ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 4.10.2021
COM(2021) 624 final
2021/0317(NLE)
Πρόταση
EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Φινλανδίας
{SWD(2021) 284 final}
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 4.10.2021
COM(2021) 624 final
2021/0317(NLE)
Πρόταση
EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Φινλανδίας
{SWD(2021) 284 final}
2021/0317 (NLE)
Πρόταση
EKTEΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Φινλανδίας
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας 1 , και ιδίως το άρθρο 20,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η έξαρση της νόσου COVID-19 είχε αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομία της Φινλανδίας. Το 2019, το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) της Φινλανδίας αντιστοιχούσε στο 139 % του μέσου όρου της Ένωσης. Σύμφωνα με τις θερινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής, το πραγματικό ΑΕΠ της Φινλανδίας μειώθηκε κατά 2,8 % το 2020 και αναμένεται ότι θα μειωθεί κατά 0,1 % σωρευτικά το 2020 και το 2021. Στις μακροχρόνιες πτυχές, με αντίκτυπο στις μεσοπρόθεσμες οικονομικές επιδόσεις, περιλαμβάνονται η βραδεία αύξηση της παραγωγικότητας, οι υψηλές ανάγκες για επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση και σε έρευνα και ανάπτυξη, τα αυξανόμενα επίπεδα του χρέους των νοικοκυριών και οι επιδόσεις του κοινωνικού συστήματος και του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης.
(2)Στις 9 Ιουλίου 2019 και στις 20 Ιουλίου 2020, το Συμβούλιο απηύθυνε συστάσεις προς τη Φινλανδία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Ειδικότερα, το Συμβούλιο συνέστησε στη Φινλανδία να βελτιώσει την οικονομική αποδοτικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και την ισότιμη πρόσβαση σε αυτές, να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις εργαζομένων στον τομέα της υγείας, να βελτιώσει τα κίνητρα για εργασία, να αναβαθμίσει τις δεξιότητες και την ενεργητική ένταξη, να στηρίξει την απασχόληση και τις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, να εστιάσει την πολιτική επενδύσεων στην έρευνα και την καινοτομία, στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, να ενισχύσει την παρακολούθηση του χρέους των νοικοκυριών και να διασφαλίσει αποτελεσματική εποπτεία και επιβολή του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Αφού αξιολόγησε την πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή των εν λόγω ειδικών ανά χώρα συστάσεων κατά τον χρόνο υποβολής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (στο εξής: ΣΑΑ), η Επιτροπή κρίνει ότι η σύσταση για λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης έχει υλοποιηθεί πλήρως. Σημαντική πρόοδος έχει επιτευχθεί όσον αφορά τη σύσταση για λήψη μέτρων με στόχο την παροχή ρευστότητας στην πραγματική οικονομία, ιδίως στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
(3)Στη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να αναλάβουν δράση, εκτός των άλλων μέσω των οικείων ΣΑΑ, προκειμένου, μεταξύ άλλων, να εξασφαλίσουν μια πολιτική που στηρίζει την ανάκαμψη και να βελτιώσουν περαιτέρω τη σύγκλιση, την ανθεκτικότητα και τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Στη σύστασή του, το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να ενισχύσουν τα εθνικά θεσμικά πλαίσια, να διασφαλίσουν μακροοικονομική σταθερότητα, να ολοκληρώσουν την οικονομική και νομισματική ένωση και να ενισχύσουν τον διεθνή ρόλο του ευρώ.
(4)Στις 27 Μαΐου 2021, η Φινλανδία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό ΣΑΑ, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Για την εν λόγω υποβολή ακολουθήθηκε διαδικασία διαβούλευσης, η οποία διενεργήθηκε σύμφωνα με το εθνικό νομικό πλαίσιο, με τη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών, των κοινωνικών εταίρων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, οργανώσεων νεολαίας και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων φορέων. Η οικειοποίηση των ΣΑΑ σε εθνικό επίπεδο ενισχύει την επιτυχή υλοποίηση και τον διαρκή αντίκτυπό τους σε εθνικό επίπεδο και την αξιοπιστία τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Δυνάμει του άρθρου 19 του εν λόγω κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του ΣΑΑ, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού.
(5)Τα ΣΑΑ θα πρέπει να επιδιώκουν τους γενικούς στόχους του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241 (στο εξής: μηχανισμός) και του Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/2094 2 του Συμβουλίου για τη στήριξη της ανάκαμψης μετά την κρίση της νόσου COVID-19. Θα πρέπει να προωθούν την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή της Ένωσης, συμβάλλοντας στους έξι πυλώνες που αναφέρονται στο άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.
(6)Η υλοποίηση των ΣΑΑ των κρατών μελών θα αποτελέσει συντονισμένη προσπάθεια, η οποία περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις σε ολόκληρη την Ένωση. Μέσω της συντονισμένης και ταυτόχρονης υλοποίησης και της υλοποίησης διασυνοριακών και διακρατικών έργων, οι εν λόγω μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις θα αλληλενισχύονται και θα επιφέρουν θετικές δευτερογενείς επιπτώσεις στο σύνολο της Ένωσης. Ως εκ τούτου, περίπου το ένα τρίτο του αντίκτυπου του μηχανισμού στην ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας στα κράτη μέλη θα προέλθει με τη μορφή δευτερογενών επιπτώσεων από άλλα κράτη μέλη.
Ισορροπημένη απάντηση που συμβάλλει στους έξι πυλώνες
(7)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο α) και το κριτήριο 2.1 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το ΣΑΑ αντιπροσωπεύει σε μεγάλο βαθμό (βαθμολόγηση Α) μια ολοκληρωμένη και επαρκώς ισορροπημένη απάντηση στην οικονομική και κοινωνική κατάσταση και συμβάλλει έτσι κατάλληλα και στους έξι πυλώνες που αναφέρονται στο άρθρο 3 του εν λόγω κανονισμού, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων προκλήσεων που αντιμετωπίζει το οικείο κράτος μέλος και της χρηματοδοτικής του κατανομής.
(8)Το ΣΑΑ περιλαμβάνει μέτρα που συμβάλλουν και στους έξι πυλώνες, ενώ σημαντικός αριθμός συνιστωσών του ΣΑΑ αφορά πολλαπλούς πυλώνες ταυτόχρονα. Η προσέγγιση αυτή συμβάλλει στο να διασφαλιστεί ότι κάθε πυλώνας αντιμετωπίζεται ολοκληρωμένα και με συνεκτικό τρόπο. Επιπλέον, δεδομένων των ειδικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Φινλανδία, της ιδιαίτερης εστίασης στην πράσινη μετάβαση, καθώς και στην έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, σε συνδυασμό με τη συνολική στάθμιση στο πλαίσιο των πυλώνων, το ΣΑΑ παρέχει, σε μεγάλο βαθμό, μια ολοκληρωμένη και επαρκώς ισορροπημένη απάντηση στην οικονομική και κοινωνική κατάσταση.
(9)Όσον αφορά τον πυλώνα της πράσινης μετάβασης, πολυάριθμα μέτρα στο πλαίσιο του ΣΑΑ συνεισφέρουν στον στόχο της Φινλανδίας να επιτύχει ουδέτερο ισοζύγιο διοξειδίου του άνθρακα έως το 2035. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν κυρίως μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την ενίσχυση του ποσοστού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα, την απαλλαγή της βιομηχανίας από ανθρακούχες εκπομπές, τη μείωση των εκπομπών από κτίρια του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και την προώθηση μέσων μεταφοράς χαμηλών εκπομπών.
(10)Με στόχο την προώθηση της έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, το ΣΑΑ προβλέπει μέτρα για την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, την προσέλκυση διεθνών ταλέντων και την αύξηση της παραγωγικότητας. Προκειμένου να μετριαστούν οι αρνητικοί κλυδωνισμοί και να βελτιωθεί η αντίδραση στις κρίσεις, το ΣΑΑ περιλαμβάνει δράσεις για την αντιμετώπιση των χρόνιων ζητημάτων που αφορούν την ισότιμη πρόσβαση στο σύστημα κοινωνικής φροντίδας και υγειονομικής περίθαλψης και την οικονομική του αποδοτικότητα. Το ΣΑΑ καλύπτει με ολοκληρωμένο τρόπο τον πυλώνα του ψηφιακού μετασχηματισμού και των διαφόρων διαστάσεών του, καθώς αρκετές συνιστώσες στοχεύουν, άμεσα ή έμμεσα, στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Αν και η Φινλανδία είναι παγκόσμιος ηγέτης στον ψηφιακό τομέα, το ΣΑΑ αναμένεται να αντιμετωπίσει κενά που εξακολουθούν να υφίστανται στις ψηφιακές υποδομές, μέσω της βελτίωσης και της επέκτασης των ευρυζωνικών δικτύων υψηλής ταχύτητας. Επιπλέον, οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις αναμένεται να στηρίξουν την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και του δημόσιου τομέα, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της κοινωνικής φροντίδας και της υγειονομικής περίθαλψης, να ενισχύσουν τις ψηφιακές δεξιότητες, να προωθήσουν την έρευνα και καινοτομία στις ψηφιακές τεχνολογίες, να στηρίξουν την ανάπτυξη της κυβερνοασφάλειας και της ασφάλειας των πληροφοριών και να επενδύσουν στην ψηφιοποίηση των σιδηροδρομικών υπηρεσιών.
(11)Το ΣΑΑ αναμένεται να συμβάλει θετικά στη συνοχή και τη σύγκλιση, αντιμετωπίζοντας υφιστάμενες περιφερειακές διαφορές στην παροχή δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στην ευρυζωνική πρόσβαση. Όσον αφορά τις πολιτικές για την επόμενη γενιά, οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις αποσκοπούν στη στήριξη της συνεχούς μάθησης, μεταξύ άλλων μέσω πιο ολοκληρωμένων ψηφιακών πλατφορμών και ηλεκτρονικών υπηρεσιών, και στην αύξηση των θέσεων φοίτησης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε τομείς που πλήττονται από ελλείψεις εργατικού δυναμικού.
Αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των προκλήσεων που εντοπίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις
(12)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το ΣΑΑ αναμένεται να συμβάλει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των προκλήσεων (βαθμολόγηση Α) που εντοπίζονται στις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις προς τη Φινλανδία, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών πτυχών τους, ή των προκλήσεων που εντοπίζονται σε άλλα σχετικά έγγραφα που έχει εγκρίνει επίσημα η Επιτροπή στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
(13)Το ΣΑΑ περιλαμβάνει εκτεταμένη δέσμη αλληλενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, οι οποίες συμβάλλουν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση όλων ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που απηύθυνε το Συμβούλιο στη Φινλανδία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, ιδίως στους τομείς των δεξιοτήτων, της ενεργητικής ένταξης, των ολοκληρωμένων υπηρεσιών για τους ανέργους και τα οικονομικά μη ενεργά άτομα, της έρευνας και της καινοτομίας, της μετάβασης σε χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές και της ενεργειακής μετάβασης, καθώς και της παρακολούθησης του χρέους των νοικοκυριών. Οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις του ΣΑΑ έχουν επίσης ως στόχο να συνεισφέρουν στην οικονομική αποδοτικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και στην ισότιμη πρόσβαση σε αυτές. Επιπλέον, περιλαμβάνονται μέτρα για την ενίσχυση της αποτελεσματικής εποπτείας και επιβολής του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
(14)Το ΣΑΑ περιέχει αρκετές στοχευμένες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για τη στήριξη της απασχόλησης και την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, μέσω της βελτίωσης των ολοκληρωμένων υπηρεσιών για τους ανέργους και τα οικονομικά μη ενεργά άτομα, καθώς και ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας που εστιάζουν ειδικά στους νέους και τα άτομα με μερική ικανότητα εργασίας. Περιλαμβάνονται μέτρα για την ενίσχυση των δεξιοτήτων για την αγορά εργασίας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της ψηφιακής και της πράσινης μετάβασης, μεταξύ άλλων για άτομα που ανήκουν σε υποεκπροσωπούμενες ομάδες με χαμηλό επίπεδο δεξιοτήτων.
(15)Το ΣΑΑ αναμένεται να συνεισφέρει στην ανθεκτικότητα του κοινωνικού συστήματος και του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης. Η διαρθρωτική μεταρρύθμιση που αντιμετωπίζει την εγγύηση φροντίδας ως μέρος της μεταρρύθμισης για την κοινωνική φροντίδα και την υγειονομική περίθαλψη, σε συνδυασμό με σημαντικές επενδύσεις, αναμένεται να ενισχύσει την ισότιμη πρόσβαση σε κοινωνικές υπηρεσίες και υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης και να αυξήσει την οικονομική τους αποδοτικότητα. Έμφαση δίνεται πρωτίστως στην αλλαγή των προτύπων υγειονομικής περίθαλψης, στην παροχή νέων, ιδίως ψηφιακών λύσεων, στον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων και στην ανάπτυξη κοινωνικών υπηρεσιών και υπηρεσιών υγείας άμεσης πρόσβασης. Τα ανωτέρω συνδυάζονται με μέτρα για τη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας μέσω στοχευμένων προσπαθειών ψηφιοποίησης, στις οποίες περιλαμβάνονται η αυξημένη διαθεσιμότητα δεδομένων και η τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων, καθώς και η αξιοποίηση λύσεων ηλεκτρονικής υγείας. Το ΣΑΑ στοχεύει επίσης στην αύξηση του αριθμού των θέσεων φοίτησης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε τομείς που πλήττονται από ελλείψεις εργατικού δυναμικού. Αυτό αναμένεται να συνεισφέρει στην αντιμετώπιση της ανεπάρκειας επαγγελματιών στον τομέα της υγείας βραχυπρόθεσμα.
(16)Το ΣΑΑ χαρακτηρίζεται από ισχυρή εστίαση στις επενδύσεις σε έρευνα και καινοτομία, στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, στη μετάβαση σε χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές και την ενεργειακή μετάβαση και στις βιώσιμες και αποδοτικές υποδομές. Τα καθεστώτα επιδοτήσεων αποσκοπούν στην τόνωση των επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, στην προώθηση της χρήσης οχημάτων χαμηλών και μηδενικών εκπομπών και στην απαλλαγή της βιομηχανίας από ανθρακούχες εκπομπές. Με στοχευμένα μέτρα στηρίζονται οι ψηφιακές επενδύσεις, μεταξύ άλλων στις ψηφιακές υποδομές, τον τομέα της μικροηλεκτρονικής, το 6G, την τεχνητή νοημοσύνη και την κβαντική υπολογιστική.
(17)Οι συστάσεις που αφορούν την άμεση αντίδραση της δημοσιονομικής πολιτικής στην πανδημία μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΣΑΑ της Φινλανδίας, παρά το γεγονός ότι η Φινλανδία έχει γενικά ανταποκριθεί κατάλληλα και επαρκώς στην άμεση ανάγκη για στήριξη της οικονομίας με δημοσιονομικά μέσα το 2020 και το 2021, σύμφωνα τη γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επιπλέον, η σύσταση για πραγματοποίηση επαρκούς προόδου προς την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου το 2020 δεν είναι πλέον επίκαιρη, τόσο λόγω της λήξης της αντίστοιχης δημοσιονομικής περιόδου όσο και λόγω της ενεργοποίησης, τον Μάρτιο του 2020, της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης στο πλαίσιο της κρίσης της COVID-19.
Συμβολή στο αναπτυξιακό δυναμικό, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην οικονομική, κοινωνική και θεσμική ανθεκτικότητα
(18)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και το κριτήριο 2.3 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το ΣΑΑ αναμένεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο (βαθμολόγηση Α) στην ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην οικονομική, κοινωνική και θεσμική ανθεκτικότητα της Φινλανδίας, συμβάλλοντας στην υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων μέσω της προώθησης πολιτικών για τα παιδιά και τους νέους, και στον μετριασμό του οικονομικού και κοινωνικού αντικτύπου της κρίσης της COVID-19, ενισχύοντας έτσι την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και τη σύγκλιση με την Ένωση.
(19)Σύμφωνα με προσομοιώσεις που διενήργησαν οι υπηρεσίες της Επιτροπής, το ΣΑΑ, από κοινού με τα υπόλοιπα μέτρα του μέσου ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει τη δυνατότητα να αυξήσει το ΑΕΠ της Φινλανδίας κατά 0,4 % έως 0,6 % έως το 2026, χωρίς να συνυπολογίζεται ο πιθανός θετικός αντίκτυπος των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ο οποίος μπορεί να είναι σημαντικός. Το ΣΑΑ περιλαμβάνει σημαντικό αριθμό μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων οι οποίες αναμένεται να προωθήσουν την έξυπνη και βιώσιμη ανάπτυξη, σε συμφωνία με την ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική, να στηρίξουν την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και να αντιμετωπίσουν τον αντίκτυπο της κρίσης, αυξάνοντας, παράλληλα, την ανταγωνιστικότητα και το αναπτυξιακό δυναμικό της Φινλανδίας. Εξάλλου, τα μέτρα αναμένεται να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις σε εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό και τη διαρθρωτική ανεργία και να στηρίξουν τις ιδιωτικές επενδύσεις και την ανάπτυξη των ΜΜΕ. Η ιδιαίτερη εστίαση του ΣΑΑ στην ψηφιοποίηση αναμένεται να τονώσει την αύξηση της παραγωγικότητας και τις επενδύσεις στην καινοτομία.
(20)Το ΣΑΑ συνεισφέρει στην υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των αρχών της ισότητας των φύλων, της ισότητας ευκαιριών, της ενεργού υποστήριξης για την εξεύρεση απασχόλησης, της ένταξης ατόμων με αναπηρία και της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της διά βίου μάθησης, καθώς και άλλων πρωτοβουλιών της ΕΕ, όπως το θεματολόγιο δεξιοτήτων της ΕΕ, η εμβληματική πρωτοβουλία της ΕΕ «Επανειδίκευση και αναβάθμιση δεξιοτήτων», η σύσταση του Συμβουλίου για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ) και τις διαδρομές αναβάθμισης των δεξιοτήτων, καθώς και η σύσταση σχετικά με την αποτελεσματική ενεργό στήριξη της απασχόλησης (EASE). Το ΣΑΑ συνάδει με το πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία». Ειδικότερα, η στήριξη που προβλέπεται σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες απασχόλησης, υγείας, κοινωνικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες για νέους αναμένεται να συμβάλει στην πρόληψη του κοινωνικού αποκλεισμού των νέων και στη βελτίωση των προοπτικών απασχόλησής τους.
(21)Το ΣΑΑ στοχεύει επίσης στον περιορισμό των καθυστερήσεων που προκάλεσε η πανδημία COVID‑19 στις υπηρεσίες περίθαλψης και στη βελτίωση της ανθεκτικότητας του κοινωνικού συστήματος και του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, με αποτέλεσμα την ενίσχυση της θεσμικής ανθεκτικότητας, τη μείωση των ευπαθειών απέναντι σε κλυδωνισμούς και τη συμβολή στην υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων.
(22)Το ΣΑΑ αναμένεται να συμβάλει θετικά στη συνοχή και τη σύγκλιση, αντιμετωπίζοντας υφιστάμενες περιφερειακές διαφορές στην παροχή υπηρεσιών. Η βελτίωση της συνοχής θα επιτευχθεί κυρίως μέσω πιο ολοκληρωμένων δημόσιων υπηρεσιών για την απασχόληση, επέκτασης των ολοκληρωμένων υπηρεσιών που αφορούν την ικανότητα προς εργασία και την ψυχική υγεία σε νέες περιφέρειες και ενίσχυση των ολοκληρωμένων υπηρεσιών μίας στάσης για νέους στους δήμους.
Μη πρόκληση σημαντικής βλάβης
(23)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο δ) και το κριτήριο 2.4 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το ΣΣΑ αναμένεται να διασφαλίσει ότι κανένα μέτρο (βαθμολόγηση Α) για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδυτικών έργων που περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ δεν βλάπτει σημαντικά τους περιβαλλοντικούς στόχους κατά την έννοια του άρθρου 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 3 (αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης»).
(24)Το ΣΑΑ διασφαλίζει ότι καμία μεταρρύθμιση και επένδυση δεν προκαλεί σημαντική βλάβη σε οποιονδήποτε από τους έξι περιβαλλοντικούς στόχους κατά την έννοια του άρθρου 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852, και συγκεκριμένα στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, στη βιώσιμη χρήση και προστασία των υδάτινων και των θαλάσσιων πόρων, στην κυκλική οικονομία, στην πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης και στην προστασία και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων. Η Φινλανδία παρείχε αιτιολογήσεις σύμφωνα με την τεχνική καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» (2021/C 58/01) για όλα τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ. Όπου κρίθηκε αναγκαίο, η Φινλανδία πρότεινε μέτρα μετριασμού ή συμπεριέλαβε συγκεκριμένα στοιχεία στον σχεδιασμό των μέτρων για την αποφυγή της πρόκλησης σημαντικής βλάβης, η οποία θα πρέπει να διασφαλιστεί μέσω αντίστοιχων ορόσημων.
(25)Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί σε μέτρα των οποίων ο αντίκτυπος στους περιβαλλοντικούς στόχους απαιτεί στενή παρακολούθηση. Το ΣΑΑ της Φινλανδίας περιλαμβάνει διάφορα εκτεταμένα επενδυτικά προγράμματα, των οποίων η συμμόρφωση προς την αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» δεν μπορεί να διαπιστωθεί πριν από την φάση υλοποίησής τους. Αυτό ισχύει ιδίως στην περίπτωση των προγραμμάτων στρατηγικής στήριξης που αφορούν τις εγκαταστάσεις στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ, καθώς και άλλων εκτεταμένων προγραμμάτων στήριξης, όπως οι επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές, η στήριξη στον τομέα του υδρογόνου και της δέσμευσης και χρήσης διοξειδίου του άνθρακα, και οι επενδύσεις σε έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία για τη στήριξη της πράσινης μετάβασης. Τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τις προσεχείς προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για έργα θα πρέπει να εξαιρούν επιβλαβείς δραστηριότητες και να απαιτούν ότι μπορούν να επιλεγούν μόνο δραστηριότητες που συμμορφώνονται με την περιβαλλοντική νομοθεσία σε εθνικό επίπεδο και επίπεδο ΕΕ. Ο έλεγχος συμμόρφωσης των επενδύσεων προς την αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» θα πρέπει να καταστεί δεσμευτικός μέσω ενός ορόσημου που συνδέεται με την προκήρυξη κάθε πρόσκλησης υποβολής προτάσεων για έργα.
Συμβολή στην πράσινη μετάβαση, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας
(26)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο ε) και το κριτήριο 2.5 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το ΣΑΑ περιλαμβάνει μέτρα που συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό (βαθμολόγηση Α) στην πράσινη μετάβαση, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας, ή στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που απορρέουν από αυτήν. Τα μέτρα για την υποστήριξη των κλιματικών στόχων αντιπροσωπεύουν ποσό που αναλογεί στο 50,1 % των συνολικών πιστώσεων του ΣΑΑ, όπως υπολογίζεται σύμφωνα με τη μεθοδολογία του παραρτήματος VI του εν λόγω κανονισμού. Σύμφωνα με το άρθρο 17 του εν λόγω κανονισμού, το ΣΑΑ συνάδει με τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα 2021-2030.
(27)Οι μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά στην πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της Φινλανδίας για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και ενεργειακή μετάβαση, όπως αυτοί καθορίζονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα 2030 (ΕΣΕΚ 2030), συμβάλλοντας έτσι στον κλιματικό στόχο της Ένωσης. Σημαντικός αριθμός μέτρων που περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ στηρίζουν την επίτευξη του κλιματικού στόχου και πολυάριθμα μέτρα έχουν επίσης ως στόχο να συνεισφέρουν στην επίτευξη του περιβαλλοντικού στόχου, συμπεριλαμβανομένης της βιοποικιλότητας. Επιπλέον, ορισμένα μέτρα που συμβάλλουν στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής ενδέχεται επίσης να είναι επωφελή για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, δεδομένου ότι η κλιματική αλλαγή συνιστά μια από τις βασικές απειλές για τη βιοποικιλότητα. Η υλοποίηση των εν λόγω μέτρων αναμένεται να έχει διαρκή αντίκτυπο, ιδίως μέσω της συμβολής στην πράσινη μετάβαση, στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας και στην προστασία του περιβάλλοντος.
(28)Οι επενδύσεις στις τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας συνιστούν μεγάλο μέρος των μέτρων για τη στήριξη των κλιματικών στόχων. Άλλα σημαντικά μέτρα που στηρίζουν τους κλιματικούς ή περιβαλλοντικούς στόχους προβλέπονται μέσω επενδύσεων στην απαλλαγή της βιομηχανίας από ανθρακούχες εκπομπές, τη μείωση των εκπομπών του κτιριακού δυναμικού, τη μείωση των εκπομπών στον τομέα των μεταφορών και την αύξηση του ποσοστού ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης. Το ΣΑΑ περιλαμβάνει επίσης μια δέσμη επενδύσεων σε έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία για τη στήριξη της πράσινης μετάβασης.
Συμβολή στην ψηφιακή μετάβαση
(29)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο στ) και το κριτήριο 2.6 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το ΣΑΑ περιλαμβάνει μέτρα που συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό (βαθμολόγηση Α) στην ψηφιακή μετάβαση ή στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που απορρέουν από αυτήν. Τα μέτρα για την υποστήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν ποσό που αναλογεί στο 27,0 % των συνολικών πιστώσεων του ΣΑΑ, όπως υπολογίζεται σύμφωνα με τη μεθοδολογία του παραρτήματος VIΙ του εν λόγω κανονισμού.
(30)Τα μέτρα του ΣΑΑ συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Φινλανδία και σχετίζονται με την ψηφιακή μετάβαση. Ειδικότερα, αν και το επίπεδο ψηφιακής συνδεσιμότητας στη Φινλανδία είναι, γενικά, αρκετά προηγμένο, οι αγροτικές περιοχές στερούνται ψηφιακών υποδομών. Η παροχή στήριξης για ευρυζωνική συνδεσιμότητα υψηλής ταχύτητας αναμένεται να συμβάλει στη βελτίωση της πρόσβασης σε συνδέσεις υψηλής ταχύτητας σε αραιοκατοικημένες περιοχές, με αποτέλεσμα οφέλη για την παραγωγικότητα και τη διατήρηση της οικονομικής δραστηριότητας στις εν λόγω περιφέρειες. Για την αντιμετώπιση της έλλειψης εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού στον τομέα της τεχνολογίας των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ), παρά το γενικά υψηλό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων του φινλανδικού πληθυσμού, το ΣΑΑ περιλαμβάνει μέτρα για την αύξηση των θέσεων φοίτησης σε πεδία σχετικά με τον τομέα ΤΠΕ και για τη μεταρρύθμιση του πλαισίου συνεχούς μάθησης, καθώς και για την ενίσχυση της προώθησης των ψηφιακών δεξιοτήτων.
(31)Οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις του ΣΑΑ αναμένεται να συνεισφέρουν στην ψηφιακή μετάβαση της Φινλανδίας σε πολλούς τομείς, στηρίζοντας την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ, και του δημόσιου τομέα, ενισχύοντας την κυβερνοασφάλεια και την ασφάλεια των πληροφοριών, και στηρίζοντας την έρευνα και καινοτομία σε βασικές τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων των ημιαγωγών, της τεχνητής νοημοσύνης και του 6G. Επίσης, η ψηφιοποίηση αντιμετωπίζεται ως οριζόντιο θέμα, με χρήση ψηφιακών λύσεων στο πλαίσιο άλλων μέτρων προκειμένου να υπάρξει συμβολή στην επίτευξη των κλιματικών και περιβαλλοντικών στόχων, συμπεριλαμβανομένης της ψηφιοποίησης των μεταφορών και των ενεργειακών υποδομών. Αντίστοιχα, μεγάλη έμφαση δίνεται στις ψηφιακές λύσεις στον τομέα της υγείας, που καλύπτουν από τη χρήση της ανάλυσης δεδομένων για τη βελτίωση της διάγνωσης έως επενδύσεις στην ηλεκτρονική υγεία προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια της περίθαλψης.
Διαρκής αντίκτυπος
(32)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο ζ) και το κριτήριο 2.7 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το ΣΑΑ αναμένεται να έχει, σε μεγάλο βαθμό (βαθμολόγηση Α), διαρκή αντίκτυπο στη Φινλανδία.
(33)Η υλοποίηση των μέτρων που περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ αναμένεται να επιφέρει διαρθρωτικές αλλαγές στη δημόσια διοίκηση, οι οποίες εκτιμάται ότι θα βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητά της. Μια μεταρρύθμιση στη φορολόγηση της ενέργειας αναμένεται να συνεισφέρει στον διαρθρωτικό οικολογικό προσανατολισμό της φορολογικής πολιτικής στη Φινλανδία. Οι μεταρρυθμίσεις που αφορούν τις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας, σύμφωνα με το σκανδιναβικό μοντέλο των υπηρεσιών απασχόλησης, αναμένεται να συνεισφέρουν στην αύξηση της προσφοράς εργασίας και στη βελτίωση της απασχολησιμότητας των ατόμων που αναζητούν εργασία και των ομάδων που υποεκπροσωπούνται στην αγορά εργασίας. Η μεταρρύθμιση των κοινωνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης αναμένεται να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της Φινλανδίας μακροπρόθεσμα.
(34)Η σθεναρή στήριξη των επενδύσεων στην πράσινη μετάβαση που περιλαμβάνει το ΣΑΑ αναμένεται να προωθήσει περαιτέρω νέες και καινοτόμες λύσεις χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών για την οικονομία. Στο πλαίσιο αυτό, εκτιμάται ότι θα επιταχυνθεί η ανάπτυξη αναδυόμενων τομέων και, συνεπώς, θα δημιουργηθούν πρόσθετες ευκαιρίες οικονομικής ανάπτυξης. Η εστίαση του σχεδίου σε επενδύσεις για την ψηφιοποίηση πολυάριθμων τομέων αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγικότητας μακροπρόθεσμα. Επίσης, ο διαρκής αντίκτυπος του ΣΑΑ μπορεί να ενισχυθεί μέσω συνεργειών μεταξύ του ΣΑΑ και άλλων προγραμμάτων, συμπεριλαμβανομένων αυτών που χρηματοδοτούνται από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ιδίως μέσω της αντιμετώπισης των εδαφικών προκλήσεων με ουσιαστικό τρόπο και της προώθησης μιας ισορροπημένης ανάπτυξης.
Παρακολούθηση και υλοποίηση
(35)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο η) και το κριτήριο 2.8 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, οι ρυθμίσεις που προτείνονται στο ΣΑΑ είναι επαρκείς (βαθμολόγηση Α) για να διασφαλίσουν την αποτελεσματική παρακολούθηση και υλοποίηση του ΣΑΑ, συμπεριλαμβανομένων του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, των οροσήμων και των στόχων, καθώς και των σχετικών δεικτών.
(36)Το Υπουργείο Οικονομικών της Δημοκρατίας της Φινλανδίας θα είναι υπεύθυνο για τον συντονισμό της υλοποίησης και την παρακολούθηση του σχεδίου. Οι αρμοδιότητες που του έχουν ανατεθεί είναι σαφείς και η δομή του κατάλληλη για την υλοποίηση του σχεδίου, την παρακολούθηση της προόδου και την υποβολή εκθέσεων.
(37)Τα ορόσημα και οι στόχοι που ορίζονται στο ΣΑΑ της Φινλανδίας είναι ρεαλιστικά και οι προτεινόμενοι δείκτες για τα ορόσημα και τους στόχους είναι συναφείς, αποδεκτοί και άρτιοι. Είναι επαρκώς σαφή και περιεκτικά ώστε να εξασφαλίζεται η παρακολούθηση και επαλήθευση της ολοκλήρωσής τους. Επιπλέον, η αλληλουχία των ορόσημων και των στόχων επιτρέπει την κατάλληλη παρακολούθηση της προόδου που σημειώνεται ως προς την επίτευξη των στόχων του σχεδίου και τον προγραμματισμό των πληρωμών. Τα ορόσημα και οι στόχοι είναι επίσης συναφή όσον αφορά μέτρα που έχουν ήδη ολοκληρωθεί και είναι επιλέξιμα δυνάμει του άρθρου 17 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Για την αιτιολόγηση ενός αιτήματος εκταμίευσης, απαιτείται η ικανοποιητική εκπλήρωση των εν λόγω οροσήμων και στόχων σε βάθος χρόνου.
(38)Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η χρηματοδοτική στήριξη στο πλαίσιο του μηχανισμού κοινοποιείται και να αναγνωρίζεται σύμφωνα με το άρθρο 34 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Στο πλαίσιο του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης, που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 4 , μπορεί να ζητηθεί τεχνική υποστήριξη για τη συνδρομή των κρατών μελών στην υλοποίηση των οικείων ΣΑΑ.
Υπολογισμός του κόστους
(39)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο θ) και το κριτήριο 2.9 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η αιτιολόγηση που παρέχεται στο ΣΑΑ σχετικά με το ύψος του εκτιμώμενου συνολικού κόστους του ΣΑΑ είναι, σε μέτριο βαθμό (βαθμολόγηση Β), εύλογη και βάσιμη, σύμφωνη με την αρχή της οικονομικής αποδοτικότητας και ανάλογη προς τον αναμενόμενο εθνικό οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο.
(40)Η Φινλανδία διαβίβασε επιμέρους εκτιμήσεις κόστους για όλες τις συνιστώσες του ΣΑΑ, που βασίζονται σε διάφορες πηγές για την αιτιολόγηση του κόστους των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων. Σε αυτές περιλαμβάνονται προηγούμενες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για έργα σε αντίστοιχους τομείς ή με αντίστοιχα χαρακτηριστικά, δημόσιες συμβάσεις που αφορούν παρόμοιες υπηρεσίες ή προηγούμενες επενδύσεις παρόμοιας φύσης, εκτιμήσεις επιπτώσεων της κυβέρνησης, πανεπιστημιακές μελέτες και άλλες εξωτερικές αναφορές από διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ άλλων σχετικά με τομεακές επενδυτικές ανάγκες. Με βάση την τεκμηρίωση που διαβιβάστηκε, οι μεθοδολογίες που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό του κόστους των περισσότερων μέτρων του σχεδίου κρίνονται αξιόπιστες και αιτιολογούν επαρκώς τη θετική αξιολόγηση όσον αφορά τον εύλογο και βάσιμο χαρακτήρα τους. Εντούτοις, τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν για την υποστήριξη των μεθοδολογιών θα μπορούσαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να είναι πιο αναλυτικά και να παρέχουν πιο ολοκληρωμένες πληροφορίες για τον υπολογισμό του κόστους, ιδίως όσον αφορά ορισμένα οριζόντια προγράμματα επενδύσεων. Τέλος, το ύψος του εκτιμώμενου συνολικού κόστους του ΣΑΑ είναι σύμφωνο με την αρχή της οικονομικής αποδοτικότητας και ανάλογο προς τον αναμενόμενο εθνικό οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο.
Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης
(41)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο ι) και το κριτήριο 2.10 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, οι ρυθμίσεις που προτείνονται στο ΣΑΑ και τα πρόσθετα μέτρα που περιέχονται στην παρούσα απόφαση επαρκούν (βαθμολόγηση Α) για την πρόληψη, τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της διαφθοράς, της απάτης και των συγκρούσεων συμφερόντων κατά τη χρήση των κονδυλίων που παρέχονται στο πλαίσιο του εν λόγω κανονισμού, και οι ρυθμίσεις αναμένεται να συμβάλουν αποτελεσματικά στην αποφυγή της διπλής χρηματοδότησης από τον εν λόγω κανονισμό και άλλα προγράμματα της Ένωσης. Αυτό δεν θίγει την εφαρμογή άλλων μέσων και εργαλείων για την προώθηση και την επιβολή της συμμόρφωσης με το δίκαιο της Ένωσης, μεταξύ άλλων για την πρόληψη, τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της διαφθοράς, της απάτης και των συγκρούσεων συμφερόντων, και για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2092 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 5 .
(42)Το σχέδιο περιγράφει επαρκώς το σύστημα που τίθεται σε εφαρμογή για την υλοποίησή του, τα μέτρα ελέγχου και τους ελέγχους. Το σύστημα μέτρων ελέγχου και ελέγχων βασίζεται σε άρτιες διαδικασίες και δομές. Μέρος της δομής συστάθηκε πρόσφατα. Το Υπουργείο Οικονομικών αναμένεται να έχει τη γενική ευθύνη υλοποίησης του σχεδίου και να βασίζεται σε άλλα υπουργεία και φορείς υλοποίησης για τις επιχειρησιακές και διοικητικές πτυχές. Το Υπουργείο Οικονομικών αναμένεται να έχει τη στήριξη της τεχνικής γραμματείας, η οποία θα είναι επιφορτισμένη με την παρακολούθηση της υλοποίησης του σχεδίου. Ο καταμερισμός καθηκόντων μεταξύ του Υπουργείου Οικονομικών και άλλων συναφών υπουργείων είναι σαφής και οι ρόλοι και αρμοδιότητές τους είναι επαρκώς οριοθετημένοι. Βάσει ενός ορόσημου προβλέπεται ότι απαιτείται η έναρξη ισχύος ενός εθνικού νόμου για τη θέσπιση των νομικών εντολών των φορέων που συμμετέχουν στον συντονισμό, την παρακολούθηση, τα μέτρα ελέγχου και τους ελέγχους όσον αφορά την υλοποίηση του ΣΑΑ της Φινλανδίας. Το ορόσημο θα πρέπει να εκπληρωθεί πριν από την υποβολή του πρώτου αιτήματος πληρωμής προς την Επιτροπή.
(43)Το Υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να διασφαλίζει την εκπλήρωση των υποχρεώσεων μέτρων ελέγχου και ελέγχων που απορρέουν από τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/241. Η λειτουργία μέτρων ελέγχου και ελέγχων περιλαμβάνει σαφή και κατάλληλο διαχωρισμό καθηκόντων στο πλαίσιο του Υπουργείου. Οι παράγοντες που είναι αρμόδιοι για τους ελέγχους αναμένεται ότι θα έχουν τη νομική εξουσία και τη διοικητική ικανότητα να ασκούν τους προβλεπόμενους ρόλους και τα καθήκοντά τους. Συνολικά, το σύστημα ελέγχων και άλλες σχετικές ρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ενός νέου συστήματος αποθετηρίου για τη συλλογή, την αποθήκευση και τη διάθεση δεδομένων σχετικά με τους τελικούς αποδέκτες, αξιολογούνται ως επαρκή για την πρόληψη, τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της διαφθοράς, της απάτης και των συγκρούσεων συμφερόντων κατά τη χρήση των πόρων που παρέχονται στο πλαίσιο του μηχανισμού και για την αποφυγή της διπλής χρηματοδότησης από άλλα προγράμματα της Ένωσης.
(44)Βάσει ενός ορόσημου θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι εφαρμόζεται σύστημα αποθετηρίου για την παρακολούθηση της υλοποίησης του σχεδίου, το οποίο θα είναι επιχειρησιακό έως την υποβολή του πρώτου αιτήματος πληρωμής προς την Επιτροπή. Το σύστημα θα πρέπει να περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον, τις ακόλουθες λειτουργίες: α) συλλογή δεδομένων και παρακολούθηση της επίτευξης των ορόσημων και των στόχων· και β) συλλογή, αποθήκευση και διασφάλιση της πρόσβασης στα δεδομένα που απαιτούνται βάσει του άρθρου 22 παράγραφος 2 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Θα πρέπει να καταρτίζεται ειδική έκθεση ελέγχου του συστήματος ώστε να επιβεβαιώνονται οι λειτουργίες του συστήματος αποθετηρίου.
Συνοχή του ΣΑΑ
(45)Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο ια) και το κριτήριο 2.11 του παραρτήματος V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το ΣΑΑ περιλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό (βαθμολόγηση Α) μέτρα για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και έργων δημόσιων επενδύσεων που αντιπροσωπεύουν συνεκτικές δράσεις.
(46)Το ΣΑΑ της Φινλανδίας παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη και ισορροπημένη δέσμη μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Τα μέτρα στο πλαίσιο των συνιστωσών είναι αλληλενισχυόμενα και όλες οι συνιστώσες περιλαμβάνουν ένα ισορροπημένο σύνολο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Επιπλέον, η σύνδεση μεταξύ μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων είναι επαρκώς αιτιολογημένη και τα μέτρα αλληλενισχύονται και αλληλοσυμπληρώνονται και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που εντοπίστηκαν. Τα μέτρα συνάδουν με τα συναφή εθνικά πλαίσια και στρατηγικές πολιτικής, όπως το κυβερνητικό πρόγραμμα και το εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Τα μέτρα που προτείνονται στο πλαίσιο των συνιστωσών δεν παρουσιάζουν αντιφάσεις ούτε αναιρούν το ένα την αποτελεσματικότητα του άλλου, και δεν διαπιστώθηκαν τυχόν ανακολουθίες ή αντιφάσεις μεταξύ των διαφόρων συνιστωσών.
Ισότητα
(47)Το σχέδιο περιλαμβάνει σειρά μέτρων τα οποία αναμένεται να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα της ισότητας των φύλων και των ίσων ευκαιριών για όλους. Σε αυτά περιλαμβάνονται μεταρρυθμίσεις στον τομέα της απασχόλησης και της αγοράς εργασίας που στοχεύουν ειδικά στην ανάπτυξη πιο ολοκληρωμένων υπηρεσιών, οι οποίες είναι διαθέσιμες και προσβάσιμες σε όλους και αντιμετωπίζουν τις ανάγκες μειονεκτουσών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με μερική ικανότητα εργασίας, των ατόμων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εύρεση εργασίας και των μεταναστών. Υπάρχουν επίσης προβλέψεις για ευάλωτες ομάδες στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του κοινωνικού συστήματος και του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης. Τα μέτρα που αντιμετωπίζουν το ζήτημα της μερικής ικανότητας εργασίας, ιδίως τα μέτρα για τη στήριξη της ψυχικής ευημερίας, αναμένεται να συμβάλουν στην ισότητα μεταξύ των φύλων. Πρόσθετα μέτρα, μεταξύ άλλων η επιτάχυνση της ψηφιοποίησης και η βελτίωση της διαθεσιμότητας ευρυζωνικών συνδέσεων υψηλής ταχύτητας σε περιφερειακό επίπεδο, αποσκοπούν στη διευκόλυνση της εργασίας ανεξαρτήτως τοποθεσίας και καθιστούν πιο εύκολη την εξισορρόπηση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής για γυναίκες και άνδρες.
Αυτοαξιολόγηση ασφάλειας
(48)Σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 4 στοιχείο ζ) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, όσον αφορά τις επενδύσεις σε υποδομές συνδεσιμότητας, περιβάλλοντα ανάπτυξης του 6G, τεχνητή νοημοσύνη και κβαντική υπολογιστική, καθώς και τις επενδύσεις σε ασκήσεις και κατάρτιση στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, το σχέδιο αναφέρει ότι για κάθε έργο καταρτίζεται σχέδιο εκτίμησης κινδύνου και διαχείρισης κινδύνου και ότι οι κίνδυνοι ασφάλειας αντιμετωπίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του έργου. Στο σχέδιο αναφέρεται επίσης ότι η εκπλήρωση των απαιτήσεων κυβερνοασφάλειας θα διασφαλιστεί για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που συνδέονται με το έργο, καθώς και ότι, εφόσον κριθεί αναγκαίο, θα χρησιμοποιηθούν ενδεχομένως συστήματα πιστοποίησης. Στο πλαίσιο των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων προβλέπεται η διασφάλιση των απαιτήσεων ασφαλείας και, κατά περίπτωση, η εφαρμογή διαδικασιών ελέγχου ασφαλείας του προσωπικού και της εταιρείας. Όσον αφορά τις επενδύσεις συνδεσιμότητας, το σχέδιο παραθέτει το εθνικό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο λαμβάνει υπόψη την εργαλειοθήκη της ΕΕ για ασφαλή δίκτυα 5G. Για παράδειγμα, συσκευές που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται σε κρίσιμα τμήματα των δικτύων επικοινωνιών.
Διασυνοριακά και διακρατικά έργα
(49)Το ΣΑΑ περιλαμβάνει μέτρα που παρέχουν στις φινλανδικές εταιρείες τη δυνατότητα συμμετοχής σε δυνητικό σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (IPCEI) στους τομείς της μικροηλεκτρονικής και του ανανεώσιμου υδρογόνου. Στόχος των επενδύσεων στην έρευνα στον τομέα της κυβερνοασφάλειας είναι η δημιουργία μιας πολύγλωσσης πλατφόρμας για την ανάπτυξη και τη διδασκαλία δεξιοτήτων κυβερνοασφάλειας που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε όλα τα κράτη μέλη.
Διαδικασία διαβούλευσης
(50)Προκειμένου να ενισχυθεί η οικειοποίηση του σχεδίου σε εθνικό επίπεδο, η Φινλανδία ζήτησε τη γνώμη ευρέος φάσματος ενδιαφερόμενων μερών και άλλων ομάδων συμφερόντων κατά τη διάρκεια της προπαρασκευαστικής φάσης του ΣΑΑ. Οι διαβουλεύσεις διεξήχθησαν υπό διάφορες μορφές, συμπεριλαμβανομένων περιφερειακών και θεματικών εκδηλώσεων προκειμένου να ενημερωθούν οι συμμετέχοντες σχετικά με την προετοιμασία του σχεδίου και να συγκεντρωθούν οι απόψεις των ενδιαφερομένων όσον αφορά τις προτεραιότητες της απαιτούμενης χρηματοδότησης και το περιεχόμενο του σχεδίου. Στις εκδηλώσεις προσκλήθηκε ευρύ φάσμα παραγόντων, όπως εκπρόσωποι περιφερειακών συμβουλίων, πόλεων, κοινωνικών εταίρων, βιομηχανικών και επιχειρηματικών οργανώσεων, μη κυβερνητικών οργανώσεων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
(51)Προκειμένου να διασφαλιστεί η οικειοποίηση από τους σχετικούς παράγοντες, είναι καίριας σημασίας η συμμετοχή όλων των τοπικών αρχών και των ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων, καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ.
Θετική αξιολόγηση
(52)Μετά τη θετική αξιολόγηση της Επιτροπής για το φινλανδικό ΣΑΑ και το πόρισμα ότι το ΣΑΑ συμμορφώνεται ικανοποιητικά με τα κριτήρια αξιολόγησης του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 2 και το παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού, η παρούσα απόφαση θα πρέπει να καθορίζει τις μεταρρυθμίσεις και τα επενδυτικά έργα που απαιτούνται για την υλοποίηση του ΣΑΑ, τα σχετικά ορόσημα, τους στόχους και τους δείκτες, καθώς και το ποσό που καθίσταται διαθέσιμο από την Ένωση για την υλοποίηση του ΣΑΑ με τη μορφή μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής στήριξης.
Χρηματοδοτική συνεισφορά
(53)Το εκτιμώμενο συνολικό κόστος του ΣΑΑ της Φινλανδίας ανέρχεται σε 2 094 687 000 EUR. Δεδομένου ότι το ΣΑΑ συμμορφώνεται ικανοποιητικά με τα κριτήρια αξιολόγησης του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και, επιπλέον, το ποσό του εκτιμώμενου συνολικού κόστους του ΣΑΑ είναι υψηλότερο από τη μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά που διατίθεται για τη Φινλανδία, η χρηματοδοτική συνεισφορά που κατανέμεται στο ΣΑΑ της Φινλανδίας θα πρέπει να ισούται με το συνολικό ποσό της χρηματοδοτικής συνεισφοράς που διατίθεται για τη Φινλανδία.
(54)Σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, ο υπολογισμός της μέγιστης χρηματοδοτικής συνεισφοράς για τη Φινλανδία πρέπει να επικαιροποιηθεί έως τις 30 Ιουνίου 2022. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού, θα πρέπει να καταστεί τώρα διαθέσιμο ποσό για τη Φινλανδία για νομική δέσμευση έως την 31η Δεκεμβρίου 2022, το οποίο δεν υπερβαίνει τη μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά που αναφέρεται στο άρθρο 11 παράγραφος 1 στοιχείο α) του ίδιου κανονισμού. Εφόσον είναι αναγκαίο μετά την επικαιροποίηση της μέγιστης χρηματοδοτικής συνεισφοράς, το Συμβούλιο, κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, θα πρέπει να τροποποιήσει την παρούσα απόφαση ώστε να συμπεριλάβει την επικαιροποιημένη μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά, υπολογιζόμενη σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση.
(55)Η στήριξη που πρόκειται να παρασχεθεί θα χρηματοδοτηθεί από τη δανειοληψία στην οποία θα προβεί η Επιτροπή εξ ονόματος της Ένωσης με βάση το άρθρο 5 της απόφασης (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 του Συμβουλίου 6 . Η στήριξη θα πρέπει να καταβληθεί σε δόσεις αφού η Φινλανδία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν προσδιοριστεί σε σχέση με την υλοποίηση του ΣΑΑ.
(56)Η Φινλανδία έχει ζητήσει προχρηματοδότηση ύψους 13 % της χρηματοδοτικής συνεισφοράς. Το εν λόγω ποσό θα πρέπει να διατεθεί στη Φινλανδία με την επιφύλαξη της έναρξης ισχύος της συμφωνίας, και σύμφωνα με αυτήν, που προβλέπεται στο άρθρο 23 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 (στο εξής: συμφωνία χρηματοδότησης).
(57)Η παρούσα απόφαση δεν προδικάζει την έκβαση διαδικασιών σχετικά με τη χορήγηση κονδυλίων της Ένωσης στο πλαίσιο οποιουδήποτε ενωσιακού προγράμματος πλην του μηχανισμού ή διαδικασιών οι οποίες αφορούν στρεβλώσεις της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και ενδέχεται να κινηθούν, ιδίως βάσει των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης. Δεν απαλλάσσει τα κράτη μέλη από την υποχρέωση να κοινοποιούν στην Επιτροπή, βάσει του άρθρου 108 της Συνθήκης, τις τυχόν χορηγούμενες κρατικές ενισχύσεις,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Έγκριση της αξιολόγησης του ΣΑΑ
Εγκρίνεται η αξιολόγηση του ΣΑΑ της Φινλανδίας με βάση τα κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 19 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Οι μεταρρυθμίσεις και τα επενδυτικά έργα στο πλαίσιο του ΣΑΑ, οι ρυθμίσεις και το χρονοδιάγραμμα παρακολούθησης και υλοποίησης του ΣΑΑ, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών οροσήμων και στόχων, οι σχετικοί δείκτες εκπλήρωσης των προβλεπόμενων οροσήμων και στόχων, καθώς και οι ρυθμίσεις για την παροχή πλήρους πρόσβασης της Επιτροπής στα σχετικά δεδομένα τεκμηρίωσης καθορίζονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης.
Άρθρο 2
Χρηματοδοτική συνεισφορά
1.Η Ένωση καθιστά διαθέσιμη στη Φινλανδία χρηματοδοτική συνεισφορά με τη μορφή μη επιστρεπτέας στήριξης ύψους 2 085 341 084 EUR 7 . Ποσό ύψους 1 660 743 618 EUR διατίθεται για νομική δέσμευση έως την 31η Δεκεμβρίου 2022. Αν από την επικαιροποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 προκύπτει επικαιροποιημένη μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά για τη Φινλανδία ίση με ή μεγαλύτερη από το ποσό των 2 085 341 084 EUR, διατίθεται επιπλέον ποσό ύψους 424 597 466 EUR για νόμιμη δέσμευση από την 1η Ιανουαρίου 2023 έως την 31η Δεκεμβρίου 2023. Αν από την επικαιροποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 προκύπτει επικαιροποιημένη μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά για τη Φινλανδία χαμηλότερη από το ποσό των 2 085 341 084 EUR, η διαφορά μεταξύ της επικαιροποιημένης χρηματοδοτικής συνεισφοράς και ποσού των 1 660 743 618 EUR διατίθεται για νόμιμη δέσμευση σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 20 παράγραφος 8 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 από την 1η Ιανουαρίου 2023 έως την 31η Δεκεμβρίου 2023.
2.Η χρηματοδοτική συνεισφορά της Ένωσης διατίθεται από την Επιτροπή στη Φινλανδία σε δόσεις σύμφωνα με το παράρτημα. Ποσό ύψους 271 094 341 EUR διατίθεται ως πληρωμή προχρηματοδότησης, που ισούται με το 13 % της χρηματοδοτικής συνεισφοράς. Η προχρηματοδότηση και οι δόσεις μπορούν να εκταμιευθούν από την Επιτροπή εφάπαξ ή σε περισσότερες τμηματικές καταβολές. Το ύψος των τμηματικών καταβολών εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης.
3.Η προχρηματοδότηση αποδεσμεύεται με την επιφύλαξη της έναρξης ισχύος της συμφωνίας χρηματοδότησης, και σύμφωνα με αυτήν. Η προχρηματοδότηση εκκαθαρίζεται με αναλογική αφαίρεση από την πληρωμή των δόσεων.
4.Η αποδέσμευση των δόσεων σύμφωνα με τη συμφωνία χρηματοδότησης εξαρτάται από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση και από απόφαση της Επιτροπής, η οποία λαμβάνεται σύμφωνα με το άρθρο 24 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, ότι η Φινλανδία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν προσδιοριστεί σε σχέση με την υλοποίηση του ΣΑΑ. Με την επιφύλαξη της έναρξης ισχύος των νομικών δεσμεύσεων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, για να είναι επιλέξιμα για πληρωμή, τα ορόσημα και οι στόχοι ολοκληρώνονται από τη Φινλανδία το αργότερο έως την 31η Αυγούστου 2026.
Άρθρο 3
Αποδέκτης
Η απόφαση αυτή απευθύνεται στη Δημοκρατία της Φινλανδίας.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος