρα σχετική με τα θεμελιώδη δικαιώματα, η οποία περιλαμβάνεται στο άρθρο 1, παράγραφος 3, της απόφασης-πλαισίου, μολονότι η απόφαση-πλαίσιο δεν μνημονεύει ρητώς κανέναν λόγο μη εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης ο οποίος να στηρίζεται σε κίνδυνο προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο κράτος μέλος έκδοσης.

60.      Στο ανωτέρω πλαίσιο, το οποίο χαρακτηρίζεται από έλλειψη διευκρινίσεων στο κείμενο της απόφασης-πλαισίου 2002/584 σχετικά με τη μέθοδο και τα κριτήρια που πρέπει να εφαρμόζονται προκειμένου να εξεταστεί η ύπαρξη κινδύνου προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο κράτος μέλος έκδοσης του εντάλματος, απαιτήθηκε το ίδιο το Δικαστήριο να διευκρινίσει τη μέθοδο και τα κριτήρια αυτά, μεριμνώντας ιδιαιτέρως ώστε να μην παραλύσει η λειτουργία του μηχανισμού παράδοσης που προβλέπει η απόφαση-πλαίσιο. Υπό το πρίσμα αυτό, το Δικαστήριο δεν εκκινεί από το μηδέν, δεδομένου ότι είχε ήδη προσδιορίσει το κατευθυντήριο σημείο της νομολογίας του κρίνοντας, στη σκέψη 192 της γνωμοδότησης 2/13 (Προσχώρηση της Ένωσης στην ΕΣΔΑ) της 18ης Δεκεμβρίου 2014 (31), ότι ένα κράτος μέλος δεν έχει τη δυνατότητα, πλην εξαιρετικών περιπτώσεων, να ελέγχει αν άλλο κράτος μέλος έχει πράγματι σεβαστεί, σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνει η Ένωση.

61.      Κατόπιν των ανωτέρω διευκρινίσεων, επισημαίνω ότι, κατά τη γνώμη μου, το Δικαστήριο δεν απαίτησε εν γένει, ήτοι στο πλαίσιο της εφαρμογής όλων των νομοθετημάτων στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ποινικές υποθέσεις, ο προσδιορισμός των εξαιρετικών περιπτώσεων στις οποίες μπορεί να ελεγχθεί από ένα κράτος μέλος ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε άλλο κράτος μέλος να προϋποθέτει πάντοτε την προηγούμενη διαπίστωση της ύπαρξης είτε συστημικών ή γενικευμένων πλημμελειών είτε πλημμελειών που επηρεάζουν ειδικότερα μια αντικειμενικώς προσδιορίσιμη ομάδα ατόμων, πριν καταστεί δυνατό να ελεγχθεί, κατά τρόπο συγκεκριμένο και ακριβή, αν το πρόσωπο εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί απόφαση της οποίας ζητείται η αναγνώριση θα διατρέξει πραγματικό κίνδυνο προσβολής θεμελιώδους δικαιώματος.

62.      Βεβαίως, το Δικαστήριο έχει απαντήσει καταφατικά στο ερώτημα αν η εξέταση σε δύο στάδια που απαιτείται στο πλαίσιο της απόφασης-πλαισίου 2002/584 μπορεί να εφαρμοστεί και στην περίπτωση αίτησης με την οποία δεν ζητείται η παράδοση, στις αρχές έκδοσης, προσώπου εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, βάσει της εν λόγω απόφασης-πλαισίου, αλλά η αναγνώριση απόφασης και η εκτέλεση στο κράτος εκτέλεσης, βάσει της απόφασης-πλαισίου 2008/909, ποινικής καταδίκης που έχουν εκδοθεί σε άλλο κράτος μέλος, όταν υφίστανται στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι οι συνθήκες στο τελευταίο αυτό κράτος μέλος κατά τον χρόνο που εκδόθηκε η προς εκτέλεση απόφαση ή οι μεταγενέστερες σχετικές με αυτή αποφάσεις είναι αντίθετες προς το θεμελιώδες δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, όπως αυτό κατοχυρώνεται στο άρθρο 47, δεύτερο εδάφιο, του Χάρτη (32).

63.      Ωστόσο, για να καταλήξει στο συμπέρασμα αυτό, το οποίο ενδέχεται να προκάλεσε ορισμένα ερωτήματα εκ μέρους της νομικής θεωρίας (33), το Δικαστήριο στηρίχθηκε σε πλείονες διατάξεις της απόφασης-πλαισίου 2008/909 σχετικά με τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, οι οποίες περιλαμβάνονται επίσης στην απόφαση-πλαίσιο 2002/584 (34), υπογραμμίζοντας τη σύνδεση μεταξύ των δύο αυτών αποφάσεων-πλαισίων (35). Τούτο ισχύει, ειδικότερα, για το άρθρο 3, παράγραφος 4, της απόφασης-πλαισίου 2008/909, το οποίο ορίζει ότι η τελευταία δεν έχει ως αποτέλεσμα τη μεταβολή της υποχρέωσης σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των βασικών νομικών αρχών που κατοχυρώνονται στο άρθρο 6 ΣΕΕ. Πράγματι, η συγκεκριμένη γενική ρήτρα περί σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων αντιστοιχεί στη ρήτρα που μνημονεύεται στο άρθρο 1, παράγραφος 3, της απόφασης-πλαισίου 2002/584 (36).

64.      Είναι αληθές, όπως προεκτέθηκε, ότι μια τέτοια γενική ρήτρα περί σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων περιλαμβάνεται επίσης στο άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 2018/1805.

65.      Επομένως, θα μπορούσε να απαιτηθεί από την αρχή εκτέλεσης να διενεργεί, στο πλαίσιο της εφαρμογής του ως άνω κανονισμού, εξέταση σε δύο στάδια, σε περίπτωση που προβληθεί επιχείρημα περί κινδύνου προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο κράτος μέλος έκδοσης.

66.      Εκτιμώ, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη απαίτηση δεν είναι αυτονόητη, διότι, στο πλαίσιο του κανονισμού 2018/1805, υπάρχει ειδικός λόγος μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης, όπως αυτός που μνημονεύεται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού.

67.      Πράγματι, επισημαίνω ότι, αντιθέτως προς τις αποφάσεις-πλαίσια 2002/584 και 2008/909, στην περίπτωση του κανονισμού 2018/1805 ο νομοθέτης της Ένωσης δεν αρκέστηκε στην πρόβλεψη γενικής ρήτρας περί σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, αλλά προέβλεψε, επιπλέον, τη συμπερίληψη ειδικού λόγου μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης (37), διευκρινίζοντας τη μέθοδο και τα κριτήρια βάσει των οποίων ο κίνδυνος προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων πρέπει να εκτιμάται από την αρχή εκτέλεσης. Πρέπει, επομένως, να ληφθούν υπόψη η μέθοδος και τα κριτήρια αυτά, τα οποία περιέχονται σε αυτό που μπορεί να θεωρηθεί lex specialis σε σχέση με τη γενική ρήτρα περί σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων του άρθρου 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 2018/1805 (38).

68.      Συναφώς, πρέπει να επισημανθεί ότι, κάνοντας λόγο για κίνδυνο «πρόδηλης παραβίασης» θεμελιώδους δικαιώματος «υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης», το άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού απαιτεί χωρίς αμφισημία εξατομικευμένη εξέταση της ύπαρξης τέτοιου κινδύνου. Επισημαίνω ότι ουδόλως απαιτείται, ούτε από την εν λόγω διάταξη ούτε από άλλη διάταξη του κανονισμού, η εξατομικευμένη εξέταση να προηγείται οπωσδήποτε της διαπίστωσης της ύπαρξης είτε συστημικών ή γενικευμένων πλημμελειών είτε πλημμελειών που επηρεάζουν ειδικότερα μια αντικειμενικώς προσδιορίσιμη ομάδα ατόμων (39). Κατά την έκδοση του κανονισμού 2018/1805, όμως, το Δικαστήριο είχε ήδη διατυπώσει την απαίτηση περί εξέτασης σε δύο στάδια όσον αφορά το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης (40), μεταξύ άλλων προκειμένου να εξακριβωθεί η ύπαρξη κινδύνου προσβολής του θεμελιώδους δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, όπως αυτό κατοχυρώνεται στο άρθρο 47, δεύτερο εδάφιο, του Χάρτη (41), οπότε, κατά τη γνώμη μου, ο νομοθέτης της Ένωσης επέλεξε, μετά λόγου γνώσεως και σκοπίμως, να μην επιβάλει μια τέτοια εξέταση σε δύο στάδια στο πλαίσιο του κανονισμού. Μολονότι η διαπίστωση της ύπαρξης τέτοιων πλημμελειών μπορεί βεβαίως να καταστήσει ευχερέστερη τη διαπίστωση προσβολής θεμελιώδους δικαιώματος υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης, δεν πρόκειται επομένως για υποχρεωτικό στάδιο, αν ληφθεί υπόψη η διατύπωση που χρησιμοποίησε ο νομοθέτης της Ένωσης στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού.

69.      Κατά τη γνώμη μου, δεν είναι δυνατόν να συναχθεί διαφορετική λύση από την κατ’ αναλογίαν εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1543 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2023, σχετικά με τις ευρωπαϊκές εντολές υποβολής στοιχείων και τις ευρωπαϊκές εντολές διατήρησης στοιχείων για ηλεκτρονικά αποδεικτικά στοιχεία σε ποινικές διαδικασίες και για την εκτέλεση περιοριστικών της ελευθερίας ποινών κατόπιν ποινικών διαδικασιών (42). Ο εν λόγω κανονισμός περιέχει, στο άρθρο 12, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, έναν λόγο άρνησης με διατύπωση παρόμοια εκείνης του άρθρου 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805 (43). Ωστόσο, η αιτιολογική σκέψη 64 του κανονισμού 2023/1543, η οποία αποσαφηνίζει το περιεχόμενο του συγκεκριμένου λόγου άρνησης, θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι η εφαρμογή του υπόκειται στην τήρηση της υποχρέωσης διενέργειας εξέτασης σε δύο στάδια (44). Φρονώ, πάντως, ότι ο νομοθέτης της Ένωσης, παραθέτοντας το συγκεκριμένο παράδειγμα αιτιολογημένης πρότασης εκδοθείσας δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 1, ΣΕΕ, απλώς υπογράμμισε την ανάγκη η αρχή που είναι επιφορτισμένη με την εκτέλεση εντολής να προβαίνει σε εξατομικευμένο έλεγχο όταν διαπιστώνονται συστημικές ή γενικευμένες πλημμέλειες όσον αφορά την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας του κράτους μέλους έκδοσης.

70.      Επισημαίνω, επιπλέον, ότι η εξέταση άλλων νομοθετημάτων στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ποινικές υποθέσεις δεν συνηγορεί υπέρ της άποψης ότι πρέπει να επιβάλλεται εν γένει στην αρχή εκτέλεσης η εξέταση σε δύο στάδια προκειμένου να εξακριβωθεί η ύπαρξη κινδύνου προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

71.      Παραδείγματος χάριν, η απόφαση-πλαίσιο 2005/214/ΔΕΥ (45) προβλέπει, στο άρθρο 20, παράγραφος 3, ότι, όταν το πιστοποιητικό που αναφέρεται στο άρθρο 4 της απόφασης-πλαισίου εγείρει υπόνοιες προσβολής θεμελιωδών δικαιωμάτων ή παραβιάσεων θεμελιωδών νομικών αρχών κατά το άρθρο 6 ΣΕΕ, κάθε κράτος μέλος μπορεί να αντιταχθεί στην αναγνώριση και την εκτέλεση της απόφασης. Επισημαίνω ότι η εφαρμογή του συγκεκριμένου λόγου μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης απόφασης που επιβάλλει χρηματική ποινή ουδόλως υπόκειται σε εξέταση σε δύο στάδια στη νομολογία του Δικαστηρίου (46), διευκρινιζομένου ότι ο λόγος, στο μέτρο που συνιστά εξαίρεση από την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης, πρέπει να ερμηνεύεται στενά (47).

72.      Επιπλέον, το Δικαστήριο, σε περίπτωση κατά την οποία έπρεπε να λάβει υπόψη τον λόγο μη εκτέλεσης ευρωπαϊκής εντολής έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 11, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, της οδηγίας 2014/41/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 3ης Απριλίου 2014, περί της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας σε ποινικές υποθέσεις (48), δεν μνημόνευσε την απαίτηση περί εξέτασης σε δύο στάδια (49).

73.      Διευκρινίζεται επίσης ότι, κατά τη γνώμη μου, αποκλείεται η δυνατότητα διττού κριτηρίου ελέγχου του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο πλαίσιο του κανονισμού 2018/1805, ανάλογα με τη φύση του επίμαχου θεμελιώδους δικαιώματος και της εφαρμοστέας ρήτρας. Επομένως, η ύπαρξη της γενικής ρήτρας του άρθρου 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 2018/1805 δεν συνεπάγεται, αφ’ εαυτής, ότι πρέπει να διενεργηθεί εξέταση σε δύο στάδια προκειμένου να κριθεί αν η αναγνώριση και η εκτέλεση απόφασης δήμευσης πρέπει να απορριφθεί λόγω προβαλλόμενης προσβολής θεμελιωδών δικαιωμάτων στο κράτος μέλος έκδοσης.

74.      Συγκεκριμένα, το άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805 προβλέπει έναν ειδικό λόγο μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης απόφασης δήμευσης σε περίπτωση πρόδηλου κινδύνου προσβολής των θεμελιωδών δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα να μην είναι αναγκαία η επίκληση της γενικής ρήτρας του άρθρου 1, παράγραφος 2, του κανονισμού προκειμένου να εκτιμηθεί η ύπαρξη τέτοιου κινδύνου. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, η γενική ρήτρα έχει ως αποκλειστικό σκοπό να υπενθυμίσει την υποχρέωση των κρατών μελών να σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις νομικές αρχές που κατοχυρώνονται στο άρθρο 6 ΣΕΕ. Διευκρινίζω επίσης ότι ο ειδικός λόγος που προβλέπεται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού δεν μπορεί να περιορίζεται στα θεμελιώδη δικαιώματα που μνημονεύει, ήτοι το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής, το δικαίωμα σε αμερόληπτο δικαστήριο και τα δικαιώματα της υπεράσπισης. Το γεγονός ότι τα εν λόγω θεμελιώδη δικαιώματα μνημονεύονται «ιδίως» υποδηλώνει ότι η απαρίθμηση δεν είναι εξαντλητική, οπότε ο ειδικός λόγος μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης που προβλέπεται στην τελευταία αυτή διάταξη μπορεί να εφαρμοστεί σε περίπτωση προβαλλόμενης προσβολής και άλλων θεμελιωδών δικαιωμάτων.

75.      Αντιλαμβάνομαι επίσης το επιχείρημα ότι μπορεί να είναι παράδοξο να εφαρμόζεται ένα τόσο αυστηρό κριτήριο όπως η εξέταση σε δύο στάδια στον τομέα του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, όπου θίγεται άμεσα το δικαίωμα στην ελευθερία, ενώ το κριτήριο αυτό να μην εφαρμόζεται όσον αφορά τη δήμευση, όπου δεν διακυβεύεται ένα τέτοιο δικαίωμα.

76.      Τούτου λεχθέντος, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το παράδοξο αυτό είναι αποτέλεσμα της επιλογής του νομοθέτη της Ένωσης να διατυπώσει με διαφορετικό τρόπο τις σχετικές με τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων ρήτρες αναλόγως του οικείου νομοθετήματος στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ποινικές υποθέσεις.

77.      Συναφώς, υπενθυμίζω ότι η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 δεν περιέχει ειδικό λόγο μη εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης του οποίου η διατύπωση να είναι πανομοιότυπη με εκείνη του άρθρου 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805.

78.      Κατόπιν των ανωτέρω διευκρινίσεων, γεγονός παραμένει ότι ο νομοθέτης της Ένωσης, περιορίζοντας τη δυνατότητα της αρχής εκτέλεσης να προβάλει τον λόγο μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης που προβλέπεται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805 σε «ιδιαίτερες περιστάσεις» και σε «πρόδηλη παραβίαση» θεμελιώδους δικαιώματος προστατευόμενου από τον Χάρτη, θέλησε να επιβάλει στην αρχή εκτέλεσης την τήρηση ενός ιδιαίτερα υψηλού ορίου σοβαρότητας μιας τέτοιας παραβίασης, τούτο δε σε συνάρτηση με όσα έκρινε το Δικαστήριο στη σκέψη 192 της γνωμοδότησης 2/13 (Προσχώρηση της Ένωσης στην ΕΣΔΑ), της 18ης Δεκεμβρίου 2014 (50).

79.      Μολονότι η εκτίμηση αυτή εναπόκειται, εν τέλει, στο αιτούν δικαστήριο, φρονώ, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο, ότι δεν φαίνεται να υπάρχει υπέρβαση του ορίου αυτού στο πλαίσιο της υπό κρίση υπόθεσης.

80.      Υπενθυμίζω, συναφώς, ότι το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς τον σεβασμό, στο κράτος μέλος έκδοσης, των θεμελιωδών δικαιωμάτων του νομικού προσώπου το οποίο αφορά η απόφαση δήμευσης ως προς διάφορα ζητήματα, ήτοι, πρώτον, ως προς την προβαλλόμενη μη συμμετοχή σε όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας που οδήγησε στην έκδοση της απόφασης αυτής, δεύτερον, ως προς την προβαλλόμενη έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο και, τρίτον, ως προς την προβαλλόμενη μη επίδοση του πλήρους κειμένου της δικαστικής απόφασης που περιείχε την απόφαση δήμευσης σε γλώσσα που το πρόσωπο να κατανοεί, ακόμη και αν το πρόσωπο δεν άσκησε ένδικο μέσο κατά της απόφασης δήμευσης. Επομένως, κρίσιμα είναι το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και τα δικαιώματα της υπεράσπισης, τα οποία μνημονεύονται ρητώς στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805.

81.      Όσον αφορά τα εν λόγω θεμελιώδη δικαιώματα, επισημαίνω, κατά πρώτον, ότι η οδηγία 2014/42 και η απόφαση-πλαίσιο 2005/214, την οποία η οδηγία αντικατέστησε εν μέρει, υποχρεώνουν τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή κοινούς ελάχιστους κανόνες δήμευσης των οργάνων και των προϊόντων που σχετίζονται με ποινικά αδικήματα, προκειμένου, μεταξύ άλλων, να διευκολυνθεί η αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων δήμευσης που εκδίδονται στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (51).

82.      Συγκεκριμένα, το άρθρο 8, παράγραφος 1, της οδηγίας 2014/42 υποχρεώνει τα κράτη μέλη να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίζουν ότι τα πρόσωπα που θίγονται από τα μέτρα τα οποία προβλέπει η οδηγία έχουν το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και δίκαιης δίκης προκειμένου να προασπίζουν τα δικαιώματά τους (52). Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 6, της οδηγίας, τα κράτη μέλη πρέπει να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίζεται η αιτιολόγηση κάθε απόφασης δήμευσης και η γνωστοποίηση της απόφασης στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο. Πρέπει επίσης να μεριμνούν για την πραγματική δυνατότητα προσβολής της απόφασης ενώπιον δικαστηρίου από πρόσωπο εις βάρος του οποίου διατάσσεται δήμευση. Επιπλέον, το άρθρο 8, παράγραφος 7, της οδηγίας ορίζει ότι, με την επιφύλαξη της οδηγίας 2012/13/ΕΕ (53) και της οδηγίας 2013/48/ΕΕ (54), τα πρόσωπα των οποίων επηρεάζονται περιουσιακά στοιχεία από απόφαση δήμευσης έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας δήμευσης που συνδέεται με τον προσδιορισμό των προϊόντων και των οργάνων εγκλήματος προκειμένου να διαφυλαχθούν τα δικαιώματά τους και ότι τα σχετικά πρόσωπα ενημερώνονται για το δικαίωμα αυτό.

83.      Επομένως, στο μέτρο που απόφαση δήμευσης εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2014/42 (55), το πρόσωπο το οποίο αφορά η απόφαση μπορεί να ζητήσει την προστασία των δικονομικών δικαιωμάτων που του παρέχει η οδηγία(56).

84.      Κατά δεύτερον, στην αιτιολογική σκέψη 18 του κανονισμού 2018/1805 εκτίθεται ότι τα δικονομικά δικαιώματα που προβλέπονται σε διάφορες οδηγίες (57) θα πρέπει να εφαρμόζονται, εντός του πεδίου εφαρμογής των εν λόγω οδηγιών, στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών που καλύπτονται από τον κανονισμό όσον αφορά τα κράτη μέλη που δεσμεύονται από τις συγκεκριμένες οδηγίες.

85.      Επομένως, καθόσον απόφαση δήμευσης εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής κάποιας από τις οδηγίες που μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 18 του κανονισμού, το πρόσωπο το οποίο αφορά η απόφαση μπορεί να επικαλεστεί τα δικονομικά δικαιώματα που του παρέχουν οι εν λόγω οδηγίες.

86.      Κατά τρίτον, η αιτιολογική σκέψη 18 του κανονισμού 2018/1805 διευκρινίζει ότι, εν πάση περιπτώσει, οι εγγυήσεις του Χάρτη θα πρέπει να εφαρμόζονται σε όλες τις διαδικασίες που καλύπτονται από τον κανονισμό. Ειδικότερα, στην εν λόγω αιτιολογική σκέψη επισημαίνεται ότι οι βασικές εγγυήσεις της ποινικής διαδικασίας που προβλέπονται στον Χάρτη θα πρέπει να εφαρμόζονται στις διαδικασίες επί ποινικών υποθέσεων οι οποίες δεν αποτελούν αυτές καθεαυτές ποινικές διαδικασίες, αλλά εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού.

87.      Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 47, πρώτο και δεύτερο εδάφιο, του Χάρτη, κάθε πρόσωπο του οποίου παραβιάστηκαν τα δικαιώματα και οι ελευθερίες που διασφαλίζονται από το δίκαιο της Ένωσης έχει δικαίωμα πραγματικής προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου, τηρουμένων των προϋποθέσεων που προβλέπονται στο εν λόγω άρθρο, ιδίως δε έχει δικαίωμα να δικασθεί η υπόθεσή του δίκαια (58). Η αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας των δικαιωμάτων που αντλούν οι ιδιώτες από το δίκαιο της Ένωσης, όπως η αρχή αυτή επιβεβαιώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη, συναποτελείται από διάφορα στοιχεία, στα οποία καταλέγονται ιδίως τα δικαιώματα άμυνας, η αρχή της ισότητας των όπλων, το δικαίωμα πρόσβασης στα δικαστήρια, καθώς και το δικαίωμα λήψης νομικών συμβουλών, άμυνας και εκπροσώπησης (59). Ομοίως, πρέπει να μνημονευθεί το άρθρο 48, παράγραφος 2, του Χάρτη το οποίο διασφαλίζει τον σεβασμό των δικαιωμάτων της υπεράσπισης.

88.      Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι, τουλάχιστον και ακόμη κι αν η κατάστασή του δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των διαφόρων οδηγιών σχετικά με τα δικονομικά δικαιώματα στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών που μνημόνευσα ανωτέρω, το πρόσωπο εις βάρος του οποίου έχει εκδοθεί σε κράτος μέλος απόφαση δήμευσης της οποίας ζητείται η αναγνώριση και η εκτέλεση σε άλλο κράτος μέλος βάσει του κανονισμού 2018/1805 πρέπει να είναι σε θέση να απολαύει, στο κράτος μέλος έκδοσης της απόφασης, των βασικών εγγυήσεων της ποινικής διαδικασίας που προβλέπονται στον Χάρτη.

89.      Ειδικότερα, είναι απαραίτητο το πρόσωπο κατά του οποίου διατάχθηκε δήμευση να έχει στη διάθεσή του αποτελεσματικό μέσο παροχής έννομης προστασίας το οποίο να του παρέχει τη δυνατότητα να ζητήσει τον εκ μέρους δικαστηρίου έλεγχο της τηρήσεως των βασικών αυτών εγγυήσεων.

90.      Επισημαίνω, συναφώς, ότι τέτοιες εγγυήσεις φαίνεται να περιλαμβάνονται στον ZKP. Συγκεκριμένα, αφενός, το άρθρο 500 του ZKP προβλέπει σε περίπτωση δήμευσης το δικαίωμα ακρόασης των νομικών προσώπων, μέσω του εκπροσώπου τους, τόσο κατά την προκαταρκτική διαδικασία όσο και κατά την κύρια διαδικασία στο ακροατήριο (60), καθώς και το δικαίωμα προσκόμισης αποδεικτικών στοιχείων και υποβολής ερωτήσεων (61). Αφετέρου, το άρθρο 498, παράγραφος 4, του ZKP προβλέπει ότι ο κύριος των δημευθέντων περιουσιακών στοιχείων έχει δικαίωμα να προσβάλει ενδίκως οποιοδήποτε μέτρο δήμευσης (62).

91.      Από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι το πρόσωπο που αφορά η απόφαση δήμευσης της οποίας ζητείται η αναγνώριση και η εκτέλεση δεν άσκησε ένδικο μέσο κατά της δικαστικής απόφασης της 27ης Μαΐου 2020, η οποία περιέχει την απόφαση περί δήμευσης, μολονότι είχε στη διάθεσή του αποτελεσματικό μέσο παροχής έννομης προστασίας στο κράτος μέλος έκδοσης.

92.      Υπό τις συνθήκες αυτές, το ως άνω πρόσωπο δεν μπορεί, κατά το στάδιο της αναγνώρισης και της εκτέλεσης της επίμαχης απόφασης δήμευσης, να επικαλεστεί ενώπιον του δικαστηρίου του κράτους μέλους εκτέλεσης, που είναι αρμόδιο να αναγνωρίσει και να εκτελέσει την απόφαση αυτή, προσβολή των θεμελιωδών δικαιωμάτων του κατά τη διάρκεια της διαδικασίας που κατέληξε στην έκδοση της απόφασης, προβάλλοντας τον λόγο μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης που προβλέπεται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805.

93.      Συγκεκριμένα, περίπτωση όπου το πρόσωπο το οποίο αφορά απόφαση δήμευσης ζητεί από δικαστήριο του κράτους μέλους εκτέλεσης να διαπιστώσει προσβολή τέτοιων δικαιωμάτων, μολονότι διαθέτει προς τούτο αποτελεσματικό μέσο παροχής έννομης προστασίας στο κράτος μέλος έκδοσης, δεν συνάδει, κατά τη γνώμη μου, με τον ιδιαιτέρως υψηλό βαθμό σοβαρότητας που απαιτείται από τη διάταξη αυτή. Με άλλα λόγια, δεν εντοπίζω κανένα στοιχείο ικανό να αποδείξει την ύπαρξη «ιδιαίτερης περίστασης» η οποία να χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη «συγκεκριμένων και αντικειμενικών αποδεικτικών στοιχείων» δυνάμενων να αποτελέσουν «ουσιώδεις λόγους» για να θεωρηθεί ότι η εκτέλεση της επίμαχης απόφασης δήμευσης θα συνεπαγόταν, «υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης», «πρόδηλη παραβίαση» θεμελιώδους δικαιώματος που κατοχυρώνεται στον Χάρτη, κατά την έννοια του άρθρου 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805.

94.      Φρονώ ότι τυχόν διαφορετική κρίση θα αντέβαινε στη λογική στην οποία στηρίζεται το σύστημα δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις μεταξύ των κρατών μελών, ήτοι στις αρχές της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της αμοιβαίας αναγνώρισης (63), τη θεμελιώδη σημασία των οποίων έχει υπογραμμίσει το Δικαστήριο προκειμένου να καταστεί δυνατή η δημιουργία και διατήρηση ενός χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα (64).

95.      Συναφώς, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων προϋποθέτει ότι υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη ότι καθένα από τα κράτη μέλη δέχεται την εφαρμογή του ισχύοντος στα άλλα κράτη μέλη ποινικού δικαίου, ακόμη και όταν η εφαρμογή του δικού του εθνικού δικαίου θα κατέληγε σε διαφορετική λύση (65). Η αρχή αυτή έχει εφαρμογή στην περίπτωση διαφόρων νομοθετημάτων τα οποία αφορούν τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις μεταξύ των κρατών μελών, όπως η απόφαση-πλαίσιο 2002/584 και η οδηγία 2014/41. Το σύστημα δικαστικής συνεργασίας που προβλέπουν οι πράξεις αυτές στηρίζεται στην κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ της δικαστικής αρχής έκδοσης και της δικαστικής αρχής εκτέλεσης, στο πλαίσιο της οποίας η δικαστική αρχή έκδοσης της απόφασης είναι αρμόδια να ελέγξει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις που είναι αναγκαίες για την έκδοση της απόφασης της οποίας ζητείται η αναγνώριση, χωρίς η εκτίμηση αυτή να μπορεί, σύμφωνα με την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης, να ελεγχθεί στη συνέχεια από τη δικαστική αρχή εκτέλεσης (66).

96.      Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο της μεταξύ των κρατών μελών δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, η οποία στηρίζεται στις αρχές της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της αμοιβαίας αναγνώρισης, η αρχή εκτέλεσης δεν οφείλει να ελέγχει αν η αρχή έκδοσης τήρησε τις προϋποθέσεις έκδοσης της δικαστικής απόφασης την οποία οφείλει να εκτελέσει (67).

97.      Όπως καταδεικνύουν, μεταξύ άλλων, το άρθρο 18, παράγραφος 1 (68), το άρθρο 23, παράγραφος 1 (69), και το άρθρο 33, παράγραφος 2 (70), το σύστημα δικαστικής συνεργασίας που καθιερώνει ο κανονισμός 2018/1805 στηρίζεται και αυτό σε διάκριση μεταξύ των αρμοδιοτήτων που συνδέονται με την αιτιολόγηση και την έκδοση απόφασης δήμευσης, οι οποίες υπάγονται στην αρμοδιότητα της αρχής έκδοσης, και εκείνων που αφορούν την εκτέλεση της απόφασης, οι οποίες υπάγονται στην αρμοδιότητα της αρχής εκτέλεσης. Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, εναπόκειται πρωτίστως στο κράτος μέλος έκδοσης να διασφαλίσει ότι μια απόφαση δήμευσης συνάδει με τα δικαιώματα τα οποία αντλεί το θιγόμενο πρόσωπο από το δίκαιο της Ένωσης και στα οποία περιλαμβάνονται τα θεμελιώδη δικαιώματα που προστατεύονται από τον Χάρτη (71). Επομένως, μόνον κατ’ εξαίρεση μπορεί η αρχή εκτέλεσης, δυνάμει του άρθρου 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού, να μην αναγνωρίσει και να μην εκτελέσει την απόφαση δήμευσης που της διαβιβάζεται. Μόνον μια τέτοια κατανομή αρμοδιοτήτων μπορεί να διασφαλίσει την αποτελεσματική διασυνοριακή συνεργασία για τη δέσμευση και τη δήμευση οργάνων και προϊόντων εγκλήματος (72).

98.      Σύμφωνα με την ευθύνη που υπέχει να διασφαλίζει, πρωτίστως, τα θεμελιώδη δικαιώματα στο πλαίσιο διαδικασίας που καταλήγει στην έκδοση απόφασης δήμευσης, το κράτος μέλος έκδοσης οφείλει να εγγυάται αποτελεσματική δικαστική προστασία στο πρόσωπο εις βάρος του οποίου εκδίδεται τέτοια απόφαση, ιδίως θεσπίζοντας τα μέσα παροχής έννομης προστασίας που καθιστούν δυνατό τον έλεγχο του σεβασμού των δικαιωμάτων αυτών. Αφ’ ης στιγμής δεν αμφισβητείται ότι το πρόσωπο αυτό διέθετε στο κράτος μέλος έκδοσης μέσο παροχής έννομης προστασίας του οποίου δεν έκανε χρήση, ενώ θα μπορούσε με τον τρόπο αυτόν να επιτύχει την εκ μέρους δικαστηρίου του εν λόγω κράτους μέλους διαπίστωση προσβολής θεμελιωδών δικαιωμάτων του, όπως αυτά που κατοχυρώνονται στο άρθρο 47 του Χάρτη, και, κατά περίπτωση, την άρση της προσβολής ή την επιβολή κυρώσεων λόγω αυτής, η αρχή εκτέλεσης δεν πρέπει να αμφισβητήσει το τεκμήριο ότι η απόφαση δήμευσης που εκδόθηκε εις βάρος του εν λόγω προσώπου εκδόθηκε τηρουμένων των θεμελιωδών δικαιωμάτων (73). Η λύση αυτή είναι δυνατόν να απαγορεύσει, σύμφωνα με την αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, τον έλεγχο από δικαστήριο του κράτους μέλους εκτέλεσης, αφ’ ης στιγμής επιλαμβάνεται ισχυρισμών όπως οι επίμαχοι στο πλαίσιο της κύριας δίκης, της εφαρμογής από δικαστήριο του κράτους μέλους έκδοσης των δικονομικών κανόνων του σε ποινικές υποθέσεις σε συγκεκριμένη περίπτωση.

99.      Εν κατακλείδι, φρονώ ότι καθοριστική σημασία έχει να αποτραπεί τυχόν δυνατότητα του προσώπου το οποίο παραλείπει να ασκήσει το δικαίωμά του να ασκήσει μέσο παροχής έννομης προστασίας στο κράτος μέλος έκδοσης κατά της εις βάρος του απόφασης δήμευσης να προβάλει, κατά το στάδιο της διαδικασίας αναγνώρισης και εκτέλεσης της απόφασης στο κράτος μέλος εκτέλεσης, προσβολές των δικονομικών δικαιωμάτων του οι οποίες φέρονται να έχουν διαπραχθεί στο κράτος μέλος έκδοσης.

100. Συναφώς, μολονότι οι τομείς που αφορούν τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις και τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις έχουν έκαστος τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τους ειδικούς σκοπούς του, φρονώ ότι είναι ενδιαφέρον να αναφερθώ, ως τροφή για σκέψη, στη νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με προσβολή της δημόσιας τάξης του κράτους εκτέλεσης στον τελευταίο αυτόν τομέα. Συγκεκριμένα, η ρήτρα της δημόσιας τάξης που προβλέπεται στο άρθρο 34, σημείο 1, του κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (74), πρέπει να ερμηνεύεται στενά και να εφαρμόζεται μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις (75).

101. Κατ’ ουσίαν, από την ανωτέρω νομολογία προκύπτει ότι μια υπέρμετρη και επαχθής προσβολή του κατά το άρθρο 47, δεύτερο εδάφιο, του Χάρτη δικαιώματος του εναγομένου σε δίκαιη δίκη δικαιολογεί την εφαρμογή της ρήτρας της δημόσιας τάξης (76). Ειδικότερα, όσον αφορά το ζήτημα υπό ποίες περιστάσεις η έκδοση αποφάσεως δικαστηρίου κράτους μέλους κατά παράβαση των διαδικαστικών εγγυήσεων μπορεί να αποτελεί λόγο άρνησης αναγνώρισης βάσει του άρθρου 34, σημείο 1, του κανονισμού 44/2001, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η ρήτρα της δημοσίας τάξεως την οποία προβλέπει η διάταξη αυτή μπορεί να χρησιμοποιείται μόνον καθόσον μια τέτοια προσβολή έχει ως συνέπεια ότι η αναγνώριση της συγκεκριμένης απόφασης στο κράτος μέλος αναγνώρισης θα συνιστούσε πρόδηλη παράβαση ουσιώδους κανόνα δικαίου στην έννομη τάξη της Ένωσης και, επομένως, στην έννομη τάξη του εν λόγω κράτους μέλους (77). Επισημαίνω, ακόμη, ότι κατά το Δικαστήριο, βάσει αυτής της εμπιστοσύνης την οποία επιδεικνύουν αμοιβαίως τα κράτη μέλη όσον αφορά τα νομικά τους συστήματα και τα δικαιοδοτικά τους όργανα, μπορεί να γίνεται δεκτό ότι, σε περίπτωση εσφαλμένης εφαρμογής του εθνικού δικαίου ή του δικαίου της Ένωσης, τα μέσα παροχής έννομης προστασίας που προβλέπονται σε κάθε κράτος μέλος, συμπληρούμενα από τον κατά το άρθρο 267 ΣΛΕΕ μηχανισμό προδικαστικής παραπομπής, παρέχουν επαρκή προστασία στα υποκείμενα δικαίου (78). Επομένως, ο κανονισμός 44/2001 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι στηρίζεται στη θεμελιώδη ιδέα κατά την οποία οι πολίτες υποχρεούνται, κατ’ αρχήν, να χρησιμοποιούν όλα τα ένδικα βοηθήματα και μέσα που τους παρέχει το δίκαιο του κράτους μέλους προέλευσης. Εκτός εάν συντρέχουν ιδιαίτερες περιστάσεις που καθιστούν υπερβολικά δυσχερή ή αδύνατη την άσκησή τους στο κράτος μέλος προέλευσης, οι πολίτες πρέπει να ασκούν εντός του κράτους μέλους αυτού όλα τα διαθέσιμα ένδικα βοηθήματα και μέσα προκειμένου να αποτρέψουν εξ υπαρχής προσβολή της δημοσίας τάξεως (79). Όταν εξακριβώνει την ενδεχόμενη ύπαρξη πρόδηλης παραβίασης της δημόσιας τάξης του κράτους μέλους αναγνώρισης, ο δικαστής του κράτους μέλους οφείλει να λάβει υπόψη το τελευταίο αυτό στοιχείο (80).

102. Επομένως, στο πλαίσιο της υπό κρίση υπόθεσης, το αρμόδιο δικαστήριο του κράτους μέλους εκτέλεσης θα πρέπει να λάβει υπόψη, προκειμένου να εξακριβώσει την ενδεχόμενη ύπαρξη πρόδηλης προσβολής θεμελιώδους δικαιώματος που κατοχυρώνεται στον Χάρτη, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805, το γεγονός ότι η εταιρία D. δεν έκανε χρήση των μέσων παροχής έννομης προστασίας που είναι διαθέσιμα εντός του κράτους μέλους έκδοσης προκειμένου να αποτρέψει εκ των προτέρων προσβολή των θεμελιωδών δικαιωμάτων της, όπως αυτά που κατοχυρώνονται στο άρθρο 47 του Χάρτη. Αν η εταιρία D. επικαλείται ιδιαίτερες περιστάσεις ικανές να καταστήσουν υπέρμετρα δυσχερή ή αδύνατη την άσκηση μέσων παροχής έννομης προστασίας εντός του κράτους μέλους, το εν λόγω δικαστήριο θα πρέπει να τις λάβει υπόψη.

103. Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι ο σεβασμός του δικαιώματος αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας απαιτεί, μεταξύ άλλων, να διασφαλίζεται η πραγματική και ουσιαστική παραλαβή των αποφάσεων, ήτοι η κοινοποίησή τους στους αποδέκτες τους (81).

104. Παρατηρώ, πάντως, ότι η εταιρία D. φαίνεται να αμφισβητεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου την επίδοση της απόφασης δήμευσης. Συγκεκριμένα, η εν λόγω εταιρία υποστηρίζει ότι δεν έλαβε τα αποσπάσματα της δικαστικής απόφασης που περιέχουν την απόφαση δήμευσης, καθώς και τις πληροφορίες σχετικά με τα διαθέσιμα μέσα παροχής έννομης προστασίας. Η εταιρία προτείνει να προβεί σε απόδειξη μέσω γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης του αποδεικτικού επίδοσης. Επισημαίνω, ωστόσο, ότι από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως προκύπτει ότι στο πιστοποιητικό δήμευσης μνημονεύεται ότι τα αποσπάσματα της απόφασης της 27ης Μαΐου 2020 που περιέχουν την απόφαση δήμευσης (ήτοι η εισαγωγή, το διατακτικό, το μέρος του σκεπτικού που αφορά τα δημευθέντα προϊόντα και τα διαθέσιμα μέσα παροχής έννομης προστασίας), με μετάφραση στην κροατική γλώσσα, επιδόθηκαν στην εταιρία D., η οποία παρέλαβε τα αποσπάσματα της απόφασης στις 13 Οκτωβρίου 2020, χωρίς ωστόσο να ασκήσει ένδικο μέσο κατ’ αυτής. Στο μέτρο που το πιστοποιητικό αυτό αποσκοπεί στη διευκόλυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποφάσεων δήμευσης και λαμβανομένης υπόψη της αμοιβαίας εμπιστοσύνης που οφείλουν να επιδεικνύουν τα δικαστήρια των κρατών μελών (82), φρονώ ότι η αρχή εκτέλεσης θα πρέπει να στηριχθεί στα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο πιστοποιητικό.

105. Επομένως, οι διαπιστώσεις στις οποίες προέβη το αρμόδιο σλοβενικό δικαστήριο, ως αρχή έκδοσης, στο πιστοποιητικό δήμευσης θα πρέπει να μπορούν να μη ληφθούν υπόψη από την αρχή εκτέλεσης μόνον εφόσον υπάρχουν αρκούντως συγκεκριμένα και αντικειμενικά στοιχεία ικανά να θέσουν υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία τους. Εάν όσα υποστηρίζει η εταιρία D. δημιουργούν στην εν λόγω αρχή αμφιβολίες ως προς την ύπαρξη ή τη νομιμότητα της επίδοσης της απόφασης δήμευσης, θα πρέπει να διαβουλευθεί με την αρχή έκδοσης επί του ζητήματος αυτού. Συναφώς, υπογραμμίζω ότι, σύμφωνα με όσα προβλέπει το άρθρο 19, παράγραφος 2, του κανονισμού 2018/1805, όσον αφορά τους λόγους μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης που μνημονεύονται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, του κανονισμού, προτού αποφασίσει να μην αναγνωρίσει ή να μην εκτελέσει απόφαση δήμευσης, είτε εν όλω είτε εν μέρει, η αρχή εκτέλεσης πρέπει να διαβουλευθεί με την αρχή έκδοσης με κάθε πρόσφορο μέσο και, κατά περίπτωση, να της ζητήσει να παράσχει αμελλητί κάθε απαραίτητη πληροφορία.

106. Διευκρινίζω επίσης ότι οι έλεγχοι που θα πρέπει, κατά περίπτωση, να διενεργεί η αρχή εκτέλεσης στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805 δεν θίγουν την ενδεχόμενη εφαρμογή άλλου λόγου μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης ο οποίος προβλέπεται στην παράγραφο 1 του άρθρου.

107. Συγκεκριμένα, το άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού ορίζει ότι η αρχή εκτέλεσης μπορεί να αποφασίσει να μην αναγνωρίσει και να μην εκτελέσει απόφαση δήμευσης, εάν το πιστοποιητικό δήμευσης είναι ελλιπές ή περιέχει πρόδηλα σφάλματα και δεν έχει συμπληρωθεί κατόπιν των διαβουλεύσεων που αναφέρονται στο άρθρο 19, παράγραφος 2, του κανονισμού.

108. Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή επισήμανε ότι, αφού μελέτησε τον εθνικό φάκελο, διαπίστωσε ότι ορισμένα τμήματα της διαβιβασθείσας απόφασης ήταν δυσανάγνωστα.

109. Το άρθρο 14, παράγραφος 1, πρώτη περίοδος, του κανονισμού 2018/1805 ορίζει ότι η απόφαση δήμευσης διαβιβάζεται μέσω πιστοποιητικού δήμευσης, υπόδειγμα του οποίου παρατίθεται στο παράρτημα II του κανονισμού.

110. Κατά το άρθρο 14, παράγραφος 2, του κανονισμού, τα κράτη μέλη δύνανται να υποβάλουν δήλωση στην οποία θα αναφέρουν ότι, όταν τους διαβιβάζεται πιστοποιητικό δήμευσης με σκοπό την αναγνώριση και εκτέλεση απόφασης δήμευσης, η αρχή έκδοσης οφείλει να διαβιβάζει την πρωτότυπη απόφαση δήμευσης ή επικυρωμένο αντίγραφό της μαζί με το πιστοποιητικό δήμευσης (83).

111. Συναφώς, επισημαίνω ότι η Δημοκρατία της Κροατίας υπέβαλε, στις 8 Δεκεμβρίου 2020, τέτοια δήλωση (84).

112. Είναι σαφές, κατά τη γνώμη μου, ότι η διαβίβαση της πρωτότυπης απόφασης δήμευσης ή επικυρωμένου αντιγράφου της προϋποθέτει ότι το διαβιβαζόμενο έγγραφο είναι ευανάγνωστο.

113. Σε αντίθετη περίπτωση, η αρχή εκτέλεσης μπορεί να αναγκαστεί να αρνηθεί να αναγνωρίσει και να εκτελέσει την απόφαση δήμευσης που της διαβιβάζεται. Υπενθυμίζω, συναφώς, ότι το άρθρο 18, παράγραφος 1, του κανονισμού 2018/1805 ορίζει ότι η αρχή εκτέλεσης αναγνωρίζει κάθε απόφαση δήμευσης που διαβιβάζεται σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού.

114. Εντούτοις, εάν αποδειχθεί ότι η απόφαση δήμευσης που διαβιβάστηκε μαζί με το πιστοποιητικό είναι πράγματι δυσανάγνωστη εν όλω ή εν μέρει και ότι, ως εκ τούτου, η αρχή εκτέλεσης προβάλλει, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 19, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 2018/1805, τον ελλιπή χαρακτήρα του πιστοποιητικού, η εν λόγω αρχή θα πρέπει, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 19, παράγραφος 2, του κανονισμού, να διαβουλευθεί με την αρχή έκδοσης, προκειμένου η δεύτερη να της διαβιβάσει ευανάγνωστο κείμενο της απόφασης.

115. Μόνον ελλείψει τέτοιας διαβίβασης θα μπορούσε, ενδεχομένως, η αρχή εκτέλεσης να αρνηθεί να αναγνωρίσει και να εκτελέσει την απόφαση δήμευσης.

116. Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των ανωτέρω στοιχείων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα ότι το άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805 έχει την έννοια ότι η αρχή εκτέλεσης δεν μπορεί να αρνηθεί την αναγνώριση και την εκτέλεση απόφασης δήμευσης δυνάμει της διάταξης αυτής σε περίπτωση κατά την οποία το πρόσωπο το οποίο αφορά η απόφαση, η οποία του επιδόθηκε προσηκόντως, διέθετε στο κράτος μέλος έκδοσης αποτελεσματικό μέσο παροχής έννομης προστασίας του οποίου δεν έκανε χρήση, ενώ θα μπορούσε, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να ζητήσει από δικαστήριο του εν λόγω κράτους μέλους να ελέγξει τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων του, ιδίως δε εκείνων που κατοχυρώνονται στο άρθρο 47 του Χάρτη, προβάλλοντας ενώπιον του δικαστηρίου, πρώτον, μη συμμετοχή σε όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας που οδήγησε στην έκδοση της απόφασης δήμευσης, δεύτερον, έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο και, τρίτον, μη επίδοση του πλήρους κειμένου της δικαστικής απόφασης που περιέχει την απόφαση δήμευσης σε γλώσσα την οποία να κατανοεί το πρόσωπο το οποίο αφορά η απόφαση δήμευσης.

IV.    Πρόταση

117. Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το Visoki kazneni sud (ποινικό εφετείο, Κροατία) ως εξής:

1)      Το άρθρο 1, παράγραφοι 1 και 4, καθώς και το άρθρο 2, σημείο 2 και σημείο 3, στοιχείο δʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1805 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων δέσμευσης και δήμευσης, σε συνδυασμό με την αιτιολογική σκέψη 13 του κανονισμού,

έχουν την έννοια ότι:

ο κανονισμός έχει εφαρμογή στην περίπτωση αποφάσεως δήμευσης εκδοθείσας στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας η οποία καταλήγει στην έκδοση αθωωτικής απόφασης, σε σχέση με ποινικό αδίκημα το οποίο είναι διαφορετικό από εκείνο που αποτέλεσε αντικείμενο της αθωωτικής απόφασης και το οποίο διαπράχθηκε από πρόσωπο διαφορετικό από τους κατηγορουμένους, κατά του οποίου δεν έχει συνταχθεί κατηγορητήριο.

2)      Το άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805,

έχει την έννοια ότι:

η αρχή εκτέλεσης δεν μπορεί να αρνηθεί την αναγνώριση και την εκτέλεση απόφασης δήμευσης δυνάμει της διάταξης αυτής σε περίπτωση κατά την οποία το πρόσωπο το οποίο αφορά η απόφαση, η οποία του επιδόθηκε προσηκόντως, διέθετε στο κράτος μέλος έκδοσης αποτελεσματικό μέσο παροχής έννομης προστασίας του οποίου δεν έκανε χρήση, ενώ θα μπορούσε, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να ζητήσει από δικαστήριο του εν λόγω κράτους μέλους να ελέγξει τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων του, ιδίως δε εκείνων που κατοχυρώνονται στο άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προβάλλοντας ενώπιον του δικαστηρίου, πρώτον, μη συμμετοχή σε όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας που οδήγησε στην έκδοση της απόφασης δήμευσης, δεύτερον, έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο και, τρίτον, μη επίδοση του πλήρους κειμένου της δικαστικής απόφασης που περιέχει την απόφαση δήμευσης σε γλώσσα την οποία να κατανοεί το πρόσωπο το οποίο αφορά η απόφαση δήμευσης.


1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.


2      Απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών (EE 2002, L 190, σ. 1).


3      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 29ης Ιουλίου 2024, Breian (C‑318/24 PPU, EU:C:2024:658, σκέψεις 38 και 77 έως 79 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


4      ΕΕ 2018, L 303, σ. 1.


5      Απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης σε ποινικές αποφάσεις οι οποίες επιβάλλουν ποινές στερητικές της ελευθερίας ή μέτρα στερητικά της ελευθερίας, για το σκοπό της εκτέλεσής τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ 2008, L 327, σ. 27).


6      Από τις παρατηρήσεις της Σλοβενικής Κυβέρνησης προκύπτει ότι η απόφαση δέσμευσης, η οποία εκδόθηκε στις 16 Ιουνίου 2014 με διάρκεια ισχύος τριών μηνών, απαγόρευε στον κάτοχο των μετοχών εκδόσεως της εταιρίας L.Z., ήτοι την εταιρία D., να τις διαθέσει. Η δεύτερη αυτή εταιρία δεν άσκησε ανακοπή κατά της απόφασης. Εξάλλου, από τις ίδιες παρατηρήσεις προκύπτει ότι η ισχύς της εν λόγω απόφασης παρατάθηκε πλειστάκις μεταξύ της 9ης Σεπτεμβρίου 2014 και της 28ης Νοεμβρίου 2019. Η εταιρία D. άσκησε προσφυγές κατά δύο εκ των παρατάσεων αυτών. Οι προσφυγές απορρίφθηκαν.


7      Κατά τη διάταξη αυτή, πέραν των περιπτώσεων όπου η ποινική δίκη περατώνεται με την έκδοση απόφασης με την οποία διαπιστώνεται η ενοχή του κατηγορουμένου, τα χρήματα ή τα περιουσιακά στοιχεία παράνομης προέλευσης σύμφωνα με το άρθρο 245 του Kazenski zakonik (ποινικού κώδικα), καθώς και τα αθέμιτα ωφελήματα που μεταβιβάζονται ή παρέχονται στο πλαίσιο δωροδοκίας κατά τα άρθρα 151, 157, 241, 242, 261, 262, 263 και 264 του εν λόγω κώδικα υπόκεινται επίσης σε δήμευση, εφόσον αποδεικνύεται η συνδρομή των κατά νόμο στοιχείων του αδικήματος του άρθρου 245 του κώδικα, από τα οποία προκύπτει ότι τα χρήματα ή τα περιουσιακά στοιχεία κατά την έννοια του συγκεκριμένου άρθρου προέρχονται από ποινικά αδικήματα.


8      Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 3ης Απριλίου 2014, σχετικά με τη δέσμευση και τη δήμευση οργάνων και προϊόντων εγκλήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ 2014, L 127, σ. 39, και διορθωτικό ΕΕ 2014, L 138, σ. 114).


9      Το αιτούν δικαστήριο παραπέμπει, συναφώς, στο άρθρο 3, παράγραφος 2, της οδηγίας 2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Οκτωβρίου 2010, σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία (ΕΕ 2010, L 280, σ. 1).


10      Βλ. αιτιολογικές σκέψεις 1 και 2 του κανονισμού 2018/1805.


11      Βλ. αιτιολογική σκέψη 3 του κανονισμού 2018/1805.


12      Βλ. αιτιολογική σκέψη 4 του κανονισμού 2018/1805.


13      Βλ. αιτιολογική σκέψη 12 του κανονισμού 2018/1805.


14      Βλ. επίσης αιτιολογική σκέψη 13 του κανονισμού 2018/1805.


15      Βλ., για αναλυτική εξέταση των ζητημάτων, Maugeri, A. M., «Regulation (EU) 2018/1805: Mutual recognition of freezing and confiscation orders between efficiency and safeguards. “Proceedings in criminal matters” and non-conviction based confiscation», New Journal of European Criminal Law, τόμ. 15, αριθ. 2, Intersentia, Mortsel, 2024, σ. 164 έως 208. Βλ. επίσης Oliveira e Silva, S., «Regulation (EU) 2018/1805 on the mutual recognition of freezing and confiscation orders: A headlong rush into Europe-wide harmonization?», New Journal of European Criminal Law, τόμ. 13, αριθ. 2, Intersentia, Mortsel, 2022, σ. 198 έως 215.


16      Ως εκ τούτου, η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων προϋποθέτει ότι υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη ότι καθένα από τα κράτη μέλη δέχεται την εφαρμογή του ισχύοντος στα άλλα κράτη μέλη ποινικού δικαίου, ακόμη και όταν η εφαρμογή του δικού του εθνικού δικαίου θα κατέληγε σε διαφορετική λύση: βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, G. K. κ.λπ. (Ευρωπαϊκή Εισαγγελία) (C‑281/22, EU:C:2023:1018, σκέψη 57 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


17      Κατά τη γνώμη μου, οι ενστάσεις που προέβαλε η Σλοβενική Κυβέρνηση όσον αφορά το παραδεκτό του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος, με τις οποίες υποστηρίζεται ότι είναι εσφαλμένη η παρουσίαση των πραγματικών περιστατικών από το αιτούν δικαστήριο, πρέπει να απορριφθούν, λαμβανομένου υπόψη ότι θεωρούνται κατά τεκμήριο λυσιτελή τα υποβληθέντα από το αιτούν δικαστήριο προδικαστικά ερωτήματα, στο οποίο εναπόκειται να εκθέσει, μεταξύ άλλων, το πραγματικό πλαίσιο της υποθέσεως (πρβλ. απόφαση της 11ης Απριλίου 2024, Sozialministeriumservice, C‑116/23, EU:C:2024:292, σκέψη 29 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


18      Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 29ης Ιουλίου 2024, Alchaster (C‑202/24, στο εξής: απόφαση Alchaster, EU:C:2024:649, σκέψη 49).


19      Βλ., σε σχέση με την εν λόγω γενική ρήτρα, αιτιολογικές σκέψεις 16 και 17 του κανονισμού 2018/1805.


20      Βλ. επίσης αιτιολογική σκέψη 34 του κανονισμού 2018/1805.


21      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Alchaster (σκέψη 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


22      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Alchaster (σκέψη 52 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


23      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Alchaster (σκέψη 53 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


24      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Alchaster (σκέψη 54 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


25      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Alchaster (σκέψη 56 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


26      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Alchaster (σκέψη 57 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


27      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Alchaster (σκέψη 58 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


28      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Alchaster (σκέψη 59 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


29      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση Alchaster (σκέψη 60 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


30      Όσον αφορά τον διακριτό σκοπό που επιδιώκει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης σε σχέση με τον σκοπό που επιδιώκουν άλλα μέσα δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, εν προκειμένω η ευρωπαϊκή εντολή έρευνας, βλ. απόφαση της 8ης Δεκεμβρίου 2020, Staatsanwaltschaft Wien (Πλαστογραφημένες εντολές πληρωμής) (C‑584/19, EU:C:2020:1002, σκέψεις 72 και 73).


31      EU:C:2014:2454.


32      Βλ. απόφαση της 9ης Νοεμβρίου 2023, Staatsanwaltschaft Aachen (C‑819/21, EU:C:2023:841, σκέψεις 24, 27 έως 30 και 42).


33      Βλ., μεταξύ άλλων, Ouwerkerk, J., «The Missing Link in CJUE Staatsanwaltschaft Aachen (C‑819/21) and the Argument for Humanitarian Considerations in Prison Transfer Proceedings», European Journal of Crime, Criminal Law and Criminal Justice, τόμ. 32, αριθ. 3, Wolters Kluwer, Χάγη, 2024, σ. 181 έως 195· Romero Candau, S., «Deficiencias sistémicas y reconocimiento de sentencias privativas de libertad. A propósito de la sentencia de 9 de noviembre de 2023, Staatsanwaltschaft Aachen», Revista de Derecho Comunitario Europeo, τόμ. 78, Centro de Estudios Políticos y Constitucionales, Μαδρίτη, 2024, σ. 217 έως 235, καθώς και Montaldo, S., «Intersections among EU judicial cooperation instruments and the quest for an advanced and consistent European judicial space: The case of the transfer and surrender of convicts in the EU», New Journal of European Criminal Law, τόμ. 13, αριθ. 3, Intersentia, Mortsel, 2022, σ. 252 έως 269, ιδίως σ. 264 έως 268.


34      Βλ. απόφαση της 9ης Νοεμβρίου 2023, Staatsanwaltschaft Aachen (C‑819/21, EU:C:2023:841, σκέψεις 25 και 26).


35      Βλ. απόφαση της 9ης Νοεμβρίου 2023, Staatsanwaltschaft Aachen (C‑819/21, EU:C:2023:841, σκέψη 19).


36      Το ίδιο ισχύει και για την αιτιολογική σκέψη 13 της απόφασης-πλαισίου 2008/909, η οποία αντιστοιχεί στην αιτιολογική σκέψη 12 της απόφασης-πλαισίου 2002/584.


37      Αυτός ο λόγος μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης προστέθηκε κατά τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [βλ. έκθεση της 12ης Ιανουαρίου 2018 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων δέσμευσης και δήμευσης (έγγραφο A8‑0001/2018) και ενημερωτικό σημείωμα της 9ης Οκτωβρίου 2018 της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου προς την Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων/Συμβούλιο σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων δέσμευσης και δήμευσης – Αποτελέσματα της πρώτης ανάγνωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (Στρασβούργο, 1 έως 4 Οκτωβρίου 2018) (έγγραφο 12697/18)] και μετά από δήλωση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας σχετικά με την ανάγκη σαφούς και διαφανούς διατύπωσης με έμφαση στη συμμόρφωση προς τα θεμελιώδη δικαιώματα κατά την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων δήμευσης, λαμβανομένης υπόψη της πλέον πρόσφατης νομολογίας του Δικαστηρίου σχετικά με τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων [βλ. σημείωμα της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου προς τις Αντιπροσωπίες της 15ης Δεκεμβρίου 2017 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων δέσμευσης και δήμευσης – Αποτέλεσμα των συζητήσεων που διεξήχθησαν στο Συμβούλιο (ΔΕΥ) στις 8 Δεκεμβρίου 2017 (έγγραφο 15451/17)].


38      Βλ. Montaldo, S., «The European Arrest Warrant and the protection of the best interests of the child: The Court’s last word on the limits of mutual recognition and the evolving obligations of national judicial authorities in Case C‑261/22 GN», Maastricht journal of European and Comparative Law, τόμ. 31, αριθ. 1, Sage Publications, Λονδίνο, 2024, σ. 106 έως 123, ιδίως σ. 115 και 117.


39      Επομένως, το Δικαστήριο δεν μπορεί να προβεί στην ίδια διαπίστωση με εκείνη στην οποία προέβη σχετικά με το άρθρο 3, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού (ΕΕ) 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (ΕΕ 2013, L 180, σ. 31), ήτοι ότι από τη διάταξη προκύπτει σαφώς ότι μόνον οι «συστημικές ελλείψεις» οι οποίες έχουν ως «αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, κατά την έννοια του άρθρου 4 του [Χάρτη]» καθιστούν αδύνατη τη μεταφορά αιτούντος διεθνή προστασία προς το υπεύθυνο κράτος μέλος. Επομένως, η διάταξη θέτει δύο προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται σωρευτικώς: Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 2024, Tudmur (C‑185/24 και C‑189/24, EU:C:2024:1036, σκέψη 35 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Τέτοια διαπίστωση δεν μπορεί να γίνει σε σχέση με τον κανονισμό 2018/1805, από τον οποίο ουδόλως προκύπτει ότι απλώς και μόνον η ύπαρξη γενικών ή συστημικών πλημμελειών θα παρείχε στην αρχή εκτέλεσης τη δυνατότητα να επικαλεσθεί τον λόγο μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης που προβλέπεται στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού.


40      Βλ. απόφαση της 5ης Απριλίου 2016, Aranyosi και Căldăraru (C‑404/15 και C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198).


41      Βλ. απόφαση της 25ης Ιουλίου 201, Minister for Justice and Equality (Ελλείψεις του δικαστικού συστήματος) (C‑216/18 PPU, EU:C:2018:586).


42      ΕΕ 2023, L 191, σ. 118.


43      Πρόκειται για λόγο άρνησης ευρωπαϊκών εντολών υποβολής στοιχείων όταν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται, βάσει συγκεκριμένων και αντικειμενικών αποδεικτικών στοιχείων, ότι η εκτέλεση της εντολής θα συνεπαγόταν, υπό τις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης, πρόδηλη προσβολή σχετικού θεμελιώδους δικαιώματος όπως ορίζεται στο άρθρο 6 ΣΕΕ και στον Χάρτη.


44      Συγκεκριμένα, στην αιτιολογική σκέψη εκτίθεται ότι, ειδικότερα, κατά την αξιολόγηση του λόγου άρνησης του άρθρου 12, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 2023/1543, όταν η αρχή εκτέλεσης έχει στη διάθεσή της αποδεικτικά στοιχεία ή υλικό όπως αυτά που εκτίθενται σε αιτιολογημένη πρόταση του ενός τρίτου των κρατών μελών, του Κοινοβουλίου ή της Επιτροπής, που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1, ΣΕΕ, από τα οποία προκύπτει ότι υπάρχει σαφής κίνδυνος, σε περίπτωση εκτέλεσης της εντολής, σοβαρής παραβίασης του θεμελιώδους δικαιώματος πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 47 του Χάρτη, λόγω συστημικών ή γενικευμένων ελλείψεων όσον αφορά την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης στο κράτος έκδοσης, η αρχή εκτέλεσης θα πρέπει να προσδιορίσει συγκεκριμένα και επακριβώς αν –λαμβάνοντας υπόψη την προσωπική κατάσταση του ενδιαφερόμενου προσώπου, καθώς και τη φύση του αδικήματος για το οποίο διεξάγεται η ποινική διαδικασία, και το πραγματικό πλαίσιο στο οποίο βασίζεται η εντολή και υπό το πρίσμα των πληροφοριών που παρέχει η αρχή έκδοσης– υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύεται ότι υπάρχει κίνδυνος προσβολής του δικαιώματος του προσώπου σε δίκαιη δίκη.


45      Απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της 24ης Φεβρουαρίου 2005 σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης επί χρηματικών ποινών (ΕΕ 2005, L 76, σ. 16).


46      Βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 5ης Δεκεμβρίου 2019, Centraal Justitieel Incassobureau (Αναγνώριση και εκτέλεση χρηματικών ποινών) (C‑671/18, EU:C:2019:1054), καθώς και της 6ης Οκτωβρίου 2021, Prokuratura Rejonowa Łódź-Bałuty (C‑338/20, EU:C:2021:805).


47      Βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 5ης Δεκεμβρίου 2019, Centraal Justitieel Incassobureau (Αναγνώριση και εκτέλεση χρηματικών ποινών) (C‑671/18, EU:C:2019:1054, σκέψη 31 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), και της 6ης Οκτωβρίου 2021, Prokuratura Rejonowa Łódź-Bałuty (C‑338/20, EU:C:2021:805, σκέψη 24 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


48      ΕΕ 2014, L 130, σ. 1.


49      Βλ. απόφαση της 11ης Νοεμβρίου 2021, Gavanozov II (C‑852/19, EU:C:2021:902). Βλ., σχετικά με την απουσία απαίτησης εξέτασης σε δύο στάδια στον τομέα αυτό, Mancano, L., «The Systemic and the Particular in European Law – Judicial Cooperation in Criminal Matters», German Law Journal, τόμ. 24, αριθ. 6, Cambridge University Press, Κέμπριτζ, 2023, σ. 962 έως 981, ιδίως σ. 976. Βλ. επίσης Hernandez Weiss, A., «Effective protection of rights as a precondition to mutual recognition: Some thoughts on the CJEU’s Gavanozov II decision», New Journal of European Criminal Law, τόμ. 13, αριθ. 2, Intersentia, Mortsel, 2022, σ. 180 έως 197, ιδίως σ. 190 και 191.


50      EU:C:2014:2454. Διευκρινίζω επίσης ότι, όπως κάθε λόγος μη αναγνώρισης και μη εκτέλεσης, ο προβλεπόμενος στο άρθρο 19, παράγραφος 1, στοιχείο ηʹ, του κανονισμού 2018/1805 πρέπει να ερμηνεύεται στενά: Βλ., μεταξύ άλλων, κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις της 29ης Απριλίου 2021, X (Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης – Ne bis in idem) (C‑665/20 PPU, EU:C:2021:339 σκέψη 39), της 14ης Ιουλίου 2022, Procureur général près la cour d’appel d’Angers (C‑168/21, EU:C:2022:558, σκέψη 40), και της 6ης Ιουνίου 2023, O. G. (Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης κατά υπηκόου τρίτης χώρας) (C‑700/21, EU:C:2023:444, σκέψη 33).


51      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2024, 1Dream κ.λπ. (C‑767/22, C‑49/23 και C‑161/23, EU:C:2024:823, σκέψη 73 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


52      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 21ης Οκτωβρίου 2021, Okrazhna prokuratura – Varna (C‑845/19 και C‑863/19, EU:C:2021:864, σκέψεις 75 έως 82), στην οποία το Δικαστήριο έκρινε ότι, λόγω του γενικού χαρακτήρα του γράμματος του άρθρου 8, παράγραφος 1, της οδηγίας 2014/42, τα πρόσωπα υπέρ των οποίων τα κράτη μέλη οφείλουν να διασφαλίζουν αποτελεσματικά βοηθήματα και μέσα ένδικης προστασίας και δίκαιη δίκη δεν είναι μόνον εκείνα που έχουν καταδικασθεί για ορισμένο ποινικό αδίκημα, αλλά και οι τρίτοι των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία αφορά η απόφαση δήμευσης (σκέψη 76 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Βλ. επίσης απόφαση της 12ης Μαΐου 2022, RR και JG (Δέσμευση περιουσιακών στοιχείων τρίτων) (C‑505/20, EU:C:2022:376, σκέψεις 24 και 33 έως 38).


53      Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2012 σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (ΕΕ 2012, L 142, σ. 1).


54      Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2013 σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας και διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, καθώς και σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης τρίτου προσώπου σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας του και με το δικαίωμα επικοινωνίας με τρίτα πρόσωπα και με προξενικές αρχές κατά τη διάρκεια της στέρησης της ελευθερίας (ΕΕ 2013, L 294, σ. 1).


55      Βλ., επ’ αυτού, απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2024, 1Dream κ.λπ. (C‑767/22, C‑49/23 και C‑161/23, EU:C:2024:823). Επισημαίνω ότι η οδηγία 2014/42 αντικαταστάθηκε από την οδηγία (ΕΕ) 2024/1260 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Απριλίου 2024, για την ανάκτηση και τη δήμευση περιουσιακών στοιχείων (ΕΕ L, 2024/1260). Το άρθρο 15 της οδηγίας αφορά τη δήμευση μη βασιζόμενη σε καταδίκη.


56      Βλ., σχετικά με τα δικαιώματα της υπεράσπισης στο πλαίσιο της εφαρμογής του κανονισμού 2018/1805, Brandão, N., «The right of defence under Regulation (EU) 2018/1805 on the mutual recognition of freezing orders and confiscation orders», New Journal of European Criminal Law, τόμ. 13, αριθ. 1, Intersentia, Mortsel, 2022, σ. 28 έως 41.


57      Πρόκειται για τις οδηγίες 2010/64, 2012/13 και 2013/48, καθώς και για την οδηγία (ΕΕ) 2016/343 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, για την ενίσχυση ορισμένων πτυχών του τεκμηρίου αθωότητας και του δικαιώματος παράστασης του κατηγορουμένου στη δίκη του στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας (ΕΕ 2016, L 65, σ. 1), την οδηγία (ΕΕ) 2016/800 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (ΕΕ 2016, L 132, σ. 1), και την οδηγία (ΕΕ) 2016/1919 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 2016, σχετικά με τη δικαστική αρωγή για υπόπτους και κατηγορουμένους στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών και για καταζητουμένους σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης (ΕΕ 2016, L 297, σ. 1).


58      Βλ. απόφαση της 21ης Οκτωβρίου 2021, Okrazhna prokuratura – Varna (C‑845/19 και C‑863/19, EU:C:2021:864, σκέψη 75).


59      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 26ης Ιουλίου 2017, Sacko (C‑348/16, EU:C:2017:591, σκέψη 32 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


60      Κατά το άρθρο 500, παράγραφος 1, του ZKP, σε περίπτωση κατά την οποία επιβάλλεται δήμευση των προϊόντων εγκλήματος άλλου δικαιούχου, ο συγκεκριμένος δικαιούχος πρέπει να καλείται να διατυπώσει τις απόψεις του στο πλαίσιο της προκαταρκτικής διαδικασίας και κατά την κύρια διαδικασία στο ακροατήριο. Εάν πρόκειται για νομικό πρόσωπο, καλείται ο εκπρόσωπός του. Στην κλήση μνημονεύεται ότι η διαδικασία θα διεξαχθεί ακόμη και σε περίπτωση απουσίας του. Σύμφωνα με το άρθρο 500, παράγραφος 2, του ZKP, ο εκπρόσωπος του νομικού προσώπου διατυπώνει τις απόψεις του στην κύρια διαδικασία στο ακροατήριο μετά τον κατηγορούμενο. Το ίδιο ισχύει και για άλλον δικαιούχο, εφόσον αυτός δεν κλητεύθηκε ως μάρτυρας. Εξάλλου, το άρθρο 500, παράγραφος 5, του ZKP προβλέπει ότι, αν το δικαστήριο διαπιστώσει κατά την κύρια διαδικασία στο ακροατήριο ότι εφαρμόζεται η δήμευση των προϊόντων εγκλήματος, πρέπει να αναστείλει την κύρια διαδικασία στο ακροατήριο και να καλέσει τον δικαιούχο ή τον εκπρόσωπο του νομικού προσώπου.


61      Κατά το άρθρο 500, παράγραφος 3, του ZKP, ο δικαιούχος και ο εκπρόσωπος του νομικού προσώπου έχουν το δικαίωμα, όσον αφορά την απόδειξη των προϊόντων εγκλήματος, να προσκομίσουν αποδεικτικά στοιχεία και, με την άδεια του προέδρου του δικάζοντος τμήματος, να θέσουν ερωτήσεις στον κατηγορούμενο, στους μάρτυρες και στους πραγματογνώμονες.


62      Η διάταξη αυτή προβλέπει, ακόμη, ότι ο κύριος των δημευθέντων χρημάτων ή περιουσιακών στοιχείων ή της δωροδοκίας που δημεύθηκαν δικαιούται να ασκήσει έφεση κατά της διάταξης περί δήμευσης του άρθρου 498a, παράγραφος 2, του ZKP, εάν εκτιμά ότι δεν υφίσταται νομική βάση για τη δήμευση.


63      Βλ. απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, G. K. κ.λπ. (Ευρωπαϊκή Εισαγγελία) (C‑281/22, EU:C:2023:1018, σκέψη 55).


64      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, G. K. κ.λπ. (Ευρωπαϊκή Εισαγγελία) (C‑281/22, EU:C:2023:1018, σκέψη 56 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


65      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, G. K. κ.λπ. (Ευρωπαϊκή Εισαγγελία) (C‑281/22, EU:C:2023:1018, σκέψη 57 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


66      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, G. K. κ.λπ. (Ευρωπαϊκή Εισαγγελία) (C‑281/22, EU:C:2023:1018, σκέψεις 61 και 63 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


67      Βλ. απόφαση της 21ης Δεκεμβρίου 2023, G. K. κ.λπ. (Ευρωπαϊκή Εισαγγελία) (C‑281/22, EU:C:2023:1018, σκέψη 64).


68      Βλ. σημείο 39 των παρουσών προτάσεων.


69      Η διάταξη προβλέπει ότι η εκτέλεση της απόφασης δέσμευσης και της απόφασης δήμευσης διέπεται από το δίκαιο του κράτους μέλους εκτέλεσης και ότι οι αρχές του είναι αποκλειστικά αρμόδιες να αποφασίζουν σχετικά με τις διαδικασίες εκτέλεσής της και να καθορίζουν όλα τα συναφή μέτρα.


70      Κατά τη διάταξη, οι ουσιαστικοί λόγοι για την έκδοση της απόφασης δέσμευσης ή της απόφασης δήμευσης δεν μπορούν να προσβληθούν ενώπιον δικαστηρίου του κράτους μέλους εκτέλεσης.


71      Βλ., μεταξύ άλλων, όσον αφορά την απόφαση-πλαίσιο 2002/584, απόφαση της 29ης Ιουλίου 2024, Breian (C‑318/24 PPU, EU:C:2024:658, σκέψη 32 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Βλ. επίσης, όσον αφορά την οδηγία 2014/41, απόφαση της 11ης Νοεμβρίου 2021, Gavanozov II (C‑852/19, EU:C:2021:902, σκέψη 55 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


72      Βλ. αιτιολογική σκέψη 4 του κανονισμού 2018/1805.


73      Εξ αντιδιαστολής, το Δικαστήριο επισήμανε στην απόφαση της 11ης Νοεμβρίου 2021, Gavanozov II (C‑852/19, EU:C:2021:902), ότι η αδυναμία αμφισβήτησης, εντός του κράτους μέλους έκδοσης, της αναγκαιότητας και του συννόμου ευρωπαϊκής εντολής έρευνας με αντικείμενο τη διενέργεια έρευνας και κατάσχεσης, καθώς και τη διοργάνωση εξέτασης μάρτυρα με εικονοτηλεδιάσκεψη συνιστά προσβολή του δικαιώματος αποτελεσματικής προσφυγής, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 47 του Χάρτη, δυνάμενη να εμποδίσει την αμοιβαία αναγνώριση, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να λειτουργήσει η εν λόγω αναγνώριση υπέρ του κράτους μέλους αυτού (σκέψη 56). Πράγματι, λαμβανομένης υπόψη, ιδίως, της ουσιαστικής σημασίας της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης στο σύστημα που θεσπίζει η οδηγία 2014/41, εναπόκειται στο κράτος μέλος έκδοσης να προβλέψει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες η αρχή εκτέλεσης θα μπορεί λυσιτελώς να παράσχει την αρωγή της σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης (σκέψη 58). Επιπλέον, το Δικαστήριο έλαβε υπόψη το άρθρο 11, παράγραφος 1, στοιχείο στʹ, της οδηγίας αυτής, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα, σύμφωνα με το Δικαστήριο, στις αρχές εκτέλεσης να παρεκκλίνουν από την αρχή αυτή, όλως εξαιρετικώς, μετά από εκτίμηση κατά περίπτωση, όταν υπάρχουν σοβαροί λόγοι να υποτεθεί ότι η εκτέλεση ευρωπαϊκής εντολής έρευνας θα ήταν ασυμβίβαστη με τα θεμελιώδη δικαιώματα που εγγυάται, μεταξύ άλλων, ο Χάρτης. Επισήμανε ότι, ελλείψει οποιουδήποτε μέσου παροχής έννομης προστασίας εντός του κράτους μέλους έκδοσης, η εφαρμογή της διάταξης αυτής θα ήταν αντίθετη τόσο προς την όλη οικονομία της οδηγίας όσο και προς την αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης (σκέψη 59). Το Δικαστήριο συνήγαγε εξ αυτού ότι το άρθρο 6 της οδηγίας, σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του Χάρτη και το άρθρο 4, παράγραφος 3, ΣΕΕ, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται στην έκδοση, από την αρμόδια αρχή κράτους μέλους, ευρωπαϊκής εντολής έρευνας με αντικείμενο τη διενέργεια έρευνας και κατάσχεσης καθώς και τη διοργάνωση εξέτασης μάρτυρα με εικονοτηλεδιάσκεψη, όταν η νομοθεσία του κράτους μέλους αυτού δεν προβλέπει κανένα μέσο παροχής έννομης προστασίας κατά της έκδοσης μιας τέτοιας ευρωπαϊκής εντολής έρευνας (σκέψη 62).


74      ΕΕ 2001, L 12, σ. 1.


75      Βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 7ης Σεπτεμβρίου 2023, Charles Taylor Adjusting (C‑590/21, EU:C:2023:633, σκέψη 32 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία), και της 4ης Οκτωβρίου 2024, Real Madrid Club de Fútbol (C‑633/22, EU:C:2024:843, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Βλ. επίσης, συναφώς, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα M. Szpunar στην υπόθεση Real Madrid Club de Fútbol (C‑633/22, EU:C:2024:127, σημείο 44).


76      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 2012, Trade Agency (C‑619/10, EU:C:2012:531, σκέψη 62). Βλ. επίσης, συναφώς, προτάσεις του γενικού εισαγγελέα M. Szpunar στην υπόθεση Real Madrid Club de Fútbol (C‑633/22, EU:C:2024:127, σημείο 75).


77      Βλ. αποφάσεις της 16ης Ιουλίου 2015, Diageo Brands (C‑681/13, EU:C:2015:471, σκέψη 50), και της 25ης Μαΐου 2016, Meroni (C‑559/14, EU:C:2016:349, σκέψη 46). Βλ., γενικότερα, σχετικά με την απαίτηση πρόδηλης παράβασης κανόνα δικαίου ο οποίος θεωρείται ουσιώδης στην έννομη τάξη του κράτους μέλους αναγνώρισης ή εκτέλεσης ή πρόδηλης προσβολής δικαιώματος το οποίο αναγνωρίζεται ως θεμελιώδες στην εν λόγω έννομη τάξη, απόφαση της 4ης Οκτωβρίου 2024, Real Madrid Club de Fútbol (C‑633/22, EU:C:2024:843, σκέψη 37). Στην τελευταία αυτή απόφαση, το Δικαστήριο επισήμανε ότι δικαστήριο του κράτους μέλους αναγνώρισης και εκτέλεσης υποχρεούται, βάσει του άρθρου 34, σημείο 1, και του άρθρου 45 του κανονισμού 44/2001, να αρνηθεί την εκτέλεση απόφασης ή, κατά περίπτωση, να ανακαλέσει την κήρυξη της εκτελεστότητάς της μόνο σε περίπτωση κατά την οποία η εκτέλεση της απόφασης στο συγκεκριμένο κράτος μέλος θα είχε ως αποτέλεσμα πρόδηλη προσβολή θεμελιώδους δικαιώματος όπως αυτό κατοχυρώνεται στον Χάρτη (σκέψη 44).


78      Βλ. αποφάσεις της 16ης Ιουλίου 2015, Diageo Brands (C‑681/13, EU:C:2015:471, σκέψεις 49 και 63), της 25ης Μαΐου 2016, Meroni (C‑559/14, EU:C:2016:349, σκέψη 47), και της 4ης Οκτωβρίου 2024, Real Madrid Club de Fútbol (C‑633/22, EU:C:2024:843, σκέψη 38).


79      Βλ. αποφάσεις της 16ης Ιουλίου 2015, Diageo Brands (C‑681/13, EU:C:2015:471, σκέψη 64), και της 25ης Μαΐου 2016, Meroni (C‑559/14, EU:C:2016:349, σκέψη 48). Βλ. επίσης, όσον αφορά τον κανονισμό (ΕΕ) 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2012, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ 2012, L 351, σ. 1), ο οποίος κατήργησε τον κανονισμό 44/2001, απόφαση της 7ης Απριλίου 2022, H Limited (C‑568/20, EU:C:2022:264, σκέψεις 44 έως 46). Στην τελευταία απόφαση το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι πρόδηλη παράβαση κανόνα δικαίου ο οποίος θεωρείται ουσιώδης στην έννομη τάξη του κράτους αναγνώρισης ή πρόδηλη προσβολή δικαιώματος το οποίο αναγνωρίζεται ως θεμελιώδες σε αυτή την έννομη τάξη μπορεί ιδίως να έγκειται στο γεγονός ότι ο καθού η εκτέλεση δεν ήταν σε θέση να αμυνθεί αποτελεσματικά ενώπιον του δικαστηρίου προέλευσης και να αμφισβητήσει, στο κράτος μέλος προέλευσης, την απόφαση της οποίας ζητείται η εκτέλεση (σκέψη 45 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


80      Βλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2015, Diageo Brands (C‑681/13, EU:C:2015:471, σκέψη 68).


81      Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 2021, Prokuratura Rejonowa Łódź-Bałuty (C‑338/20, EU:C:2021:805, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Στην ίδια σκέψη, το Δικαστήριο επισήμανε επίσης ότι, μέσω της κοινοποίησης, πρέπει να παρέχεται στον ενδιαφερόμενο η δυνατότητα να λάβει επακριβώς γνώση των λόγων στους οποίους στηρίζεται η ληφθείσα εις βάρος του απόφαση, καθώς και των μέσων ένδικης προστασίας τα οποία μπορεί να ασκήσει κατ’ αυτής και της τασσόμενης προς τούτο προθεσμίας, προκειμένου να είναι σε θέση να προασπίσει αποτελεσματικά τα δικαιώματά του και να αποφασίσει, έχοντας πλήρη γνώση όλων των στοιχείων, αν πρέπει να προσβάλει δικαστικώς την εν λόγω απόφαση.


82      Πρβλ. απόφαση της 29ης Ιουλίου 2024, Breian (C‑318/24 PPU, EU:C:2024:658, σκέψη 115).


83      Η διάταξη διευκρινίζει επίσης ότι μόνον το πιστοποιητικό δήμευσης πρέπει να μεταφράζεται, σύμφωνα με το άρθρο 17, παράγραφος 2, του κανονισμού 2018/1805.


84      Βλ. δήλωση διαθέσιμη στην ακόλουθη διαδικτυακή διεύθυνση: https://www.ejn-crimjust.europa.eu/ejn/libdocumentproperties/FR/3304.