T-182/9761997B01820012.0001273128412TBESCHIKKING VAN 16.2.1998 — ZAAK T-182/97SMANOR E. A. / COMMISSIE<TI><P><HT TYPE="UC">Beschikking van het Gerecht</HT> (Tweede kamer)</P><P><DATE ISO="19980216">16 februari 1998</DATE><NOTE NOTE.ID="E0001" NUMBERING="STAR"><P>Procestaal: Frans.</P></NOTE></P></TI>

In zaak T-182/97,

Smanor SA, vennootschap naar Frans recht, gevestigd te Saint-Martin-d'Écublei (Frankrijk),

H. Ségaud en M. Ségaud, wonende te Saint-Martin-d'Écublei,

vertegenwoordigd door L. Roques, advocaat te Val de Marne, Rue du Général de Larminat 7-9, Créteil (Frankrijk),

verzoekers,tegen

Commissie van de Europese Gemeenschappen, vertegenwoordigd door R. Wainwright, juridisch hoofdadviseur, en O. Couvert-Castera, bij de Commissie gedetacheerd nationaal ambtenaar, als gemachtigden, domicilie gekozen hebbende te Luxemburg bij C. Gómez de la Cruz, lid van haar juridische dienst, Centre Wagner, Kirchberg,

verweerster,

betreffende een beroep tot nietigverklaring van het besluit van de Commissie van 21 mei 1997 om geen niet-nakomingsprocedure tegen de Franse Republiek in te leiden,

geeft

HET GERECHT VAN EERSTE AANLEG (Tweede kamer),

samengesteld als volgt: A. Kalogeropoulos, kamerpresident, C. W. Bellamy en J. Pirrung, rechters,

griffier: H.Jung

de navolgende

<TI><P>Beschikking</P></TI><TI><P>De feiten</P></TI>1Smanor SA (hierna: Smanor), waarvan de deelgenoten Ségaud de bestuurders en meerderheidsaandeelhouders zijn, is een Franse vennootschap die zich bezighield met de productie en verkoop van verse en diepgevroren zuivelproducten, inzonderheid yoghurt, bereid volgens een geoctrooieerde diepvriesmethode die zij zelf had ontwikkeld.2Vanaf 1977 werden door de Franse autoriteiten tegen haar stappen ondernomen en werd strafvervolging ingesteld, teneinde haar op basis van de destijds geldende Franse bepalingen te verbieden die producten onder de benaming yaourt of yoghourt in de handel te brengen.3Van mening dat de verschillende tegen haar ingestelde vervolgingen aan de oorsprong lagen van haar financiële moeilijkheden en op onwettige regelingen berustten, stelde zij in 1986 tegen de Franse Staat een beroep in tot vergoeding van de schade die zij daardoor zou hebben geleden. Tevens diende zij bij de Commissie een klacht in tegen de Franse Republiek, stellende dat het Franse decreet nr. 82-184 van 22 februari 1982 (hierna: decreet nr. 82-184) tot wijziging van decreet nr. 63-695 van 10 juli 1963 betreffende de bestrijding van fraude ter zake van gefermenteerde melk en yoghurt, in strijd was met richtlijn 79/112/EEG van de Raad van 18 december 1978 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake etikettering en presentatie van levensmiddelen bestemd voor de eindverbruiker alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame (PB 1979, L 33, biz. 1; hierna: richtlijn 79/112). In antwoord op deze klacht deelde de Commissie Smanor bij brief van 3 april 1988 mee, dat de Franse Republiek in gebreke zou worden gesteld overeenkomstig artikel 169 EG-Verdrag.4In 1987 werd Smanor in het kader van een gerechtelijk-herstelprocedure voor het Tribunal de commerce de L'Aigle gedagvaard. Deze rechterlijke instantie oordeelde dat de liquiditeitsproblemen van Smanor te wijten waren aan de Franse regeling inzake yoghurt, en verzocht het Hof bij vonnis van 21 september 1987 om een prejudiciële beslissing over de uitlegging van de artikelen 30 tot en met 36 van het Verdrag en de artikelen 5, 15 en 16 van richtlijn 79/112, met betrekking tot decreet nr. 82-184.5In zijn arrest van 14 juli 1988, Smanor (298/87, Jurispr. blz. 4489) verklaarde het Hof voor recht:

1)Artikel 30 van het Verdrag staat eraan in de weg, dat een lidstaat op producten die zijn ingevoerd uit een andere lidstaat waar zij regelmatig zijn vervaardigd en in de handel gebracht, een nationale regeling toepast volgens welke de benaming yoghurt enkel mag worden gebruikt voor verse yoghurt met uitsluiting van diepgevroren yoghurt, wanneer de kenmerken van deze laatste niet wezenlijk verschillen van die van het verse product en een passende etikettering, voorzien van een uiterste datum voor verkoop of consumptie, volstaat om de consumenten naar behoren te informeren.2)De bepalingen van richtlijn 79/112, en met name artikel 5 daarvan, moeten aldus worden uitgelegd, dat zij zich verzetten tegen de toepassing van een nationale regeling volgens welke de verkoopbenaming yoghurt niet mag worden gebruikt voor ingevoerde of inheemse producten die een diepvriesbehandeling hebben ondergaan, wanneer deze producten voor het overige voldoen aan de voorwaarden die de nationale regeling stelt voor toekenning van deze benaming aan verse producten.

6Daarop werd decreet nr. 82-184 afgeschaft en vervangen door decreet nr. 88-1203 van 30 december 1988.7In het kader van de in 1986 tegen de Franse Staat ingestelde aansprakelijkheidsvordering verwierp de Franse Cour de cassation bij arrest van 16 oktober 1990 het beroep van Smanor tegen een arrest van de Cour d'appel de Caen van 21 april 1988, waarbij haar schadevordering was afgewezen op grond dat de door de dienst fraudebestrijding tegen de vennootschap ingestelde vervolgingen niet als een zware fout waren aan te merken.8Na de eerste klacht in 1986 tegen de Franse Republiek (zie punt 3, supra), diende Smanor in 1990, 1991, 1993 en 1995 opnieuw klachten in met betrekking tot de onwettigheid van de Franse regeling inzake yoghurt en de gestelde schending door de Franse Republiek van haar recht op schadevergoeding. In haar laatste klacht, van 11 januari 1995 en door de Commissie ingeschreven onder nr. 95/4059, hekelde zij wederom de weigering van de Franse rechterlijke instanties om recht te doen aan haar vorderingen tot vergoeding van de schade die zij zou hebben geleden door de toepassing, in Frankrijk, van met het gemeenschapsrecht onverenigbare regelingen.9Bij brief van 9 oktober 1996 eiste Smanor van de Commissie, dat deze een niet-nakomingsprocedure tegen Frankrijk zou inleiden. Teneinde haar in staat te stellen een aansprakelijkheidsactie tegen de Franse Staat aanhangig te maken op de grondslag van 's Hofs arrest van 19 november 1991, Francovich e. a. (C-6/90 en C-9/90, Jurispr. blz. I-5357), zou de Commissie de door de Franse Republiek gepleegde inbreuken moeten vaststellen, te weten, met name, dat de Franse Republiek richtlijn 79/112 niet tijdig had geïmplementeerd en dat de Franse rechterlijke instanties hadden geweigerd Smanor na 's Hofs arrest van 14 juli 1988 (reeds aangehaald) schadeloos te stellen.10Op 9 december 1996 stelden verzoekers bij het Gerecht een beroep wegens nalaten en tot schadeloosstelling in tegen de Commissie, op grond dat deze had verzuimd een niet-nakomingsprocedure uit hoofde van artikel 169 EG-Verdrag tegen de Franse Republiek in te leiden.11Bij beschikking van 3 juli 1997, Smanor e. a./Commissie (T-201/96, Jurispr. blz. II-1081), is dat beroep niet-ontvankelijk verklaard.12In tussentijd had het directoraat-generaal Interne markt en financiële diensten (DG XV) van de Commissie bij brief van 18 februari 1997 aan Ségaud de redenen meegedeeld, waarom de in de klacht van 11 januari 1995 genoemde feiten niet volstonden om een niet-nakomingsprocedure tegen de Franse Republiek in te leiden. Het bestaan van een inbreuk op het gemeenschapsrecht, aldus die brief, leek twijfelachtig, gelet op, in de eerste plaats, de in het arrest Francovich e. a. (reeds aangehaald) gestelde voorwaarden voor een eventuele aansprakelijkheid van een lidstaat, en, in de tweede plaats, de wijze waarop de Franse rechterlijke instanties die voorwaarden hadden beoordeeld. Bijgevolg zou aan de Commissie worden voorgesteld de klacht als afgedaan te beschouwen, behoudens eventuele opmerkingen die klager zou willen indienen.13Bij brieven van 2 en 11 maart 1997 deed Ségaud zijn opmerkingen aan de Commissie toekomen. Hij insisteerde nogmaals op de gegrondheid van Smanors klacht en verzocht de Commissie een onderzoek in te stellen naar de circulaires die de Franse overheidsinstanties in het kader van de gedingen rond Smanor tot de betrokken strafrechters hadden gericht.14Bij brief van 21 mei 1997 deelde DG XV Ségaud mee, dat de Commissie had besloten de klacht af te leggen.<TI><P>Het procesverloop en de conclusies van partijen</P></TI>15Bij op 17 juni 1997 ter griffie van het Gerecht neergelegd verzoekschrift hebben Smanor en de deelgenoten Ségaud het onderhavige beroep ingesteld.16Bij afzonderlijke akte, ingeschreven ter griffie van het Gerecht op 22 juli 1997, heeft de Commissie een exceptie van niet-ontvankelijkheid opgeworpen in de zin van artikel 114, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering. Verzoekers hebben op 16 september 1997 hun opmerkingen over die exceptie ingediend.17In hun verzoekschrift concluderen verzoekers dat het het Gerecht behage:

de brief van de Commissie van 21 mei 1997 in alle onderdelen nietig te verklaren;

recht te doen aan hun tot de Commissie gericht verzoek betreffende de mededeling van de stukken betreffende de zaak Smanor, die zich in de Franse bestuursarchieven bevinden.

18In haar exceptie van niet-ontvankelijkheid concludeert de Commissie dat het het Gerecht behage:

het beroep niet-ontvankelijk te verklaren;

verzoekers in de kosten te veroordelen.

19In hun opmerkingen over de exceptie van niet-ontvankelijkheid concluderen verzoekers dat het het Gerecht behage:

de door de Commissie opgeworpen exceptie van niet-ontvankelijkheid te verwerpen;

het beroep gegrond te verklaren;

de Commissie te gelasten haar onderzoeksbevoegdheden uit te oefenen en alle stukken betreffende de zaak Smanor, die zich in de Franse bestuursarchieven bevinden, zowel aan het Gerecht als aan verzoekers mee te delen.

<TI><P>De ontvankelijkheid</P></TI>20Indien een partij verzoekt dat het Gerecht uitspraak zal doen over de niet-ontvankelijkheid zonder op de zaak ten gronde in te gaan, geschiedt volgens artikel 114 van het Reglement voor de procesvoering de verdere behandeling van de exceptie mondeling, tenzij het Gerecht anders beslist.21In casu acht het Gerecht zich voldoende ingelicht door de stukken van het dossier om zonder mondelinge behandeling uitspraak te kunnen doen.<TI><P>Argumenten van partijen</P></TI>22De Commissie is van oordeel, dat het beroep tot nietigverklaring kennelijk niet-ontvankelijk is. Volgens vaste rechtspraak kunnen particulieren niet opkomen tegen de weigering van de Commissie om een niet-nakomingsprocedure in te leiden (arresten Hof van 1 maart 1966, Lütticke e. a./Commissie, 48/65, Jurispr. blz. 27, en 17 mei 1990, Sonito e. a./Commissie, C-87/89, Jurispr. blz. I-1981; beschikking Hof van 12 juni 1992, Asia Motor France e. a./Commissie, C-29/92, Jurispr. blz. I-3935, punt 21; beschikkingen Gerecht van 29 november 1994, Bernardi/Commissie, T-479/93 en T-559/93, Jurispr. blz. II-1115, en 13 november 1995, Dumez/Commissie, T-126/95, Jurispr. blz. II-2863). Deze rechtspraak is niet enkel gebaseerd op de discretionaire bevoegdheid van de Commissie ex artikel 169 van het Verdrag, maar ook op de omstandigheid dat de handeling die van de Commissie wordt verlangd, bestaat in de vaststelling van een met redenen omkleed advies, welke handeling niet voor beroep vatbaar is omdat het gaat om een handeling die voorafgaat aan de eventuele instelling van een beroep wegens niet-nakoming bij het Hof.23Verzoekers repliceren, dat de brief van de Commissie van 21 mei 1997 een voor beroep vatbare handeling is, daar zij het definitieve standpunt van de Commissie, voorafgaande aan de aflegging van de klacht, vastlegt. Zij verwijzen hiervoor naar 's Hofs arrest van 18 maart 1997, Guérin automobiles/Commissie (C-282/95 P, Jurispr. blz. I-1503), volgens hetwelk (punt 36) de Commissie gehouden is hetzij een procedure in te leiden tegen de persoon waartegen de klacht zich richt (...) hetzij een definitieve beslissing tot afwijzing van de klacht te nemen, waartegen beroep tot nietigverklaring kan worden ingesteld bij de gemeenschapsrechter. Verder betogen zij dat, gelet op de rechtspraak van het Hof inzake de aansprakelijkheid van de lidstaten voor het niet implementeren van richtlijnen en op de door de Franse Republiek gepleegde inbreuken, de Commissie zich niet met een beroep op haar discretionaire bevoegdheid kan onttrekken aan haar verplichting toe te zien op de eerbiediging van het gemeenschapsrecht.<TI><P>Beoordeling door het Gerecht</P></TI>24Het Gerecht stelt vast, dat dit beroep strekt tot nietigverklaring van het besluit van 21 mei 1997, waaruit blijkt van het voornemen van de Commissie om geen niet-nakomingsprocedure tegen de Franse Republiek in te leiden, en om bijgevolg de klacht van verzoekers over een schending van het gemeenschapsrecht door die staat af te leggen.25Volgens vaste rechtspraak van het Hof en het Gerecht evenwel kunnen particulieren niet opkomen tegen een weigering van de Commissie om een niet-nakomingsprocedure tegen een lidstaat in te leiden (zie, met name, arresten Hof Lütticke e. a./Commissie, reeds aangehaald, blz. 39, en van 20 februari 1997, Bundesverband der Bilanzbuchhalter/Commissie, C-107/95 P, Jurispr. blz. I-947, punt 19; zie voorts beschikkingen Asia Motor France e. a./Commissie, reeds aangehaald, punt 21, en Dumez/Commissie, reeds aangehaald, punt 33).26Herinnerd zij hier aan artikel 169 van het Verdrag, dat bepaalt:

Indien de Commissie van oordeel is dat een lidstaat een van de krachtens dit Verdrag op hem rustende verplichtingen niet is nagekomen, brengt zij dienaangaande een met redenen omkleed advies uit, na deze staat in de gelegenheid te hebben gesteld zijn opmerkingen te maken. Indien de betrokken staat dit advies niet binnen de door de Commissie vastgestelde termijn opvolgt, kan de Commissie de zaak aanhangig maken bij het Hof van Justitie.

27De Commissie is dus niet verplicht een niet-nakomingsprocedure in te leiden, maar beschikt op dat punt over een discretionaire bevoegdheid, wat uitsluit dat particulieren van haar zouden kunnen eisen dat zij in een bepaalde zin beslist, en een beroep tot nietigverklaring zouden kunnen instellen tegen haar weigering om te handelen (zie, bijvoorbeeld, arrest Sonito/Commissie, reeds aangehaald, punt 6, en beschikking Gerecht van 23 januari 1995, Bundesverband der Bilanzbuchhalter/Commissie, T-84/94, Jurispr. blz. II-101, punt 23). Enkel wanneer de Commissie van oordeel is, dat de betrokken lidstaat een van zijn verplichtingen niet is nagekomen, brengt zij een met redenen omkleed advies uit. Wanneer de staat dan dat advies niet binnen de gestelde termijn opvolgt, kan de Commissie — maar moet zij niet — zich tot het Hof wenden om de verweten niet-nakoming te doen vaststellen.28Aangezien voorts enkel het Hof bevoegd is vast te stellen dat een staat de krachtens het gemeenschapsrecht op haar rustende verplichtingen niet is nagekomen, kan de door een klagende particulier verlangde handeling geen andere zijn dan een met redenen omkleed advies van de Commissie. Een dergelijke handeling nu is slechts een prealabel voor de eventuele instelling van een beroep wegens niet-nakoming bij het Hof en is dus niet te beschouwen als een voor beroep tot nietigverklaring vatbare handeling, zodat evenmin kan worden opgekomen tegen de weigering een niet-nakomingsprocedure in te leiden (arrest Lütticke e. a./Commissie, reeds aangehaald, en beschikking Dumez/Commissie, reeds aangehaald, punt 37).29Verzoekers kunnen zich in casu niet beroepen op het arrest Guérin automobiles/Commissie (reeds aangehaald), aangezien het in die zaak ging om een procedure uit hoofde van verordening nr. 17 van de Raad van 6 februari 1962: Eerste verordening over de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het Verdrag (PB 1962, blz. 204; hierna: verordening nr. 17). In een procedure krachtens artikel 169 van het Verdrag is de procespositie van de partijen die een klacht bij de Commissie hebben ingediend, fundamenteel verschillend van die van de klager in het kader van een procedure uit hoofde van verordening nr. 17 (zie met name beschikking Gerecht van 29 september 1997, Sateba/Commissie, T-83/97, Jurispr. blz. II-1523, punt 32). In laatstbedoelde procedure hebben de klagers procedurele rechten die duidelijk zijn omschreven in verordening nr. 99/63/EEG van de Commissie van 25 juli 1963 over het horen van belanghebbenden en derden overeenkomstig artikel 19, leden 1 en 2, van verordening nr. 17 (PB 1963, blz. 2268), zoals het recht om in kennis te worden gesteld van de redenen waarom de Commissie geen gevolg zal geven aan hun klacht, en het recht hun opmerkingen daarover in te dienen. Bovendien kunnen zij de beslissing waartoe de Commissie aan het eind van die procedure is gekomen, door de rechter laten toetsen (zie met name arrest Hof van 25 oktober 1977, Metro/Commissie, 26/76, Jurispr. blz. 1875, 1902, en arrest Guérin automobiles/Commissie, reeds aangehaald, punt 36). In het kader van een procedure uit hoofde van artikel 169 van het Verdrag beschikken degenen die een klacht hebben ingediend, niet over dergelijke procedurele rechten.30Uit het voorgaande volgt, dat het beroep tot nietigverklaring niet-ontvankelijk moet worden verklaard.31Bijgevolg behoeft niet te worden beslist op het verzoek van verzoeker, de Commissie te gelasten de stukken betreffende de zaak Smanor die zich in de Franse bestuursarchieven zouden bevinden, mee te delen.<TI><P>Kosten</P></TI>32Volgens artikel 87, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering wordt de in het ongelijk gestelde partij in de kosten verwezen indien dat is gevorderd. Aangezien verzoekers in het ongelijk zijn gesteld, dienen zij, overeenkomstig de conclusie van de Commissie op dat punt, in de kosten te worden verwezen.

HET GERECHT VAN EERSTE AANLEG (Tweede kamer)

beschikt:

1)Het beroep wordt niet-ontvankelijk verklaard.2)Verzoekers worden verwezen in de kosten van het geding.

Luxemburg, 16 februari 1998.

De griffier

H.Jung

De president van de Tweede kamer

A. Kalogeropoulos