<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-04.cj-20080212.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="ECRCJ1997NLA.0300132901.case.xml"><NO.CASE>C-357/95 P</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>61995C0357</NO.CELEX><NO.SEQ>0009.0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST>1331</PAGE.FIRST><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST>1359</PAGE.LAST><PAGE.TOTAL>29</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><LEFT>CONCLUSIE VAN ADV.-GEN. FENNELLY — ZAAK C-357/95 P</LEFT><RIGHT>ENU / COMMISSIE</RIGHT></CURR.TITLE><CONTENTS.CONCLUSION><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Conclusie van advocaat-generaal</HT></P><P><HT TYPE="UC">N. Fennelly</HT></P><P>van <DATE ISO="19961205">5 december 1996</DATE><NOTE NOTE.ID="E0001" NUMBERING="STAR"><P>Oorspronkelijke laal: Engels.</P></NOTE></P></TI></TITLE><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>In het arrest waartegen hogere voorziening is ingesteld, worden een aantal belangrijke principevragen behandeld, in het bijzonder de vraag of de Commissie door een uraniumproducent kan worden gelast, het Voorzieningsagentschap van Euratom op te dragen sommige bepalingen van het EGA-Verdrag<NOTE NOTE.ID="E0002" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Tenzij anders vermeld, wordt in deze conclusie met <QUOT.START ID="QS0001" REF.END="QE0001" CODE="201E"/>Verdrag<QUOT.END ID="QE0001" REF.START="QS0001" CODE="201D"/> het EGA-Verdrag bedoeld.</P></NOTE> die thans verouderd zouden zijn, toe te passen, en of zij aansprakelijk kan worden gesteld voor de weigering om die opdracht te geven. Om redenen die hierna zullen blijken, geloof ik niet dat het nodig is dat het Hof die kwestie thans behandelt.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>I —</NO.P><TXT>Het rechtskader</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Het Verdrag gaat ervan uit, dat <QUOT.START ID="QS0002" REF.END="QE0002" CODE="201E"/>de kernenergie de voornaamste hulpbron vormt welke de ontwikkeling en de vernieuwing van de produktie zal verzekeren en de vooruitgang van de werken des vredes mogelijk zal maken<QUOT.END ID="QE0002" REF.START="QS0002" CODE="201D"/> (preambule, eerste alinea).<NOTE NOTE.ID="E0003" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zie evenwel de opvatting van M. Gredler en E. Plooij-van Gorsel in hun schriftelijke vraag E-3468/95 aan de Raad (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="305" DATE.PUB="1996" PAGE.FIRST="3">PB 1996, C 305, blz. 3</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> De Gemeenschap heeft tot taak <QUOT.START ID="QS0003" REF.END="QE0003" CODE="201E"/>door het scheppen van de voorwaarden noodzakelijk voor de snelle totstandkoming en groei van de industrie op het gebied van de kernenergie, bij te dragen tot de verhoging van de levensstandaard in de Lid-Staten en de ontwikkeling van de betrekkingen met andere landen<QUOT.END ID="QE0003" REF.START="QS0003" CODE="201D"/> (artikel 1). Daartoe moet de Gemeenschap volgens artikel 2, sub d en g, <QUOT.START ID="QS0004" REF.END="QE0004" CODE="201E"/>onder de in dit Verdrag bepaalde voorwaarden (...) waken voor een regelmatige en billijke erts- en splijtstofvoorziening van alle gebruikers in de Gemeenschap<QUOT.END ID="QE0004" REF.START="QS0004" CODE="201D"/> en <QUOT.START ID="QS0005" REF.END="QE0005" CODE="201E"/>zorgen voor ruime afzetmogelijkheden en voor de beschikking over de beste technische middelen door het instellen van een gemeenschappelijke markt voor speciale goederen en uitrusting, door het vrije kapitaalverkeer voor investeringen op het gebied van de kernenergie en door vrije werkgelegenheid voor specialisten binnen de Gemeenschap<QUOT.END ID="QE0005" REF.START="QS0005" CODE="201D"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Titel II, hoofdstuk 6 (hierna: <QUOT.START ID="QS0006" REF.END="QE0006" CODE="201E"/>hoofdstuk 6<QUOT.END ID="QE0006" REF.START="QS0006" CODE="201D"/>), bevat nadere bepalingen inzake voorziening. Artikel 52, lid 1, luidt als volgt: <QUOT.START ID="QS0007" REF.END="QE0007" CODE="201E"/>De voorziening van ertsen, grondstoffen en bijzondere splijtstoffen<NOTE NOTE.ID="E0004" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Deze begrippen worden gedefinieerd in artikel 197 van het Verdrag; daar deze zaak geen betrekking heeft op bijzondere splijtstoffen, waarvoor bijzondere regels gelden, zal ik in deze conclusie het woord <QUOT.START ID="QS0008" REF.END="QE0008" CODE="201E"/>kernmateriaal<QUOT.END ID="QE0008" REF.START="QS0008" CODE="201D"/> gebruiken als een algemene term voor ertsen en grondstoffen.</P></NOTE> geschiedt (...) volgens het beginsel van gelijke toegang tot de hulpbronnen en door middel van een gemeenschappelijk voorzieningsbeleid.<QUOT.END ID="QE0007" REF.START="QS0007" CODE="201D"/> Artikel 52, lid 2, sub a, verbiedt <QUOT.START ID="QS0009" REF.END="QE0009" CODE="201E"/>elke handelwijze, welke beoogt aan bepaalde gebruikers een bevoorrechte positie te verschaffen<QUOT.END ID="QE0009" REF.START="QS0009" CODE="201D"/>. Bij artikel 52, lid 2, sub b, wordt een<?PAGE NO="I-1332"?> Voorzieningsagentschap opgericht (hierna: <QUOT.START ID="QS0010" REF.END="QE0010" CODE="201E"/>Agentschap<QUOT.END ID="QE0010" REF.START="QS0010" CODE="201D"/>), dat <QUOT.START ID="QS0011" REF.END="QE0011" CODE="201E"/>een optierecht heeft op ertsen, grondstoffen en bijzondere splijtstoffen, voortgebracht op het grondgebied van de Lid-Staten, alsmede het uitsluitend recht heeft om contracten te sluiten voor de levering van ertsen, grondstoffen of bijzondere splijtstoffen, herkomstig uit landen binnen of buiten de Gemeenschap<QUOT.END ID="QE0011" REF.START="QS0011" CODE="201D"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>4.</NO.P><TXT>Artikel 53 van het Verdrag luidt als volgt:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START ID="QS0012" REF.END="QE0012" CODE="201E"/>Het agentschap staat onder toezicht van de Commissie; deze geeft richtlijnen aan het agentschap, heeft het recht van veto over zijn beslissingen en benoemt zijn directeur-generaal, alsmede zijn adjunct-directeurgeneraal.</ALINEA><ALINEA>Iedere stilzwijgende of uitdrukkelijke handeling door het agentschap verricht in de uitoefening van zijn optierecht of van zijn uitsluitend recht om leveringscontracten te sluiten, kan door belanghebbenden aan de Commissie worden voorgelegd; de Commissie neemt binnen een maand een beschikking.<QUOT.END ID="QE0012" REF.START="QS0012" CODE="201D"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>5.</NO.P><TXT>De afdelingen 2 en 3 van hoofdstuk 6 bevatten de regeling voor kernmateriaal dat respectievelijk wel en niet uit de Gemeenschap herkomstig is. Wat kernmateriaal uit de Gemeenschap betreft, bepaalt artikel 57, lid 1, dat het optierecht van het Agentschap geldt voor <QUOT.START ID="QS0013" REF.END="QE0013" CODE="201E"/>de verkrijging van het eigendomsrecht<QUOT.END ID="QE0013" REF.START="QS0013" CODE="201D"/>; krachtens artikel 57, lid 2, oefent het Agentschap zijn optierecht uit <QUOT.START ID="QS0014" REF.END="QE0014" CODE="201E"/>door het sluiten van contracten met de producenten van ertsen, grondstoffen en bijzondere splijtstoffen<QUOT.END ID="QE0014" REF.START="QS0014" CODE="201D"/> en zijn de producenten gehouden het kernmateriaal dat zij op het grondgebied van de Lid-Staten voortbrengen, aan het Agentschap aan te bieden. Artikel 59 bepaalt, onder welke voorwaarden een producent kernmateriaal ten aanzien waarvan het Agentschap zijn optierecht niet uitoefent, mag verwerken of uitvoeren.</TXT></NP><NP><NO.P>6.</NO.P><TXT>Artikel 60, dat de kern van deze zaak raakt, verdient in extenso te worden aangehaald:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START ID="QS0015" REF.END="QE0015" CODE="201E"/>De eventuele gebruikers delen aan het agentschap op gezette tijden hun behoeften aan materialen mede, onder opgave van de hoeveelheden, de natuurkundige en scheikundige aard, de plaatsen van herkomst, het gebruik, de leveringstermijnen en de prijzen, welke de bepalingen en voorwaarden zouden uitmaken van een leveringscontract, waarvan zij de afsluiting wensen.</ALINEA><ALINEA>Eveneens delen de producenten aan het agentschap de aanbiedingen mede, welke zij kunnen doen, met alle specificaties die nodig zijn om hun produktieprogramma's te kunnen opstellen en met name de duur der contracten. Deze duur mag, zonder toestemming<?PAGE NO="I-1333"?> van de Commissie, niet langer zijn dan tien jaar.</ALINEA><ALINEA>Het agentschap brengt alle eventuele gebruikers op de hoogte van de aanbiedingen en van de omvang der ontvangen aanvragen en nodigt hen uit binnen een bepaalde termijn bestellingen in te dienen.</ALINEA><ALINEA>Wanneer het agentschap al deze bestellingen ontvangen heeft, deelt het mede, onder welke voorwaarden het aan deze kan voldoen.</ALINEA><ALINEA>Indien het agentschap niet in staat is aan alle ontvangen bestellingen volledig te voldoen, verdeelt het de leveringen naar evenredigheid van de bij elk der aanbiedingen passende bestellingen, behoudens de bepalingen van de artikelen 68 en 69.</ALINEA><ALINEA>Een reglement van het agentschap, dat de goedkeuring van de Commissie behoeft, bepaalt de wijze waarop vraag en aanbod tegen elkaar worden afgewogen.<QUOT.END ID="QE0015" REF.START="QS0015" CODE="201D"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>7.</NO.P><TXT>Krachtens artikel 61 is het Agentschap verplicht <QUOT.START ID="QS0016" REF.END="QE0016" CODE="201E"/>aan alle bestellingen te voldoen, tenzij juridische of materiële bezwaren zich daartegen verzetten<QUOT.END ID="QE0016" REF.START="QS0016" CODE="201D"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>8.</NO.P><TXT>Artikel 64 bepaalt in hoofdzaak, dat het Agentschap het uitsluitend recht heeft, <QUOT.START ID="QS0017" REF.END="QE0017" CODE="201E"/>akkoorden of overeenkomsten te sluiten, welke leveringen van ertsen, grondstoffen of bijzondere splijtstoffen, herkomstig van buiten de Gemeenschap, als hoofddoel hebben<QUOT.END ID="QE0017" REF.START="QS0017" CODE="201D"/>. Volgens artikel 65, eerste alinea, is artikel 60 van toepassing <QUOT.START ID="QS0018" REF.END="QE0018" CODE="201E"/>op de aanvragen van de gebruikers en op de contracten tussen de gebruikers en het agentschap<QUOT.END ID="QE0018" REF.START="QS0018" CODE="201D"/> betreffende dergelijke leveringen<NOTE NOTE.ID="E0005" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>In de door het Bureau voor officiële publikatics gepubliceerde Engelse tekst van het Verdrag ontbreekt het woord <QUOT.START ID="QS0019" REF.END="QE0019" CODE="201E"/>to<QUOT.END ID="QE0019" REF.START="QS0019" CODE="201D"/> vóór <QUOT.START ID="QS0020" REF.END="QE0020" CODE="201E"/>applications<QUOT.END ID="QE0020" REF.START="QS0020" CODE="201D"/> (European Union — Selected ¡nstruments laken from the Treaties, band I, deel II, Luxemburg, 1995, ISBN 92-824-1180-X, blz.357).</P></NOTE>, terwijl het Agentschap volgens de tweede alinea kan bepalen, <QUOT.START ID="QS0021" REF.END="QE0021" CODE="201E"/>welke de geografische oorsprong van de te leveren goederen zal zijn, voor zover het daardoor aan de gebruiker ten minste even gunstige voorwaarden verzekert als die welke in de bestelling zijn neergelegd<QUOT.END ID="QE0021" REF.START="QS0021" CODE="201D"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>9.</NO.P><TXT>Artikel 66, eerste alinea, luidt als volgt:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START ID="QS0022" REF.END="QE0022" CODE="201E"/>Indien de Commissie op verzoek van de betrokken gebruikers vaststelt, dat het agentschap niet in staat is binnen een redelijke termijn het bestelde materiaal geheel of gedeeltelijk te leveren, of dit slechts kan doen tegen onredelijke prijzen, hebben de gebruikers het recht rechtstreeks contracten te sluiten voor leveringen van buiten de Gemeenschap, voor zover deze contracten wezenlijk beantwoorden aan de in hun bestelling tot uiting gebrachte behoeften.<QUOT.END ID="QE0022" REF.START="QS0022" CODE="201D"/></ALINEA></QUOT.S></P><?PAGE NO="I-1334"?><P>Het recht om kernmateriaal in te voeren, wordt verleend voor de duur van één jaar, maar deze termijn kan worden verlengd; die invoer staat onder rechtstreeks toezicht van de Commissie.</P></NP><NP><NO.P>10.</NO.P><TXT>Afdeling 4 van hoofdstuk 6 heeft betrekking op de prijzen. Volgens artikel 67 <QUOT.START ID="QS0023" REF.END="QE0023" CODE="201E"/>komen de prijzen tot stand door afweging tegen elkaar van vraag en aanbod, volgens de bepalingen van artikel 60<QUOT.END ID="QE0023" REF.START="QS0023" CODE="201D"/>. Volgens de artikelen 68 en 69 zijn de Commissie onder bepaalde omstandigheden en de Raad op voorstel van de Commissie gemachtigd prijzen vast te stellen. Verder verbiedt artikel 68 prijsmanipulaties <QUOT.START ID="QS0024" REF.END="QE0024" CODE="201E"/>die ten doel hebben (...) aan bepaalde verbruikers een bevoorrechte positie te verschaffen<QUOT.END ID="QE0024" REF.START="QS0024" CODE="201D"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>11.</NO.P><TXT>De in artikel 60, zesde alinea, van het Verdrag bedoelde verordening over de wijze waarop vraag en aanbod van kernmateriaal tegen elkaar worden afgewogen, is door het Agentschap op <DATE ISO="19600505">5 mei 1960</DATE> vastgesteld en dezelfde dag door de Commissie goedgekeurd.<NOTE NOTE.ID="E0006" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>PB 1960, blz. 777, resp. 776.</P></NOTE> Op <DATE ISO="19750715">15 juli 1975</DATE> werd deze verordening op een aantal punten gewijzigd.<NOTE NOTE.ID="E0007" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="193" DATE.PUB="1975" PAGE.FIRST="37">PB 1975, L 193, blz. 37</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE> Artikel 5 bis van de gewijzigde verordening staat de gebruikers van kernmateriaal toe, <QUOT.START ID="QS0025" REF.END="QE0025" CODE="201E"/>de producenten van hun keuze rechtstreeks te verzoeken om offerten en met hen leveringscontracten te sluiten<QUOT.END ID="QE0025" REF.START="QS0025" CODE="201D"/>, maar verleent het Agentschap het recht om de contracten waarover werd onderhandeld te sluiten of te weigeren te sluiten.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>II —</NO.P><TXT>De feiten en het procesverloop</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>12.</NO.P><TXT>Empresa Nacional de Urânio SA (hierna: <QUOT.START ID="QS0026" REF.END="QE0026" CODE="201E"/>ENU<QUOT.END ID="QE0026" REF.START="QS0026" CODE="201D"/>) is een kleine uraniumproducent in Portugal; daar er in die Lid-Staat geen industriële kerncentrales zijn, moet zij haar gehele productie uitvoeren. In 1987 en 1988 verzocht ENU het Agentschap, zijn in artikel 57 van het Verdrag bedoelde optierecht uit te oefenen op haar voorraad van 350 ton uraniumconcentraat.</TXT></NP><NP><NO.P>13.</NO.P><TXT>In de rechtsoverwegingen 6 tot en met 9 van het bestreden arrest<NOTE NOTE.ID="E0008" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arrest van <DATE ISO="19950915">15 september 1995</DATE>, gevoegde zaken <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="T-458/93+T-523/93" YEAR="1995" PAGE.ECR="II-2459">T-458/93 en T-523/93, ENU, Jurispr. 1995, blz. II-2459</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> worden de gebeurtenissen die tot het eerste beroep van ENU tegen de Commissie hebben geleid, als volgt weergegeven:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><NP><NO.P><QUOT.START ID="QS0027" REF.END="QE0027" CODE="201E"/>6.</NO.P><TXT>(...) Tijdens [een] vergadering op <DATE ISO="19891024">24 oktober 1989</DATE> stelde het Agentschap voor om in overleg met de gebruikers een pragmatische oplossing te vinden [voor het probleem van de afzet van ENU's uraniumvoorraad], gebaseerd op overreding en niet op dwang. In een brief van <DATE ISO="19891025">25 oktober 1989</DATE>, waarvan zij een kopie naar de Commissie zond, verzocht ENU het Agentschap opnieuw om te handelen in overeenstemming met de verdragsregels.</TXT></NP><?PAGE NO="I-1335"?><NP><NO.P>7.</NO.P><TXT>In antwoord op deze brief van <DATE ISO="19891025">25 oktober 1989</DATE> deelde het Commissielid Cardoso e Cunha, verantwoordelijk voor het energievraagstuk en het Voorzieningsagentschap, ENU bij brief van <DATE ISO="19891208">8 december 1989</DATE> mee, dat <QUOT.START ID="QS0028" REF.END="QE0028" CODE="201A"/>hij het standpunt deelt, dat het voorzieningsbeleid van het Agentschap voortaan een <QUOT.START ID="QS0029" REF.END="QE0029" CODE="201A"/>speciaal onderdeel<QUOT.END ID="QE0029" REF.START="QS0029" CODE="2019"/> moet omvatten dat het mogelijk maakte gevallen als dat van ENU op te lossen<QUOT.END ID="QE0028" REF.START="QS0028" CODE="2019"/>, en dat hij het Agentschap had verzocht <QUOT.START ID="QS0030" REF.END="QE0030" CODE="201A"/>ovcr te gaan tot de concrete verwezenlijking van de hiertoe ingediende actievoorstellen<QUOT.END ID="QE0030" REF.START="QS0030" CODE="2019"/>. Voorts heeft de Commissie, in antwoord op een schriftelijke vraag, tijdens de zitting van april 1990 in het Europees Parlement verklaard, <QUOT.START ID="QS0031" REF.END="QE0031" CODE="201A"/>dat zij zich in het kader van het Euratom-Verdrag ertoe had verbonden een oplossing te zoeken voor het probleem van de afzet van de Portugese uraniumproduktie<QUOT.END ID="QE0031" REF.START="QS0031" CODE="2019"/> (vraag 190/90).</TXT></NP><NP><NO.P>8.</NO.P><TXT>Tijdens de vergadering van <DATE ISO="19891212">12 december 1989</DATE> overhandigde het Agentschap blijkens de overeenstemmende opmerkingen van partijen aan ENU zijn <QUOT.START ID="QS0032" REF.END="QE0032" CODE="201A"/>schets voor een praktische oplossing voor het onderdeel <QUOT.START ID="QS0033" REF.END="QE0033" CODE="201A"/>Portugecs uranium<QUOT.END ID="QE0033" REF.START="QS0033" CODE="2019"/> van het voorzieningsbeleid<QUOT.END ID="QE0032" REF.START="QS0032" CODE="2019"/>, het <QUOT.START ID="QS0034" REF.END="QE0034" CODE="201A"/>speciaal onderdeel<QUOT.END ID="QE0034" REF.START="QS0034" CODE="2019"/> waarover het Commissielid Cardoso e Cunha in zijn brief van <DATE ISO="19891208">8 december 1989</DATE> had gesproken. Deze <QUOT.START ID="QS0035" REF.END="QE0035" CODE="201A"/>schets<QUOT.END ID="QE0035" REF.START="QS0035" CODE="2019"/> zag er als volgt uit:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="2"><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START ID="QS0036" REF.END="QE0036" CODE="201A"/>a)</NO.P><TXT>De voorgestelde oplossing zou bestaan in een verdeling van het Portugees uranium tussen de elektriciteitsmaatschappijen volgens de volgende beginselen:</TXT><P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>het door het Agentschap gevoerde beleid van preferentie voor de communautaire uraniumproduktie zou complementair zijn ten opzichte van het nationale beleid;</P></ITEM><ITEM><P>het beleid zou zonder onderscheid worden toegepast op alle producenten die het Agentschap daarom zouden verzoeken;</P></ITEM><ITEM><P>het beleid zou enkel gelden voor de bestaande mijnen (produktiecapaciteit op <DATE ISO="19900101">1 januari 1990</DATE>);</P></ITEM><ITEM><P>het beleid zou erop gericht zijn, deze mijnen in bedrijf te houden gedurende periodes van geringe activiteit op de betrokken markten;</P></ITEM><ITEM><P>de verdeling van het beschikbare communautaire uranium zou zijn gebaseerd op een zo objectief mogelijke verdeelsleutel;</P></ITEM><ITEM><P>de producenten die in aanmerking kwamen voor het stelsel, zouden een lagere kostprijs moeten aantonen dan de gemiddelde jaarprijs die de communautaire gebruikers in het kader van meerjarige contracten (<QUOT.START ID="QS0037" REF.END="QE0037" CODE="201A"/>gemiddelde meerjarige prijs<QUOT.END ID="QE0037" REF.START="QS0037" CODE="2019"/> van het Agentschap) voor het lopende jaar betaalden.</P></ITEM></LIST></P></NP></ITEM><?PAGE NO="I-1336"?><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>De volgende modaliteiten voor de verdeling en voor de vaststelling van de aan de producenten te betalen prijzen worden in overweging gegeven:</TXT><P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>het uranium wordt verdeeld naar evenredigheid van het bestaande vermogen van de kerncentrales voor industrieel of commercieel gebruik;</P></ITEM><ITEM><P>de aan de producent te betalen prijs (prijs franco-fabriek in een communautaire munt naar keuze) is de geïndexeerde kostprijs van de producent plus 10 % (de kostprijs wordt vastgesteld door een accountantskantoor en wordt om de drie jaar herzien);</P></ITEM><ITEM><P>wanneer de marktprijs hoger is dan de kostprijs van de producent plus 10 %, vindt het stelsel geen toepassing meer.<QUOT.END ID="QE0036" REF.START="QS0036" CODE="2019"/></P></ITEM></LIST></P></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>9.</NO.P><TXT>ENU stemde in met de uitvoering door het Agentschap van het haar tijdens de vergadering van <DATE ISO="19891212">12 december 1989</DATE> voorgelegde <QUOT.START ID="QS0038" REF.END="QE0038" CODE="201A"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0038" REF.START="QS0038" CODE="2019"/>, dat was bedoeld om het probleem van de afzet van haar uraniumproduktie op te lossen. Zowel tijdens deze vergadering als in haar brieven van <DATE ISO="19900131">31 januari</DATE> en <DATE ISO="19900409">9 april 1990</DATE> aan het Agentschap, formuleerde ENU evenwel twijfels over de doeltreffendheid van dit in de vorige rechtsoverweging weergegeven plan, voor zover het de gebruikers van de Gemeenschap krachtens de bepalingen van hoofdstuk VI van het EGA-Verdrag niet verplichtte tot de daarin voorziene acties.<QUOT.END ID="QE0027" REF.START="QS0027" CODE="201D"/></TXT></NP></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>14.</NO.P><TXT>Op <DATE ISO="19900502">2 mei 1990</DATE> deelde het Agentschap ENU mee, dat de gebruikers niet bereid waren de voorgestelde oplossing te aanvaarden. Na <QUOT.START ID="QS0039" REF.END="QE0039" CODE="201E"/>diverse gesprekken en een uitgebreide briefwisseling met het Agentschap en de Commissie<QUOT.END ID="QE0039" REF.START="QS0039" CODE="201D"/>, schreef ENU op <DATE ISO="19901221">21 december 1990</DATE> aan de Commissie<NOTE NOTE.ID="E0009" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>De hier aangehaalde tekst is die van punti, sub 3, van de litigieuze beschikking (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="197" DATE.PUB="1993" PAGE.FIRST="54">PB 1993, L 197, blz. 54</REF.DOC.OJ>); enkel de Portugese tekst is authentiek.</P></NOTE> met het verzoek, <QUOT.START ID="QS0040" REF.END="QE0040" CODE="201E"/>overeenkomstig artikel 53, tweede alinea, en artikel 148 van het EGA-Verdrag<QUOT.END ID="QE0040" REF.START="QS0040" CODE="201D"/>:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START ID="QS0041" REF.END="QE0041" CODE="201E"/>a)</NO.P><TXT>... het Agentschap krachtens artikel 53 van het Verdrag te gelasten ... de reguliere werking van de in hoofdstuk VI van het Verdrag bedoelde instrumenten te herstellen door ervoor te zorgen dat de bepalingen betreffende het gemeenschappelijk voorzieningsbeleid worden nageleefd ...;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>onmiddellijk te onderzoeken, en daarna overeenkomstig de resultaten van dit onderzoek te handelen, hoe het, zonder enige verificatie als bedoeld in artikel 66 van het EGA-Verdrag, mogelijk is dat gebruikers uit de Gemeenschap ongehinderd buiten de Gemeenschap uranium konden betrekken, ofschoon de gehele produktie van ENU beschikbaar<?PAGE NO="I-1337"?> is tegen een redelijke prijs ...; de betrokken bedrijven rechtstreeks of via het Agentschap te waarschuwen dat tegen hen zal worden opgetreden ingeval zij opnieuw uraan invoeren terwijl de produktie van ENU nog te koop is;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>met ENU ... besprekingen te voeren over het bedrag van de vergoeding die aan ENU verschuldigd is voor de schade die zij heeft geleden doordat de Commissie en het Agentschap bij de uitoefening van hun Gemeenschapstaken in gebreke zijn gebleven;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>het Agentschap te gelasten, alsnog gevolg te geven aan de niet door het Agentschap gerespecteerde beslissing om een <QUOT.START ID="QS0042" REF.END="QE0042" CODE="201A"/>bijzondere regeling<QUOT.END ID="QE0042" REF.START="QS0042" CODE="2019"/> te treffen ten einde de problemen met de afzet van het door ENU geproduceerde uraan onmiddellijk op te lossen, en het Agentschap hierbij te helpen ...;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>e)</NO.P><TXT>... derhalve ... het Agentschap te gelasten, de tot hem gerichte beslissing ten uitvoer te leggen en — onverminderd de toepassing van de bepalingen van het Verdrag — een bevredigende oplossing te vinden waarmee problemen in de toekomst kunnen worden vermeden.<QUOT.END ID="QE0041" REF.START="QS0041" CODE="201D"/></TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP><NP><NO.P>15.</NO.P><TXT>Toen een stellingname van de Commissie uitbleef, stelde ENU op <DATE ISO="19910403">3 april 1991</DATE> krachtens artikel 148 van het Verdrag beroep in teneinde te doen vaststellen, dat de Commissie had nagelaten de beschikking te geven en tot ENU te richten waarom deze haar krachtens artikel 53 EGA-Verdrag had verzocht.<NOTE NOTE.ID="E0010" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arresi van <DATE ISO="19930216">16 februari 1993</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-107/91" YEAR="1993" PAGE.ECR="I-599">C-107/9I, ENU, Jurispr. 1993, blz. I-599</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> In rechtsoverweging 29 van het arrest overwoog het Hof in limine dat <QUOT.START ID="QS0043" REF.END="QE0043" CODE="201E"/>moet worden nagegaan, of verzoekster, zoals zij stelt, door middel van die brief een stilzwijgende handeling van het Agentschap aan de Commissie heeft voorgelegd<QUOT.END ID="QE0043" REF.START="QS0043" CODE="201D"/>. Het arrest luidt verder als volgt:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><NP><NO.P><QUOT.START ID="QS0044" REF.END="QE0044" CODE="201E"/>30.</NO.P><TXT>In de eerste plaats moet dan worden vastgesteld, dat verzoekster het Agentschap heeft verzocht haar optierecht ingevolge artikel 57 van het Verdrag uit te oefenen met betrekking tot haar uraniumproduktie, en dat het Agentschap weliswaar heeft verklaard een gunstige oplossing voor verzoeksters probleem te willen zoeken, maar verscheidene jaren lang een houding heeft aangenomen die neerkomt op een stilzwijgende afwijzing van dat verzoek.</TXT></NP><NP><NO.P>31.</NO.P><TXT>In de tweede plaats heeft de Commissie in antwoord op hetzelfde, ook tot haar gerichte verzoek bij brief van <DATE ISO="19891208">8 december 1989</DATE> doen weten, dat zij de opvatting deelde, dat het voorzicningsbeleid van het Agentschap een <QUOT.START ID="QS0045" REF.END="QE0045" CODE="201A"/>speciaal onderdeel<QUOT.END ID="QE0045" REF.START="QS0045" CODE="2019"/> moest omvatten om gevallen als dat van ENU te kunnen<?PAGE NO="I-1338"?> oplossen, en dat zij het Agentschap zou uitnodigen de door haar hiertoe ingediende actievoorstellen te verwezenlijken.</TXT></NP><NP><NO.P>32.</NO.P><TXT>Met deze voorgeschiedenis moet rekening worden gehouden bij de kwalificatie, ten aanzien van artikel 53, tweede alinea, van het Verdrag, van verzoeksters brief aan de Commissie van <DATE ISO="19901221">21 december 1990</DATE>.</TXT></NP><NP><NO.P>33.</NO.P><TXT>Buiten het kader van die bepaling vallen de — andersoortige — verzoeken betreffende het beleid dat het Agentschap zou moeten voeren, en betreffende het overleg over het bedrag van de schadevergoeding die aan verzoekster zou moeten worden uitgekeerd.</TXT></NP><NP><NO.P>34.</NO.P><TXT>Voor zover daarentegen in de betrokken brief de Commissie <QUOT.START ID="QS0046" REF.END="QE0046" CODE="201A"/>krachtens artikel 53, tweede alinea, van het Verdrag<QUOT.END ID="QE0046" REF.START="QS0046" CODE="2019"/> formeel wordt verzocht, het Agentschap met name te gelasten een <QUOT.START ID="QS0047" REF.END="QE0047" CODE="201A"/>speciaal onderdeel<QUOT.END ID="QE0047" REF.START="QS0047" CODE="2019"/> te ontwikkelen voor de onverwijlde oplossing van het probleem van ENU's uraniumafzet, moet deze brief aldus worden begrepen, dat daarbij de stilzwijgende weigering van het Agentschap om met betrekking tot de uraniumproduktie van verzoekster gebruik te maken van zijn optierecht, aan de Commissie wordt voorgelegd.<QUOT.END ID="QE0044" REF.START="QS0044" CODE="201D"/></TXT></NP></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>16.</NO.P><TXT>Het dictum van het arrest luidt als volgt: <QUOT.START ID="QS0048" REF.END="QE0048" CODE="201E"/>De Commissie heeft in strijd met artikel 53, tweede alinea, EGA-Verdrag nagelaten een beschikking te geven op het door verzoekster uit hoofde van die bepaling ingediende verzoek.<QUOT.END ID="QE0048" REF.START="QS0048" CODE="201D"/></TXT></NP><NP><NO.P>17.</NO.P><TXT>Ter uitvoering van het arrest van het Hof heeft de Commissie beschikking 93/428/Euratom van <DATE ISO="19930719">19 juli 1993</DATE> vastgesteld, betreffende de toepassing van artikel 53, tweede alinea, EGA-Verdrag (hierna: <QUOT.START ID="QS0049" REF.END="QE0049" CODE="201E"/>beschikking<QUOT.END ID="QE0049" REF.START="QS0049" CODE="201D"/>).<NOTE NOTE.ID="E0011" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Aangehaald in voetnoot 8.</P></NOTE> In het punt <QUOT.START ID="QS0050" REF.END="QE0050" CODE="201E"/>Juridische beoordeling<QUOT.END ID="QE0050" REF.START="QS0050" CODE="201D"/> van de beschikking worden de vijf verzoeken in ENU's brief van <DATE ISO="19901221">21 december 1990</DATE> afgewezen. De kern van het antwoord van de Commissie kan als volgt worden weergegeven:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT><QUOT.START ID="QS0051" REF.END="QE0051" CODE="201E"/>(...) [de verordening van het Agentschap] biedt een instrument waarmee vraag en aanbod tegen elkaar kunnen worden afgewogen. In deze verordening is bepaald dat rekening moet worden gehouden met de actuele situatie ten aanzien van de voorziening en dat het Agentschap zijn recht om contracten te sluiten en het optierecht uitoefent door ondertekening van contracten die rechtstreeks tussen de afnemers en de producenten worden gesloten. (...) de reguliere werking van de instrumenten van hoofdstuk VI moet worden gewaarborgd door genoemde verordening van het Voorzieningsagentschap van Euratom<QUOT.END ID="QE0051" REF.START="QS0051" CODE="201D"/>;</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="I-1339"?><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT><QUOT.START ID="QS0052" REF.END="QE0052" CODE="201E"/>Artikel 5 bis van de verordening van het Voorzieningsagentschap van Euratom staat toe dat gebruikers in de Gemeenschap met producenten van hun keuze, afkomstig van zowel binnen als buiten de Gemeenschap, contracten sluiten. Noch het EGA-Verdrag noch genoemde verordening bepaalt dat zij de voorkeur dienen te geven aan producenten uit de Gemeenschap. Artikel 66 van het EGA-Verdrag is op deze zaak niet van toepassing (...) Derhalve is er geen aanleiding om op te treden tegen gebruikers uit de Gemeenschap die bestellingen buiten de Gemeenschap plaatsen (...)<QUOT.END ID="QE0052" REF.START="QS0052" CODE="201D"/>;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT><QUOT.START ID="QS0053" REF.END="QE0053" CODE="201E"/>(...) vergoeding van de door ENU geleden schade werd gevorderd [bij het Gerecht van eerste aanleg]. Deze zaak is nog in behandeling<QUOT.END ID="QE0053" REF.START="QS0053" CODE="201D"/>;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>en e) <QUOT.START ID="QS0054" REF.END="QE0054" CODE="201E"/>(...) Deze <QUOT.START ID="QS0055" REF.END="QE0055" CODE="201A"/>bijzondere regeling<QUOT.END ID="QE0055" REF.START="QS0055" CODE="2019"/>, die luidens de brief van het Lid van de Commissie voor Energie en het Voorzieningsagentschap van Euratom in het kader van het gemeenschappelijk voorzieningsbeleid zou moeten worden getroffen, moet passen binnen het EGA-Verdrag en de geldende verordeningen. Zoals in het voorgaande reeds is opgemerkt, is het bij de huidige voorschriften toegestaan dat de gebruikers met de producenten van hun keuze contracten sluiten. Noch het EGA-Verdrag noch het afgeleide recht voorziet in een <QUOT.START ID="QS0056" REF.END="QE0056" CODE="201A"/>communautaire preferentie<QUOT.END ID="QE0056" REF.START="QS0056" CODE="2019"/>. Daarom kan het Agentschap de gebruikers uit de Gemeenschap niet verplichten zich eerst door producenten uit de Gemeenschap te laten bevoorraden, voordat zij leveringscontracten met externe producenten kunnen sluiten. In deze omstandigheden kan de <QUOT.START ID="QS0057" REF.END="QE0057" CODE="201A"/>bijzondere regeling<QUOT.END ID="QE0057" REF.START="QS0057" CODE="2019"/> enkel bestaan in serieuze en aanhoudende inspanningen van het Voorzieningsagentschap, die erop gericht zijn de gebruikers in de Gemeenschap te stimuleren zich door ENU te laten bevoorraden. Het lijdt geen twijfel dat het Agentschap zich al sedert 1987 hiervoor inzet.<QUOT.END ID="QE0054" REF.START="QS0054" CODE="201D"/></TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP><NP><NO.P>18.</NO.P><TXT>Artikel 1 van het dispositief van de beschikking luidt als volgt: <QUOT.START ID="QS0058" REF.END="QE0058" CODE="201E"/>De door de Empresa Nacional de Uranio SA per brief van <DATE ISO="19901221">21 december 1990</DATE> ingediende verzoeken worden afgewezen.<QUOT.END ID="QE0058" REF.START="QS0058" CODE="201D"/> Artikel 2 noemt de adressaat van de beschikking.</TXT></NP><NP><NO.P>19.</NO.P><TXT>Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Gerecht van eerste aanleg op <DATE ISO="19930927">27 september 1993</DATE>, stelde ENU beroep in tot nietigverklaring van beschikking 93/428/Euratom van de Commissie (zaak T-523/93). Deze zaak werd gevoegd met het beroep tot schadevergoeding dat ENU op grond van artikel 188 van het Verdrag voordien tegen de Commissie had ingesteld (zaak T-458/93).</TXT></NP><NP><NO.P>20.</NO.P><TXT>Op <DATE ISO="19950915">15 september 1995</DATE> wees het Gerecht een arrest<NOTE NOTE.ID="E0012" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Aangehaald in voetnoot 7.</P></NOTE> in de twee zaken. Zijn conclusie betreffende de <QUOT.START ID="QS0059" REF.END="QE0059" CODE="201E"/>regelmatigheid van de afwijzing door de Commissie van het (...) door ENU ingediende verzoek om (...) de afzet<?PAGE NO="I-1340"?> van haar uraniumproduktie te garanderen<QUOT.END ID="QE0059" REF.START="QS0059" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0013" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>R. o. 54.</P></NOTE>, die in deze hogere voorziening aan de orde is, luidt als volgt:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><NP><NO.P><QUOT.START ID="QS0060" REF.END="QE0060" CODE="201E"/>61.</NO.P><TXT>[Het Verdrag bevat] geen bepaling die expliciet of impliciet de preferentiële afzet van de uit de Gemeenschap afkomstige produktie garandeert. Integendeel, in het stelsel van centralisatie bij het Agentschap van het aanbod van de producenten van de Gemeenschap en van de vraag van de gebruikers van de Gemeenschap, welk stelsel het Agentschap in staat moet stellen de regelmatige en billijke voorziening van alle gebruikers te verzekeren, wordt geen enkel onderscheid gemaakt naar gelang van de herkomst van de produkten. In artikel 65, eerste alinea, van het Verdrag heet het namelijk, dat artikel 60, betreffende de procedure voor het afwegen van vraag en aanbod, <QUOT.START ID="QS0061" REF.END="QE0061" CODE="201A"/>van toepassing is op de aanvragen van de gebruikers en op de contracten tussen de gebruikers en het Agentschap, betreffende de levering van ertsen, grondstoffen of bijzondere splijtstoffen, herkomstig van buiten de Gemeenschap<QUOT.END ID="QE0061" REF.START="QS0061" CODE="2019"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>62.</NO.P><TXT>Anders dan verzoekster stelt, geldt de bij artikel 60, eerste alinea, van het Verdrag aan de gebruikers van de Gemeenschap opgelegde verplichting om aan het Agentschap hun behoeften aan materialen mede te delen, waarbij zij bij de in de voorgenomen leveringscontracten opgenomen gegevens met name de plaatsen van herkomst moeten opgeven, dus eveneens voor niet uit de Gemeenschap afkomstige produkten. Deze vallen dus in beginsel onder dezelfde regels inzake afweging van vraag en aanbod als de produkten uit de Gemeenschap. In het bijzonder kan het Agentschap krachtens artikel 65, tweede alinea, van het Verdrag alleen dan de geografische oorsprong van de leveringen bepalen, wanneer het daarbij de gebruiker ten minste even gunstige voorwaarden verzekert als in de bestelling zijn gestipuleerd. Voorts is het op grond van artikel 61, eerste alinea, verplicht aan alle bestellingen te voldoen, tenzij juridische of materiële bezwaren daaraan in de weg staan, zodat het zich bij ontbreken van dergelijke bezwaren niet kan verzetten tegen de invoer van ertsen tegen een meer concurrerende prijs, teneinde aldus de afzet te verzekeren van de communautaire produktie tegen een hogere prijs, ook wanneer deze niet onredelijk is in de zin van artikel 66. Dit is de context waarvan moet worden uitgegaan bij de uitlegging van artikel 59 EGA-Verdrag, dat uitdrukkelijk voorziet in het geval dat het Agentschap zijn optierecht niet uitoefent ten aanzien van de gehele produktie of een gedeelte daarvan, hetgeen dus bevestigt, dat het Agentschap niet verplicht is de afzet te garanderen van de ertsen en splijtstoffen afkomstig uit de Gemeenschap, die hem krachtens artikel 60, tweede alinea, worden aangeboden.</TXT></NP><NP><NO.P>63.</NO.P><TXT>De door ENU verdedigde stelling, dat het Verdrag de afzet zou garanderen van communautaire produkten die tegen een <QUOT.START ID="QS0062" REF.END="QE0062" CODE="201A"/>billijke<QUOT.END ID="QE0062" REF.START="QS0062" CODE="2019"/> prijs worden aangeboden, en de gebruikers enkel zou toestaan zich buiten de Gemeenschap te bevoorraden in de in artikel 66 van het Verdrag bedoelde omstandigheden, dat wil zeggen wanneer de communautaire produktie onvoldoende is of de door de producenten van de Gemeenschap toegepaste prijzen <QUOT.START ID="QS0063" REF.END="QE0063" CODE="201A"/>onredelijk<QUOT.END ID="QE0063" REF.START="QS0063" CODE="2019"/> zijn, kan niet<?PAGE NO="I-1341"?> worden aanvaard. Artikel 66 van het Verdrag omschrijft immers juist de gevallen waarin mag worden afgeweken van de gewone procedure van artikel 60 van het Verdrag, betreffende de afweging van vraag en aanbod, die het Agentschap in staat moet stellen zijn exclusieve rechten uit te oefenen teneinde de zekerheid van de voorziening te waarborgen. Artikel 66 sluit elke tussenkomst van het Agentschap uit, Het bepaalt in wezen, dat indien de Commissie vaststelt dat het Agentschap niet in staat is hen binnen een redelijke termijn te bevoorraden, of dit slechts kan doen tegen onredelijke prijzen, de gebruikers het recht hebben voor een — verlengbare — periode van één jaar, rechtstreeks contracten te sluiten voor leveringen van buiten de Gemeenschap. Hieruit volgt, dat in de systematiek van hoofdstuk VI het criterium <QUOT.START ID="QS0064" REF.END="QE0064" CODE="201A"/>onredelijke prijzen<QUOT.END ID="QE0064" REF.START="QS0064" CODE="2019"/>, dat in artikel 66 speciaal is opgenomen om de werkingssfeer van een afwijkende procedure te beperken, in de context van het Verdrag niet aldus kan worden uitgelegd, dat het eveneens is bedoeld om in het kader van de gewone procedure van artikel 60 een preferentie te verzekeren ten gunste van produkten uit de Gemeenschap. Verzoeksters stelling, dat de invoer van ertsen of andere splijtstoffen onder de procedure van artikel 66 zou vallen, die iedere bevoegdheid van het Agentschap uitsluit, is bovendien onverenigbaar met de bepalingen van artikel 52, lid 2, sub b, in samenhang met die van de in de voorgaande rechtsoverweging besproken artikelen 60, 61, 64 en 65, die in beginsel het uitsluitend recht van het Agentschap om dergelijke contracten te sluiten, bevestigen en de bevoegdheden van het Agentschap bij de uitoefening van dit exclusieve recht afbakenen.</TXT></NP><NP><NO.P>64.</NO.P><TXT>Bovendien is het de afweging van vraag en aanbod, waarnaar in artikel 60 wordt verwezen voor de levering van alle ertsen en andere splijtstoffen zonder onderscheid, ongeacht hun herkomst (zie r. o. 61 en 62 supra), die in de regel leidt tot vaststelling van de prijs volgens de wet van vraag en aanbod en zonder dat het Agentschap daar een stem in heeft. (...) Het Agentschap beschikt in dit opzicht krachtens artikel 69, tweede alinea, EGA-Verdrag enkel over de bevoegdheid de gebruikers een prijsverevening voor te stellen, doch kan hen hiertoe niet verplichten. In dit kader zou het Agentschap zich dus alleen dan kunnen verzetten tegen de invoer van ertsen of andere splijtstoffen tegen lagere prijzen dan die gevraagd door de producenten van de Gemeenschap, wanneer die invoer afbreuk zou kunnen doen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van het Verdrag, met name door de invloed ervan op de bevoorradingsbronnen. Een dergelijk risico zou immers kunnen worden aangemerkt als een juridisch bezwaar dat zich verzet tegen het voldoen aan een bestelling, in de zin van artikel 61, eerste alinea, van het Verdrag. Het zou het Agentschap ontslaan van zijn verplichting om aan alle bestellingen te voldoen of om alle contracten te sluiten die hem in de praktijk worden voorgelegd in het kader van de vereenvoudigde procedure van artikel 5 van de verordening, ongeacht de herkomst van de produkten, zodra zij worden aangeboden tegen een gunstiger prijs. De door het Verdrag in het kader van de voorzicningsrcgeling ingestelde prijsvaststellingsmechanismcn bevestigen aldus, dat geen voorkeursbehandeling mag worden gegeven aan ertsen en andere splijtstoffen uit de Gemeenschap, wanneer deze worden aangeboden tegen hogere prijzen dan die op de wereldmarkt en er zich geen bijzondere omstandigheden voordoen die een belemmering kunnen vormen voor de door hoofdstuk VI beoogde verwezenlijking van de doelstellingen van het Verdrag, behoudens een interventie van de Raad krachtens artikel 69 van het Verdrag.</TXT></NP><NP><NO.P>65.</NO.P><TXT>De door verzoekster verdedigde uitlegging van bovengenoemde verdragsbcpalingen,<?PAGE NO="I-1342"?> die ertoe zou leiden dat systematisch eerst de gehele communautaire produktie wordt afgezet tegen prijzen die <QUOT.START ID="QS0065" REF.END="QE0065" CODE="201A"/>in een juiste verhouding tot de kostprijs<QUOT.END ID="QE0065" REF.START="QS0065" CODE="2019"/> staan, en dat pas dan de invoer van splijtstoffen wordt toegestaan tegen prijzen die voor de gebruikers interessanter zijn, zou bovendien ten koste gaan van de industrietakken van de Gemeenschap waar nucleaire produkten worden gebruikt, en zou een belemmering vormen voor hun ontwikkeling, hetgeen in strijd is met de opdracht waarmee de Gemeenschap ingevolge artikel 1 van het Verdrag is belast. Om al deze redenen ware de erkenning van een systematische communautaire preferentie ten gunste van de producenten van ertsen in strijd met de doelstellingen van het Verdrag.</TXT></NP><NP><NO.P>66.</NO.P><TXT>Uit een en ander volgt, dat in het stelsel van het Verdrag de aanbiedingen van de producenten van de Gemeenschap normalerwijze moeten concurreren met die van buiten de Gemeenschap. Tenzij er sprake is van buitengewone omstandigheden die afbreuk kunnen doen aan de doelstellingen van het Verdrag, is het Agentschap, anders dan verzoekster stelt, derhalve niet gerechtigd zijn optierecht uit te oefenen wanneer de vraagprijs van de producent van de Gemeenschap te hoog is om de afzet van zijn produktie op de markt te verzekeren. Voorts staat de prijsvaststellingsregeling van hoofdstuk VI van het Verdrag, <QUOT.START ID="QS0066" REF.END="QE0066" CODE="201A"/>behoudens in het Verdrag voorziene uitzonderingen<QUOT.END ID="QE0066" REF.START="QS0066" CODE="2019"/>, niet toe, dat de gebruikers worden verplicht ertsen uit de Gemeenschap te kopen tegen een hogere prijs dan de marktprijs, die het resultaat is van de afweging van vraag en aanbod. Concreet houdt dit in, dat bij ontbreken van juridische bezwaren die ingevolge artikel 61, eerste alinea, van het Verdrag een beletsel vormen voor het voldoen aan een bestelling, het Agentschap zich in voorkomend geval alleen dan op de communautaire preferentie ten gunste van de producenten van de Gemeenschap kan beroepen en zich op die grond kan verzetten tegen invoer, indien de vraagprijs van laatstbedoelde producenten gelijk was aan of lager dan de prijs vermeld hetzij in de bestelling die de gebruiker aan het Agentschap heeft doen toekomen volgens de procedure van de eerste vijf alinea's van artikel 60 van het Verdrag, hetzij, in de praktijk, in het contract dat vooraf ter ondertekening aan het Agentschap is voorgelegd in het kader van de procedure van artikel 5 bis van de verordening, of ook nog, indien de aanbiedingen van de producenten van de Gemeenschap voor de gebruikers voordelen meebrachten die een eventueel prijsverschil kunnen compenseren.</TXT></NP><NP><NO.P>67.</NO.P><TXT>Voorts zij erop gewezen, dat zelfs in het geval dat het Agentschap gerechtigd is zijn optierecht op in de Gemeenschap geproduceerde ertsen uit te oefenen — namelijk wanneer deze worden aangeboden tegen prijzen die voor de gebruikers even gunstig zijn als de prijzen die de concurrenten vragen voor ertsen van buiten de Gemeenschap —, het niet verplicht is voorrang te geven aan de afzet van de communautaire produktie, want zoals reeds aangetoond (zie r. o. 61 en 62 supra), is de bij het Verdrag ingevoerde voorzieningsregeling niet gebaseerd op het beginsel van communautaire preferentie ten gunste van de producenten. Meer in het bijzonder kan het Agentschap zijn uitsluitende rechten slechts uitoefenen om de afzet te verzekeren van het door een producent van de Gemeenschap aangeboden natuurlijk uranium, zodat deze in staat is zijn bedrijf op<?PAGE NO="I-1343"?> het grondgebied van de Gemeenschap voort te zetten, indien de uitoefening van die rechten verband houdt met de verwezenlijking van de doelstellingen van het Verdrag. Bij beslissingen op het gebied van het economisch, handels- en nucleair beleid beschikt het Agentschap in het kader van de uitoefening van zijn bevoegdheden over een ruime beoordelingsmarge. Onder deze omstandigheden dient de controle van het Gerecht in elk geval beperkt te blijven tot gevallen van kennelijk verkeerde beoordeling of van misbruik van bevoegdheid (zie, onder meer, arrest Hof van <DATE ISO="19941005">5 oktober 1994</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-280/93" YEAR="1994" PAGE.ECR="I-4973">C-280/93, Duitsland/Raad, Jurispr. 1994, blz. I-4973, r. o. 51 en 89-91</REF.DOC.ECR>).</TXT></NP><NP><NO.P>68.</NO.P><TXT>Ook de bepalingen van hoofdstuk VI, volgens welke in voorkomend geval kan worden afgeweken van het bij het Verdrag ingevoerde commerciële mechanisme van afweging van vraag en aanbod (zie r. o. 62-64 supra), voorzien enkel in een mogelijkheid voor het Agentschap en voor de Commissie of de Raad. Zo heeft het Agentschap, met name ter verzekering van een geografische spreiding van de bevoorradingsbronnen buiten de Gemeenschap, de discretionaire bevoegdheid om zich — door middel van zijn uitsluitend recht om contracten te sluiten voor de levering van ertsen en andere splijtstoffen, teneinde aldus, overeenkomstig de hem door het Verdrag opgedragen taak, de zekerheid van de voorziening te waarborgen met inachtneming van het beginsel van gelijke toegang tot de hulpbronnen— te verzetten tegen bepaalde uraniumimporten die voor die spreiding nadelig zouden zijn. Hetzelfde geldt voor de bevoegdheid van de Commissie bij de toepassing van artikel 72, tweede alinea, van het Verdrag, dat die instelling machtigt vcilighcidsvoorraden aan te leggen, waarvan de wijze van financiering door de Raad moet worden goedgekeurd. De Raad ten slotte is ingevolge artikel 69 van het Verdrag bevoegd prijzen vast te stellen, daarbij afwijkend van de bepalingen van artikel 67, bepalende dat de prijzen volgens commerciële beginselen worden vastgesteld na afweging van vraag en aanbod volgens de bepalingen van artikel 60.</TXT></NP><NP><NO.P>69.</NO.P><TXT>In het licht van deze juridische context moet worden vastgesteld, dat verzoekster in deze zaak geen enkele bijzondere omstandigheid heeft genoemd die, enerzijds, een juridisch bezwaar kan opleveren tegen de bevoorrading van de gebruikers van de Gemeenschap met ertsen van buiten de Gemeenschap en, anderzijds, het Agentschap ertoe kan verplichten om, gelet op de doelstellingen van het Verdrag, zijn optierecht uit te oefenen ten aanzien van verzoeksters produktio. Waar het Agentschap en de Commissie tot het oordeel zijn gekomen, dat de door ENU gestelde bedreiging van de verdere exploitatie van haar natuurlijkuraniummijnen, waarvan de produktio ongeveer 1,5 % van het verbruik in de Gemeenschap vertegenwoordigt, de zekerheid van een regelmatige en billijke voorziening van de gebruikers van de Gemeenschap niet in gevaar brengt, hebben zij de grenzen van hun beoordelingsvrijheid niet overschreden.</TXT></NP><P>(...)</P><NP><NO.P>71.</NO.P><TXT>Onder deze omstandigheden, en zonder dat behoeft te worden beslist over de regelmatigheid van de vereenvoudigde procedure<?PAGE NO="I-1344"?> van afweging van vraag en aanbod, ingevoerd bij artikel 5 bis van de verordening, kan liet Gerecht slechts vaststellen, dat de afwijzing door de Commissie van het verzoek van ENU, ertoe strekkende dat het Agentschap gebruik zou maken van zijn optierecht en van zijn uitsluitend recht om contracten voor de levering van ertsen te sluiten, om aldus de afzet van verzoeksters uraniumproduktie te verzekeren, gelet op de in het Verdrag neergelegde voorzieningsregeling, geen enkele onregelmatigheid vertoont.<QUOT.END ID="QE0060" REF.START="QS0060" CODE="201D"/></TXT></NP></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>21.</NO.P><TXT>Het Gerecht wees ENU's verzoek om nietigverklaring van de beschikking ook af voor zover daarin het verzoek om uitvoering van het <QUOT.START ID="QS0067" REF.END="QE0067" CODE="201E"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0067" REF.START="QS0067" CODE="201D"/> werd verworpen. Het overwoog dienaangaande in hoofdzaak het volgende:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><NP><NO.P><QUOT.START ID="QS0068" REF.END="QE0068" CODE="201E"/>82.</NO.P><TXT>Verzoeksters betoog over het dwingende karakter van het <QUOT.START ID="QS0069" REF.END="QE0069" CODE="201A"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0069" REF.START="QS0069" CODE="2019"/> kan niet worden aanvaard. Om te beginnen zij opgemerkt, dat de brief van Cardoso e Cunha van <DATE ISO="19891208">8 december 1989</DATE> in geen geval kan worden geacht te verwijzen naar een tot het Agentschap gerichte richtlijn. Formeel gezien geeft de brief slechts aan, in welke richting het bevoegde Commissielid in het kader van zijn bevoegdheden de actie van het Agentschap wil sturen. Het gaat dus om een mededeling met een beleidskarakter, ter inleiding van onderhandelingen die eventueel kunnen uitmonden in verplichtingen voor de ondernemingen. De brief verwijst dus niet naar een richtlijn die de Commissie als college, op basis van artikel 53, eerste alinea, van het Verdrag, reeds zou hebben vastgesteld. Maar ook door zijn materiële inhoud kan het verzoek aan het Agentschap geen dwingend karakter verlenen aan het <QUOT.START ID="QS0070" REF.END="QE0070" CODE="201A"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0070" REF.START="QS0070" CODE="2019"/>. De auteur van de brief deelt slechts mee, dat hij <QUOT.START ID="QS0071" REF.END="QE0071" CODE="201A"/>het Agentschap heeft uitgenodigd over te gaan tot de fase van de concrete verwezenlijking van de hiertoe ingediende acticvoorstellen<QUOT.END ID="QE0071" REF.START="QS0071" CODE="2019"/> en de brief bevat geen enkele aanwijzing over het al dan niet bindende karakter van de voorgestelde oplossingen. Deze uitlegging wordt bevestigd door de formulering van het <QUOT.START ID="QS0072" REF.END="QE0072" CODE="201A"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0072" REF.START="QS0072" CODE="2019"/>, dat een geheel is van niet-bindende voorstellen, hetgeen onder meer blijkt uit het gebruik van de voorwaardelijke wijs (...) Het lag dus niet in de bedoeling van het bevoegde lid van de Commissie, aan de in het <QUOT.START ID="QS0073" REF.END="QE0073" CODE="201A"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0073" REF.START="QS0073" CODE="2019"/> voorgestelde oplossingen een bindend karakter te geven.<QUOT.END ID="QE0068" REF.START="QS0068" CODE="201D"/></TXT></NP></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>22.</NO.P><TXT>In het licht daarvan wees het Gerecht de schadevordering aldus af:</TXT><P><QUOT.START ID="QS0074" REF.END="QE0074" CODE="201E"/>Aangezien de handelwijze die het Agentschap in deze zaak wordt verweten, en de weigering van de Commissie om te voldoen aan de verzoeken van ENU geen enkele onregelmatigheid vertonen, gelijk eerder in dit arrest reeds is vastgesteld, moet de schadevordering in elk geval ongegrond worden verklaard, zonder dat behoeft te worden beslist over de ontvankelijkheid ervan.<QUOT.END ID="QE0074" REF.START="QS0074" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0014" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>R. o. 91.</P></NOTE></P></NP></GR.SEQ><?PAGE NO="I-1345"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>III —</NO.P><TXT>Standpunt</TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>De hogere voorziening tegen de verwerping van het beroep tot nietigverklaring</TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>i)</NO.P><TXT>De -weigering van de Commissie om het Agentschap te gelasten <QUOT.START ID="QS0075" REF.END="QE0075" CODE="201E"/>het stelsel van hoofdstuk 6 van het Verdrag te herstellen<QUOT.END ID="QE0075" REF.START="QS0075" CODE="201D"/></TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>23.</NO.P><TXT>In hogere voorziening stelt ENU, dat het Gerecht geen onderscheid heeft gemaakt tussen het voorwerp van haar twee beroepen tegen de Commissie; ten gevolge daarvan heeft het Gerecht het beroep tot nietigverklaring verworpen om redenen die enkel relevant zijn voor haar schadevordering. ENU stelt, dat het eerste beroep strekt tot nietigverklaring van de beschikking van de Commissie tot afwijzing van ENU's verzoek om het Agentschap te gelasten, de reguliere werking van de in hoofdstuk 6 van het Verdrag bedoelde instrumenten te herstellen en een <QUOT.START ID="QS0076" REF.END="QE0076" CODE="201E"/>speciaal onderdeel<QUOT.END ID="QE0076" REF.START="QS0076" CODE="201D"/> te ontwikkelen voor de onverwijlde oplossing van het probleem van de afzet van uranium door ENU. Haars inziens was zij als marktdeelnemer in de gemeenschappelijke markt voor kernmateriaal gerechtigd te verzoeken, dat het Agentschap en de Commissie de toepassing van de verdragsrcgcls garanderen. Het was daarom onnodig, dat het Gerecht onderzocht of het Verdrag de afzet van ENU's uraniumproductie garandeerde of het Agentschap en/of de Commissie verplichtte de afzet van die productie te garanderen.</TXT></NP><NP><NO.P>24.</NO.P><TXT>Vervolgens wijst ENU op de onderwerpen die het Gerecht volgens haar had moeten onderzoeken, en zet zij uiteen, hoe de producenten van de Gemeenschap (ENU uitgezonderd) en de gebruikers, de Lid-Staten, het Agentschap en de Commissie hoofdstuk 6 van het Verdrag niet hebben toegepast. Voorts stelt zij, zoals zij voor het Gerecht reeds deed, dat de verordening van het Agentschap van 1960, zoals gewijzigd in 1975, indruist tegen hoofdstuk 6 van het Verdrag, en dat door de weigering van de Commissie om het Agentschap te gelasten het <QUOT.START ID="QS0077" REF.END="QE0077" CODE="201E"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0077" REF.START="QS0077" CODE="201D"/> te ontwikkelen, het gewettigd vertrouwen en de goede trouw van ENU zijn geschonden alsmede de verplichting van het Agentschap en de Commissie om te zorgen voor ruime afzetmogelijkheden voor de uraniumproductie van de Gemeenschap.</TXT></NP><NP><NO.P>25.</NO.P><TXT>De door ENU gewraakte benadering van het Gerecht wordt in rechtsoverweging 20 van het arrest als volgt geformuleerd:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0078" REF.END="QE0078" CODE="201E"/>Verzoekster vordert nietigverklaring van de beschikking, voor zover daarin de verzoeken die zij in haar brief van <DATE ISO="19901221">21 december 1990</DATE> (...) op basis van artikel 53, tweede alinea, EGA-Verdrag had geformuleerd om een oplossing te vinden voor het probleem van de afzet van haar uraniumproduktic, zijn afgewezen. Voor het onderzoek van het onderhavige beroep kunnen deze verzoeken als volgt worden ingedeeld. Teneinde het<?PAGE NO="I-1346"?> Agentschap ertoe te bewegen overeenkomstig de bepalingen van het EGA-Verdrag zijn optierecht op deze produktie (van ENU) uit te oefenen en gebruik te maken van zijn uitsluitend recht om contracten te sluiten voor de levering van ertsen, verzocht ENU de Commissie in wezen, het Agentschap te gelasten de normale werking te herstellen van het stelsel van hoofdstuk VI van het Verdrag, en op grond van diezelfde bepalingen een einde te maken aan de vrije bevoorrading van de gebruikers van de Gemeenschap op de buitenlandse markt terwijl de produktie van ENU tegen een redelijke prijs beschikbaar is (A). Teneinde het urgente probleem van de afzet van haar uraniumvoorraad op te lossen, verzocht belanghebbende de Commissie voorts, het Agentschap te gelasten het <QUOT.START ID="QS0079" REF.END="QE0079" CODE="201A"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0079" REF.START="QS0079" CODE="2019"/> van zijn voorzieningsbeleid betreffende het Portugese uranium toe te passen (...) (B).<QUOT.END ID="QE0078" REF.START="QS0078" CODE="201D"/></P></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>26.</NO.P><TXT>Het Gerecht ging er dus van uit, dat alle verzoeken in ENU's brief van <DATE ISO="19901221">21 december 1990</DATE> naar behoren waren ingediend op grond van artikel 53, tweede alinea, van het Verdrag, en dat de beschikking waarbij die verzoeken werden verworpen, moest worden behandeld als een reeks afzonderlijke beschikkingen, die voor de beslechting van het beroep tot nietigverklaring bij het Gerecht waren gegroepeerd. Blijkens de tekst van de litigieuze beschikking werd ieder verzoek afzonderlijk onderzocht in een hoofdstuk getiteld <QUOT.START ID="QS0080" REF.END="QE0080" CODE="201E"/>Juridische beoordeling<QUOT.END ID="QE0080" REF.START="QS0080" CODE="201D"/>, waaraan de opmerking vooraf ging, dat de Commissie krachtens artikel 149 van het Verdrag de maatregelen dient te treffen <QUOT.START ID="QS0081" REF.END="QE0081" CODE="201E"/>welke nodig zijn ter uitvoering van het arrest van het Hof van Justitie<QUOT.END ID="QE0081" REF.START="QS0081" CODE="201D"/>. Waar het dispositief van de litigieuze beschikking de verzoeken afwijst zonder ze te onderscheiden, volgt daaruit mijns inziens niet noodzakelijkerwijs, dat de afwijzing van elk afzonderlijk verzoek door de Commissie moet worden behandeld als zou het hier gaan om verschillende afzonderlijke beschikkingen, die alle vatbaar zijn voor rechterlijke toetsing in het kader van een beroep tot nietigverklaring. Sommige aspecten van de beschikking kunnen betrekking hebben op onderwerpen die naar behoren krachtens artikel 53, tweede alinea, aan de Commissie zijn voorgelegd, en andere niet.</TXT></NP><NP><NO.P>27.</NO.P><TXT>Alvorens ik deze voorafgaande vraag over de strekking van de litigieuze beschikking onderzoek, moet ik evenwel nagaan, of het Hof bevoegd is om in hogere voorziening de gedeeltelijke niet-ontvankelijkheid van het oorspronkelijke beroep op te werpen, wanneer dat voor het Gerecht van eerste aanleg niet is gebeurd; die vraag rijst hier in verband met het verzoek van ENU, dat de Commissie het Agentschap gelast, <QUOT.START ID="QS0082" REF.END="QE0082" CODE="201E"/>de werking van hoofdstuk 6 te herstellen<QUOT.END ID="QE0082" REF.START="QS0082" CODE="201D"/>. Krachtens artikel 52 van 's Hofs Statuut-EGA kan hogere voorziening alleen gebaseerd zijn op <QUOT.START ID="QS0083" REF.END="QE0083" CODE="201E"/>middelen ontleend aan onbevoegdheid van het Gerecht, onregelmatigheden in de procedure voor het Gerecht, waardoor aan de belangen van de verzoekende partij afbreuk is gedaan, dan wel schending van het Gemeenschapsrecht door het Gerecht<QUOT.END ID="QE0083" REF.START="QS0083" CODE="201D"/>, terwijl in artikel 113, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof is bepaald, dat in hogere voorziening het voorwerp van het geding voor het Gerecht niet mag worden gewijzigd. In het arrest Brazzelli Lualdi e. a.<NOTE NOTE.ID="E0015" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arrest van <DATE ISO="19940601">1 juni 1994</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-136/92 P" YEAR="1994" PAGE.ECR="I-1981">C-136/92 P, Jurispr. 1994, blz. I-1981, r. o. 59</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> overwoog het Hof het volgende: <QUOT.START ID="QS0084" REF.END="QE0084" CODE="201E"/>Zou het een partij worden toegestaan om een middel dat zij niet voor het Gerecht heeft aangevoerd, voor het eerst voor het Hof aan te voeren, dan zou haar in feite worden toegestaan om bij het Hof,<?PAGE NO="I-1347"?> waarvan de bevoegdheid inzake hogere voorziening beperkt is, een geschil aanhangig te maken dat een ruimere strekking heeft dan het geschil waarvan het Gerecht kennis heeft genomen. In hogere voorziening is het Hof dus enkel bevoegd om te oordelen over de rechtsbeslissing die is gegeven ten aanzien van de middelen die voor de rechters in eerste aanleg zijn bepleit.<QUOT.END ID="QE0084" REF.START="QS0084" CODE="201D"/></TXT></NP><NP><NO.P>28.</NO.P><TXT>Mijns inziens moet op dit algemene beginsel een uitzondering worden gemaakt wanneer de bevoegdheid van het Hof aan de orde is; zoals ik al zei, is onbevoegdheid van het Gerecht het eerste middel op grond waarvan bij het Hof hogere voorziening kan worden ingesteld. Ofschoon artikel 113, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof de Commissie belet, in hogere voorziening de ontvankelijkheid van dit onderdeel van het oorspronkelijke beroep te betwisten, belet die bepaling niet, dat het Hof overeenkomstig artikel 92, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering ambtshalve dit middel in behandeling neemt.</TXT></NP><NP><NO.P>29.</NO.P><TXT>In het arrest Amylum<NOTE NOTE.ID="E0016" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arrest van <DATE ISO="19820930">30 september 1982</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="108/81" YEAR="1982" PAGE.ECR="3107">108/81, Jurispr. 1982, blz. 3107, r. o. 28</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> onderzocht het Hof het middel dat de Raad niet bevoegd was om de in geding zijnde verordening vast te stellen, ofschoon dat middel tardici was: <QUOT.START ID="QS0085" REF.END="QE0085" CODE="201E"/>Omdat in het middel evenwel de bevoegdheid van de auteur der bestreden handeling in geding is, meent het Hof zich te moeten uitspreken over de redenen waarom de Raad bevoegd was<QUOT.END ID="QE0085" REF.START="QS0085" CODE="201D"/> om die handeling vast te stellen. In casu is de <QUOT.START ID="QS0086" REF.END="QE0086" CODE="201E"/>bestreden handeling<QUOT.END ID="QE0086" REF.START="QS0086" CODE="201D"/> het arrest van het Gerecht. In mijn conclusie in de zaak Commissie/Frankrijk<NOTE NOTE.ID="E0017" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arrest van <DATE ISO="19960307">7 maart 1996</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-334/94" YEAR="1996" PAGE.ECR="I-1307">C-334/94, Jurispr. 1996, blz. I-1307, punt 12</REF.DOC.ECR> van de conclusie, en de in voetnoot 15 aangehaalde rechtspraak.</P></NOTE> stelde ik, <QUOT.START ID="QS0087" REF.END="QE0087" CODE="201E"/>dat vragen betreffende de bevoegdheid van het Hof van openbare orde zijn en ambtshalve <HT TYPE="ITALIC">moeten</HT> worden opgeworpen<QUOT.END ID="QE0087" REF.START="QS0087" CODE="201D"/>. Het komt mij voor, dat dit beginsel ook geldt voor de bevoegdheid van het Hof in hogere voorziening; de omstandigheid dat het Gerecht zich heeft uitgesproken over een vraag — de geldigheid van de weigering van de Commissie om het Agentschap te gelasten <QUOT.START ID="QS0088" REF.END="QE0088" CODE="201E"/>de normale werking te herstellen van het stelsel van hoofdstuk VI van het Verdrag<QUOT.END ID="QE0088" REF.START="QS0088" CODE="201D"/> — die niet-ontvankelijk had moeten worden verklaard, kan niet tot gevolg hebben, dat het Hof bevoegd is om daarover in hogere voorziening uitspraak te doen. In de zaak Rendo e. a.<NOTE NOTE.ID="E0018" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arrest van <DATE ISO="19951019">19 oktober 1995</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-19/93 P" YEAR="1995" PAGE.ECR="I-3319">C-19/93 P, Jurispr. 1995, blz. I-3319, r. o. 13</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> wierp het Hof ambtshalve op, dat de requirant geen procesbelang meer had bij het instellen of voortzetten van een hogere voorziening, wanneer door een later feit het arrest niet langer nadelig was voor de requirant. Ofschoon in die zaak de ontvankelijkheid van de voor het Gerecht aangevoerde middelen niet was betwist, blijkt uit dat arrest, dat het Hof zijn eigen bevoegdheid in hogere voorziening ambtshalve kan en moet onderzoeken.</TXT></NP><NP><NO.P>30.</NO.P><TXT>In verband met beroepen tot nietigverklaring is het vaste rechtspraak van het Hof, dat <QUOT.START ID="QS0089" REF.END="QE0089" CODE="201E"/>een afwijzend besluit van de Commissie moet worden beoordeeld aan de hand van de aard van het verzoek waarop het een<?PAGE NO="I-1348"?> antwoord vormt<QUOT.END ID="QE0089" REF.START="QS0089" CODE="201D"/>.<NOTE NOTE.ID="E0019" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arrest van <DATE ISO="19921124">24 november 1992</DATE>, gevoegde zaken <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-15/91+C-108/91" YEAR="1992" PAGE.ECR="I-6061">C-15/91 en C-108/91, Buckl e. a., Jurispr. 1992, blz. I-6061, r. o. 22</REF.DOC.ECR>; zie ook arrest van <DATE ISO="19720308">8 maart 1972</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="42/71" YEAR="1972" PAGE.ECR="105">42/71, Nordgetreide, Jurispr. 1972, blz. 105, r. o. 5</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> Artikel 53, eerste alinea, van het Verdrag omschrijft de ruime bevoegdheid van de Commissie om toezicht te houden op de activiteiten van het Agentschap. De tweede alinea is beperkter; zij machtigt partijen op de markt voor kernmateriaal om aan de Commissie bepaalde handelingen van het Agentschap voor te leggen, namelijk die welke het <QUOT.START ID="QS0090" REF.END="QE0090" CODE="201E"/>veracht in de uitoefening van zijn optierecht of van zijn uitsluitend recht om leveringscontracten te sluiten<QUOT.END ID="QE0090" REF.START="QS0090" CODE="201D"/>. Daaruit volgt, dat enkel de uitoefening van die rechten door het Agentschap, of de weigering om die rechten uit te oefenen, binnen de werkingssfeer van die bepaling vallen. Zo de Commissie de klacht van de betrokkene aanvaardt, zal zij het Agentschap op grond van de eerste alinea richtlijnen geven; wijst zij de klacht af, dan zal zij de betrokkene een dienovereenkomstige beschikking doen toekomen. Tegen een dergelijke afwijzingsbeschikking kon op het betrokken tijdstip bij het Hof worden opgekomen onder de voorwaarden gesteld in artikel 146, tweede alinea, van het Verdrag, dat identiek was aan artikel 173, tweede alinea, EEG-Verdrag.<NOTE NOTE.ID="E0020" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Thans staan de relevante bepalingen in artikel 146, vierde alinea, van het Verdrag en artikel 173, vierde alinea, EG-Verdrag.</P></NOTE></TXT></NP><NP><NO.P>31.</NO.P><TXT>In haar afwijzende beschikking kan de Commissie zowel een standpunt innemen over de rechtmatigheid van de uitoefening van het optierecht van het Agentschap en zijn recht om leveringscontracten te sluiten, als over meer algemene beleidsvragen. Een beschikking van de Commissie waarbij een klacht op grond van artikel 53, tweede alinea, wordt afgewezen, kan dus onderdelen bevatten die in beginsel geen invloed hebben op de rechtspositie van de klager. Een op die bepaling gebaseerde beschikking van de Commissie kan mijns inziens in een beroep tot nietigverklaring krachtens het Verdrag niet op grond van die elementen worden aangevochten; anders zou aan de marktpartijen in feite een ruimer recht op rechterlijke toetsing worden toegekend dan waarin artikel 146 van het Verdrag voorziet.</TXT></NP><NP><NO.P>32.</NO.P><TXT>Volgens mij lag die benadering ten grondslag aan de conclusie van de advocaat-generaal en het arrest van het Hof in zaak C-107/91 tussen dezelfde partijen. Die zaak was aanhangig gemaakt omdat de Commissie geen beschikking had gegeven in antwoord op de brief van <DATE ISO="19901221">21 december 1990</DATE> die thans aan de orde is. Nadat hij het voorwerp van dat beroep op dezelfde wijze had omschreven als ENU in deze zaak, namelijk het nalaten van de Commissie om het Agentschap te gelasten hoofdstuk 6 van het Verdrag na te leven en het <QUOT.START ID="QS0091" REF.END="QE0091" CODE="201E"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0091" REF.START="QS0091" CODE="201D"/> te verwezenlijken, stelde advocaat-generaal Gulmann het volgende:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0092" REF.END="QE0092" CODE="201E"/>Uit [artikel 53, tweede alinea] (...) vloeit (...) voort, dat belanghebbenden enkel concrete handelingen van het Agentschap aan de Commissie kunnen voorleggen en dan nog<?PAGE NO="I-1349"?> alleen die welke betrekking hebben op het door het Verdrag toegekende optierecht en het uitsluitend recht om contracten te sluiten.</P><P>(...)</P><P>Naar mijn mening is het voorzicningsbclcid van het Agentschap in het algemeen geen concrete handeling die krachtens artikel 53, tweede alinea, aan de Commissie kan worden voorgelegd. Natuurlijk wenst ENU door een wijziging van het voorzicningsbclcid van het Agentschap te bereiken, dat dit op een gegeven moment zijn optierecht gebruikt om het uranium van ENU te kopen, maar ENU heeft nu juist niet gesteld, dat het Agentschap inbreuk heeft gemaakt op een concrete verplichting om zijn opticrecht uit te oefenen.<QUOT.END ID="QE0092" REF.START="QS0092" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0021" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zaak C-107/91, punt 12 van de conclusie.</P></NOTE></P></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>33.</NO.P><TXT>Het Hof heeft zich ook de moeite getroost om de voorwaarden te omschrijven waaronder ENU overeenkomstig artikel 53, tweede alinea, een verzoek kon indienen. Bij het onderzoek van het betoog van de Commissie, dat ENU geen procesbevoegdheid uit hoofde van artikel 148 van het Verdrag had, overwoog het Plof, <QUOT.START ID="QS0093" REF.END="QE0093" CODE="201E"/>dat de beschikking waarom ENU heeft verzocht, tot doel moest hebben een oplossing aan te dragen voor het concrete probleem dat zij aan het Agentschap en de Commissie had voorgelegd. (...) Een dergelijke beschikking [van de Commissie], ook al was zij tot het Agentschap gericht, <HT TYPE="ITALIC">zou verzoekster dus rechtstreeks en individueel hebben geraakt<QUOT.END ID="QE0093" REF.START="QS0093" CODE="201D"/>.</HT><NOTE NOTE.ID="E0022" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>R. o. 16 en 17; cursivering van mij.</P></NOTE> Voorts overwoog het Hof, dat slechts voor zover de Commissie <QUOT.START ID="QS0094" REF.END="QE0094" CODE="201E"/>formeel wordt verzocht, het Agentschap met name te gelasten een <QUOT.START ID="QS0095" REF.END="QE0095" CODE="201A"/>speciaal onderdeel<QUOT.END ID="QE0095" REF.START="QS0095" CODE="2019"/> te ontwikkelen voor de onverwijlde oplossing van het probleem van ENU's uraniumafzet<QUOT.END ID="QE0094" REF.START="QS0094" CODE="201D"/>, het verzoek binnen de werkingssfeer van artikel 53, tweede alinea, van het Verdrag viel.<NOTE NOTE.ID="E0023" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>R. o. 34.</P></NOTE> Derhalve was het beroep van ENU betreffende het nalaten van de Commissie slechts ontvankelijk voor zover het betrekking had op <QUOT.START ID="QS0096" REF.END="QE0096" CODE="201E"/>de stilzwijgende weigering van het Agentschap om met betrekking tot de uraniumproduktic van verzoekster gebruik te maken van zijn optie-recht<QUOT.END ID="QE0096" REF.START="QS0096" CODE="201D"/>.<NOTE NOTE.ID="E0024" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>L. e.</P></NOTE></TXT></NP><NP><NO.P>34.</NO.P><TXT>Daarentegen stelde het Hof uitdrukkelijk, dat de <QUOT.START ID="QS0097" REF.END="QE0097" CODE="201E"/>verzoeken betreffende het beleid dat het Agentschap zou moeten voeren<QUOT.END ID="QE0097" REF.START="QS0097" CODE="201D"/>, waaronder het verzoek betreffende de toepassing van hoofdstuk 6 van het Verdrag, <QUOT.START ID="QS0098" REF.END="QE0098" CODE="201E"/>en betreffende (...) het bedrag van de schadevergoeding<QUOT.END ID="QE0098" REF.START="QS0098" CODE="201D"/> buiten het kader van die bepaling vallen.<NOTE NOTE.ID="E0025" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>R. o. 33.</P></NOTE> Ofschoon niet beslissend, is het opmerkelijk dat in rechtsoverweging 38 en het dictum van het arrest in de beschikbare talen<NOTE NOTE.ID="E0026" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Behalve in de Griekse tekst, waarin in r. o. 38 het woord <QUOT.START ID="QS0099" REF.END="QE0099" CODE="201E"/>αιτήματος<QUOT.END ID="QE0099" REF.START="QS0099" CODE="201D"/> en in het dictum het woord <QUOT.START ID="QS1000" REF.END="QE1000" CODE="201E"/>αιτήσεωεως<QUOT.END ID="QE1000" REF.START="QS1000" CODE="201D"/> wordt gebruikt.</P></NOTE> sprake is van het nalaten van de Commissie om een beschikking te geven op één <HT TYPE="ITALIC">verzoek,</HT> hoewel ENU's brief van <DATE ISO="19901221">21 december 1990</DATE> ontegenzeglijk verschillende verzoeken inhield.</TXT></NP><?PAGE NO="I-1350"?><NP><NO.P>35.</NO.P><TXT>Daardoor verwierp het Hof impliciet ENU's betoog in deze zaak, dat zij als deelnemer op de markt voor kernmateriaal voldoende bevoegdheid heeft om de gestelde niet-toepassing van hoofdstuk 6 door het Agentschap en de Commissie aan te vechten, ongeacht of de afwijzing van haar verzoek door de Commissie haar rechtspositie heeft aangetast. Aan de weigering van het Hof om artikel 53, tweede alinea, van het Verdrag ruimer uit te leggen, ligt de bekende gedachte ten grondslag, dat als voor een beroep tot nietigverklaring vatbare handelingen of besluiten enkel zijn te beschouwen <QUOT.START ID="QS0101" REF.END="QE0101" CODE="201E"/>maatregelen die bindende rechtsgevolgen in het leven roepen welke de belangen van de verzoeker kunnen aantasten doordat zij diens rechtspositie aanmerkelijk wijzigen<QUOT.END ID="QE0101" REF.START="QS0101" CODE="201D"/>.<NOTE NOTE.ID="E0027" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Beschikking van <DATE ISO="19910613">13 juni 1991</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-50/90" YEAR="1991" PAGE.ECR="I-2917">C-50/90, Sunzcst, Jurispr. 1991, blz. I-2917, r. o. 12</REF.DOC.ECR>, met verwijzing naar arrest van <DATE ISO="19811111">11 november 1981</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="60/81" YEAR="1981" PAGE.ECR="2639">60/81, IBM, Jurispr. 1981, blz. 2639</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE></TXT></NP><NP><NO.P>36.</NO.P><TXT>De beschikking waartegen in deze zaak wordt opgekomen, noemt uitdrukkelijk artikel 53, tweede alinea, van het Verdrag als rechtsgrondslag, en de Commissie kon ter uitvoering van het arrest van het Hof in zaak C-107/91 slechts antwoorden op het deel van ENU's brief van <DATE ISO="19901221">21 december 1990</DATE>, dat betrekking had op de weigering van het Agentschap om zijn optierecht ten aanzien van de uraniumproductie van ENU uit te oefenen. Dat de Commissie antwoord gaf op elk van de verzoeken van ENU, is in de gegeven omstandigheden wellicht begrijpelijk, gelet op de uitvoerige argumenten en de zowel door de Commissie als het Agentschap geuite bereidheid om ENU bij de afzet van haar onverkocht gebleven uraniumconcentraat bij te staan. Daarom is in artikel 1 van het dispositief van de litigieuze beschikking, anders dan in het arrest van het Hof in zaak C-107/91, niet sprake van één verzoek, maar van verschillende verzoeken.<NOTE NOTE.ID="E0028" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Het dispositief van de Portugese tekst van de beschikking gebruikt de woorden <QUOT.START ID="QS0102" REF.END="QE0102" CODE="201E"/>os pedidos<QUOT.END ID="QE0102" REF.START="QS0102" CODE="201D"/>.</P></NOTE></TXT></NP><NP><NO.P>37.</NO.P><TXT>Ondanks de bewoordingen van artikel 1 van het dispositief van de beschikking, meen ik, dat de <QUOT.START ID="QS0103" REF.END="QE0103" CODE="201E"/>Juridische beoordeling<QUOT.END ID="QE0103" REF.START="QS0103" CODE="201D"/> van de litigieuze beschikking moet worden gezien als een motivering, die niet in haar geheel een integrerend en voor toetsing vatbaar onderdeel is van de beschikking die de Commissie krachtens artikel 53, tweede alinea, van het Verdrag heeft gegeven. In dit opzicht ben ik het eens met de conclusie die het Gerecht in het arrest NBV en NVB<NOTE NOTE.ID="E0029" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arrest van <DATE ISO="19920917">17 september 1992</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="T-138/89" YEAR="1992" PAGE.ECR="II-2181">T-138/89, Jurispr. 1992, blz. II-2181, r. o. 31</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> heeft getrokken uit het arrest IBM: <QUOT.START ID="QS0104" REF.END="QE0104" CODE="201E"/>op welke overwegingen een (...) handeling ook moge berusten, alleen het dispositief kan rechtsgevolgen hebben en derhalve bezwarend zijn [voor de verzoeker]. (...) [De motieven] zouden slechts aan de wettigheidscontrole van de communautaire rechter kunnen worden onderworpen indien zij, als motivering van een bezwarende handeling, noodzakelijk waren ter onderbouwing van het dispositief.<QUOT.END ID="QE0104" REF.START="QS0104" CODE="201D"/></TXT></NP><NP><NO.P>38.</NO.P><TXT>Gezien het voorgaande moet mijns inziens het dispositief van de litigieuze beschikking worden geacht enkel betrekking te hebben op de weigering van de Commissie<?PAGE NO="I-1351"?> om het Agentschap te gelasten een <QUOT.START ID="QS0105" REF.END="QE0105" CODE="201E"/>speciaal onderdeel<QUOT.END ID="QE0105" REF.START="QS0105" CODE="201D"/> te ontwikkelen, om de door het Hof in zaak C-107/91 genoemde redenen, namelijk het verband met de uitoefening van het optierecht door het Agentschap. ENU's betoog betreffende de weigering van de Commissie om het Agentschap te gelasten het <QUOT.START ID="QS0106" REF.END="QE0106" CODE="201E"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0106" REF.START="QS0106" CODE="201D"/> te ontwikkelen, wordt hierna besproken (zie punt ii).</TXT></NP><NP><NO.P>39.</NO.P><TXT>Derhalve geef ik het Hof in overweging, het deel van de hogere voorziening dat betrekking heeft op de verwerping door het Gerecht van ENU's beroep tot nietigverklaring van de litigieuze beschikking, voor zover het de weigering van de Commissie betreft om het Agentschap te gelasten hoofdstuk 6 van het Verdrag toe te passen, met inbegrip van de gestelde onrechtmatigheid van de verordening van het Agentschap, nietontvankclijk te verklaren. Hoewel mijn conclusie steunt op een andere grond dan die waarop het Gerecht zijn arrest heeft gebaseerd<NOTE NOTE.ID="E0030" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zie in da verband arrest van <DATE ISO="19960111">11 januari 1996</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-480/93 P" YEAR="1996" PAGE.ECR="I-1">C-480/93 P, Zunis Holding e. a., Jurispr. 1996, blz. I-1, r. o. 15</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, was de uitlegging van de strekking van artikel 53, tweede alinea, van het Verdrag door het Hof in zaak C-107/91 duidelijk en kennelijk relevant voor de onderhavige zaak, zodat zij moet worden gevolgd.</TXT></NP><NP><NO.P>40.</NO.P><TXT>Voor het geval het Hof deze aanbeveling niet mocht volgen, is het wellicht nuttig de gegrondheid te onderzoeken van ENU's beroep tegen de afwijzing door de Commissie van haar verzoek inzake hoofdstuk 6 van het Verdrag. Het leeuwendeel van haar desbetreffende betoog strekt ertoe aan te tonen, dat de regeling van hoofdstuk 6 niet wordt nageleefd, en dat de verordening van het Agentschap van 1960, zoals gewijzigd in 1975, onverenigbaar is met het Verdrag. Concluderend stelt ENU in dit verband, dat de gestelde systematische inbreuk op artikel 66 van het Verdrag <QUOT.START ID="QS0107" REF.END="QE0107" CODE="201E"/>fundamenteel is voor de beslechting van het geschil<QUOT.END ID="QE0107" REF.START="QS0107" CODE="201D"/>. Volgens deze opvatting worden ENU's belangen niet geschaad doordat producenten en gebruikers rechtstreeks contracten sluiten, daar dit haar niet belet haar productie te verkopen op de markt van de Gemeenschap, waar de vraag slechts voor 25 % door in de Gemeenschap geproduceerd uranium wordt gedekt. ENU's belangen worden daarentegen geschaad doordat kernmateriaal — in strijd met artikel 66 — vrijelijk van buiten de Gemeenschap wordt ingevoerd, doordat zulks de afzet van haar productie belemmert. Die opvatting werd ter terechtzitting bevestigd doordat de gemachtigde van ENU erkende, dat zij haar productie slechts zou kunnen afzetten indien artikel 60 werd toegepast samen met artikel 66, met een daaruit volgend effectief verbod om uranium in te voeren wanneer een communautaire productie beschikbaar is.</TXT></NP><NP><NO.P>41.</NO.P><TXT>ENU stelt, dat artikel 60 slechts van toepassing is op <HT TYPE="ITALIC">bestellingen</HT> van kernmateriaal van buiten de Gemeenschap door gebruikers uit de Gemeenschap, maar niet op <HT TYPE="ITALIC">leveringen</HT> daarvan. Volgens haar is artikel 60 enkel van toepassing op aanbiedingen en bestellingen van producenten en gebruikers in de Gemeenschap, en worden slechts deze aanbiedingen en bestellingen volgens die bepaling tegen elkaar afgewogen. Artikel 60 kan uiteraard niet worden toegepast op aanbiedingen van producenten uit derde landen in<?PAGE NO="I-1352"?> het kader van hoofdstuk 6, dat enkel verbindend is voor marktdeelnemers uit de Gemeenschap. Wanneer de productie in de Gemeenschap niet volstaat om aan de vraag van de gebruikers in de Gemeenschap te voldoen en de beschikbare productie (van de Gemeenschap) naar evenredigheid is verdeeld, kan en moet het Agentschap krachtens artikel 61 overgaan tot de invoer van kernmateriaal overeenkomstig artikel 64; dit ingevoerde materiaal concurreert evenwel niet met de productie van de Gemeenschap. Artikel 65 moet derhalve aldus worden uitgelegd, dat op ingevoerd uranium slechts die bepalingen van artikel 60 toepasselijk zijn die betrekking hebben op bestellingen van gebruikers en de levering van materiaal, namelijk de eerste, de vierde en de vijfde alinea. De andere alinea's, die de aanbiedingen van producenten uit de Gemeenschap en de afweging van vraag en aanbod betreffen, kunnen niet worden toegepast op kernmateriaal van buiten de Gemeenschap.</TXT></NP><NP><NO.P>42.</NO.P><TXT>Daaruit volgt, dat waar artikel 60 geen onderscheid maakt tussen bestellingen van gebruikers van producten uit de Gemeenschap en ingevoerde producten, het wel onderscheid maakt tussen aanbiedingen van producten uit de Gemeenschap en ingevoerde producten, daar bij de afweging enkel rekening wordt gehouden met de communautaire productie. Een en ander betekent, dat artikel 66 de rechtstreekse invoer van kernmateriaal van buiten de Gemeenschap door gebruikers verbiedt, behalve in het uitzonderlijke geval, dat de Commissie die invoer tijdelijk toelaat. In de onderhavige zaak is niet gesteld, dat het Agentschap zijn optierecht in alle omstandigheden moet uitoefenen, maar enkel wanneer de communautaire productie lager ligt dan het verbruik (hetgeen ontegenzeglijk het geval is).</TXT></NP><NP><NO.P>43.</NO.P><TXT>Ik ben het ermee eens, dat dit punt van fundamenteel belang is; zowel uit ENU's betoog in deze zaak als uit het bestreden arrest blijkt-duidelijk, dat haar beroep staat of valt met het bestaan van de gestelde communautaire preferentie en het daaruit voortvloeiende verbod om uranium van buiten de Gemeenschap in te voeren -wanneer de communautaire productie beschikbaar is tegen een <QUOT.START ID="QS0108" REF.END="QE0108" CODE="201E"/>redelijke<QUOT.END ID="QE0108" REF.START="QS0108" CODE="201D"/> prijs.</TXT></NP><NP><NO.P>44.</NO.P><TXT>ENU's betoog kan mij niet overtuigen. In de eerste plaats volgt uit het feit, dat producenten uit derde landen uiteraard niet kunnen worden <HT TYPE="ITALIC">verplicht</HT> om evenals de producenten in de Gemeenschap hun gehele productie aan het Agentschap aan te bieden, niet, dat artikel 60 niet van toepassing is op eventuele aanbiedingen van kernmateriaal van dergelijke producenten aan de communautaire gebruikers. In beginsel maakt artikel 65 artikel 60 in zijn <HT TYPE="ITALIC">geheel,</HT> en niet slechts op bepaalde onderdelen die het standpunt van ENU in casu staven, van toepassing op aanvragen van gebruikers om leveringen van buiten de Gemeenschap en op contracten tussen gebruikers en het Agentschap<?PAGE NO="I-1353"?> betreffende dergelijke leveringen. Het optierecht en het uitsluitend recht om contracten te sluiten over de productie van de Gemeenschap, en het uitsluitend recht om contracten te sluiten voor de invoer van kernmateriaal, zijn slechts middelen om hetzelfde doel te bereiken, namelijk het Agentschap in staat te stellen toezicht te houden op de <HT TYPE="ITALIC">gehele</HT> productie van kernmateriaal in de Gemeenschap en op het gebruik voor vreedzame doeleinden van <HT TYPE="ITALIC">alle</HT> kernmateriaal, ongeacht of het ingevoerd is. ENU heeft geen enkele reden aangevoerd waarom enigerlei bepaling van artikel 60, die van toepassing kan zijn op de aanvragen van de gebruikers en op de relevante contracten, niet zou gelden; bovendien zou het woord <QUOT.START ID="QS0109" REF.END="QE0109" CODE="201E"/>contracten<QUOT.END ID="QE0109" REF.START="QS0109" CODE="201D"/> in artikel 65, eerste alinea, overbodig zijn indien artikel 60 niet zou betekenen, dat de vraag in de Gemeenschap moet worden afgewogen tegen de invoer.</TXT></NP><NP><NO.P>45.</NO.P><TXT>Ik ben het in dit opzicht eens met het standpunt van advocaat-generaal Roemer in de zaak Commissie/Frankrijk, dat <QUOT.START ID="QS0110" REF.END="QE0110" CODE="201E"/>het systeem van artikel 60 (...) in hoofdzaak de afweging door het Voorzieningsagentschap van vraag en aanbod voor ertsen, grondstoffen, enzovoort, regelt<QUOT.END ID="QE0110" REF.START="QS0110" CODE="201D"/>.<NOTE NOTE.ID="E0031" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arrest van <DATE ISO="19711214">14 december 1971</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="7/71" YEAR="1971" PAGE.ECR="1003">7/71, Jurispr. 1971, blz. 1003</REF.DOC.ECR>; puin 4 van de conclusie, blz. 1030.</P></NOTE> In die redenering zou artikel 65 veel van zijn nuttig effect verliezen indien het aldus werd uitgelegd, dat het het Agentschap verplicht de volledige vraag van gebruikers in de Gemeenschap af te wegen tegen slechts een deel van het aanbod waartoe zij via het Agentschap toegang hebben. Bovendien stelt het feit dat artikel 60 de gebruikers verplicht bij hun aan het Agentschap meegedeelde behoeften de <QUOT.START ID="QS0111" REF.END="QE0111" CODE="201E"/>plaatsen van herkomst<QUOT.END ID="QE0111" REF.START="QS0111" CODE="201D"/> te vermelden, het Agentschap in staat gebruik te maken van de aan artikel 65, tweede alinea, ontleende bevoegdheid om de geografische oorsprong van de te leveren goederen te bepalen; uit de feiten die hebben geleid tot de zaak Kernkraftwerke Lippe-Ems<NOTE NOTE.ID="E0032" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Gevoegde zakenT-149/94 en T-181/94, nog aanhangig.</P></NOTE> blijkt, dat het Agentschap dit als een noodzakelijk element voor het beheer van het voorzieningsbeleid van de Gemeenschap beschouwt.</TXT></NP><NP><NO.P>46.</NO.P><TXT>Ik kan hier nog aan toevoegen, dat ENU's selectieve toepassing van artikel 60 op ingevoerde goederen zelfs bij een letterlijke uitlegging van die bepaling tot anomalieën zou leiden. Zo zou artikel 60, vierde alinea, die volgens ENU van toepassing is op de invoer, het Agentschap verplichten mee te delen onder welke voorwaarden het aan de bestellingen kan voldoen; nu de derde alinea volgens ENU niet toepasselijk is, zou het Agentschap evenwel geen bestellingen voor ingevoerd materiaal ontvangen hebben. Volgens ENU's uitlegging zouden potentiële gebruikers bovendien niet op de hoogte zijn gebracht van de aanbiedingen en van de omvang der aanvragen die het Agentschap voor ingevoerde goederen heeft ontvangen, hetgeen mij essentieel lijkt om de eerbiediging van het beginsel van gelijke toegang te waarborgen.</TXT></NP><NP><NO.P>47.</NO.P><TXT>Op basis van artikel 66 stelt ENU nog, dat de gebruikers in de Gemeenschap de communautaire productie slecht kunnen weigeren en daardoor rechtvaardigen dat<?PAGE NO="I-1354"?> het Agentschap materiaal van buiten de Gemeenschap invoert, wanneer de productie van de Gemeenschap wordt aangeboden tegen <QUOT.START ID="QS0112" REF.END="QE0112" CODE="201E"/>onredelijke prijzen<QUOT.END ID="QE0112" REF.START="QS0112" CODE="201D"/>. Artikel 66 heeft evenwel enkel betrekking op de situatie waarin het Agentschap, zelfs na desgevallend krachtens artikel 64 kernmateriaal te hebben ingevoerd, niet in staat is het materiaal te leveren dat de gebruikers verlangen; deze bepaling is derhalve niet relevant voor de verdeling van de leveringen overeenkomstig artikel 60. ENU heeft hoe dan ook niet aangetoond, dat het Agentschap in strijd met de artikelen 64 en 66 enige gebruiker van de Gemeenschap heeft gemachtigd om zonder tussenkomst van het Agentschap <QUOT.START ID="QS0113" REF.END="QE0113" CODE="201E"/>rechtstreeks contracten te sluiten voor leveringen van buiten de Gemeenschap<QUOT.END ID="QE0113" REF.START="QS0113" CODE="201D"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>48.</NO.P><TXT>Van de voorkeur die de communautaire productie van kernmateriaal boven ingevoerd materiaal zou genieten, waaraan ENU zo veel belang hecht, is in de andere relevante bepalingen van het Verdrag geen spoor terug te vinden. Zo bepaalt bijvoorbeeld artikel 67, dat niet in afdeling 2 van titel II staat en waarvan dus mag worden aangenomen dat het zowel op materiaal uit de Gemeenschap als op ingevoerd materiaal van toepassing is, dat de prijzen tot stand komen <QUOT.START ID="QS0114" REF.END="QE0114" CODE="201E"/>door afweging tegen elkaar van vraag en aanbod, volgens de bepalingen van artikel 60<QUOT.END ID="QE0114" REF.START="QS0114" CODE="201D"/>. Niets wijst erop, dat het Verdrag een prijsstructuur in twee trappen heeft willen invoeren zoals die zou ontstaan wanneer, gelijk ENU betoogt, de communautaire productie steeds de voorkeur zou krijgen, hetgeen in feite zou leiden tot al dan niet rechtstreekse subsidiëring van ENU's productie. Communautaire preferentie zou in beginsel evenmin stroken met de bij artikel 72, eerste alinea, uitdrukkelijk aan het Agentschap gegeven bevoegdheid om uit communautair of ingevoerd kernmateriaal de nodige handelsvoorraden aan te leggen om de voorziening of de lopende leveringen van de Gemeenschap te vergemakkelijken.</TXT></NP><NP><NO.P>49.</NO.P><TXT>Ik kan daaraan toevoegen, dat de Franse regering zich in haar dupliek in de zaak Commissie/Frankrijk<NOTE NOTE.ID="E0033" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zaak 7/71, aangehaald in voetnoot 30, bh. 1014.</P></NOTE> erover had beklaagd, dat het Agentschap geen communautaire preferentie had ingevoerd om de producenten in de Gemeenschap op basis van prijsgelijkheid met leveranciers uit derde landen te beschermen, in geval van marktoverschotten, en dat het de gebruikers had toegestaan kernmateriaal uit derde landen in plaats van de beschikbare Franse voorraden te kopen. In het arrest ging het Hof niet uitdrukkelijk op dit argument in, maar wees het slechts op de bijdrage van het Agentschap tot de verwezenlijking van de doelstellingen van het Verdrag.<NOTE NOTE.ID="E0034" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>R. o. 41.</P></NOTE></TXT></NP><NP><NO.P>50.</NO.P><TXT>Gelet op de stand van de markt voor kernmateriaal in 1957, kan ik mij ook niet van de indruk ontdoen, dat indien de auteurs van het Verdrag de niet-communautaire productie hadden willen discrimineren, zoals ENU betoogt, zij daartoe specifieke bepalingen zouden hebben opgenomen. In de<?PAGE NO="I-1355"?> Lid-Staten, behalve misschien in Frankrijk, stond de kernindustrie nog in haar kinderschoenen, en de omvang van de voorraad ertsen en grondstoffen in de Gemeenschap was grotendeels onbekend. Het is volgens mij hoogst onwaarschijnlijk, dat het Verdrag bedoeld was om de door ENU gestelde voorkeur voor de communautaire productie in te voeren; de toepassing van het Verdrag op verrijkt uranium zou namelijk vrij aanmatigend of voorbarig zijn geweest, daar de Gemeenschap toentertijd volledig afhankelijk was van leveringen uit de Verenigde Staten.<NOTE NOTE.ID="E0035" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arresi van <DATE ISO="19711214">14 december 1971</DATE>, zaak 7/71, Commissie/ Frankrijk, aangehaald in voetnoot 30, r. o. 39-43.</P></NOTE> In 1984 kon een commentator nog zonder voorbehoud stellen, dat <QUOT.START ID="QS0115" REF.END="QE0115" CODE="201E"/>Frankrijk binnen de Gemeenschap de enige belangrijke producent van uraniumerts is, en dat zelfs Frankrijk slechts een gedeelte van zijn behoeften zelf kan dekken<QUOT.END ID="QE0115" REF.START="QS0115" CODE="201D"/>.<NOTE NOTE.ID="E0036" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Cusaek: <QUOT.START ID="QS0116" REF.END="QE0116" CODE="201E"/>External Relations of the European Atomic Energy Community in the Fields of Supply and Safeguards; Background and Developments in 1982 and 1983<QUOT.END ID="QE0116" REF.START="QS0116" CODE="201D"/>, Yearbook of European Law, 1984, blz. 347, blz. 349. In 1995 produceerde Frankrijk bijna drie keer zoveel natuurlijk uranium als de andere Lid-Staten tezamen [Commissie, Ontwerp van indicatief programma op het gebied van kernenergie, <DATE ISO="19960731">31 juli 1996</DATE>, bijlage 1.2 (nog niet gepubliceerd)].</P></NOTE> Ik acht het ondenkbaar, dat de Lid-Staten in 1957 zouden hebben ingestemd met een voorzieningsregcling die de producenten die in één Lid-Staat de grondstof produceerden die voor de werking van de Gemeenschap onontbeerlijk was, zou begunstigen.</TXT></NP><NP><NO.P>51.</NO.P><TXT>ENU heeft ook gepoogd, de communautaire preferentie voor te stellen als een algemeen beginsel van gemeenschapsrecht, dat het Hof zou hebben ontwikkeld in het arrest Beus.<NOTE NOTE.ID="E0037" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arrest van <DATE ISO="19680313">13 maart 1968</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="5/67" YEAR="1968" PAGE.ECR="119">5/67, Jurispr. 1968, blz. 119</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> In de eerste plaats bevat het Verdrag geen bepaling die zulks voor de communautaire uraniumproductie als beginsel stelt, zoals artikel 44, lid 2, EG-Verdrag dit doet voor landbouwproducten. In de tweede plaats wordt dit beginsel gewoonlijk in de praktijk gebracht door invoerheffingen en uitvoersubsidies om het verschil tussen de prijs in de Gemeenschap en de prijs op de wereldmarkt te neutraliseren<NOTE NOTE.ID="E0038" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zie bijvoorbeeld arrest van <DATE ISO="19870326">26 maart 1987</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="58/86" YEAR="1987" PAGE.ECR="1525">58/86, Coopérative agricole d'approvisionnement des Avirons, Jurispr. 1987, blz. 1525, r. o. 9</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> in plaats van de communautaire productie door compenserende heffingen op ingevoerde materialen te bevoordelen, heeft het gemeenschappelijk douanetarief voor kernmateriaal dat op <DATE ISO="19590101">1 januari 1959</DATE> van kracht is geworden, voor kweek- en splijtstoffen en radioisotopen een nulrecht ingesteld.<NOTE NOTE.ID="E0039" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Euratom, Derde algemeen verslag over de werkzaamheden van de Gemeenschap, Bureau voor officiële publikatics, Luxemburg, 1960, blz. 76.</P></NOTE></TXT></NP><NP><NO.P>52.</NO.P><TXT>Ik wil er ook aan herinneren, dat kernmateriaal een zeer gevoelig product is, dat van strategisch belang is voor de economie en in bepaalde gevallen voor de defensie van de Lid-Staten, en waarvan de productie niet zonder meer kan worden vergeleken met de productie van andere goederen, zoals landbouw- of industrieproducten. Het is de grondstof voor de hele splijtstofcyclus en voor de verschillende activiteiten die daarmee samenhangen: conversie, verrijking, brandstofproductic en opwerking. Ik geloof niet, dat het Verdrag aldus kan worden uitgelegd, dat het op al deze gebieden aan de kernindustrie van de Gemeenschap een concurrentienadeel oplegt door de hogere<?PAGE NO="I-1356"?> prijzen die de producenten van de Gemeenschap volgens ENU's stelling zouden kunnen vragen.</TXT></NP><NP><NO.P>53.</NO.P><TXT>Op één punt erkent ENU, dat het Agentschap kan invoeren om aan bestellingen te voldoen. Zij betoogt evenwel, dat het Agentschap, als een echte Europese openbare dienst met algemene verantwoordelijkheid voor de normale werking van de gemeenschappelijke markt, niet mag overgaan tot overbodige invoer wanneer er een communautaire productie beschikbaar is. Haars inziens zou dit indruisen tegen de ingevolge artikel 2, sub g, van het Verdrag op hem rustende verplichting om te zorgen voor ruime afzetmogelijkheden. Zelfs al kan uraniumconcentraat worden beschouwd als <QUOT.START ID="QS0117" REF.END="QE0117" CODE="201E"/>speciale goederen<QUOT.END ID="QE0117" REF.START="QS0117" CODE="201D"/> waarvoor de Gemeenschap voor ruime afzetmogelijkheden moet pogen te zorgen, dan nog kan deze verplichting enkel worden nagekomen <QUOT.START ID="QS0118" REF.END="QE0118" CODE="201E"/>onder de in dit Verdrag gestelde voorwaarden<QUOT.END ID="QE0118" REF.START="QS0118" CODE="201D"/> en is er mijns inziens geen bepaling die communautaire preferentie voorschrijft. Bovendien zou het beperken van de invoer van de grondstoffen de productie van andere speciale goederen minder competitief maken, hetgeen zou indruisen tegen het doel, voor deze goederen voor ruime afzetmogelijkheden te zorgen. Ten slotte zie ik niet in hoe deze algemene doelstelling, die betrekking heeft op de totstandbrenging van een gemeenschappelijke markt voor kernmateriaal in de Gemeenschap (hoofdstuk 9) en niet op het beleid inzake voorziening van binnen en buiten de Gemeenschap (hoofdstuk 6), aldus kan worden uitgelegd, dat zij de verplichtingen die voor het Agentschap uit specifieke bepalingen van dit laatste hoofdstuk voortvloeien, wijzigt.</TXT></NP><NP><NO.P>54.</NO.P><TXT>Volgens ENU zou het Verdrag zeer onrechtvaardig en onevenwichtig zijn, indien het de producenten van de Gemeenschap verplichtte hun gehele productie ter beschikking te stellen van de gebruikers van de Gemeenschap, zonder dat daar een communautaire preferentie tegenover staat. De Gemeenschap werd eerst en vooral opgericht om de productie van kernenergie, die volgens de eerste alinea van de preambule <QUOT.START ID="QS0119" REF.END="QE0119" CODE="201E"/>de voornaamste hulpbron vormt welke de ontwikkeling en de vernieuwing van de productie zal verzekeren en de vooruitgang van de werken des vredes mogelijk zal maken<QUOT.END ID="QE0119" REF.START="QS0119" CODE="201D"/>, aan te moedigen; zij heeft tot doel, de economie van de Gemeenschap in het algemeen te stimuleren, en de in het Verdrag gestelde beperkingen van de afzet van in de Gemeenschap geproduceerd kernmateriaal, zijn eerder het gevolg van de strategische aard van het product dan van de bedoeling om de gebruikers jegens de producenten te bevoordelen. In een wereldmarkt waar het aanbod van uranium de vraag overtreft, levert deze beperking de gebruikers in de praktijk geen voordeel op, terwijl in de omgekeerde situatie waarin de vraag groter is dan het aanbod, de afzet van de communautaire productie hoe dan ook zou zijn gewaarborgd.</TXT></NP><NP><NO.P>55.</NO.P><TXT>ENU voert ook aan, dat de noodzaak om de communautaire productie te beschermen, <HT TYPE="ITALIC">als zodanig</HT> een doelstelling van het Verdrag is. Mijns inziens kan het bestreden arrest om de in rechtsoverweging 69 daarvan vermelde redenen niet op deze grondslag worden aangevochten. Het is ook duidelijk dat de Gemeenschap op dit vlak slechts beperkte verplichtingen heeft, en dat een Lid-Staat hooguit verplicht is tot opsporing en ontginning, indien de delvingsmogelijkheden <HT TYPE="ITALIC"><QUOT.START ID="QS0120" REF.END="QE0120" CODE="201E"/>op lange termijn economisch verantwoord<QUOT.END ID="QE0120" REF.START="QS0120" CODE="201D"/></HT> schijnen (artikel 70, vierde alinea, van het Verdrag; cursivering van mij), om<?PAGE NO="I-1357"?> niet te worden geacht van het recht op gelijke toegang te hebben afgezien. ENU heeft niet aangetoond, waarom het algemeen belang van de Gemeenschap beter is gediend met de ontginning van al het in de Gemeenschap beschikbare uranium dan met gebruikmaking van het goedkope aanbod op de wereldmarkt.</TXT></NP><NP><NO.P>56.</NO.P><TXT>Uit een en ander volgt, dat de in artikel 60 bedoelde afweging van vraag en aanbod zowel geldt voor de communautaire als voor de ingevoerde productie, en dat er geen communautaire preferentie bestaat die de preferentiële afzet van de communautaire productie waarborgt. Het is dan ook onnodig, na te gaan of het arrest van het Gerecht moet worden vernietigd omdat het de weigering van de Commissie om het Agentschap te gelasten, <QUOT.START ID="QS0121" REF.END="QE0121" CODE="201E"/>de werking van het stelsel van hoofdstuk 6 van het Verdrag te herstellen<QUOT.END ID="QE0121" REF.START="QS0121" CODE="201D"/>, heeft goedgekeurd, daar een dergelijk bevel, zoals ENU zelf erkent, haar rechtspositie slechts zou beïnvloeden indien het Verdrag een dergelijke communautaire preferentie verplicht stelde.</TXT></NP><NP><NO.P>57.</NO.P><TXT>Derhalve geef ik het Hof in overweging om, mocht het de gegrondheid van dit middel onderzoeken, de hogere voorziening af te wijzen.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>ii)</NO.P><TXT>De weigering van de Commissie om het Agentschap te gelasten het <QUOT.START ID="QS0122" REF.END="QE0122" CODE="201E"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0122" REF.START="QS0122" CODE="201D"/> te ontwikkelen</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>58.</NO.P><TXT>ENU betwist het oordeel van het Gerecht, dat het <QUOT.START ID="QS0123" REF.END="QE0123" CODE="201E"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0123" REF.START="QS0123" CODE="201D"/> niet bindend was voor het Agentschap, en stelt, dat de Commissie het Agentschap derhalve had moeten gelasten, het speciaal onderdeel te ontwikkelen overeenkomstig het verzoek van ENU. Met de opmerking dat het bevoegde Commissielid het plan had goedgekeurd en dat de Commissie zich jegens de Portugese regering en het Europees Parlement ertoe had verbonden een bevredigende oplossing te vinden voor het probleem van haar uraniumafzet, stelt ENU dat de litigieuze beschikking indruist tegen artikel 2, sub g, en hoofdstuk 6 van het Verdrag en haar gewettigd vertrouwen en goede trouw schendt.</TXT></NP><NP><NO.P>59.</NO.P><TXT>Ten betoge dat het Agentschap verplicht is het <QUOT.START ID="QS0124" REF.END="QE0124" CODE="201E"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0124" REF.START="QS0124" CODE="201D"/> te ontwikkelen, voert ENU artikel 2, sub g, van het Verdrag en de gestelde communautaire preferentie voor in de Gemeenschap geproduceerd uranium aan. Ik heb dit laatste hiervoor reeds uitvoerig onderzocht.<NOTE NOTE.ID="E0040" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Punten 44-56 van deze conclusie.</P></NOTE> ENU toont evenwel niet aan, hoc een algemene verplichting om een gemeenschappelijke markt voor speciale goederen tot stand te brengen, voor de Commissie een specifieke verplichting kan meebrengen om het Agentschap te gelasten ten behoeve van ENU een speciaal onderdeel te ontwikkelen, of voor het Agentschap om in de omstandigheden van de onderhavige zaak zijn opticrecht uit te oefenen. De brief van het Commissielid van <DATE ISO="19891208">8 december 1989</DATE>, waarin het standpunt werd bijgetreden dat het voorzieningsbeleid van het Agentschap <QUOT.START ID="QS0125" REF.END="QE0125" CODE="201E"/>uma vertente especial<QUOT.END ID="QE0125" REF.START="QS0125" CODE="201D"/> voor de oplossing van gevallen als dat van ENU moet inhouden, hetgeen mijns inziens in de gegeven omstandigheden niet meer betekent dan <QUOT.START ID="QS0126" REF.END="QE0126" CODE="201E"/>speciale aandacht<QUOT.END ID="QE0126" REF.START="QS0126" CODE="201D"/> voor Portugees uranium,<?PAGE NO="I-1358"?> kan mijns inziens niet worden uitgelegd als een tot het Agentschap gerichte aanwijzing om zijn optierecht uit te oefenen. In de zaak C-107/91<NOTE NOTE.ID="E0041" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Aangehaald in voetnoot 9.</P></NOTE> stelde het Hof immers uitdrukkelijk, dat de brief van het Commissielid van <DATE ISO="19891208">8 december 1989</DATE> <QUOT.START ID="QS0127" REF.END="QE0127" CODE="201E"/>geen definitief standpunt ten aanzien van ENU's verzoek<QUOT.END ID="QE0127" REF.START="QS0127" CODE="201D"/> vormde. Bovendien stelde het Gerecht in zijn feitelijke vaststellingen, die het Hof in hogere voorziening niet kan toetsen, dat ENU zelf erkende, dat het voorstel van het Agentschap <QUOT.START ID="QS0128" REF.END="QE0128" CODE="201E"/>de gebruikers van de Gemeenschap (...) niet verplichtte tot de daarin voorziene acties<QUOT.END ID="QE0128" REF.START="QS0128" CODE="201D"/>.<NOTE NOTE.ID="E0042" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>R. o. 9 van het bestreden arrest.</P></NOTE></TXT></NP><NP><NO.P>60.</NO.P><TXT>ENU's betoog inzake haar gewettigd vertrouwen en goede trouw houdt evenmin steek. Ofschoon van het vertrouwensbeginsel is erkend dat het <QUOT.START ID="QS0129" REF.END="QE0129" CODE="201E"/>deel uitmaakt van de communautaire rechtsorde, zodat miskenning ervan, <QUOT.START ID="QS0100" REF.END="QE0100" CODE="201A"/>schending van het Verdrag of van enige uitvoeringsregeling daarvan<QUOT.END ID="QE0100" REF.START="QS0100" CODE="2019"/> is<QUOT.END ID="QE0129" REF.START="QS0129" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0043" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Arrest van <DATE ISO="19780503">3 mei 1978</DATE>, zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="112/77" YEAR="1978" PAGE.ECR="1019">112/77, Töpfer, Jurispr. 1978, blz. 1019, r. o. 19</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, is niet gebleken, dat ENU ooit in de waan is gebracht dat het plan verbindend was. Bovendien heeft ENU niet aangetoond, hoe de weigering van de Commissie om het Agentschap te gelasten het plan uit te voeren, haar goede trouw kon schenden, voor zover die in deze zaak relevant kan worden geacht.<NOTE NOTE.ID="E0044" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zíe voor een recente toepassing daarvan de conclusie van advocaat-generaal Jacobs van <DATE ISO="19961112">12 november 1996</DATE> in de nog aanhangige zaak <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-24/95" YEAR="1997" PAGE.ECR="I-1591">C-24/95, Alean, Jurispr. 1997, blz. I-1591, punten 23 en 33</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE></TXT></NP><NP><NO.P>61.</NO.P><TXT>ENU heeft niets aangevoerd dat de conclusie van het Gerecht betreffende het niet-verbindend en politiek karakter van het <QUOT.START ID="QS0130" REF.END="QE0130" CODE="201E"/>speciale onderdeel<QUOT.END ID="QE0130" REF.START="QS0130" CODE="201D"/> op losse schroeven kan zetten. Ik ben het volkomen eens met de beoordeling in rechtsoverweging 82 van het arrest van het Gerecht en geef het Hof derhalve in overweging, dit middel ongegrond te verklaren.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>De hogere voorziening tegen de afwijzing van de schadevordering</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>62.</NO.P><TXT>De Commissie betwist de ontvankelijkheid van ENU's schadevordering op twee gronden. In de eerste plaats stelt zij, dat deze vordering misbruik van procedure oplevert, daar de toewijzing van het beroep tot nietigverklaring afdoende rechtsherstel oplevert voor ENU, die in deze zaak vooral belang heeft bij de afzet van haar uranium. Voorts meent zij, dat aangezien het Agentschap rechtspersoonlijkheid bezit, de vordering niet tegen de Commissie, maar tegen het Agentschap moest worden ingesteld, voor zover de gestelde schade aan het Agentschap kan worden verweten, en dat de vordering derhalve niet-ontvankelijk is. Het Gerecht heeft de schadevordering ongegrond verklaard zonder op de ontvankelijkheidsvraag in te gaan.</TXT></NP><NP><NO.P>63.</NO.P><TXT>Zo het Hof zich mocht aansluiten bij mijn voorstel, ENU's hogere voorziening inzake het beroep tot nietigverklaring af te<?PAGE NO="I-1359"?> wijzen, behoeft niet te worden beslist, of nietigverklaring afdoende rechtsherstel oplevert. Bij de huidige stand van de zaak kan daarover hoe dan ook geen uitspraak worden gedaan, daar ENU de schade die zij door het optreden van het Agentschap en de Commissie zou hebben geleden, niet nader heeft omschreven. Voor het Gerecht heeft de Commissie haar tweede middel van niet-ontvankelijkheid pas in dupliek aangevoerd, zodat het wellicht overeenkomstig artikel 48, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht niet-ontvankelijk zou zijn geweest. Ik stel voor, in navolging van het Gerecht eerst de gegrondheid van de schadevordering te onderzoeken.</TXT></NP><NP><NO.P>64.</NO.P><TXT>ENU baseert haar hogere voorziening in hoofdzaak op het argument, dat het Agentschap in de casuspositie die tot het geschil heeft geleid verplicht was zijn optierecht uit te oefenen, welke verplichting op haar beurt afhankelijk is van het bestaan van een communautaire preferentie die in het voordeel van ENU's productie zou spelen.</TXT></NP><NP><NO.P>65.</NO.P><TXT>In de punten 44 tot en met 57 van deze conclusie heb ik ENU's betoog betreffende het gestelde bestaan van een communautaire preferentie voor de communautaire uraniumproductie, reeds onderzocht en verworpen. Bij gebreke van enige onrechtmatige handeling of gedraging van het Agentschap of de Commissie, die ENU's rechtspositie kan aantasten, kan ik het zonder meer eens zijn met de desbetreffende conclusie van het Gerecht in rechtsoverweging 91 van het bestreden arrest. Ik stel dan ook voor, de hogere voorziening met betrekking tot de schadevordering in zaak T-458/93 ongegrond te verklaren.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>IV —</NO.P><TXT>Conclusie</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>66.</NO.P><TXT>Mitsdien geef ik het Hof in overweging:</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>de hogere voorziening tegen het arrest van het Gerecht van eerste aanleg in zaak T-523/93 niet-ontvankelijk te verklaren wat requirantes verzoek inzake de toepassing van hoofdstuk 6 van het Verdrag betreft, en voor het overige ongegrond te verklaren;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>de hogere voorziening tegen het arrest van het Gerecht van eerste aanleg in zaak T-458/93 ongegrond te verklaren;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>requirante in de kosten te verwijzen.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>