(1)

An 12 Márta 2024, trí bhíthin Chinneadh (AE, Euratom) 2024/995 (1), d’údaraigh an Chomhairle don Choimisiún tús a chur le caibidlíocht le Cónaidhm na hEilvéise maidir le pacáiste leathan beart a bhaineann leis an gcaidreamh déthaobhach le Cónaidhm na hEilvéise. Le bheith sna bearta sin bhí forálacha institiúideacha agus Státchabhrach i gcomhaontuithe idir an tAontas Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise i réimsí a bhaineann leis an margadh inmheánach, agus, i gcás inar gá, oiriúnuithe sonracha orthu, comhaontú maidir le rannpháirtíocht na hEilvéise i gcláir de chuid an Aontais agus comhaontú atá mar bhonn le rannchuidiú buan na hEilvéise chun éagothromaíochtaí eacnamaíocha agus sóisialta idir réigiúin a laghdú. D’údaraigh an Chomhairle don Choimisiún roimhe sin tús a chur le caibidlíocht le Cónaidhm na hEilvéise i ndáil le comhaontuithe nua maidir le leictreachas, an tsláinte agus sábháilteacht bia, maidir le rannpháirtíocht na hEilvéise i nGníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh don Chlár Spáis agus d’Iarnróid, agus maidir leis an leasú ar an gComhaontú idir an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le haeriompar chun cabatáiste a cheadú.

(2)

Rinne an Coimisiún, thar ceann an Aontais, pacáiste leathan comhaontuithe agus prótacail (‘an pacáiste’) a chaibidil lena n-áirítear Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt, agus Cónaidhm na hEilvéise, den pháirt eile, maidir le rannpháirtíocht Chónaidhm na hEilvéise i gCláir de chuid an Aontais (‘an Comhaontú’); Prótacail maidir le forálacha institiúideacha, Státchabhrach agus leasaitheacha le haghaidh comhaontuithe idir an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise i réimsí a bhaineann leis an margadh inmheánach ina bhfuil an Eilvéis rannpháirteach; Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le ranníocaíocht rialta airgeadais na hEilvéise chun éagothromaíochtaí eacnamaíocha agus sóisialta san Aontas Eorpach a laghdú; Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir leis an tSláinte; Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le leictreachas; Prótacal a ghabhann leis an gComhaontú idir an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le trádáil i dtáirgí talmhaíochta lena mbunaítear Comhlimistéar Sábháilteachta Bia, agus Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir leis na téarmaí agus na coinníollacha a bhaineann le rannpháirtíocht Chónaidhm na hEilvéise i nGníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis.

(3)

Cumhdaítear leis an gComhaontú ábhair a thagann faoi inniúlachtaí an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (‘an Comhphobal’), eadhon an comhlachas le clár Taighde agus Oiliúna Euratom agus leis an gComhghnóthas Eorpach um ITER. Ba cheart, dá bhrí sin, an Comhaontú a thabhairt i gcrích thar ceann an Chomhphobail a mhéid a bhaineann le hábhair a thagann faoin gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (‘Conradh Euratom’).

(4)

Ba cheart tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe ag an gCoimisiún, ag gníomhú dó thar ceann an Chomhphobail, a mhéid a bhaineann le hábhair a thagann faoi Chonradh Euratom, a fhormheas. Ba cheart an Comhaontú a thabhairt i gcrích ag an am céanna le hionstraimí eile an phacáiste agus mar dhlúthchuid de.

(5)

D’fhonn fairsinge a gcomhair a mhéadú, foráiltear le hAirteagal 18(1) den Chomhaontú go bhfuil na Páirtithe lena chur i bhfeidhm go sealadach, i gcomhréir lena nósanna imeachta inmheánacha agus lena reachtaíocht féin, ón 1 Eanáir 2025 ar aghaidh, mura rud é go mbeidh dáta an tsínithe tar éis an 15 Samhain 2025, agus sa chás sin tá na Páirtithe leis an gComhaontú a chur i bhfeidhm go sealadach ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh.

(6)

Dá bhrí sin, ba cheart don Chomhphobal an Comhaontú a chur i bhfeidhm go sealadach a mhéid a bhaineann le hábhair a thagann faoi Chonradh Euratom.

(7)

De bhun Airteagal 18(2) den Chomhaontú, tá deireadh le cur lena chur i bhfeidhm sealadach an 31 Nollaig 2028 ar a dhéanaí mura mbeidh a nósanna imeachta inmheánacha is gá chun go dtiocfaidh ionstraimí eile an phacáiste i bhfeidhm tugtha i gcrích ag an Eilvéis faoin dáta sin.

(8)

Tá síniú, cur i bhfeidhm sealadach agus tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe a mhéid a bhaineann le hábhair a thagann faoin gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh faoi réir nós imeachta ar leithligh, faoin gConradh sin.