|
Dziennik Urzędowy |
PL Seria C |
|
C/2026/4648 |
23.9.2026 |
Rezolucja Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Zalecenia EKES-u dotyczące propozycji reform i inwestycji sformułowanych w ramach cyklu europejskiego semestru 2025–2026
(C/2026/4648)
Sprawozdawczynie i sprawozdawcy: Gonçalo LOBO XAVIER
Andrea MONE
Luca JAHIER
|
Podstawa prawna |
Art. 52 ust. 4 regulaminu wewnętrznego |
|
Data przyjęcia na sesji plenarnej |
18.6.2026 |
|
Sesja plenarna nr |
606 |
|
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) |
175/3/0 |
1. Wprowadzenie
|
1.1. |
Niniejsza rezolucja, wraz z raportem informacyjnym (1) i szczegółowym załącznikiem do niego (2), jest częścią pakietu bazującego na rocznych pracach grupy EKES-u ds. europejskiego semestru, która konsultuje się z krajowymi radami społeczno-gospodarczymi, partnerami społecznymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego z państw członkowskich UE odnośnie do kluczowych elementów europejskiego semestru. W raporcie informacyjnym (3) zebrano opinie partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego z 27 państw członkowskich na temat krajowych propozycji reform i inwestycji oraz ich wdrażania (cykl europejskiego semestru 2025–2026) (4). Niniejsza rezolucja uzupełnia raport – przedstawia zalecenia dotyczące polityki, wnioski i propozycje polityczne EKES-u oparte na wynikach konsultacji z zainteresowanymi stronami przedstawionych w raporcie. |
|
1.2. |
Działanie to jest kontynuacją prowadzonych od kilku lat prac EKES-u nad promowaniem europejskiego semestru i ram zarządzania gospodarczego, które będą bardziej partycypacyjne oraz będą przewidywać większą odpowiedzialność na szczeblu krajowym i silniejsze zaangażowanie partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Szerokie uczestnictwo sprzyja podejmowaniu opartych na dowodach decyzji i legitymacji demokratycznej oraz zwiększa poparcie społeczne dla transformacyjnych strategii politycznych i zmian systemowych. |
2. Zalecenia EKES-u dotyczące propozycji reform i inwestycji sformułowanych w ramach cyklu europejskiego semestru 2025–2026
EKES:
|
2.1. |
Ponawia swoje zalecenia zawarte w opiniach w sprawie wieloletnich ram finansowych (WRF) (5), pakietu jesiennego (6) i rozporządzenia w sprawie wykonania (7). |
|
2.2. |
Podkreśla swe główne ustalenia: zalecenia dla poszczególnych krajów są z pewnością istotne, ale przykłada się w nich zbyt małą wagę do wymiaru socjalnego. Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) miał wartość strategiczną, ale należy go postrzegać w kontekście pandemii i ogólnie okazał się zbyt złożony i zbyt scentralizowany oraz wdrożony zbyt pośpiesznie. Powiązanie między WRF a europejskim semestrem mogłoby zwiększyć wartość dodaną UE, ale w dużej mierze zależy od zabezpieczeń dotyczących demokracji, pomocniczości i równowagi społecznej. Co najważniejsze z punktu widzenia EKES-u – zaangażowanie partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego pozostaje proceduralne i nie ma realnego wpływu. Ponadto utrzymują się ogólne luki we wdrażaniu, w związku z czym EKES wzywa do położenia większego nacisku na zdolności wykonawcze, skuteczność administracyjną i wymierne wyniki. |
|
2.3. |
Stwierdza, że przyszłość UE zależy od dynamicznych i silnych wzajemnych powiązań między czterema formami jej kapitału (kapitałem gospodarczym, ludzkim, społecznym i środowiskowym), a przy tym niezbędny jest odpowiednio silny nacisk na większą trwałą konkurencyjność, mocno zakorzenioną w art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, Zielonym Ładzie oraz Europejskim filarze praw socjalnych. EKES wzywa Komisję, by połączyła ze sobą te cztery formy kapitału oraz wyszła poza wzrost zorientowany na PKB (zgodnie z zaleceniem Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) (8)) i przyjęła model bezpieczeństwa opartego na odporności gospodarczej, spójności społecznej i zrównoważeniu środowiskowym. Urzeczywistnienie jednolitego rynku, ze szczególnym uwzględnieniem unii rynków kapitałowych, musi być w pełni włączone do europejskiego semestru i zaleceń dla poszczególnych krajów – podobnie jak odpowiedzialność polityczna za egzekwowanie przepisów dotyczących jednolitego rynku. |
|
2.4. |
Uważa, że w kontekście dążenia do osiągnięcia prawdziwej europejskiej wartości dodanej i jej zapewnienia w ramach powiązań między europejskim semestrem a WRF kluczowe znaczenie ma uwolnienie potencjału UE przy utrzymaniu elastyczności, pomocniczości oraz wielopoziomowego sprawowania rządów. Zdecydowanie odrzuca jednak logikę represyjnej warunkowości makroekonomicznej i zaleca strukturę pozytywnych zachęt, w której semestr wskazuje strategiczne wąskie gardła, a WRF zapewniają ukierunkowane wsparcie w celu ich wyeliminowania. Dostrzega rosnące znaczenie odporności i gotowości obronnej oraz wzywa do stworzenia otoczenia regulacyjnego, które zapewnia pewność prawa i wsparcie w mobilizowaniu inwestycji w zdolności koordynowane przez UE w celu poprawy wydajności, konkurencyjności, wzrostu gospodarczego, spójności, odporności i autonomii strategicznej. |
|
2.5. |
Zaleca wyciągnięcie wniosków z wcześniejszych doświadczeń (w szczególności niedociągnięć we wdrażaniu RRF) i zadbanie o to, by w strukturze WRF zachowano cele społeczne UE i wielopoziomowe sprawowanie rządów. Aby zapewnić długoterminową zrównoważoność strategicznych celów UE i odporność jej gospodarki, należy stworzyć przestrzeń fiskalną, która pozwoli osiągnąć wspólne cele społeczne UE, a w szczególności wesprze działanie niedawno uruchomionego przez Komisję Europejską Centrum Inwestycji Społecznych. |
|
2.6. |
Podkreśla w szczególności, że kwestie społeczne są często niedoceniane w zaleceniach dla poszczególnych krajów, a realizacja zaleceń dotyczących kwestii społecznych była w przeszłości nieadekwatna, nieskuteczna lub po prostu nie miała miejsca. Z tego powodu EKES z zainteresowaniem przygląda się ramom konwergencji społecznej i będzie nadal monitorować ich rzeczywisty wpływ na ogólny cykl koordynacji polityki gospodarczej i społecznej UE. Uważa, że dopóki zidentyfikowane problemy nie zostaną rozwiązane, konieczne będzie upoważnienie rządów do interwencji i wzmocnienie takich działań, aby uruchomić niezbędną dynamikę na szczeblu krajowym z myślą o przyspieszeniu opracowywania, wdrażania i realizacji reform, a także ich demokratycznej oceny. |
|
2.7. |
Jest głęboko przekonany, że aby osiągnąć ten cel, UE musi opracować solidniejsze ramy współpracy, w których wyniki i wykonanie będą nagradzane poprzez ukierunkowaną pomoc techniczną i elastyczność współfinansowania, z uwzględnieniem specyfiki kontekstu krajowego i regionalnego. |
|
2.8. |
Zaleca zatem zwiększenie zaangażowania partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego (w celu stopniowego wzmocnienia zasady partnerstwa w miarę postępowania konwergencji zarządzania WRF i europejskiego semestru) poprzez przekształcenie tego zaangażowania z wymogu quasiproceduralnego w istotny czynnik sukcesu polityki, w oparciu o obowiązkową ocenę zaangażowania zainteresowanych stron w całym cyklu polityki, a także rzeczywiste uproszczenie i zapewnienie proporcjonalności obciążeń administracyjnych i regulacyjnych nakładanych na organy publiczne, przedsiębiorstwa i organizacje społeczeństwa obywatelskiego, a nie tylko na służby Komisji Europejskiej. |
|
2.9. |
Wzywa Komisję, by poprawiła zarówno jakość, jak i rozplanowanie procesów informowania i konsultacji w ramach europejskiego semestru. Obejmuje to inwestowanie w budowanie zdolności w zakresie dialogu obywatelskiego i społecznego, wzmocnienie procesów konsultacji i poprawę ich harmonogramu, poprawę dostępu do przejrzystych i porównywalnych danych oraz ustanowienie europejskiego kodeksu określającego sposób prowadzenia konsultacji w ramach europejskiego semestru oraz sposób opracowywania i wdrażania planów krajowych, zgodnie z praktykami krajowymi i ramami dialogu społecznego. |
|
2.10. |
Wzywa zatem do wprowadzenia obowiązkowej oceny jakości i oddziaływania partnerstwa. Nie powinno to ograniczać się do oceny, czy przeprowadzono konsultacje z partnerami, ale powinno również obejmować analizę zakresu, w jakim ich wkład wpłynął na ostateczny kształt programów operacyjnych. Musi to iść w parze z radykalnym uproszczeniem mechanizmów realizacji, opracowanym wspólnie z instytucjami zarządzającymi, organami regionalnymi, partnerami społecznymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, aby zapewnić proporcjonalność systemów audytu i monitorowania oraz poszanowanie zasady zarządzania dzielonego bez nakładania nadmiernych i powielających się obciążeń biurokratycznych. |
Bruksela, dnia 18 czerwca 2026 r.
Przewodniczący
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Séamus BOLAND
(1) „Poglądy zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego w państwach członkowskich UE na temat krajowych propozycji reform i inwestycji oraz ich wdrażania (cykl europejskiego semestru 2025–2026)”.
(3) Grupa zebrała opinie zainteresowanych stron za pomocą kwestionariusza i pięciu wizyt krajowych w okresie od stycznia do marca 2026 r.
(4) Kwestionariusz składał się z 10 pytań pogrupowanych wokół czterech głównych tematów: (1) środki dotyczące reform i inwestycji w państwach członkowskich, w szczególności te oparte na zaleceniach dla poszczególnych krajów na 2025 r. oraz ich realizacja; (2) zakończenie realizacji krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności; (3) realizacja i monitorowanie krajowych średniookresowych planów budżetowo-strukturalnych; (4) powiązania między wieloletnimi ramami finansowymi a europejskim semestrem.
(5) „Droga ku następnym wieloletnim ramom finansowym” (Dz.U. C, C/2025/3202, 2.7.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/3202/oj), i „Wieloletnie ramy finansowe 2028–2034” (Dz.U. C, C/2026/1974, 28.4.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/1974/oj).
(6) „Europejski semestr 2025 – pakiet jesienny” (Dz.U. C, C/2025/2019, 30.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/2019/oj), i „Uwagi dodatkowe na temat dalszych działań dotyczących europejskiego semestru na 2025 r.” (Dz.U. C, C/2026/10, 16.1.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/10/oj).
(7) „Ramy monitorowania wydatków budżetowych i ramy wykonania budżetu”, w toku.
(8) Beyond GDP: delivering sustainable and inclusive wellbeing – Joint Research Centre.
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/4648/oj
ISSN 1977-1002 (electronic edition)