Προσωρινό κείμενο

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ

JOSÉ MARTÍN Y PÉREZ DE NANCLARES

της 21ης Οκτωβρίου 2026 (1)

Υπόθεση T‑28/25

B GmbH & Co. KG

κατά

Hauptzollamt A

[αίτηση του Bundesfinanzhof
(Ομοσπονδιακού Φορολογικού Δικαστηρίου, Γερμανία)
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]

« Προδικαστική παραπομπή – Τελωνειακή ένωση – Τελωνειακός κώδικας – Άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και βʹ, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 – Άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και βʹ, του κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 – Καθορισμός της δασμολογητέας αξίας – Προσαρμογή σε συνάρτηση με τις δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκε ο αγοραστής – Κόστος παροχής άυλων υπηρεσιών εκπόνησης προσχεδίων εκτύπωσης – Υπηρεσίες οι οποίες παρέχονται στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Άρθρο 33, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 2913/92 – Άρθρο 72, στοιχείο εʹ, του κανονισμού 952/2013 – Προμήθειες αγοράς – Πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης από τη δασμολογητέα αξία – Άρθρο 32, παράγραφος 1, του κανονισμού 2913/92 – Άρθρο 71, παράγραφος 1, του κανονισμού 952/2013 – Έννοια του “εισαγόμενου εμπορεύματος” – Κοινό δασμολόγιο – Συνδυασμένη Ονοματολογία – Κατάταξη ως εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο – Επιρροή – Δεν ασκεί επιρροή »






Περιεχόμενα


I. Εισαγωγή

II. Νομικό πλαίσιο

Α. Κοινοτικός τελωνειακός κώδικας

Β. Ενωσιακός τελωνειακός κώδικας

Γ. Συνδυασμένη Ονοματολογία

III. Πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης και αίτηση προδικαστικής αποφάσεως

IV. Διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου

V. Νομική εκτίμηση

Α. Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

Β. Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C307/23, EU:C:2026:246)

Γ. Απαντήσεις στα προδικαστικά ερωτήματα

1. Δεύτερο προδικαστικό ερώτημα

2. Τρίτο προδικαστικό ερώτημα

3. Τέταρτο προδικαστικό ερώτημα

VI. Πρόταση


I.      Εισαγωγή

1.        Στον Άλμπερτ Αϊνστάιν αποδίδεται η ακόλουθη ρήση: «Αν δεν μπορείτε να εξηγήσετε κάτι απλά, σημαίνει ότι δεν το έχετε κατανοήσει καλά». Και, πράγματι, το περίπλοκο πεδίο των τελωνειακών κανόνων σπάνια γίνεται εύκολα κατανοητό, παρόλο που δεν έχει τίποτα κοινό με την κβαντική φυσική. Στην υπό κρίση υπόθεση τίθενται πλείονα ερωτήματα, οι απαντήσεις επί των οποίων δεν συνάγονται ιδιαίτερα εύκολα υπό το πρίσμα των ισχυουσών διατάξεων, οπότε ελπίζω ότι η ρήση αυτή δεν θα επαληθευτεί με τις προτάσεις που ακολουθούν.

2.        Τα ζητήματα που ανακύπτουν στην υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορούν τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας εμπορευμάτων που εισάγονται στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα άρθρα 29 έως 33 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (2) και τα άρθρα 70 έως 72 του κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Οκτωβρίου 2013, για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα (3).

3.        Η διαφορά της κύριας δίκης, στην οποία αντίδικοι είναι η B GmbH & Co. KG, εταιρία γερμανικού δικαίου, και το Hauptzollamt A (κεντρικό τελωνείο A, Γερμανία, στο εξής: κεντρικό τελωνείο), οδήγησε το Bundesfinanzhof (Ομοσπονδιακό Φορολογικό Δικαστήριο, Γερμανία) να ζητήσει από το Γενικό Δικαστήριο να διευκρινίσει, αφενός, αν στη συναλλακτική αξία των εμπορευμάτων που εισάγονται από τρίτη χώρα πρέπει να περιλαμβάνονται το κόστος παροχής άυλων υπηρεσιών εκπόνησης προσχεδίων εκτύπωσης, τα οποία παρέχονται δωρεάν, από τον αγοραστή, στους κατασκευαστές των ειδών συσκευασίας και των στοιχείων προς ενσωμάτωση που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των εν λόγω εμπορευμάτων, καθώς και οι προμήθειες αγοράς που καταβάλλονται στο πλαίσιο της αγοράς στοιχείων προς ενσωμάτωση για την κατασκευή των εμπορευμάτων αυτών. Αφετέρου, το δικαστήριο αυτό ερωτά το Γενικό Δικαστήριο σχετικά με τις τυχόν συνέπειες της κατάταξης των εισαγόμενων εμπορευμάτων ως εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο, σύμφωνα με τον γενικό κανόνα 3, στοιχείο βʹ, της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (στο εξής: ΣΟ) (4), επί του καθορισμού της δασμολογητέας αξίας.

4.        Το ερώτημα κατά πόσον ορισμένα έξοδα πρέπει να περιλαμβάνονται στη δασμολογητέα αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων δεν είναι νέο και εγείρεται τακτικά ενώπιον του Δικαστηρίου (5), γεγονός που καταδεικνύει τόσο την πολυπλοκότητα όσο και το εύρος και τη σημασία του ζητήματος αυτού (6). Το δε ζήτημα της ενδεχόμενης επιρροής της δασμολογικής κατάταξης ενός εμπορεύματος στον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας του, είναι εντελώς καινοφανές.

II.    Νομικό πλαίσιο

Α.      Κοινοτικός τελωνειακός κώδικας

5.        Δεδομένου ότι οι διατάξεις του ΤΚ και του ΕΤΚ των οποίων ζητείται η ερμηνεία είναι, κατ’ ουσίαν, ταυτόσημες, και προς διευκόλυνση της ανάγνωσης των παρουσών προτάσεων, θα παρατεθούν μόνον εκείνες του ΕΤΚ. Εντούτοις, κατά την πρώτη αναφορά της διάταξης του ΕΤΚ, θα επισημαίνεται, σε υποσημείωση, η αντίστοιχη διάταξη του ΤΚ.

2.      Ενωσιακός τελωνειακός κώδικας

6.        Κατά το άρθρο 5, σημείο 41, του ΕΤΚ (7), ως «“προμήθειες αγοράς” νοούνται: τα ποσά που καταβάλλονται από εισαγωγέα σε αντιπρόσωπο για την εκπροσώπησή του στην αγορά υπό εκτίμηση εμπορευμάτων».

7.        Το άρθρο 70 του ΕΤΚ, με τίτλο «Μέθοδος υπολογισμού της δασμολογητέας αξίας βάσει της συναλλακτικής αξίας», προβλέπει, στις παραγράφους 1 και 2, τα εξής (8):

«1.      Η κύρια βάση της δασμολογητέας αξίας εμπορευμάτων, είναι η συναλλακτική αξία, δηλαδή η πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εμπορεύματα τιμή, όταν αυτά πωλούνται προς εξαγωγή με προορισμό το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης, ενδεχομένως κατόπιν προσαρμογής.

2.      Η πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή είναι η συνολική πληρωμή που έγινε ή πρόκειται να γίνει από τον αγοραστή προς τον πωλητή ή από τον αγοραστή προς τρίτο υπέρ του πωλητή για τα εισαγόμενα εμπορεύματα και περιλαμβάνει όλες τις πληρωμές που έγιναν ή πρόκειται να γίνουν, ως προϋπόθεση για την πώληση των εισαγομένων εμπορευμάτων.»

8.        Το άρθρο 71 του ΕΤΚ, με τίτλο «Στοιχεία της συναλλακτικής αξίας», στην παράγραφο 1, ορίζει τα εξής (9):

«1.      Για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας κατ’ εφαρμογή του άρθρου [70], στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εισαγόμενα εμπορεύματα τιμή προστίθενται:

α)      τα ακόλουθα στοιχεία, στο μέτρο που βαρύνουν τον αγοραστή αλλά δεν έχουν περιληφθεί στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εμπορεύματα τιμή:

i)      οι προμήθειες και τα μεσιτικά έξοδα, με εξαίρεση τις προμήθειες αγοράς,

ii)      το κόστος των ειδών συσκευασίας τα οποία, από τελωνειακής πλευράς, θεωρείται ότι αποτελούν ένα σύνολο με το εμπόρευμα, και

iii)      το κόστος της συσκευασίας, το οποίο περιλαμβάνει τόσο τα εργατικά όσο και τα υλικά,

β)      η αξία, επιμεριζόμενη με τον κατάλληλο τρόπο, των προϊόντων και υπηρεσιών που αναφέρονται κατωτέρω, εφόσον παρέχονται άμεσα ή έμμεσα από τον αγοραστή, αδαπάνως ή με μειωμένο κόστος, και χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγή και την πώληση προς εξαγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων εφόσον η αξία αυτή δεν έχει περιληφθεί στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή:

i)      υλικά, συστατικά, μέρη και παρόμοια στοιχεία που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα,

ii)      εργαλεία, μήτρες, καλούπια και παρόμοια είδη που χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων,

iii)      υλικά που έχουν καταναλωθεί κατά την παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων, και

iv)      οι εργασίες μηχανικής ή μηχανολογίας, μελέτης, τέχνης, σχεδιασμού, σχεδίων και ιχνογραφημάτων, οι οποίες γίνονται εκτός της Ένωσης και είναι αναγκαίες για την παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων,

[…]».

9.        Το άρθρο 72 του ΕΤΚ, με τίτλο «Στοιχεία που δεν περιλαμβάνονται στη δασμολογητέα αξία», ορίζει στο στοιχείο εʹ (10) ότι, για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας δυνάμει του άρθρου 70 του εν λόγω κώδικα, δεν περιλαμβάνονται οι «προμήθειες αγοράς».

Γ.      Συνδυασμένη Ονοματολογία

10.      Η ΣΟ περιλαμβάνει στο πρώτο μέρος, τίτλος I, το τμήμα Α, με τίτλο «Γενικοί κανόνες για την ερμηνεία της συνδυασμένης ονοματολογίας». Ο γενικός κανόνας 3, στοιχείο βʹ, της ΣΟ, σχετικά με την κατάταξη των εμπορευμάτων, έχει ως εξής:

«Όταν εμπορεύματα πρέπει, εκ πρώτης όψεως, να καταταγούν σε δύο ή περισσότερες κλάσεις, σ’ εφαρμογή του [γενικού] κανόνα [2 στοιχείο βʹ], ή σε κάθε άλλη περίπτωση, η κατάταξη γίνεται σύμφωνα με τα παρακάτω,

[...]

β)      Τα αναμειγμένα προϊόντα, τα τεχνουργήματα και τα είδη που αποτελούνται από διάφορες ύλες ή προκύπτουν από τη συναρμολόγηση διαφόρων αντικειμένων, καθώς και τα εμπορεύματα που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση, στα οποία η κατάταξη δεν μπορεί να γίνει με εφαρμογή του [γενικού] κανόνα 3 [στοιχείο αʹ], κατατάσσονται σύμφωνα με την ύλη ή το είδος που δίνει σ’ αυτά τον ουσιώδη τους χαρακτήρα, όταν είναι δυνατός αυτός ο καθορισμός·

[...]».

III. Τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης και αίτηση προδικαστικής αποφάσεως

11.      Η B εισήγαγε στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης, εντός χάρτινων κουτιών δώρου, πορσελάνινες κούπες συνοδευόμενες από σουβέρ από φελλό. Τα τρία αυτά είδη έφεραν την ίδια εικόνα. Η εικόνα αυτή είχε αναπτυχθεί από σχεδιαστές εγκατεστημένους στη Γερμανία κατόπιν παραγγελίας της B, η οποία τους κατέβαλε αμοιβή βάσει αδειών εκμετάλλευσης. Η B διέθεσε την εικόνα αυτή, δωρεάν και μέσω προσχεδίων εκτύπωσης, σε κατασκευαστές αυτοκόλλητων ετικετών, σουβέρ και χάρτινων κουτιών που είναι εγκατεστημένοι στο Χονγκ Κονγκ (Κίνα) και την Ταϊβάν. Οι προμηθευτές αυτοί απέστειλαν τις αυτοκόλλητες ετικέτες, τα κουτιά δώρου και τα σουβέρ στους κατασκευάζοντες τις κούπες στην Κίνα. Οι τελευταίοι αυτοί κατασκευαστές εφάρμοσαν τις αυτοκόλλητες ετικέτες στις κούπες.

12.      Επιπλέον, η εταιρεία D Ltd. εξέδωσε χωριστά τιμολόγια στην B για την προμήθεια που της καταβλήθηκε για τη δραστηριότητά της ως αντιπροσώπου στο Χονγκ Κονγκ κατά την αγορά των αυτοκόλλητων ετικετών και των σουβέρ.

13.      Στις τελωνειακές διασαφήσεις για τη θέση των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία, η B δεν δήλωσε ούτε τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν για δικαιώματα αδείας για το σχέδιο ούτε τις προμήθειες που καταβλήθηκαν στη D.

14.      Μετά από έλεγχο, το κεντρικό τελωνείο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι δαπάνες που πραγματοποίησε η B για την ανάπτυξη του σχεδίου που χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή των αυτοκόλλητων ετικετών, των σουβέρ και των κουτιών δώρου έπρεπε να προστεθούν στη δασμολογητέα αξία των κουπών. Επιπλέον, έκρινε ότι οι προμήθειες που καταβλήθηκαν στην D έπρεπε επίσης να προστεθούν στην αξία αυτή. Κατά συνέπεια, το κεντρικό τελωνείο επέβαλε, με διάφορες πράξεις, εκ των υστέρων τελωνειακούς δασμούς και δασμούς αντιντάμπινγκ για τις εισαγωγές που πραγματοποιήθηκαν από την B μεταξύ του Ιανουαρίου 2016 και του Ιουλίου 2018 (11). Οι αντιρρήσεις της B δεν ευδοκίμησαν.

15.      Το Finanzgericht (φορολογικό δικαστήριο, Γερμανία) έκανε μόνον εν μέρει δεκτή την προσφυγή της B κατά των πράξεων του κεντρικού τελωνείου. Στο πλαίσιο αυτό, ακύρωσε την εκ των υστέρων επιβολή  τελωνειακών δασμών σε σχέση με το κόστος του σχεδίου για τα σουβέρ και των προμηθειών αγοράς που καταβλήθηκαν γι’ αυτά.

16.      Κατά της ανωτέρω αποφάσεως ασκήθηκε, ενώπιον του Bundesfinanzhof (Ομοσπονδιακού Φορολογικού Δικαστηρίου, Γερμανία), αίτηση αναιρέσεως από την B και από το κεντρικό τελωνείο. Το εν λόγω δικαστήριο ζητεί να αποσαφηνιστούν τέσσερα σημεία.

17.      Πρώτον, το Bundesfinanzhof (Ομοσπονδιακό Φορολογικό Δικαστήριο) διερωτάται αν το κόστος παροχής άυλων υπηρεσιών εκπόνησης προσχεδίων εκτύπωσης που χρησιμοποιούνται για κουτιά δώρου εμπίπτει στην έννοια του «κόστους των ειδών συσκευασίας» κατά την έννοια του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του ΕΤΚ ή στην έννοια των «εργασιών […] σχεδιασμού […] οι οποίες […] είναι αναγκαίες για την παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων» κατά την έννοια της παραγράφου 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του ίδιου αυτού άρθρου.

18.      Δεύτερον, το αιτούν δικαστήριο εγείρει το ζήτημα αν το κόστος παροχής άυλων υπηρεσιών εκπόνησης προσχεδίων εκτύπωσης που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή αυτοκόλλητων ετικετών οι οποίες εφαρμόζονται σε κούπες πρέπει να περιληφθεί στη δασμολογητέα αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Κατά το αιτούν δικαστήριο, οι αυτοκόλλητες ετικέτες, καθόσον εφαρμόζονται στις κούπες, πρέπει να θεωρηθεί ότι εμπίπτουν στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ. Ωστόσο, φαίνεται ότι κάθε κατηγορία προϊόντων και υπηρεσιών που απαριθμείται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ πρέπει να εξετάζεται σε συνάρτηση με το αυτοτελές πεδίο εφαρμογής της, οπότε το επίμαχο κόστος, ανάλογα με την κατηγορία των προϊόντων ή υπηρεσιών με την οποία συνδέεται, δεν τυγχάνει κατ’ ανάγκην της ίδιας μεταχείρισης.

19.      Τρίτον, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν οι προμήθειες αγοράς που καταβλήθηκαν στο πλαίσιο της αγοράς των αυτοκόλλητων ετικετών και των σουβέρ, και όχι για την αγορά των εισαγόμενων εμπορευμάτων αυτών καθεαυτά, πρέπει να περιληφθούν στη δασμολογητέα αξία, η οποία αφορά τα εισαγόμενα εμπορεύματα. Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι το γεγονός ότι, όσον αφορά τη δασμολογητέα αξία, η μεταχείριση των στοιχείων προς ενσωμάτωση διέπεται από το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ και ότι οι επίδικες προμήθειες αγοράς καταβλήθηκαν στο πλαίσιο της αγοράς των στοιχείων προς ενσωμάτωση και όχι για την αγορά του εισαγόμενου εμπορεύματος αυτού καθεαυτό συνηγορεί υπέρ της άποψης του κεντρικού τελωνείου κατά την οποία η τιμή αγοράς των στοιχείων προς ενσωμάτωση περιλαμβάνει τις πληρωμές της προμήθειας αγοράς προς τη D.

20.      Τέλος, τέταρτον, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να αποσαφηνιστεί αν τα σουβέρ πρέπει να θεωρηθούν ως «υλικά, συστατικά, μέρη [ή] παρόμοια στοιχεία που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα» κατά την έννοια του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ, η αξία των οποίων θα έπρεπε, ως εκ τούτου, να περιληφθεί στη δασμολογητέα αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα. Συναφώς, τίθεται το ζήτημα αν η κατάταξη ως εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο βάσει του γενικού κανόνα 3, στοιχείο βʹ, της ΣΟ συνεπάγεται ότι τα εμπορεύματα που το απαρτίζουν πρέπει να θεωρούνται ως σύνολο για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας.

21.      Υπό τις συνθήκες αυτές, το Bundesfinanzhof (Ομοσπονδιακό Φορολογικό Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει, δυνάμει του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

«1)      Προστίθεται στη συναλλακτική αξία σύμφωνα με το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του [ΤΚ] / το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του [ΕΤΚ], ή σύμφωνα με το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του [ΤΚ] / το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του [ΕΤΚ], το κόστος για την εκπόνηση προσχεδίων εκτύπωσης ειδών συσκευασίας η οποία πραγματοποιείται εντός του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης, όταν η εγκατεστημένη στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης αγοράστρια παρέχει δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή τα προσχέδια εκτύπωσης στους προμηθευτές των ειδών συσκευασίας στην τρίτη χώρα;

2)      Προστίθεται στη συναλλακτική αξία σύμφωνα με το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του [ΤΚ] / το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του [ΕΤΚ], το κόστος για την εκπόνηση προσχεδίων εκτύπωσης για στοιχεία προς ενσωμάτωση η οποία πραγματοποιείται εντός του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης, όταν η εγκατεστημένη στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης αγοράστρια παρέχει δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή τα προσχέδια εκτύπωσης στους προμηθευτές των στοιχείων προς ενσωμάτωση στην τρίτη χώρα;

Έχει ο όρος “αξία των υλικών που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα”, σύμφωνα με το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του [ΤΚ] / το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του [ΕΤΚ], την έννοια ότι η αξία ενός πνευματικού επιτεύγματος που εκπονείται εντός του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης και χρησιμοποιείται για την παραγωγή υλικού στοιχείου προς ενσωμάτωση περιλαμβάνεται στην αξία του ενσωματωμένου υλικού στοιχείου ή ο συνυπολογισμός αυτός διέπεται αποκλειστικά από το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του [ΤΚ] / το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του [ΕΤΚ];

3)      Περιλαμβάνονται οι προμήθειες αγοράς στην αξία των ενσωματωμένων στοιχείων σύμφωνα με το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του [ΕΤΚ], στο μέτρο που οι εν λόγω προμήθειες αγοράς καταβάλλονται για την αγορά των ενσωματωμένων υλικών και όχι για την αγορά των εμπορευμάτων αυτών καθαυτών;

4)      Συνάγεται από την κατάταξη ως εμπόρευμα που παρουσιάζεται σε σύνολο βάσει του [γενικού κανόνα 3, στοιχείο βʹ, της ΣΟ] ότι το εν λόγω εμπόρευμα που παρουσιάζεται σε σύνολο πρέπει επίσης να θεωρείται ότι αποτελεί ένα σύνολο για τους σκοπούς της δασμολογητέας αξίας;»

IV.    Διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου

22.      Η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως κατατέθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 8 Ιανουαρίου 2025. Κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 50β του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αίτηση διαβιβάστηκε στο Γενικό Δικαστήριο.

23.      Η Β, η Τσεχική και η Γαλλική Κυβέρνηση, καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις.

24.      Με διάταξη του Γενικού Δικαστηρίου της 21ης Ιουλίου 2025, η διαδικασία στην υπό κρίση υπόθεση ανεστάλη, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 54, τρίτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του άρθρου 209, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, μέχρι την έκδοση της απόφασης του Δικαστηρίου με την οποία να περατώνεται η δίκη στην υπόθεση που έχει πρωτοκολληθεί με τον αριθμό C‑307/23, G GmbH. Ερωτηθέν στο πλαίσιο μέτρου οργανώσεως της διαδικασίας της 15ης Απριλίου 2026, το αιτούν δικαστήριο εκτίμησε ότι, υπό το πρίσμα της απάντησης που έδωσε το Δικαστήριο στο προδικαστικό ερώτημα που υποβλήθηκε στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C‑307/23, EU:C:2026:246), δεν συνέτρεχε πλέον λόγος να απαντηθεί το πρώτο προδικαστικό ερώτημα. Αντιθέτως, το αιτούν δικαστήριο ενέμεινε στα άλλα τρία ερωτήματά του.

25.      Η B, το κεντρικό τελωνείο, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή παρέστησαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 17ης Σεπτεμβρίου 2026.

V.      Νομική εκτίμηση

26.      Προτού δοθεί απάντηση στα τρία προδικαστικά ερωτήματα (Γ), φρονώ ότι είναι αναγκαίο να ξεκινήσω την ανάλυση με ορισμένες βασικές υπομνήσεις υπό τη μορφή προκαταρκτικών παρατηρήσεων (Α) και με σύντομη παρουσίαση της απόφασης G GmbH (12), εν αναμονή της έκδοσης της οποίας είχε ανασταλεί η υπό κρίση υπόθεση (13) (Β).

Α.      Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

27.      Υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, σκοπός των κανόνων του δικαίου της Ένωσης που διέπουν τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας είναι να θεσπιστεί ένα δίκαιο, ομοιόμορφο και ουδέτερο σύστημα, το οποίο να αποκλείει τη χρησιμοποίηση αυθαίρετων ή πλασματικών δασμολογικών αξιών. Συνεπώς, η δασμολογητέα αξία πρέπει να αντανακλά την πραγματική οικονομική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων και, ως εκ τούτου, να λαμβάνει υπόψη όσα στοιχεία των εμπορευμάτων αυτών έχουν οικονομική αξία. Μολονότι η πράγματι καταβληθείσα για τα εμπορεύματα τιμή αποτελεί, κατά κανόνα, τη βάση υπολογισμού της δασμολογητέας αξίας, εντούτοις η τιμή αυτή συνιστά στοιχείο το οποίο πρέπει ενδεχομένως να αναπροσαρμόζεται, εφόσον η αναπροσαρμογή αυτή είναι απαραίτητη προς αποφυγή καθορισμού αυθαίρετης ή πλασματικής δασμολογητέας αξίας (14).

28.      Σύμφωνα με το άρθρο 70, παράγραφος 1, του ΕΤΚ, η συναλλακτική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων αποτελεί την «κύρια βάση» για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας τους. Μόνον συμπληρωματικώς μπορούν να προστεθούν στη βάση αυτή ορισμένα άλλα στοιχεία, προκειμένου να αντικατοπτρίζεται η πραγματική οικονομική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 71 του ΕΚΤ (15).

2.      Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C‑307/23, EU:C:2026:246)

29.      Πέραν του ότι η απόφαση G GmbH (16) παρέχει στο αιτούν δικαστήριο τη δυνατότητα να απαντήσει, πρωτίστως, στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα, περιέχει επίσης χρήσιμα στοιχεία για την επίλυση των τριών άλλων ερωτημάτων που υποβλήθηκαν.

30.      Στην υπόθεση αυτή, το Δικαστήριο κλήθηκε να απαντήσει στο ερώτημα αν το κόστος παροχής των άυλων υπηρεσιών εκπόνησης προσχεδίων εκτύπωσης ετικετών οι οποίες επικολλώνται σε κονσέρβες τροφίμων που εισάγονται στο έδαφος της Ένωσης πρέπει να προστίθεται στην τιμή εισαγόμενων εμπορευμάτων, όταν τα προσχέδια εκτύπωσης των ετικετών έχουν εκπονηθεί κατόπιν αιτήματος και με έξοδα του αγοραστή στο έδαφος της Ένωσης και έχουν διατεθεί δωρεάν στους προμηθευτές, σε ηλεκτρονική μορφή (17).

31.      Ερμηνεύοντας το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο ii, και στοιχείο βʹ, σημείο iv, του ΤΚ, διατάξεις που αντιστοιχούν στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο ii, και στοιχείο βʹ, σημείο iv, του ΕΤΚ, το Δικαστήριο επισήμανε, πρώτον, ότι είναι δυνατόν τέτοιο κόστος να εμπίπτει στην κατηγορία του κόστους συσκευασίας, κατά την έννοια του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του κώδικα αυτού, δεδομένου του στενού συνδέσμου που υφίσταται μεταξύ των προσχεδίων εκτύπωσης των ετικετών και των συσκευασιών, οι οποίες είναι οι κονσέρβες που περιέχουν τα τρόφιμα, στοιχείο το οποίο όφειλε να εξακριβώσει το αιτούν δικαστήριο (18).

32.      Δεύτερον, το Δικαστήριο προέβη σε σύγκριση των πεδίων εφαρμογής του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του ΤΚ, αφενός, και του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του εν λόγω κώδικα, αφετέρου, και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πρώτη από τις διατάξεις αυτές εφαρμόζεται στο κόστος παροχής άυλων υπηρεσιών που συνδέονται στενά με τις συσκευασίες των εμπορευμάτων, ανεξαρτήτως του αν οι υπηρεσίες αυτές παρασχέθηκαν εκτός της Ένωσης ή στο έδαφος της Ένωσης (19).

33.      Τρίτον, το Δικαστήριο επισήμανε ότι οι άυλες υπηρεσίες εκπόνησης προσχεδίων εκτύπωσης ετικετών έχουν ορισμένη και ποσοτικώς προσδιορίσιμη οικονομική αξία. Ως εκ τούτου, ο συνυπολογισμός του κόστους τέτοιων υπηρεσιών συμβάλλει στην επίτευξη του σκοπού του καθορισμού δασμολογητέας αξίας η οποία αντιστοιχεί στην πραγματική οικονομική αξία των εισαγομένων εμπορευμάτων (20).

34.      Το Δικαστήριο έκρινε, επομένως, ότι το κόστος των άυλων υπηρεσιών εκπόνησης προσχεδίων εκτύπωσης ετικετών οι οποίες επικολλώνται σε κονσέρβες τροφίμων που εισάγονται στο έδαφος της Ένωσης πρέπει να προστίθεται στην πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα για τα εν λόγω εισαγόμενα εμπορεύματα τιμή, όταν τα προσχέδια εκτύπωσης των ετικετών έχουν εκπονηθεί κατόπιν αιτήματος και με έξοδα του αγοραστή στο έδαφος της Ένωσης και έχουν διατεθεί δωρεάν στους προμηθευτές, σε ηλεκτρονική μορφή, υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω προσχέδια εκτύπωσης συνδέονταν στενά με τις συσκευασίες των εισαγόμενων εμπορευμάτων (21).

Γ.      Απαντήσεις στα προδικαστικά ερωτήματα

1.      Δεύτερο προδικαστικό ερώτημα

35.      Με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το οποίο αποτελείται από δύο σκέλη, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται, κατ’ ουσίαν, ως προς τον συνυπολογισμό του κόστους παροχής άυλων υπηρεσιών εκπόνησης προσχεδίων εκτύπωσης για την κατασκευή υλικών, συστατικών, μερών ή παρόμοιων στοιχείων που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα, τα οποία εμπίπτουν στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ (στο εξής: «κόστος που συνδέεται με την παροχή των άυλων υπηρεσιών»). Ζητεί να διευκρινιστεί, αφενός, αν το κόστος αυτό πρέπει να περιληφθεί στην αξία των στοιχείων προς ενσωμάτωση (22) τα οποία έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα, όταν ο εγκατεστημένος στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης αγοραστής παρέχει δωρεάν, σε ηλεκτρονική μορφή, τα προσχέδια εκτύπωσης στους κατασκευαστές των εν λόγω στοιχείων. Αφετέρου, σε περίπτωση αρνητικής απάντησης, ζητεί να διευκρινιστεί αν το κόστος αυτό εμπίπτει στις εργασίες σχεδιασμού που είναι αναγκαίες για την παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων, οι οποίες διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του ΕΤΚ.

36.      Εν προκειμένω, το αιτούν δικαστήριο αναφέρεται στις αυτοκόλλητες ετικέτες οι οποίες παράγονται βάσει των προσχεδίων εκτύπωσης που παρέχονται δωρεάν στους κατασκευαστές τρίτων χωρών από την B και στη συνέχεια ενσωματώνονται στις κούπες που κατασκευάζουν Κινέζοι κατασκευαστές.

37.      Προκαταρκτικώς, διαπιστώνεται ότι δεν αμφισβητείται το γεγονός ότι οι αυτοκόλλητες ετικέτες πρέπει να θεωρηθούν ως στοιχεία που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα, τα οποία εμπίπτουν στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ. Επομένως, αφενός, δεν φαίνεται αναγκαίο, προκειμένου να δοθεί χρήσιμη απάντηση στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, να καθοριστεί αν ως «εισαγόμενο εμπόρευμα» πρέπει να νοούνται οι πορσελάνινες κούπες ή το εμπόρευμα που παρουσιάζεται σε σύνολο αποτελούμενο από τις εν λόγω κούπες, τα σουβέρ από φελλό και τα χάρτινα κουτιά δώρου. Για τους σκοπούς του υπό εξέταση ερωτήματος, πρέπει να θεωρηθεί ότι ως «εισαγόμενο εμπόρευμα» νοούνται οι πορσελάνινες κούπες. Αφετέρου, δεν φαίνεται να αμφισβητείται ότι η αξία των αυτοκόλλητων ετικετών, κατά την έννοια του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ, πρέπει να περιληφθεί στη συναλλακτική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Απομένει να διευκρινιστεί το ζήτημα αν στην αξία των αυτοκόλλητων ετικετών πρέπει επίσης να περιληφθεί το κόστος που συνδέεται με την παροχή των άυλων υπηρεσιών.

38.      Συναφώς, υπενθυμίζεται κατ’ αρχάς ότι το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ αφορά το κόστος των προϊόντων και υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της παραγωγής και της πώλησης των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Στο πλαίσιο αυτό, η εν λόγω διάταξη απαριθμεί διάφορες κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών. Συναφώς, είναι δυνατόν να εμπίπτουν στη μία ή στην άλλη από τις κατηγορίες αυτές τόσο υλικά όσο και άυλα αγαθά (23) καθώς και υλικές ή άυλες υπηρεσίες.

39.      Στη συνέχεια, επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο είχε ήδη την ευκαιρία να διευκρινίσει ότι η αξία ορισμένων προϊόντων που παρέχονται από τον αγοραστή, αδαπάνως ή με μειωμένο κόστος, και χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγή και την πώληση για εξαγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων, προστίθεται στην πράγματι καταβληθείσα ή καταβλητέα τιμή, στο μέτρο που η αξία αυτή δεν έχει περιληφθεί στην εν λόγω τιμή, χωρίς να συντρέχει λόγος να εξεταστεί αν τα έξοδα που προκλήθηκαν από την παραγωγή των συστατικών αυτών, μερών και παρόμοιων στοιχείων που ενσωματώνονται στα εισαγόμενα εμπορεύματα ανέκυψαν εντός της Ένωσης ή αλλού (24). Ωστόσο, στην περίπτωση αυτή, το Δικαστήριο δεν προέβη σε καμία διάκριση μεταξύ των εξόδων που συνδέονται με υλικές υπηρεσίες και εκείνων που συνδέονται με άυλες υπηρεσίες. Αντιθέτως, φαίνεται ότι το Δικαστήριο είχε σκοπό να καλύψει το σύνολο των δαπανών που συνδέονται με όλες τις παροχές που είναι αναγκαίες για την κατασκευή των εν λόγω ενσωματωμένων στοιχείων, είτε αυτές πραγματοποιήθηκαν εντός της Ένωσης είτε αλλού.

40.      Τέτοια ερμηνεία φαίνεται εύλογη, δεδομένου ότι, με την απόφαση BayWa (25), η οποία εκδόθηκε λίγο λιγότερο από έναν χρόνο αργότερα, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε όσα είχαν γίνει δεκτά με την απόφαση Unifert (26) όσον αφορά το κόστος που συνδέεται με την κατασκευή των στοιχείων που ενσωματώνονται στα εισαγόμενα εμπορεύματα. Στο πλαίσιο αυτό, επισήμανε ότι δεν υφίσταται γενική αρχή αποκλείουσα από τη δασμολογητέα αξία τις πραγματοποιηθείσες παροχές και τα παραχθέντα στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης εμπορεύματα.

41.      Εξάλλου, από το άρθρο 135, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/2447 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής ορισμένων διατάξεων του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα (27) προκύπτει, κατ’ ουσίαν, ότι η αξία των αγαθών και υπηρεσιών που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ είναι ίση με την τιμή αγοράς τους, η οποία περιλαμβάνει όλες τις πληρωμές που απαιτείται να πραγματοποιήσει ο αγοραστής για την απόκτησή τους (28). Ούτε στο σημείο αυτό γίνεται οποιαδήποτε διάκριση μεταξύ υλικών και άυλων υπηρεσιών το κόστος των οποίων πρέπει να μετακυλίεται στην τιμή αγοράς των εν λόγω προϊόντων και υπηρεσιών.

42.      Τέλος, επισημαίνεται ότι, με την απόφαση G GmbH, το Δικαστήριο έκρινε, κατ’ ουσίαν, ότι το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο i, και το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του ΤΚ θέσπιζαν, για τις κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών τις οποίες αφορούν, αυτοτελή καθεστώτα προσαρμογής του κόστους για κάθε μία από τις κατηγορίες αυτές (29).

43.      Επομένως, στο μέτρο που, αφενός, το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και βʹ, του ΕΤΚ δεν προβλέπει ενιαίο καθεστώς προσαρμογής του κόστους προϊόντων και υπηρεσιών και, αφετέρου, οι άυλες υπηρεσίες που παρέχονται στο έδαφος της Ένωσης δεν αποκλείονται αυτομάτως από τη δασμολογητέα αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων, πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι κάθε κατηγορία προϊόντων και υπηρεσιών που αναφέρεται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και βʹ, του ΕΤΚ διέπεται από το δικό της καθεστώς προσαρμογής κόστους.

44.      Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι το γεγονός ότι το κόστος των άυλων υπηρεσιών που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του ΕΤΚ δεν περιλαμβάνεται στη συναλλακτική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων, εφόσον αυτές παρέχονται στο έδαφος της Ένωσης και είναι αναγκαίες για την παραγωγή τους, δεν σημαίνει ότι τέτοιες υπηρεσίες αποκλείονται επίσης από την αξία των στοιχείων προς ενσωμάτωση που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ.

45.      Ωστόσο, όπως διαπίστωσε το Δικαστήριο με την απόφαση G GmbH όσον αφορά τις συσκευασίες (30), επισημαίνεται ότι ο νομοθέτης της Ένωσης δεν προέβλεψε την εφαρμογή διαφορετικού καθεστώτος προσαρμογής για το κόστος που συνδέεται με άυλες υπηρεσίες οι οποίες παρέχονται στο έδαφος της Ένωσης και είναι αναγκαίες για την κατασκευή των στοιχείων προς ενσωμάτωση που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ, σε σχέση με το καθεστώς προσαρμογής του κόστους που συνδέεται με τα προϊόντα και τις υλικές υπηρεσίες που απαιτούνται για την κατασκευή των εν λόγω στοιχείων.

46.      Υπό τις συνθήκες αυτές, προκύπτει πράγματι ότι το κόστος που συνδέεται με τις άυλες υπηρεσίες πρέπει να περιλαμβάνεται στην αξία των στοιχείων προς ενσωμάτωση που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ και, ως εκ τούτου, στη συναλλακτική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων.

47.      Είναι αληθές ότι, με τον τρόπο αυτό, αντιμετωπίζεται διαφορετικά το κόστος που συνδέεται με άυλες υπηρεσίες ανάλογα με τα αγαθά τα οποία αφορά (31). Πράγματι, ενώ το κόστος των άυλων υπηρεσιών που παρέχονται εντός της Ένωσης δεν περιλαμβάνεται στη συναλλακτική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων όταν αυτές είναι αναγκαίες για την παραγωγή τους, σύμφωνα με το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του ΕΤΚ, εντούτοις περιλαμβάνεται στην αξία αυτή όταν οι άυλες υπηρεσίες είναι αναγκαίες για την παραγωγή των στοιχείων προς ενσωμάτωση που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ.

48.      Αναγνωρίζω ότι τέτοια διάκριση μπορεί να φαίνεται δυσνόητη όταν αφορά το κόστος σχετικά με την παραγωγή στοιχείων προς ενσωμάτωση τα οποία ακριβώς έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα και χωρίς τα οποία τα εμπορεύματα αυτά δεν θα μπορούσαν να παραχθούν.

49.      Φαίνεται δε ακόμη πιο παράδοξη όταν το εισαγόμενο εμπόρευμα είναι, όπως εν προκειμένω, όχι απλή πορσελάνινη κούπα, αλλά διακοσμημένη (32) πορσελάνινη κούπα, με δική της οπτική ταυτότητα, όπως υπογράμμισε ειδικότερα η Γαλλική Κυβέρνηση κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση. Συγκεκριμένα, στην περίπτωση αυτή, ο αγοραστής προσέφυγε ειδικά στις υπηρεσίες σχεδιαστών προκειμένου να αποκτήσει, εν τέλει, διακοσμημένες πορσελάνινες κούπες. Επομένως, δύσκολα μπορεί να απορριφθεί ανεπιφύλακτα, όπως αναγνωρίζει εξάλλου το αιτούν δικαστήριο, η άποψη ότι οι εργασίες σχεδιασμού που συνδέονται με την κατασκευή των αυτοκόλλητων ετικετών οι οποίες στη συνέχεια τοποθετούνται στις πορσελάνινες κούπες είναι απαραίτητες για την παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων.

50.      Τούτου λεχθέντος, πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να προκριθεί ερμηνεία που να παρέχει τη δυνατότητα απλής και ασφαλούς εφαρμογής των επίμαχων διατάξεων (33). Για τον λόγο αυτόν δεν τάσσομαι υπέρ, αφενός, ερμηνείας που συνίσταται στην εξέταση του κατά πόσον οι άυλες υπηρεσίες είναι αναγκαίες για την παραγωγή των στοιχείων προς ενσωμάτωση και, ενδεχομένως, αν είναι επίσης αναγκαίες για την παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων, πράγμα που θα συνέβαινε αν τα στοιχεία αυτά, τα οποία ενσωματώνονται στα εν λόγω εμπορεύματα, τους προσδίδουν την οπτική ταυτότητά τους. Συγκεκριμένα, τέτοια ερμηνεία συνεπάγεται πλείονα στάδια ανάλυσης, τα οποία, εξ ορισμού, δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως απλά. Εξάλλου, συμβάλλει στη σύγχυση των ορίων μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ, γεγονός που οδηγεί σε μεγαλύτερη αβεβαιότητα και περαιτέρω ερωτήματα.

51.      Για τον ίδιο λόγο δεν έχω επίσης πεισθεί, αφετέρου, ότι είναι σκόπιμο να εφαρμοστούν τα κριτήρια που διατυπώθηκαν αντίστοιχα στις σκέψεις 20 και 28 των αποφάσεων BMW (34) και G GmbH (35), προκειμένου να διαπιστωθεί αν οι άυλες υπηρεσίες αφορούν τις αυτοκόλλητες ετικέτες ή τις πορσελάνινες κούπες. Συγκεκριμένα, βάσει των κριτηρίων αυτών, θα έπρεπε να εξεταστεί, κατ’ ουσίαν, αν, ελλείψει των αυτοκόλλητων ετικετών, οι πορσελάνινες κούπες θα παρέμεναν «χρησιμοποιήσιμες». Ωστόσο, αφενός, είναι, κατά τη γνώμη μου, πρόδηλο ότι μια πορσελάνινη κούπα μπορεί πάντα να επιτελέσει την κύρια λειτουργία της χωρίς διακόσμηση, οπότε δεν αντιλαμβάνομαι τον λόγο για τον οποίο τέτοιο κριτήριο είναι ιδιαίτερα καθοριστικό ή θα απαιτούσε εκτίμηση από το αιτούν δικαστήριο. Αφετέρου, φρονώ ότι τούτο ενέχει, αν όχι αντίφαση, τουλάχιστον απόκλιση από την αρχική παραδοχή ότι τόσο τα προσχέδια εκτύπωσης όσο και οι αυτοκόλλητες ετικέτες χρησιμεύουν στην παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Συγκεκριμένα, υπό την προϋπόθεση ακριβώς αυτή περιλαμβάνονται σε μία από τις κατηγορίες του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ (36). Εξάλλου, επισημαίνεται ότι η απόφαση BMW αφορούσε την ειδική περίπτωση λογισμικών, τα οποία περιγράφονται ως άυλα αγαθά που, ως εκ τούτου, μπορούν να καταλαμβάνονται τόσο από το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, όσο και από το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του ΕΤΚ (37), ενώ η απόφαση G GmbH αφορούσε ετικέτες τοποθετημένες σε συσκευασίες εμπίπτουσες στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του ΕΤΚ. Όσον αφορά ειδικότερα την απόφαση G GmbH, το Δικαστήριο σκοπούσε (τουλάχιστον κατά την εκτίμησή μου) να υποδείξει τους παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη προκειμένου να διαπιστωθεί αν υφίσταται στενός σύνδεσμος μεταξύ των προσχεδίων εκτύπωσης των ετικετών και των συσκευασιών των εισαγόμενων εμπορευμάτων (38). Εν προκειμένω, δεν πρόκειται για άυλα αγαθά ή συσκευασίες, αλλά για υλικό αγαθό το οποίο αποτελεί στοιχείο που έχει ενσωματωθεί στο εισαγόμενο εμπόρευμα. Επιπλέον, δεν χωρεί αμφιβολία ότι χωρίς τα προσχέδια εκτύπωσης καμία αυτοκόλλητη ετικέτα δεν θα μπορούσε να παραχθεί. Αυτή ακριβώς η τελευταία πτυχή (και μόνον αυτή), κατά τη γνώμη μου, δικαιολογεί την εξέταση του ζητήματος κατά πόσον το κόστος που συνδέεται με τις άυλες υπηρεσίες περιλαμβάνεται στην αξία των αυτοκόλλητων ετικετών (39) και, ως εκ τούτου, στη συναλλακτική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων.

52.      Εν πάση περιπτώσει, δεδομένου ότι το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ θεσπίζει διακριτές κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών που χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγή και την πώληση προς εξαγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων και αποσκοπεί ρητά στoν αποκλεισμό του κόστους των άυλων υπηρεσιών που παρέχονται στο έδαφος της Ένωσης και είναι αναγκαίες για την παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων, όχι όμως και για την παραγωγή των λοιπών προϊόντων (40), και λαμβανομένης υπόψη της ερμηνείας που έκανε δεκτή το Δικαστήριο τόσο με τις αποφάσεις Unifert (41) και BayWa (42) όσο και με την απόφαση G GmbH (43) σχετικά με το περιεχόμενο των διατάξεων αυτών (44), φρονώ πως δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ότι το κόστος των άυλων υπηρεσιών σχετικά με την παραγωγή των στοιχείων προς ενσωμάτωση που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ δεν περιλαμβάνεται στην αξία των στοιχείων αυτών.

53.      Επιπλέον, τέτοια ερμηνεία επιβεβαιώνεται, κατά τη γνώμη μου, από το σχόλιο 18.1, με τίτλο «Σχέσεις μεταξύ των άρθρων 8.1 βʹ ii) και 8.1 βʹ iv)» της συμφωνίας για τη δασμολογητέα αξία, της Τεχνικής Επιτροπής Δασμολογητέας Αξίας που έχει συσταθεί στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων (ΠΟΤ), από το οποίο προκύπτει ότι «η αξία των στοιχείων που μνημονεύονται στο άρθρο 8.1 βʹ ii) περιλαμβάνει την αξία των εργασιών σχεδιασμού οι οποίες θεωρούνται (ακόμη και αν οι εργασίες αυτές πραγματοποιήθηκαν στη χώρα εισαγωγής) ότι αποτελούν μέρος του κόστους κτήσης ή παραγωγής»(45).

54.      Ασφαλώς, το σχόλιο 18.1 της συμφωνίας για τη δασμολογητέα αξία αφορά τα εργαλεία, μήτρες, καλούπια και παρόμοια αντικείμενα που χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων, τα οποία διαλαμβάνονται στο άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο ii, της συμφωνίας για τη δασμολογητέα αξία, διάταξη που επαναλήφθηκε στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο ii, του ΕΤΚ.

55.      Ωστόσο, η συλλογιστική που εκτίθεται στο σχόλιο 18.1 της συμφωνίας για τη δασμολογητέα αξία μπορεί, κατά τη γνώμη μου, να εφαρμοστεί και στα στοιχεία προς ενσωμάτωση που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ. Συγκεκριμένα, στο εν λόγω σχόλιο επισημαίνεται, αφενός, ότι οι εργασίες σχεδιασμού περιλαμβάνονται συχνά στην αξία των εργαλείων, μητρών και καλουπιών (46). Αφετέρου, στηρίζεται στη δομή του άρθρου 8, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της συμφωνίας για τη δασμολογητέα αξία από την οποία προκύπτει ότι κάθε κατηγορία προϊόντων και υπηρεσιών διέπεται από το δικό της καθεστώς, οπότε δεν μπορεί να συναχθεί από το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, της εν λόγω συμφωνίας (που επαναλήφθηκε στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο iv, του ΕΤΚ) κατ’ αρχήν αποκλεισμός του κόστους των άυλων υπηρεσιών (47).

56.      Υπό τις συνθήκες αυτές, φρονώ ότι στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ έχει την έννοια ότι το κόστος παροχής άυλων υπηρεσιών εκπόνησης προσχεδίoυ εκτύπωσης για την κατασκευή των υλικών, συστατικών, μερών ή παρόμοιων στοιχείων που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα πρέπει να περιλαμβάνεται στην αξία των στοιχείων που ενσωματώνονται στα εισαγόμενα εμπορεύματα, όταν ο αγοραστής που είναι εγκατεστημένος στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης παρέχει δωρεάν, σε ηλεκτρονική μορφή, τα προσχέδια εκτύπωσης στους κατασκευαστές των εν λόγω προϊόντων.

2.      Τρίτο προδικαστικό ερώτημα

57.      Με το τρίτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν οι προμήθειες αγοράς που καταβάλλονται για την αγορά των ενσωματωμένων υλικών και όχι για την αγορά των εμπορευμάτων αυτών καθεαυτά, πρέπει να περιλαμβάνονται στην αξία των ενσωματωμένων στοιχείων, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ (48).

58.      Προκαταρκτικώς, επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο δεν είχε πολλές ευκαιρίες να εξετάσει το ζήτημα του συνυπολογισμού των προμηθειών αγοράς στη δασμολογητέα αξία. Εν τέλει, οι τρεις βασικές αρχές τις οποίες είχε την ευκαιρία να διατυπώσει είναι ότι, πρώτον, καταβολή που πραγματοποιείται από τον αγοραστή στον πωλητή, τιμολογείται χωριστά και χαρακτηρίζεται ως «προμήθεια αγοράς», αποτελεί τμήμα της συναλλακτικής αξίας του εισαγόμενου εμπορεύματος (49)· δεύτερον, η προμήθεια αγοράς δεν πρέπει να συμπεριληφθεί στη συναλλακτική αξία του εισαγόμενου εμπορεύματος, ακόμη και όταν ο εισαγωγέας έχει χαρακτηρίσει τον παραγγελιοδόχο ως πωλητή και έχει δηλώσει ως τιμή των εμπορευμάτων την τιμή τιμολογίου του παραγγελιοδόχου αυτού (50), και, τρίτον, προμήθεια αγοράς που περιλαμβάνεται στη δηλωθείσα δασμολογική αξία και δεν διακρίνεται από την τιμή πωλήσεως των εμπορευμάτων στη δήλωση διασαφήσεως πρέπει να θεωρείται ως μέρος της συναλλακτικής αξίας των εισαγόμενων εμπορευμάτων (51).

59.      Εν πάση περιπτώσει, οι επίμαχες στις υποθέσεις αυτές προμήθειες αφορούσαν την αγορά των εισαγόμενων εμπορευμάτων και όχι, όπως συμβαίνει στην υπό κρίση υπόθεση, την απόκτηση των στοιχείων προς ενσωμάτωση που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ.

60.      Συναφώς, διαπιστώνεται ότι ο ΕΤΚ δεν ρυθμίζει ρητά την μεταχείριση των προμηθειών αγοράς τέτοιων προϊόντων. Συγκεκριμένα, τόσο στο άρθρο 5, σημείο 41, όσο και στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο i, ή στο άρθρο 72, στοιχείο εʹ, του ΕΤΚ γίνεται μνεία μόνο των προμηθειών αγοράς των εισαγόμενων εμπορευμάτων.

61.      Αφενός, το άρθρο 5, σημείο 41, του ΕΤΚ ορίζει τις προμήθειες αγοράς ως τα ποσά που καταβάλλονται από εισαγωγέα σε αντιπρόσωπο για την εκπροσώπησή του στην αγορά «υπό εκτίμηση εμπορευμάτων». Ωστόσο, αντικείμενο εκτίμησης για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας είναι ακριβώς τα ίδια τα εισαγόμενα εμπορεύματα.

62.      Αφετέρου, το άρθρο 71, παράγραφος 1, και το άρθρο 72 του ΕΤΚ παραπέμπουν ρητά στη δασμολογητέα αξία όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 70 του εν λόγω κώδικα. Το τελευταίο αυτό άρθρο αφορά αποκλειστικά τη δασμολογητέα αξία των «εμπορευμάτ[ων], όταν αυτά πωλούνται προς εξαγωγή με προορισμό το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης». Επιπροσθέτως, όπως προκύπτει από το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του ΕΤΚ, οι προμήθειες και τα μεσιτικά έξοδα, με εξαίρεση τις προμήθειες αγοράς, αποτελούν μέρος των στοιχείων που προστίθενται στη συναλλακτική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων, διότι, ακριβώς, αφορούν τα εμπορεύματα αυτά.. Συνεπώς, το άρθρο 71, παράγραφος 1, και το άρθρο 72 του ΕΤΚ αφορούν πράγματι τα εισαγόμενα εμπορεύματα και μόνον αυτά.

63.      Τέλος, όπως επισήμανα στο σημείο 43 των παρουσών προτάσεων, κάθε κατηγορία προϊόντων και υπηρεσιών που διαλαμβάνεται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και βʹ, του ΕΤΚ διέπεται από το δικό της καθεστώς προσαρμογής του κόστους, οπότε δεν μπορεί, κατά τη γνώμη μου, να συναχθεί από το άρθρο 5, σημείο 41, το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο i, και το άρθρο 72, στοιχείο εʹ, του ΕΤΚ ότι, καθόσον οι προμήθειες αγοράς των εισαγόμενων εμπορευμάτων εξαιρούνται από τη συναλλακτική αξία τους, το ίδιο πρέπει να ισχύει και για τις προμήθειες που συνδέονται με τα στοιχεία προς ενσωμάτωση που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του εν λόγω κώδικα.

64.      Δηλαδή, κατά τη γνώμη μου, οι διατάξεις του ΕΤΚ αποσκοπούν στην εξαίρεση από τη συναλλακτική αξία μόνον των προμηθειών αγοράς των προς εισαγωγή εμπορευμάτων και δεν διέπουν τις προμήθειες που αφορούν την αγορά των στοιχείων προς ενσωμάτωση του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ. Ως εκ τούτου, το ζήτημα του συνυπολογισμού ή της εξαίρεσης τέτοιων προμηθειών εξαρτάται, όπως επισήμανε το αιτούν δικαστήριο, από τον ορισμό της έννοιας της «αξίας» των στοιχείων προς ενσωμάτωση που μνημονεύεται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του εν λόγω κώδικα.

65.      Συναφώς, όπως επισημάνθηκε στο σημείο 41 των παρουσών προτάσεων, το άρθρο 135, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 2015/2447 ορίζει ότι η αξία των αγαθών και υπηρεσιών που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ είναι ίση με την τιμή αγοράς τους, η οποία περιλαμβάνει όλες τις πληρωμές που απαιτείται να πραγματοποιήσει ο αγοραστής για να αποκτήσει τα αγαθά ή τις υπηρεσίες.

66.      Πλην όμως, οι προμήθειες αγοράς αποτελούν, ως εκ τούτου, μέρος της τιμής αγοράς των στοιχείων προς ενσωμάτωση που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ. Συγκεκριμένα, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι ο αγοραστής υποχρεούται, κατ’ αρχήν, να καταβάλει τέτοιες προμήθειες προκειμένου να αποκτήσει προσηκόντως τα οικεία στοιχεία προς ενσωμάτωση.

67.      Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώνεται, κατά τη γνώμη μου, από το γεγονός ότι, μολονότι οι προμήθειες αγοράς των εισαγόμενων εμπορευμάτων εξαιρούνται από τη συναλλακτική αξία τους δυνάμει του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, σημείο i, και του άρθρου 72, στοιχείο εʹ, του ΕΤΚ, τούτο συμβαίνει όχι επειδή δεν περιλαμβάνονται στην πράγματι καταβληθείσα ή καταβλητέα τιμή από τον αγοραστή για την απόκτησή τους, αλλά επειδή δεν σχετίζονται με την τιμή που καταβάλλει ο αγοραστής στον πωλητή για την απόκτηση αυτή (52). Θα μπορούσε μάλιστα να προστεθεί περαιτέρω ότι, το γεγονός ότι ο ενωσιακός νομοθέτης έκρινε αναγκαίο να προβλέψει την εξαίρεσή τους οφείλεται στο ότι, κατ’ αρχήν, οι εν λόγω προμήθειες περιλαμβάνονται στην πράγματι καταβληθείσα ή καταβλητέα τιμή από τον αγοραστή για την απόκτησή τους.

68.      Τέλος, όπως επισήμανε το κεντρικό τελωνείο κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, οι προμήθειες αγοράς επί των στοιχείων προς ενσωμάτωση τις οποίες καταβάλλει ο αγοραστής αποβαίνουν, εν τέλει, προς όφελος του πωλητή, δεδομένου ότι εξοφλήθηκαν προκειμένου να αποκτηθούν στοιχεία προς ενσωμάτωση τα οποία στη συνέχεια μεταβιβάζονται σε αυτόν. Υπό την έννοια αυτή, συνιστούν, κατά τη γνώμη μου, την αμοιβή για υπηρεσία που παρέχεται εμμέσως από τον αγοραστή στον πωλητή και, ως εκ τούτου, εμπίπτουν πράγματι, υπό την έννοια αυτή, στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ.

69.      Υπό τις συνθήκες αυτές, προτείνω στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ έχει την έννοια ότι οι προμήθειες αγοράς που καταβάλλονται στο πλαίσιο της αγοράς στοιχείων που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα πρέπει να περιλαμβάνονται στην αξία των εν λόγω στοιχείων, κατ’ εφαρμογήν της ως άνω διάταξης.

3.      Τέταρτο προδικαστικό ερώτημα

70.      Με το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο διερωτάται αν η κατάταξη εισαγόμενου εμπορεύματος ως εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο βάσει του γενικού κανόνα 3, στοιχείο βʹ, της ΣΟ συνεπάγεται ότι το εν λόγω εμπόρευμα πρέπει επίσης να θεωρείται ότι αποτελεί ένα σύνολο για τους σκοπούς της δασμολογητέας αξίας.

71.      Όπως προκύπτει από την αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, με το ερώτημα αυτό ζητείται, εν τέλει, να διευκρινισθεί αν τα σουβέρ πρέπει να θεωρηθούν ως στοιχεία που έχουν ενσωματωθεί, κατά την έννοια του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ, των οποίων η αξία περιλαμβάνεται στη συναλλακτική αξία των εισαγόμενων εμπορευμάτων. Συγκεκριμένα, αν η κατάταξη ως εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο δυνάμει του γενικού κανόνα 3, στοιχείο βʹ, της ΣΟ επηρέαζε τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας των εισαγόμενων εμπορευμάτων, θα έπρεπε να θεωρηθεί ότι το εισαγόμενο εμπόρευμα αποτελεί σύνολο, οπότε η συναλλακτική αξία πρέπει να υπολογιστεί για το σύνολο αυτό αθροίζοντας την αξία των στοιχείων που το απαρτίζουν. Στην αντίθετη περίπτωση, θα έπρεπε να θεωρηθεί ότι καθένα από τα στοιχεία αυτά αποτελεί διακριτό εμπόρευμα με δική του συναλλακτική αξία.

72.      Προκαταρκτικώς, στο πλαίσιο της ανάλυσης του υπό εξέταση ερωτήματος, πρέπει να γίνει δεκτό ότι με τον όρο «εισαγόμενο εμπόρευμα» το αιτούν δικαστήριο εννοεί το σύνολο που απαρτίζεται από την πορσελάνινη κούπα, το σουβέρ από φελλό και το χάρτινο κουτί δώρου. Πράγματι, δεν αμφισβητείται ότι αυτό το σύνολο εισάγεται στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης.

73.      Πρώτον, κατ’ αρχάς, είναι σημαντικό να υπομνησθεί ότι, κατά το άρθρο 69 του ΕΤΚ, η δασμολογητέα αξία των εμπορευμάτων, για την εφαρμογή του κοινού δασμολογίου και των μη δασμολογικών μέτρων που θεσπίζουν οι ενωσιακές διατάξεις που διέπουν συγκεκριμένους τομείς των εμπορικών συναλλαγών, καθορίζεται σύμφωνα με τα άρθρα 70 και 74. Στην πράξη, δε, οι ενέργειες που αποσκοπούν στον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας και τη δασμολογική κατάταξη των εισαγόμενων εμπορευμάτων διενεργούνται γενικά ταυτόχρονα (53).

74.      Στη συνέχεια, διαπιστώνεται ότι καμία από τις διατάξεις του κεφαλαίου 3, με τίτλο «Δασμολογητέα αξία των εμπορευμάτων», του ΕΤΚ, όπως ούτε και η ΣΟ, δεν συσχετίζουν τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων με τη δασμολογική κατάταξή τους.

75.      Τέλος, η λογική στην οποία βασίζεται η δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων, αφενός, και ο καθορισμός της δασμολογητέας αξίας τους, αφετέρου, είναι πολύ διαφορετική. Συγκεκριμένα, ενώ το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει κατά κανόνα να αναζητείται στα αντικειμενικά τους χαρακτηριστικά και στις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως προσδιορίζονται στο γράμμα των κλάσεων της εν λόγω ονοματολογίας και των σημειώσεων των τμημάτων ή των κεφαλαίων (54), εκείνο το οποίο προέχει για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας τους είναι να λαμβάνονται υπόψη όλες οι πληρωμές που έγιναν ή πρόκειται να γίνουν, ως προϋπόθεση για την πώληση των εν λόγω εμπορευμάτων (55).

76.      Ως εκ τούτου, κατά τη γνώμη μου, δεν παρίσταται απολύτως αναγκαίο, για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας εισαγόμενου εμπορεύματος, να είναι γνωστή εκ των προτέρων η δασμολογική κατάταξή του (56).

77.      Δεύτερον, διατηρώ επιφυλάξεις όσον αφορά την παραδοχή στην οποία στηρίζεται το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα κατά την οποία εμπόρευμα που παρουσιάζεται σε σύνολο θεωρείται ότι αποτελεί «σύνολο» κατά την έννοια της ΣΟ. Συγκεκριμένα, ένα εμπόρευμα που παρουσιάζεται σε σύνολο βάσει του γενικού κανόνα 3, στοιχείο βʹ, της ΣΟ, αποτελείται από είδη τα οποία, εκ πρώτης όψεως, μπορούν να καταταγούν σε διαφορετικές κλάσεις, τα οποία είναι συσκευασμένα μαζί για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένης ανάγκης ή την άσκηση συγκεκριμένης δραστηριότητας και τα οποία συσκευάζονται κατά τρόπο που παρέχει τη δυνατότητα απευθείας πώλησης στους χρήστες χωρίς επανασυσκευασία (57). Υπό την έννοια αυτή, τα είδη ενός εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανεξάρτητα το ένα από το άλλο, αλλά προορίζονται, ή και έχουν κατασκευαστεί, για να χρησιμοποιούνται μαζί και, κατ’ αρχήν, παρουσιάζονται μαζί για τον εκτελωνισμό (58). Συνεπώς, η έννοια του «συνόλου», η οποία παραπέμπει, κατά τη γνώμη μου, στην ιδέα ενός αδιαίρετου συνόλου, δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα των εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα (59). A fortiori, το να αντιμετωπίζεται ως ενιαίο σύνολο ένα εμπόρευμα που παρουσιάζεται σε σύνολο για τον προσδιορισμό της δασμολογητέας αξίας του δεν με πείθει.

78.      Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, κλίνω προς την άποψη ότι ο καθορισμός της δασμολογητέας αξίας εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο θα έπρεπε να ακολουθεί λογική παρόμοια με εκείνη της δασμολογικής κατάταξής του. Συγκεκριμένα, κατά τον ίδιο τρόπο με τον οποίο η δασμολογική κατάταξη εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο πραγματοποιείται με βάση την κατάταξη του είδους που του προσδίδει τον ουσιώδη χαρακτήρα του, σύμφωνα με τις υποδείξεις του γενικού κανόνα 3, στοιχείο βʹ, της ΣΟ, εκτιμώ ότι το είδος αυτό πρέπει να αποτελεί την αφετηρία για τον προσδιορισμό της δασμολογητέας αξίας του εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο. Υπό την έννοια αυτή, θα πρέπει να εξετάζεται η σχέση που συνδέει τα λοιπά στοιχεία του συνόλου με το εν λόγω είδος, προκειμένου να διαπιστωθεί αν η αξία τους περιλαμβάνεται στη συναλλακτική αξία του είδους αυτού, σύμφωνα με τα κριτήρια που θεσπίζονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχεία αʹ και βʹ, του ΕΤΚ, ή αν πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο ξεχωριστής αξιολόγησης. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, η δασμολογητέα αξία τους καθορίζεται αυτοτελώς, σύμφωνα με τα άρθρα 70 έως 74 του ΕΤΚ, και στη συνέχεια προστίθεται στη δασμολογητέα αξία του είδους που προσδίδει στο σύνολο τον ουσιώδη χαρακτήρα του, ώστε να προκύψει η συνολική δασμολογητέα αξία του εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο.

79.      Εν προκειμένω, η κατάταξη του εισαγόμενου εμπορεύματος ως εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο θα έπρεπε να οδηγήσει το αιτούν δικαστήριο να εξετάσει αν τα σουβέρ πληρούν, σε σχέση με τις κούπες, τις προϋποθέσεις που θεσπίζονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ, προκειμένου να θεωρηθούν στοιχεία προς ενσωμάτωση κατά την έννοια της διάταξης αυτής.

80.      Συναφώς, επισημαίνεται ότι οι κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών που διαλαμβάνονται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ έχουν όλες στενή, πλην όμως διαφορετική, σχέση με τα εισαγόμενα εμπορεύματα. Όσον αφορά το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ, η σχέση μεταξύ των στοιχείων προς ενσωμάτωση και των εισαγόμενων εμπορευμάτων συγκεκριμενοποιείται με την ενσωμάτωση των πρώτων στα δεύτερα.

81.      Δεδομένου ότι ο ΕΤΚ δεν ορίζει την έννοια των στοιχείων «που έχουν ενσωματωθεί», πρέπει να προσδιοριστεί η σημασία του όρου αυτού και το περιεχόμενό του σύμφωνα με το σύνηθες νόημά του στην καθημερινή γλώσσα, λαμβανομένων ταυτόχρονα υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου χρησιμοποιείται ο όρος και των σκοπών που επιδιώκει η ρύθμιση στην οποία εντάσσεται (60).

82.      Το ρήμα «ενσωματώνω» υποδηλώνει ότι δύο στοιχεία συνενώνονται άρρηκτα (61). Στο μέτρο που, εξάλλου, το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ αφορά ειδικότερα στοιχεία που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των εισαγόμενων εμπορευμάτων, πρέπει, κατά τη γνώμη μου, να συναχθεί το συμπέρασμα ότι καταλαμβάνονται εν προκειμένω στοιχεία τα οποία καθίστανται αναπόσπαστα από το εισαγόμενο εμπόρευμα, δηλαδή τα οποία δεν μπορούν πλέον να διαχωριστούν από αυτό άπαξ και ενσωματωθούν σε αυτό, εκτός αν μεταβληθούν τα χαρακτηριστικά του εισαγόμενου εμπορεύματος.

83.      Ως εκ τούτου, εφόσον διαπιστωθεί ότι η πορσελάνινη κούπα αποτελεί το ουσιώδες είδος του συνόλου, εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να διαπιστώσει αν τα σουβέρ μπορούν να θεωρηθούν ότι χρησιμοποιούνται για την παραγωγή και την πώληση προς εξαγωγή των πορσελάνινων κουπών και αν μπορούν να υπαχθούν στην κατηγορία που διαλαμβάνεται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ, όπως αυτή ερμηνεύεται στο σημείο 82 των παρουσών προτάσεων.

84.      Υπό τις συνθήκες αυτές, στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα προτείνω να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 71 του ΕΤΚ έχει την έννοια ότι η κατάταξη εισαγόμενου εμπορεύματος ως εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο βάσει του γενικού κανόνα 3, στοιχείο βʹ, της ΣΟ δεν συνεπάγεται ότι το εν λόγω εμπόρευμα θεωρείται ότι αποτελεί ένα σύνολο για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου αυτού.

VI.    Πρόταση

85.      Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω να δοθεί στο Bundesfinanzhof (Ομοσπονδιακό Φορολογικό Δικαστήριο, Γερμανία) η ακόλουθη απάντηση:

1)      Το άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του κανονισμού (ΕΟΚ) 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, και το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του κανονισμού (ΕΕ) 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Οκτωβρίου 2013, για τη θέσπιση του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα,

έχουν την έννοια ότι:

το κόστος παροχής άυλων υπηρεσιών εκπόνησης προσχεδίoυ εκτύπωσης για την κατασκευή των υλικών, συστατικών, μερών ή παρόμοιων στοιχείων που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα πρέπει να περιλαμβάνεται στην αξία εν λόγω υλικών, συστατικών, μερών ή παρόμοιων στοιχείων, όταν ο αγοραστής που είναι εγκατεστημένος στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης παρέχει δωρεάν, σε ηλεκτρονική μορφή, τα προσχέδια εκτύπωσης στους κατασκευαστές των εν λόγω υλικών, συστατικών, μερών ή παρόμοιων στοιχείων.

2)      Το άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του κανονισμού 952/2013,

έχει την έννοια ότι:

οι προμήθειες αγοράς που καταβάλλονται στο πλαίσιο της αγοράς υλικών, συστατικών, μερών ή παρόμοιων στοιχείων που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα και όχι για την αγορά των εμπορευμάτων αυτών καθαυτά πρέπει να περιλαμβάνονται στην αξία των εν λόγω υλικών, συστατικών, μερών ή παρόμοιων στοιχείων.

3)      Το άρθρο 32 του κανονισμού 2913/92 και το άρθρο 71 του κανονισμού 952/2013,

έχουν την έννοια ότι:

η κατάταξη εισαγόμενου εμπορεύματος ως εμπορεύματος που παρουσιάζεται σε σύνολο βάσει του γενικού κανόνα 3, στοιχείο βʹ, της Συνδυασμένης Ονοματολογίας που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο, δεν συνεπάγεται ότι το εμπόρευμα αυτό θεωρείται, για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου 32 του κανονισμού 2913/92 και του άρθρου 71 του κανονισμού 952/2013, ότι αποτελεί ένα σύνολο.

José Martín y Pérez de Nanclares

Αναπτύχθηκαν σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 21 Οκτωβρίου 2026.

(Υπογραφές)


1      Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.


2      ΕΕ 1992, L 302, σ. 1 (στο εξής: ΤΚ).


3      ΕΕ 2013, L 269, σ.1 (στο εξής: ΕΤΚ).


4      Συνδυασμένη Ονοματολογία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1987, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το κοινό δασμολόγιο (ΕΕ 1987, L 256, σ. 1).


5      Η πρώτη απόφαση που εκδόθηκε από το Δικαστήριο σχετικά με τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας είναι η απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 1970, Edding (27/70, EU:C:1970:106). Όσον αφορά το Γενικό Δικαστήριο, έχει εκδώσει μέχρι σήμερα δύο αποφάσεις σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού της δασμολογητέας αξίας (αποφάσεις της 25ης Μαρτίου 2026, Lidikar, T‑296/25, EU:T:2026:218, και της 3ης Ιουνίου 2026, VÁM4ALL, T‑224/25, EU:T:2026:360).


6      Όπως τονίζει ο Albert, J.‑L., στο βιβλίο του Le Code des douanes de l’Union européenne et textes complémentaires, 1η έκδ., Bruylant, Βρυξέλλες, 2026, «[η] [δασμολογητέα] αξία αποτελεί ένα από τα τρία συστατικά στοιχεία του καθεστώτος του εμπορεύματος και εκείνο που προκαλεί τις μεγαλύτερες αμφισβητήσεις και συνεπάγεται τους μεγαλύτερους κινδύνους στην καθημερινή πρακτική του διεθνούς εμπορίου» (σ. 161).


7      Άρθρο 32, παράγραφος 4, του ΤΚ.


8      Άρθρο 29, παράγραφοι 1 και 3, στοιχείο αʹ, του ΤΚ.


9      Άρθρο 32, παράγραφος 1, του ΤΚ.


10      Άρθρο 33, στοιχείο εʹ, του ΤΚ.


11      Η περίοδος κατά την οποία πραγματοποιήθηκαν οι εν λόγω εισαγωγές εξηγεί την παραπομπή του αιτούντος δικαστηρίου τόσο στον ΤΚ όσο και στον ΕΤΚ. Πράγματι, σύμφωνα με το άρθρο 288, παράγραφος 2, του ΕΤΚ, τα άρθρα 71 και 72 του εν λόγω κώδικα εφαρμόζονταν μόλις από την 1η Μαΐου 2016.


12      Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026 (C‑307/23, EU:C:2026:246).


13      Βλ. σημείο 24 των παρουσών προτάσεων.


14      Βλ. απόφαση της 22ας Απριλίου 2021, Lifosa (C‑75/20, EU:C:2021:320, σκέψη 24 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


15      Πρβλ. απόφαση της 22ας Απριλίου 2021, Lifosa (C‑75/20, EU:C:2021:320, σκέψη 27).


16      Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026 (C‑307/23, EU:C:2026:246).


17      Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C‑307/23, EU:C:2026:246, σκέψη 16).


18      Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C‑307/23, EU:C:2026:246, σκέψη 29).


19      Πρβλ. απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C‑307/23, EU:C:2026:246, σκέψεις 35 έως 38).


20      Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C‑307/23, EU:C:2026:246, σκέψη 40).


21      Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C‑307/23, EU:C:2026:246, σκέψη 41).


22      Στις παρούσες προτάσεις, θα γίνεται παραπομπή στον όρο «στοιχεία προς ενσωμάτωση» προς δήλωση των υλικών, συστατικών, μερών ή παρόμοιων στοιχείων που έχουν ενσωματωθεί στα εισαγόμενα εμπορεύματα, τα οποία εμπίπτουν στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ, εξυπακουομένου ότι τα στοιχεία προς ενσωμάτωση εντάσσονται στην ευρύτερη κατηγορία των «προϊόντων», όπως αυτή περιλαμβάνεται στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ.


23      Πρβλ. απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2020, BMW (C‑509/19, EU:C:2020:694, σκέψη 18).


24      Πρβλ. απόφαση της 6ης Ιουνίου 1990, Unifert (C‑11/89, EU:C:1990:237, σκέψη 25). Συναφώς, επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο ερμήνευε τότε το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1224/80 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 1980, περί της δασμολογητέας αξίας των εμπορευμάτων (ΕΕ ειδ. έκδ. 02/008, σ. 218), το οποίο μεταφέρθηκε σχεδόν αυτούσιο στο άρθρο 32, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΤΚ και στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΕΤΚ.


25      Απόφαση της 7ης Μαρτίου 1991, BayWa (C‑116/89, EU:C:1991:104, σκέψη 15). Και στην περίπτωση αυτή ερμηνευόταν το άρθρο 8, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του κανονισμού 1224/80 (βλ. υποσημείωση 24 των παρουσών προτάσεων).


26      Απόφαση της 6ης Ιουνίου 1990, Unifert (C‑11/89, EU:C:1990:237, σκέψη 25).


27      Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2015/2447 της Επιτροπής, της 24ης Νοεμβρίου 2015 (ΕΕ 2015, L 343, σ. 558).


28      Διαπιστώνεται ότι, καίτοι στη γαλλική απόδοση της διάταξης αυτής μνημονεύεται η τιμή αγοράς των «marchandises» (εμπορευμάτων), πρέπει να θεωρηθεί ότι πρόκειται για την τιμή αγοράς των «produits» (προϊόντων) κατά την έννοια του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ. Τούτο συνάγεται από το πλαίσιο και τον σκοπό της διάταξης αυτής, η οποία σκοπεί να διευκρινίσει τον τρόπο καθορισμού της αξίας των προϊόντων και υπηρεσιών του άρθρου 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ, καθώς και από την ανάγνωση των λοιπών γλωσσικών αποδόσεων της εν λόγω διάταξης, ιδίως της γερμανικής, της ισπανικής και της ιταλικής. Η αγγλική απόδοση ουδόλως διαφωτίζει, δεδομένου ότι στο άρθρο 71, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, του ΕΤΚ ο όρος «goods» δηλώνει αδιακρίτως τόσο τα «marchandises» όσο και τα «produits» κατά τη γαλλική απόδοση της διάταξης.


29      Πρβλ. απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C‑307/23, EU:C:2026:246, σκέψεις 20, 34 και 35).


30      Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C‑307/23, EU:C:2026:246, σκέψη 37).


31      Για μια κριτική επί του ζητήματος αυτού, βλ. σχολιασμό του άρθρου 71 του ΕΤΚ από τον Witte, P., «Art. 71 Rn. 42-44», στο Zollkodex der Union (UZK): mit Durchführungsrechtsakten, Delegierten Rechtsakten und Zollbefreiungsverordnung, C.H. Beck, Μόναχο, 2025.


32      Βλ. σημείο 37 των παρουσών προτάσεων.


33      Στην κατεύθυνση των όσων επιδίωξε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) με τη σύναψη της συμφωνίας για την εφαρμογή του άρθρου VII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου του 1994 (ΕΕ 1994, L 336, σ. 119), που περιλαμβάνεται στο παράρτημα 1 A της Συμφωνίας για την ίδρυση του ΠΟΕ (ΕΕ 1994, L 336, σ. 3), η οποία υπογράφηκε στο Μαρακές και εγκρίθηκε με την απόφαση 94/800/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994, σχετικά με την εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σύναψη των συμφωνιών που απέρρευσαν από τις πολυμερείς διαπραγματεύσεις του Γύρου της Ουρουγουάης (1986‑1994), καθ’ όσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της (ΕΕ 1994, L 336, σ. 1) (στο εξής: «συμφωνία για τη δασμολογητέα αξία»): «η δασμολογητέα αξία θα πρέπει να καθορίζεται με κριτήρια απλά και δίκαια, σύμφωνα με την εμπορική πρακτική» (έκτη αιτιολογική σκέψη). Η επιλογή ερμηνείας ή κριτηρίου που καθιστά δυνατή την απλή και ασφαλή εφαρμογή των επίμαχων διατάξεων προκρίθηκε επίσης από τον γενικό εισαγγελέα G. Tesauro στις προτάσεις του επί της υπόθεσης Deutsche Olivetti (C‑17/89, μη δημοσιευθείσες, EU:C:1990:151, σημείο 6).


34      Απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2020, BMW (C‑509/19, EU:C:2020:694).


35      Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, G GmbH (C‑307/23, EU:C:2026:246).


36      Επί του σημείου αυτού, συμμερίζομαι τη συλλογιστική που εξέθεσε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η οποία συνίσταται στο να εξετάζεται, προκειμένου για προϊόν ή υπηρεσία αν, πρώτον, εμπίπτει στο στοιχείο βʹ της παραγράφου 1 του άρθρου 71 του ΕΤΚ, μέσω της εξακρίβωσης του κατά πόσον χρησιμοποιείται κατά την παραγωγή και την πώληση των εισαγόμενων εμπορευμάτων, πριν προσδιοριστεί, δεύτερον, σε ποια κατηγορία του εν λόγω στοιχείου βʹ εμπίπτει.


37      Απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2020, BMW (C‑509/19, EU:C:2020:694, σκέψεις 19 και 20).


38      Τούτο συνάγεται, κατά τη γνώμη μου, από τη συνολική ανάγνωση των σκέψεων 26 έως 29 της εν λόγω απόφασης.


39      Βλ., συναφώς, σημείο 41 των παρουσών προτάσεων.


40      Βλ. σημεία 43 και 44 των παρουσών προτάσεων.


41      Απόφαση της 6ης Ιουνίου 1990 (C‑11/89, EU:C:1990:237, σκέψη 25).


42      Απόφαση της 7ης Μαρτίου 1991, BayWa (C‑116/89, EU:C:1991:104, σκέψη 15).


43      Απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026 (C‑307/23, EU:C:2026:246, σκέψεις 20, 34 και 35).


44      Βλ. σημεία 39, 40 και 42 των παρουσών προτάσεων.


45      Σημείο 7 του σχολίου 18.1.


46      Σημείο 2 του σχολίου 18.1.


47      Κατ’ ουσίαν, σημείο 6 του σχολίου 18.1.


48      Επισημαίνεται ότι το αιτούν δικαστήριο δεν έκανε μνεία του άρθρου 32, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, σημείο i, του ΤΚ ούτε στο προδικαστικό του ερώτημα ούτε στο σώμα της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως. Εξάλλου, με τον όρο «στοιχείο προς ενσωμάτωση» εννοεί τις αυτοκόλλητες ετικέτες, αλλά επίσης, ενδεχομένως, και τα σουβέρ, αν και εκτιμά ότι ο χαρακτηρισμός των σουβέρ ως «στοιχείων προς ενσωμάτωση» εξαρτάται από την απάντηση στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα. Εντούτοις, φρονώ πως δεν είναι αναγκαίο να επιλυθεί το ζήτημα αν, πράγματι, τα σουβέρ πρέπει να θεωρηθούν ως στοιχεία προς ενσωμάτωση, για να δοθεί χρήσιμη απάντηση στο τρίτο ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου.


49      Απόφαση της 6ης Ιουνίου 1990, Unifert (C‑11/89, EU:C:1990:237, σκέψη 27).


50      Απόφαση της 25ης Ιουλίου 1991, Hepp (C‑299/90, EU:C:1991:334, σκέψη 20).


51      Απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2002, Overland Footwear (C‑379/00, EU:C:2002:723, σκέψη 25).


52      Πρβλ., απόφαση της 6ης Ιουνίου 1990, Unifert (C‑11/89, EU:C:1990:237, σκέψη 23). Τούτο προκύπτει επίσης από το άρθρο 70, παράγραφος 2, του ΕΤΚ.


53      Τούτο προέκυψε από τις απαντήσεις στις ερωτήσεις που υποβλήθηκαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση.


54      Πρβλ., απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2024, Golden Omega (C‑388/23, EU:C:2024:1022, σκέψη 31).


55      Άρθρο 70, παράγραφος 2, του ΕΤΚ.


56      Για να πεισθεί κανείς περί αυτού, αρκεί να αναλογισθεί ότι ο υπολογισμός της δασμολογητέας αξίας εμπορεύματος μπορεί να είναι πολύ απλός, ενώ η δασμολογική κατάταξή του αποτελεί πραγματική πρόκληση.


57      Κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την κατάταξη στη Συνδυασμένη Ονοματολογία εμπορευμάτων που παρουσιάζονται σε σύνολα συσκευασμένα για τη λιανική πώληση (ΕΕ 2013, C 105, σ. 1).


58      Κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, το ζήτημα εάν, κατά την προσκόμιση των οικείων εμπορευμάτων στο τελωνείο, αυτά συνιστούν «σύνολο», κατά την έννοια του γενικού κανόνα 3, στοιχείο βʹ, της ΣΟ, πρέπει, τελικώς, να καθορίζεται βάσει του τρόπου με τον οποίο αυτά προορίζονται να διατεθούν στους καταναλωτές, δηλαδή εάν παρουσιάζονται σ’ αυτούς ως ενιαίο σύνολο (βλ. απόφαση της 10ης Μαρτίου 2016, VAD και van Aert, C‑499/14, EU:C:2016:155, σκέψη 41 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Παρεμπιπτόντως, σημειώνεται ότι ορισμένες κατηγορίες προϊόντων θεωρούνται σύνολα σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες που τα διέπουν  [πρβλ. απόφαση της 25ης Φεβρουαρίου 2026, A GmbH (Σύστημα αποτελούμενο από κάψουλες με δύο συστατικά στοιχεία), T‑69/25, EU:T:2026:151].


59      Πρβλ. αποφάσεις της 9ης Φεβρουαρίου 1984, Metro International (60/83, EU:C:1984:53, σκέψεις 10 και 13), και της 7ης Οκτωβρίου 1985, Telefunken Fernseh und Rundfunk (163/84, EU:C:1985:396, σκέψεις 34 και 35). Επισημαίνεται, πάντως, ότι, στις υποθέσεις εκείνες οι έννοιες της «λειτουργικής μονάδας» και του «ενιαίου εμπορεύματος» εφαρμόζονταν στην ειδική περίπτωση των μηχανών και συσκευών του τμήματος XVI της ΣΟ.


60      Βλ. απόφαση της 20ής Νοεμβρίου 2025, Servoprax (Garrots médicaux) (C‑631/23, EU:C:2025:906, σκέψη 45 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).


61      Στην ισπανική γλώσσα, το ρήμα «incorporar» ορίζεται ως «unir una persona o una cosa a otra u otras para que haga un todo con ellas» (Diccionario de la Lengua Española, Real Academia Española, 2026, έκδοση 23.8.1, διαθέσιμη στο διαδίκτυο)· στη γαλλική γλώσσα, το ρήμα «incorporer» (εσωματώνω) ορίζεται ως «unir intimement (une matière à une autre)» [συνενώνω άρρηκτα (μια ύλη με μιαν άλλη)] (διαδικτυακό λεξικό Le Robert)· στη γερμανική γλώσσα, το ρήμα «enthalten» σημαίνει «zum Inhalt haben, umfassen; in sich haben, tragen» (Duden, Cornelsen VerlaG GmbH, 2026, διαθέσιμο στο διαδίκτυο).