Απόφαση της Επιτροπής

της 22ας Δεκεμβρίου 1999

σχετικά με την κρατική ενίσχυση που χορήγησε η Γερμανία στην εταιρεία Entstaubungstechnik Magdeburg GmbH

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(1999) 5205]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2000/395/ΕΚ)

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο,

Αφού ζήτησε από τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα προαναφερόμενα άρθρα,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Στις 15 Μαρτίου 1995 η Επιτροπή κίνησε την τυπική διαδικασία εξέτασης σχετικά με την κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε στη SKET Schwermaschinenbau Magdeburg GmbH, Magdeburg ("SKET SMM")(1). Επειδή υπήρχαν σχέδια μετατροπής της Entstaubungstechnik Magdeburg GmbH, Magdeburg ("ΕΤΜ") σε θυγατρική εταιρεία της SKET SMM, η διαδικασία επεκτάθηκε και προς την ΕΤΜ με το έγγραφο C 16/95.

(2) Στις 30 Ιουλίου 1996 επεκτάθηκε η διαδικασία C 16/95 και προς τις ενισχύσεις οι οποίες είχαν χορηγηθεί από τότε που είχε ληφθεί η απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας(2) και οι οποίες δεν καλύπτονταν από αυτή την απόφαση. Οι πιθανοί επενδυτές (Oestmann & Borchert) εγκατέλειψαν περί τα τέλη του 1995 το σχέδιο αναδιάρθρωσης. Στη συνέχεια κοινοποιήθηκε ένα νέο σχέδιο με πρόσθετες ενισχύσεις.

(3) Η Επιτροπή εξέδωσε στις 26 Ιουνίου 1997 την οριστική αρνητική απόφαση 97/765/ΕΚ(3) σχετικά με τις ενισχύσεις προς την SKET SMM. Η απόφαση αυτή δεν αφορούσε την ΕΤΜ. Η διαδικασία σχετικά με την ΕΤΜ περιλαμβάνεται στο έγγραφο C 16b/95.

(4) Τον Ιανουάριο και τον Αύγουστο του 1997 η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με τις ενισχύσεις τις οποίες είχε λάβει η ΕΤΜ από το 1994. Σε μια σύσκεψη με την Επιτροπή η Γερμανία ανακοίνωσε την ιδιωτικοποίηση της ΕΤΜ. Τον Απρίλιο του 1998 η Επιτροπή ζήτησε πληροφορίες από τη Γερμανία σχετικά με την ιδιωτικοποίηση, τις οποίες έλαβε τον ίδιο μήνα. Τον Μάιο του 1997 ζήτησε από τη Γερμανία και άλλες πληροφορίες τις οποίες έλαβε τον Μάιο και τον Ιούλιο του 1998. Οι υπόλοιπες ερωτήσεις οι οποίες ετέθηκαν το Δεκέμβριο του 1998 έλαβαν απάντηση τον Ιανουάριο του 1999. Τον Αύγουστο του 1999 ετέθησαν οι τελικές ερωτήσεις οι οποίες έλαβαν απάντηση το Σεπτέμβριο του 1999.

II. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Α.

(5) Η ΕΤΜ έχει την έδρα της στο Μαγδεβούργο του κρατιδίου Σαξονία/Άνχαλτ. Η εταιρεία απασχολούσε το 1997 περίπου 110 άτομα και ο κύκλος εργασιών της έφθασε τα 13,4 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα. Η ΕΤΜ σχεδιάζει και κατασκευάζει εγκαταστάσεις αποκονίωσης και καθαρισμού καυσαερίων. Το μερίδιό της στη σχετική αγορά όπως περιγράφεται παρακάτω ανέρχεται στο 1 %.

(6) Η τωρινή δραστηριότητα της ΕΤΜ ξεκίνησε το 1970 που θεσπίστηκαν νέοι περιβαλλοντικοί νόμοι στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας (ΛΔΓ). Η επιχείρηση προσανατολίστηκε τότε στην κατασκευή εγκαταστάσεων αποκονίωσης και ενσωματώθηκε στον όμιλο Luft- und Kältetechnik (όμιλο εταιρειών εξαερισμού και ψύξης). Το 1989 η ΕΤΜ μεταφέρθηκε στην εταιρεία Schwermaschinenkombinat Ernst Thälmann. Κατά συνέπεια το 1990 μετατράπηκε σε θυγατρική της SKET AG. Το 1992 οι μετοχές της μεταφέρθηκαν στην Treuhandanstalt ("ΤΗΑ"). Μετά τη διάλυση της ΤΗΑ οι μετοχές της μεταφέρθηκαν στην υπηρεσία Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben ("BvS") στην οποία παρέμεναν μέχρι την ιδιωτικοποίηση και την πώληση του ομίλου PKA. Η ιδιωτικοποίηση έγινε τον Ιανουάριο του 1998 που η ΕΤΜ πωλήθηκε στην PKA Umwelttechnik GmbH & Co KG, η οποία ανήκει στον όμιλο PKA.

(7) Ο όμιλος PKA είναι εγκατεστημένος στη Γερμανία και δραστηριοποιείται παγκόσμια σε διάφορες αγορές όσον αφορά τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες. Ο όμιλος αποτελείται από μικρές επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται σε διάφορες αγορές προϊόντων. Τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που προσφέρει περιλαμβάνουν το σχεδιασμό, την κατασκευή και την πώληση εγκαταστάσεων επεξεργασίας και αξιοποίησης αποβλήτων, συγκεκριμένα εγκαταστάσεις ξήρανσης, απαέρωσης και απόσταξης ιλύων, αποβλήτων, καταλοίπων και δευτερευουσών πρώτων υλών καθώς και εγκαταστάσεις ανάκτησης των επαναχρησιμοποιήσιμων πρώτων υλών που περιέχουν. Είναι εξειδικευμένος στην εφαρμογή της πυρόλυσης(4). Ο όμιλος PKA, περιλαμβανομένης και της ΕΤΜ, απασχολεί 220 άτομα και ο κύκλος εργασιών του για το 1999 ανέρχεται στα 50 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα. Με βάση τις πληροφορίες που διέθεσε η Γερμανία ολόκληρος ο όμιλος PKA αποτελεί μια μικρομεσαία επιχείρηση σύμφωνα με τα κριτήρια που περιλαμβάνονται στη σύσταση 96/280/ΕΚ της Επιτροπής της 3ης Απριλίου 1996 η οποία αφορά τον ορισμό των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ).

Β.

(8) Η πώληση του ομίλου ΕΤΜ και PKA έγινε βάσει ενός ανοικτού, χωρίς όρους και διαφανούς διαγωνισμού. Η West Merchant Bank, η οποία επιφορτίσθηκε από την BvS με την εξεύρεση ενός επενδυτή, είχε λάβει, µέχρι τις 7 Ιουνίου 1997, 12 προσφορές στο πλαίσιο της διαδικασίας του διαγωνισμού κατά την οποία προσκλήθηκαν 224 εταιρείες από όλο τον κόσμο να υποβάλουν προσφορές. Διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν με τέσσερις προσφέροντες, προκειμένου να επιλεγεί η καλύτερη προσφορά με βάση το επιχειρησιακό σχέδιο, τις εγγυήσεις περί διατήρησης των θέσεων εργασίας και τα βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία. Ο όμιλος PKA ήταν ο μόνος προσφέρων που θα μπορούσε να αναλάβει την εταιρεία στο άμεσο μέλλον και να συμμετάσχει με δικά του μέσα στην ιδιωτικοποίηση και κατά συνέπεια να μοιρασθεί τον εμπορικό κίνδυνο. Ήταν επίσης ο μόνος που ήταν σε θέση να υποβάλει ένα σχέδιο χρηματοδότησης και να αναλάβει τις εγγυήσεις της BvS.

(9) Η τιμή πώλησης ανήλθε σε 1 γερμανικό μάρκο. Ο PKA διέθεσε στην εταιρεία κεφάλαιο ύψους 1 εκατομμυρίου γερμανικών μάρκων. Ανέλαβε δε να επενδύσει 2,5 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα πριν τις 31 Δεκεμβρίου 1999 υπό την απειλή προστίμου 100 % και να συνεχίσει να απασχολεί 65 άτομα επί τρία χρόνια υπό την απειλή ετήσιου προστίμου ύψους 36000 γερμανικών μάρκων ανά εργαζόμενο. Ανέλαβε επίσης να απαλλάξει την BvS από όλες τις εγγυήσεις (πίστωση τρεχούμενου λογαριασμού ύψους 2,5 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων και τριτεγγύηση ύψους 4,7 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων). Η BvS παραιτήθηκε από την επιστροφή ενός δανείου ύψους 7,5 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων συν τους τόκους εκ μέρους της ΕΤΜ και χορήγησε ενίσχυση ύψους 10 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων.

Γ.

(10) Η ΕΤΜ ήταν μια προβληματική επιχείρηση και παρουσίαζε ζημιές όλα τα χρόνια(5). Ένα από τα βασικά της προβλήματα ήταν ο ανεπαρκής λειτουργικός έλεγχος (ιδιαίτερα όσον αφορά την αγορά υλικών καθώς επίσης και την εμπορία και την πώληση). Το μεγαλύτερο μέρος των αγορών, π.χ. όσον αφορά τα ανταλλακτικά και τις συναφείς υπηρεσίες, ανέρχονται στο 60-70 % της αξίας των συμβάσεων. Με αποτελεσματική διαχείριση οι δαπάνες αυτές θα μπορούσαν να ήταν κατά 10-15 % χαμηλότερες. Ένα άλλο πρόβλημα ήταν η συνένωσή της με τη SKET SMM. Η ΕΤΜ επρόκειτο να γίνει θυγατρική εταιρεία της SKET SMM και στη συνέχεια να ιδιωτικοποιηθούν τόσο η SKET όσο και οι θυγατρικές της. Αυτό το σχέδιο όμως δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Η σχέση ανάμεσα στον προβληματικό όμιλο SKET SMM και στην ΕΤΜ έβλαψε τη φήμη και την αξιοπιστία της ΕΤΜ στην αγορά. Το γεγονός αυτό επηρέασε αρνητικά τις παραγγελίες προς την ΕΤΜ. Πρόσθετα προβλήματα προέκυψαν όταν προσπάθηκε να δημιουργήσει το τμήμα "νέων τεχνολογιών" μέσα στο άκαμπτο και αναποτελεσματικό οργανωτικό πλαίσιο της SKET SMM.

(11) Η ΕΤΜ αναδιαρθρώνεται συνεχώς από τότε που ιδρύθηκε ως εταιρεία περιορισμένης ευθύνης το έτος 1990. Πριν την αγορά της από την PKA την πρώτη αναδιάρθρωσή της την έκανε η ΤΗΑ και αργότερα η BvS. Μετά την αποτυχημένη ιδιωτικοποίηση της SKET SMM η στρατηγική της BvS ήταν να προετοιμάσει την ΕΤΜ για ιδιωτικοποίηση ως ανεξάρτητη εταιρεία. Κατά το 1997 έγιναν διάφορες ενέργειες προς αυτή την κατεύθυνση. Η ΕΤΜ επρόκειτο να περιορισθεί στις βασικές της δραστηριότητες, δηλαδή στο σχεδιασμό και την κατασκευή φίλτρων καθαρισμού καπναερίων. Το τμήμα των ειδικών κατασκευών έκλεισε. Η εταιρεία μείωσε το προσωπικό της. Έκλεισαν επίσης και διάφορες παραγωγικές εγκαταστάσεις. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλε ο επενδυτής το 1998 αφορούσε τα προβλήματα του λειτουργικού ελέγχου. Στον τομέα αυτό η ETM θα βοηθηθεί από την εμπειρία του ομίλου PKA. Το σχέδιο βασίζεται στη συνεργασία ανάμεσα στην ΕΤΜ και στον όμιλο PKA δεδομένου ότι τόσο τα προϊόντα τους και οι πελατείες τους είναι συμπληρωματικές. Η ΕΤΜ πρόκειται να γίνει συνεταίρος του ομίλου PKA στον τομέα των φίλτρων καθαρισμού αέρος και καπναερίων. Μια άλλη πτυχή της αναδιάρθρωσης είναι η επέκταση της παραγωγής της ΕΤΜ προς τα βασικά προϊόντα του ομίλου PKA (π.χ. μετατροπείς αερίων, σωληνώσεις και αγωγοί). Αυτό είναι προς το συμφέρον του ομίλου PKA, ο οποίος δεν διαθέτει δικές του εγκαταστάσεις παραγωγής. Παράλληλα εξαλείφεται ο κίνδυνος διαρροής της τεχνογνωσίας. Επιπλέον, η ΕΤΜ μπορεί κατ' αυτόν τον τρόπο να αξιοποιεί τις υποχρησιμοποιούμενες παραγωγικές της δυνατότητες. Η αναδιάρθρωση θα ολοκληρωθεί το 1999.

(12) Το συνολικό κόστος της αναδιάρθρωσης από το 1996 και κατά τη διάρκεια της διαχείρισης από την Treuhandanstalt (προκειμένου να προετοιμάσει την ΕΤΜ για την ιδιωτικοποίησή της) ανέρχεται σε 49,836 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα. Το κόστος αυτό αναλύεται ως εξής:

ΠΙΝΑΚΑΣ Α

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(13) Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης η βιωσιμότητα θα αποκατασταθεί το 1999, εάν εκτελεσθεί σωστά το σχέδιο. Ο ακόλουθος πίνακας(6) περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία όσον αφορά την προβλεπόμενη αποκατάσταση της βιωσιμότητας. Τα ποσά για το 1999 βασίζονται στις προγνώσστεις που έγιναν τον καιρό της ιδιωτικοποίησης.

ΠΙΝΑΚΑΣ Β

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(14) Η προβλεπόμενη αύξηση του κύκλου εργασιών προκύπτει από το βιβλίο παραγγελιών της ΕΤΜ. Η ΕΤΜ έχει επωφεληθεί από τις παραγγελίες των υπόλοιπων μελών του ομίλου PKA καθώς και από την παγκόσμια αύξηση της ζήτησης προϊόντων του ομίλου PKA. Για το λόγο αυτό το επίπεδο των εισερχόμενων παραγγελιών της ΕΤΜ υπερβαίνει το μέσο όρο σε σύγκριση με τις άλλες εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται στον ίδιο τομέα στη Γερμανία. Τα προσωρινά ποσά για το 1999 επιβεβαιώνουν ότι η βιωσιμότητα θα αποκατασταθεί εντός της προθεσμίας που προβλέπει το σχέδιο. Οι προβλέψεις για το 2000 επιβεβαιώνουν αυτή την θετική εξέλιξη. Για το λόγο αυτό περιελήφθησαν στον πίνακα παρά το γεγονός ότι η αναδιάρθρωση θα έχει ολοκληρωθεί εντός του 1999.

Δ.

(15) Οι κρατικές ενισχύσεις που κοινοποίησε η Γερμανία στην Επιτροπή ανέρχονταν σε 41,336 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα τον καιρό της ιδιωτικοποίησης. Οι ενισχύσεις αυτές αναλύονται ως εξής:

ΠΙΝΑΚΑΣ Γ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(16) Η επιλογή του ομίλου PKA ως επενδυτή ήταν το αποτέλεσμα ενός ανοικτού και άνευ όρων διαγωνισμού όπου πλειοδότησε. Κατά συνέπεια δεν χρειάζεται να εξετασθεί κανένα άλλο στοιχείο ενίσχυσης στα πλαίσια της ιδιωτικοποίησης.

(17) Η συνεισφορά του επενδυτή ανέρχεται σε 8,5 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα και αναλύεται ως εξής:

ΠΙΝΑΚΑΣ Δ

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

Ε.

(18) Η ΕΤΜ δραστηριοποιείται στην αγορά σχεδιασμού και παραγωγής βιομηχανικών εγκαταστάσεων αποκονίωσης και καθαρισμού καπναερίων. Η σχετική γεωγραφική αγορά είναι η παγκόσμια αγορά. [...]. Η σχετική αγορά του προϊόντος είναι μια αναπτυσσόμενη αγορά, παρά το γεγονός ότι η ανάπτυξή της σε ορισμένες περιοχές δεν είναι το ίδιο θεαματική όπως περί τα τέλη της δεκαετίας του 1980 και τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Η προοπτική της αγοράς παραμένει ευνοϊκή εντούτοις χάρη στην αυξανόμενη σημασία που έχει η εξοικονόμηση ενέργειας και η κατανόηση της ανάγκης για προστασία του περιβάλλοντος σε παγκόσμια κλίμακα, όπως αποδεικνύεται από τον αυξανόμενο αριθμό των διατάξεων για την προστασία του περιβάλλοντος. Μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση η αγορά προβλέπεται να αναπτυχθεί στην Ισπανία, στην Ελλάδα και στην Ιταλία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που διέθεσε η Γερμανία, περαιτέρω ανάπτυξη αναμένεται στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης καθώς οι χώρες αυτές προσεγγίζουν τα πρότυπα που έχει θέσει η Κοινότητα.

(19) Η αγορά για βιομηχανικές εγκαταστάσεις αποκονίωσης και καθαρισμού καπναερίων ανήκει στην μεγαλύτερη αγορά των περιβαλλοντικών τεχνολογιών στην οποία δραστηριοποιείται επίσης ο όμιλος PKA, ιδιαίτερα εκεί όπου χρησιμοποιείται η πυρόλυση. Η χρησιμοποίηση της πυρόλυσης για την ανάκτηση στερεών ουσιών και αερίων μειώνει το πρόβλημα της διάθεσης σε σύγκριση με άλλες διαδικασίες χάρη στη μείωση του όγκου των απορριμμάτων και την αποφυγή των προβλημάτων που έχουν σχέση με την διαδικασία της καύσης. Η πυρόλυση συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών CO2 και τα αέρια που προκύπτουν απ' αυτήν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή ενέργειας. Τα προϊόντα της πυρόλυσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διήθηση, εάν είναι αέρια για την παραγωγή ενέργειας και εάν είναι στερεά κατάλοιπα για την κατασκευαστική βιομηχανία. Τα φίλτρα της ΕΤΜ πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για τις εγκαταστάσεις που σχεδιάζει ο όμιλος PKA. Όσον αφορά την Επιτροπή, στην εν λόγω αγορά καθώς και στην αγορά περιβαλλοντικών τεχνολογιών δεν υπάρχουν πλεονάζουσες παραγωγικές δυνατότητες(7).

ΣΤ.

(20) Κινήθηκε η τυπική διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται από το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σε σχέση με τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στις SKET SMM και στις θυγατρικές της. Η ΕΤΜ περιελήφθη στη διαδικασία αυτή εξαιτίας της πρότασης που υπήρχε για μεταφορά των μετοχών της ΕΤΜ προς τις SKET SMM. Από νομική άποψη εντούτοις δεν έγινε ποτέ αυτή η μεταφορά. Όσον αφορά την ΕΤΜ, το βασικό πρόβλημα σε σχέση με την κίνηση της διαδικασίας οφειλόταν στο ότι δεν υπήρχαν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την αναδιάρθρωση. Μετά την ιδιωτικοποίηση της ΕΤΜ τον Ιανουάριο του 1998 προέκυψαν διάφορες δυσκολίες σε σχέση με το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπεβλήθη τότε. Η συνεισφορά του επενδυτή θεωρήθηκε πολύ περιορισμένη και υπήρχε ασάφεια όσον αφορά το συνολικό ποσό της ενίσχυσης. Τα θέματα αυτά διευκρινίσθηκαν με τη βοήθεια των πληροφοριών που δόθηκαν εκ των υστέρων.

III. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

Α.

(21) Πολλά από τα μέτρα που περιλαμβάνονται στον πίνακα Α εμπίπτουν, για τους ακόλουθους λόγους, στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Η ΕΤΜ δραστηριοποιείται σε μια αγορά προϊόντων η οποία υφίσταται και σε άλλα κράτη μέλη. Κατά συνέπεια επηρεάζεται το εμπόριο ανάμεσα στα κράτη μέλη. Τα μέτρα δημόσιας χρηματοδότησης των προβληματικών επιχειρήσεων αποτελούν κανονικά ενισχύσεις λόγω του γεγονότος ότι οι εν λόγω επιχειρήσεις δεν θα μπορούσαν κατά κανένα τρόπο να λάβουν οικονομική ενίσχυση από άλλες ιδιωτικές πηγές. Η ενίσχυση αυτή καθεαυτή εμπεριέχει τον κίνδυνο στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Τα ακόλουθα μέτρα(8) αποτελούν κατά συνέπεια ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ η οποία, εάν δεν γίνει καμία από τις εξαιρέσεις που προβλέπει η συνθήκη, είναι ασυμβίβαστη προς την κοινή αγορά.

(22) Η πρώτη ενίσχυση του πίνακα Γ, που ανέρχεται σε 17,442 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα, χορηγήθηκε πριν το 1996 και πληροί τους όρους του σχετικού καθεστώτος ενισχύσεων της Treuhand(9). Η αδυναμία εξόφλησης του δανείου στη συνέχεια δεν αποτελεί νέα ενίσχυση δεδομένου ότι τα δάνεια και οι εγγυήσεις που είχαν χορηγηθεί βάσει του καθεστώτος ενισχύσεων της Treuhand αφορούσαν τις προβληματικές επιχειρήσεις και τον καιρό αυτό δεν αναμενόταν ότι θα ήταν σε θέση οι επιχειρήσεις να εξοφλήσουν τα δάνειά τους. Θεωρήθηκε ότι η ένταση των ενισχύσεων σ' αυτές τις περιπτώσεις θα μπορούσε να ανέλθει στο 100 %. Το ποσό που βρίσκεται στη θέση 7 του πίνακα Γ δεν αφορά ενισχύσεις(10). Τα ποσά που είναι εγγεγραμμένα στη θέση 8 του πίνακα Γ δεν αποτελούν ενίσχυση γιατί δεν χορηγήθηκαν από κρατικούς πόρους. Η επιδότηση επενδύσεων ύψους 442000 γερμανικών μάρκων(11) (θέση 4) χορηγήθηκε βάσει ενός καθεστώτος περιφερειακών ενισχύσεων που είχε εγκριθεί προηγουμένως από την Επιτροπή και για τον λόγο αυτό δεν χρειάζεται να εγκριθεί εκ νέου. Για το λόγο αυτό οι πληρωμές ύψους 22,752 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων καλύπτονται από την εν λόγω απόφαση.

(23) Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της συνθήκης ΕΚ οι ενισχύσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 87 παράγραφος 1 μπορούν να εξαιρεθούν. Η μόνη βάση για την εξαίρεση αυτή της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης προς την ΕΤΜ, που είναι μια προβληματική επιχείρηση, είναι το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Η εξαίρεση αυτή εντούτοις ισχύει μόνο στην περίπτωση που η ενίσχυση πληροί τα κριτήρια τα οποία προβλέπουν οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση των προβληματικών επιχειρήσεων ("κατευθυντήριες γραμμές")(12)

(24) Η έκδοση 1999 των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών(13) δεν ισχύει για τα εν λόγω μέτρα εξαιτίας του γεγονότος ότι δεν χορηγήθηκε καμιά ενίσχυση μετά τη δημοσίευση των νέων κατευθυνητήριων γραμμών.

(25) Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι ενισχύσεις για την διάσωση και την αναδιάρθρωση μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών κλάδων χωρίς να επηρεαστούν αρνητικά οι όροι εμπορίου σε σημείο που να βλάπτεται το κοινό συμφέρον, όταν πληρούνται οι όροι που προβλέπονται στο σημείο 3 των κατευθυντήριων γραμμών. Υπ' αυτούς τους όρους θα εγκρίνει αυτού του είδους τις ενισχύσεις. Εάν οι επιχειρήσεις υπό διάσωση ή αναδιάρθρωση βρίσκονται σε ενισχυόμενες περιοχές, η Επιτροπή θα το λάβει υπόψη της αυτό το γεγονός σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ), δεδομένου ότι συμβιβάζονται με τους στόχους της περιφερειακής πολιτικής όπως περιγράφεται στό σημείο 3.2.3 των κατευθυντήριων γραμμών.

Β.

(26) Τα κριτήρια που προβλέπουν οι κατευθυντήριες γραμμές πληρούνται μόνο στην περίπτωση που υπάρχουν βάσιμες προβλέψεις ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της προβληματικής επιχείρησης εντός λογικού χρονικού διαστήματος.

(27) Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η ΕΤΜ είναι μια προβληματική επιχείρηση(14). Για το λόγο αυτό η επιχείρηση αυτή θα πρέπει να λάβει ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.

(28) Τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η ΕΤΜ και τα μέτρα που είναι απαραίτητα για τη λύση τους περιγράφονται παραπάνω(15). Τα μέτρα που ελήφθησαν πριν την ιδιωτικοποίηση αφορούν εν μέρει αυτά τα προβλήματα, τα δε μέτρα που ελήφθησαν μετά την ιδιωτικοποίηση αφορούν όλα τα υπόλοιπα προβλήματα περιλαμβανομένης και της ενσωμάτωσης στην μητρική εταιρεία. Η οικονομική απόδοση της ΕΤΜ ανταποκρίνεται στους στόχους που καθορίστηκαν τον καιρό της ιδιωτικοποίησης. Οι δεσμεύσεις του επενδυτή έχουν ήδη επηρεάσει τις εισερχόμενες παραγγελίες της ΕΤΜ, οι οποίες κατά τα τέλη Ιανουαρίου του 1999 ανήλθαν σε 7,8 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα, ποσό το οποίο υπερβαίνει το μέσο όρο του κλάδου αυτού. Για το έτος 2000 η ΕΤΜ έχει λάβει μια παραγγελία για μια εγκατάσταση πυρόλυσης στη Χιλή επιπλέον των άλλων παραγγελιών η αξία των οποίων ανέρχεται σε 6 έως 8 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα. Κατά συνέπεια η αποκατάσταση της βιωσιμότητας εντός ενός λογικού χρονικού διαστήματος φαίνεται ρεαλιστική. Επομένως η επιχείρηση πληροί αυτό το κριτήριο.

Γ.

(29) Ένας επιπλέον όρος των κατευθυντήριων γραμμών που θα πρέπει να πληροί η ενίσχυση αναδιάρθρωσης είναι να μην προκαλούνται αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

(30) Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές ο δικαιούχος της ενίσχυσης θα πρέπει στην περίπτωση που υπάρχουν πλεονάζουσες διαρθρωτικές παραγωγικές δυνατότητες στην σχετική αγορά να μειώσει οριστικά τις δικές του παραγωγικές δυνατότητες. Εάν δεν υπάρχουν πλεονάζουσες διαρθρωτικές παραγωγικές δυνατότητες ο δικαιούχος της ενίσχυσης δεν χρειάζεται να μειώσει τις δικές του παραγωγικές δυνατότητες αλλά ούτε και να τις αυξήσει καθόλη τη διάρκεια της αναδιάρθρωσης.

(31) Όπως έχει ήδη αναφερθεί(16), δεν υπάρχουν, απ' όσο γνωρίζει η Επιτροπή, διαρθρωτικές πλεονάζουσες παραγωγικές δυνατότητες στη σχετική αγορά, και συγκεκριμένα στην αγορά τεχνολογιών περιβάλλοντος στην οποία ανήκει και η παραγωγή εγκαταστάσεων αποκονίωσης και καθαρισμού καπναερίων. Αυτή η νέα αγορά φαίνεται να αποτελεί πράγματι μια αναπτυσσόμενη αγορά. Για το λόγο αυτό δεν χρειάζεται να μειώσει οριστικά τις παραγωγικές της δυνατότητες η ΕΤΜ. Άλλωστε η ΕΤΜ έχει ήδη θέσει εκτός λειτουργίας, από το 1990, ένα μέρος των παραγωγικών της εγκαταστάσεων.

(32) Επειδή μάλιστα το μεγαλύτερο μέρος των ενισχύσεων έχει ήδη χορηγηθεί δεν αναμένεται να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον από την ιδιωτικοποιημένη επιχείρηση για την επίδειξη επιθετικής συμπεριφοράς. Εξίσου μικρός είναι και ο κίνδυνος κατάχρησης των ενισχύσεων ύψους 10 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων, που χορηγήθηκαν στα πλαίσια της ιδιωτικοποίησης, για το λόγο ότι οι ενισχύσεις αυτές προορίζονται για συγκεκριμένες δαπάνες που περιλαμβάνονται στον πίνακα Α. Κατ' αυτόν τον τρόπο έχουν αποφευχθεί οι αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

(33) Η Επιτροπή δεν έχει στη διάθεσή της κανένα στοιχείο για πλεονάζουσες παραγωγικές δυνατότητες τόσο στην ειδική αγορά στην οποία δραστηριοποιείται ο δικαιούχος της ενίσχυσης ΕΤΜ όσο και στις αγορές στις οποίες δραστηριοποιούνται τα άλλα μέλη του ομίλου PKA.

(34) Για τους λόγους αυτούς και λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η ΕΤΜ είναι μια ΜΜΕ που δεν έχει μεγάλο μερίδιο στην αγορά η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα ενίσχυσης της ΕΤΜ δεν προκαλούν αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού.

Δ.

(35) Ένας ακόμη όρος των κατευθυντήριων γραμμών που θα πρέπει να πληρούν οι ενισχύσεις αναδιάρθρωσης συνίσταται στο ότι ο όγκος και η ένταση των ενισχύσεων θα πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο αναγκαίο και να είναι ανάλογες προς το όφελος που αναμένει η Κοινότητα. Από τον επενδυτή εξάλλου ζητείται να συνεισφέρει ένα σημαντικό μέρος από τους δικούς του πόρους για την αναδιάρθρωση.

(36) Το κόστος της αναδιάρθρωσης ανέρχεται συνολικά σε 49,836 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα. Το ποσό αυτό, όπως έχει ήδη αναφερθεί, είναι το ελάχιστο ποσό που είναι αναγκαίο για την πραγματοποίηση της αναδιάρθρωσης. Τα 17,442 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος ενισχύσεων της Treuhand και δεν θα ληφθούν υπόψη κατά την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου. Τα 8,5 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα του υπολοίπου ποσού, που ανέρχεται σε 32,394 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα, δηλαδή το 26 %, θα το διαθέσει ο επενδυτής, γεγονός που αποτελεί μια σημαντική συνεισφορά.

(37) Επομένως η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι επιφυλάξεις που είχε εκφράσει κατά την κίνηση της διαδικασίας είναι πλέον αδικαιολόγητες και ότι πληρούται το κριτήριο του συμβιβάσιμου των ενισχύσεων.

Ε.

(38) Ένας άλλος όρος των κατευθυντήριων γραμμών είναι ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπεβλήθη στην Επιτροπή και εγκρίθηκε από αυτή θα πρέπει να εκτελεστεί πλήρως και να υπάρξει πλήρης συμμόρφωση προς τους όρους που προβλέπει η απόφαση της Επιτροπής. Διαφορετικά η Επιτροπή θα λάβει μέτρα για την ανάκτηση των ενισχύσεων, εκτός εάν τροποποιήσει την αρχική της απόφαση βάσει μιας νέας κοινοποίησης του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Η αναδιάρθρωση της ΕΤΜ έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Εξάλλου η Γερμανία έχει υποσχεθεί να λάβει όλα τα δυνατά μέτρα για να διασφαλίσει ότι θα εκτελεσθεί το σχέδιο. Κατά συνέπεια η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πληρούται και αυτό το κριτήριο των κατευθυντήριων γραμμών.

IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(39) Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Γερμανία χορήγησε τις επίμαχες ενισχύσεις κατά παράβαση του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ. Οι ενισχύσεις αυτές εντούτοις, όπως έχει ήδη επισημάνει η Επιτροπή παραπάνω(17), είναι συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά στο βαθμό που πληρούν τους όρους των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή έχει επίσης λάβει υπόψη της το γεγονός ότι η ΕΤΜ βρίσκεται σε μια ενισχυόμενη περιοχή κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι ενισχύσεις που χορήγησε η Γερμανία στην Entstaubungstechnik Magdeburg GmbH ("ΕΤΜ"), οι οποίες αποτελούν αντικείμενο της παρούσας απόφασης ανέρχονται σε 22,752 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα και είναι συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ. Τα μέτρα περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

α) μία ενίσχυση της υπηρεσίας Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben (BvS) τον καιρό της ιδιωτικοποίησης (9,5 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα)·

β) δάνειο εκ μέρους της BvS κατά τα έτη 1996 και 1997 (12,2 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα)·

γ) μία ενίσχυση για την έρευνα και την ανάπτυξη εκ μέρους της BvS (529000 γερμανικά μάρκα)·

δ) επενδυτικές ενισχύσεις κατά τα έτη 1996 και 1997 (523000 γερμανικά μάρκα).

Άρθρο 2

Η Γερμανία θα υποβάλλει κάθε χρόνο μια έκθεση σχετικά με την εκτέλεση του σχεδίου αναδιάρθρωσης.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 22 Δεκεμβρίου 1999.

Για την Επιτροπή

Mario Monti

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ C 215 της 19.8.1995, σ. 8 και ΕΕ C 298 της 9.10.1996, σ. 2.

(2) ΕΕ C 298 της 9.10.1996, σ. 2.

(3) ΕΕ L 314 της 8.11.1997, σ. 20.

(4) Η πυρόλυση είναι μια διαδικασία καύσης κατά την οποία γίνεται αποσύνθεση οργανικών ουσιών υπό υψηλή θερμοκρασία χωρίς οξυγόνο. Γίνεται συνήθως υπό πίεση και θερμοκρασίες που υπερβαίνουν τους 430 °C. Τα ανακτώμενα στερεά υλικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κατασκευές και τα ανακτώμενα αέρια για την παραγωγή ενέργειας.

(5) Το 1997 π.χ. οι ζημιές της στους συνήθεις τομείς δραστηριότητάς της ανήλθαν σε 4,9 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα και κατά το 1996 σε 7,4 εκατομμύρια γερμανικά μάρκα.

(6) Ο πίνακας περιλαμβάνει μόνο ορισμένα βασικά στοιχεία· οι επιμέρους στήλες δεν είναι πλήρεις από λογιστική άποψη.

(7) Όσον αφορά την αγορά τεχνολογιών ανακύκλωσης και περιβαλλοντικών τεχνολογιών γενικά βλέπε "Πανόραμα της βιομηχανίας της ΕΕ 1997", κεφάλαιο 19. Η μόνη αγορά που ενδέχεται να συρρικνωθεί είναι η αγορά επεξεργασίας χημικών διαλυτικών ουσιών.

(8) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 22.

(9) Όσον αφορά τη χορήγηση ενισχύσεων πριν τις 31 Δεκεμβρίου 1994 βλέπε τις αποφάσεις της Επιτροπής σχετικά με τις δραστηριότητες της Treuhandanstalt στις υποθέσεις ΝΝ 108/91 και Ε 15/92. Όσον αφορά τη χορήγηση ενίσχυσης 1995 βλέπε επίσης την απόφαση της Επιτροπής στην περίπτωση Ν 768/94.

(10) Στην υπόθεση ΝΝ 117/92 η οικονομική ενίσχυση για μέτρα ποστασίας του περιβάλλοντος με στόχο την δημιουργία απασχόλησης θεωρήθηκε από την Επιτροπή ότι δεν αποτελεί ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(11) Νόμος για την επιδότηση των επενδύσεων: τα μέτρα βάσει αυτού του νόμου θεωρούνται ως περιφερειακές επενδυτικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και εγκρίθηκαν από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ (εγκεκριμένο σύστημα ενισχύσεων αριθ. Ν 494/Α/95).

(12) ΕΕ C 368 της 23.12. 1994.

(13) Βλέπε σημείο 7 των κατευθυντήριων γραμμών (ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2).

(14) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 10.

(15) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 10.

(16) Βλέπε αιτιολογική σκέψη 18.

(17) Βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 21-22.