<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.15-->
  <head>
    <title>2025-06-202506C112202306290-00-TRA-DOC-MT-ARRET-C-0629-23-202505460-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="0" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ContentBits"/>
    <meta content="Commission Use" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Name"/>
    <meta content="mt-MT" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="5/08/2025 14:05:15" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="mt" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="ARR" name="TypeDoc"/>
    <meta content="Yk1/5cLIQMZGMC6k0irVQlT3y22PYmPP2sOdQ3tuYCb0XztlJcSAt/dI/w1reCa4xoq2+sxRI7CqNMwToSnMjvrZQjBHKUj+R+hNVDQhtijpZJdTDT7EUgYE03ACM8XHk3dtO6rlWKR182DYapSuGnsMdcL9bx1wVaxbAOrwLjY=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="rsh" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="true" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Enabled"/>
    <meta content="f1fa7c0f-8447-48c8-8f19-54d65a39fc31" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ActionId"/>
    <meta content="0629" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2023" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="MT" name="Langue"/>
    <meta content="rsh" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="b24c8b06-522c-46fe-9080-70926f8dddb1" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SiteId"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="ARR_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 03-06-25 13:57:38" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="2025-06-24T08:05:07Z" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SetDate"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="fbdf34a35d6a4cbe8818968e8253b054" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0629" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="Standard" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Method"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Sentenza tat‑12.6.2025 – Kawża C‑629/23</div>
      <div id="rId21" style="default">Eesti Suurkiskjad</div>
    </div>
    <p class="C19Centre" id="para-1" title="page-1">
      SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla)
    </p>
    <p class="C19Centre" id="para-2" title="page-1">
      12 ta’ Ġunju 2025  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">*</a>
</span>)
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-3" title="page-1">
      “Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Konservazzjoni tal-habitats naturali kif ukoll tal-fawna u tal-flora selvaġġa – Direttiva 92/43/KEE – L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(i) – Stat ta’ konservazzjoni ta’ speċi – Kunċett – Artikolu 14 – Miżuri ta’ ġestjoni – Teħid fis-selvaġġ u sfruttament kompatibbli maż-żamma jew mar-restituzzjoni tal-ispeċi fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli – It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(i) – Evalwazzjoni tan-natura favorevoli tal-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċi kkonċernata – Kundizzjonijiet kumulattivi – Canis lupus (lupu) – Klassifikazzjoni fil-kategorija ‘vulnerabbli’ tal-‘lista ħamra’ tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura – Speċi ta’ annimal li tagħmel parti minn popolazzjoni li l-firxa naturali tagħha testendi lil hinn mit-territorju ta’ Stat Membru – Teħid inkunsiderazzjoni tal-iskambji mal-popolazzjonijiet tal-istess speċi preżenti fl-Istati Membri jew f’pajjiżi terzi ġirien – Artikolu 2(3) – Teħid inkunsiderazzjoni tar-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali, kif ukoll tal-karatteristiċi reġjonali u lokali”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-4" title="page-1">
      Fil-Kawża C‑629/23,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-5" title="page-1">
      li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mir-Riigikohus (il-Qorti Suprema, l-Estonja), permezz ta’ deċiżjoni tat‑13 ta’ Ottubru 2023, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis‑16 ta’ Ottubru 2023, fil-proċedura
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-6" title="page-1">
      MTÜ Eesti Suurkiskjad
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-7" title="page-1">
      vs
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-8" title="page-1">
      Keskonnaamet,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-9" title="page-1">
      fil-preżenza ta’:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-10" title="page-1">
      Keskonnaagentuur,
    </p>
    <p class="C19Centre" id="para-11" title="page-1">
      IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla),
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-12" title="page-1">
      komposta minn M. L. Arastey Sahún, Presidenta tal-Awla, D. Gratsias, E. Regan, J. Passer (Relatur) u B. Smulders, Imħallfin,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-13" title="page-1">
      Avukat Ġenerali: J. Kokott,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-14" title="page-1">
      Reġistratur: C. Strömholm, Amministratriċi,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-15" title="page-1">
      wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas‑6 ta’ Novembru 2024,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-16" title="page-1">
      wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">għal MTÜ Eesti Suurkiskjad, minn M. Ellermaa u E. Lopp,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">għall-Gvern Estonjan,, minn M. Kriisa, bħala aġent,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">għall-Gvern Daniż, minn D. Elkan, J. F. Kronborg u C. Maertens, bħala aġenti,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">għall-Gvern Awstrijak, minn A. Posch, J. Schmoll u M. Kopetzki, bħala aġenti,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">għall-Kummissjoni Ewropea, minn L. Haasbeek, C. Hermes, E. Randvere, N. Ruiz García u K. Toomus, bħala aġenti,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-22" title="page-1">
      wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat‑12 ta’ Diċembru 2024,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-23" title="page-1">
      tagħti l-preżenti
    </p>
    <p class="C75Debutdesmotifs" id="para-24" title="page-1">
      Sentenza
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 1(i), tal-Artikolu 2(3) u tal-Artikolu 14(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal‑21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 102), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2013/17/UE tat‑13 ta’ Mejju 2013 (ĠU 2013, L 158, p. 193) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva dwar il-habitat”).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn MTÜ Eesti Suurkiskjad u Keskonnaamet (il-Bord tal-Ambjent, l-Estonja) dwar il-legalità ta’ att amministrattiv li jirrigwarda l-kwoti relatati mal-kaċċa għal-lupu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-kuntest ġuridiku</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Id-dritt tal-Unjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont il-ħmistax-il premessa tad-Direttiva dwar il-habitat:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-30" title="page-2">
      “Billi hi meħtieġa sistema ġenerali ta’ protezzjoni għal ċerti speċi ta’ flora u fawna […]; billi jrid isir provdiment għal miżuri ta’ l-immaniġġjar għal ċerti speċi, jekk l-istat ta’ konservazzjoni tagħhom hekk jitlob, inkluża l-projbizzjoni ta’ ċerti mezzi ta’ qbid jew qtil, filwaqt li tagħti lok biex ikun hemm il-possibbiltà għal derogi skond ċerti kondizzjonijiet;
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 1 ta’ din id-Direttiva jipprovdi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-32" title="page-2">
      “Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-33" title="page-2">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-34" title="page-2">
      i) l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi jfisser l-ammont miżjud ta’ influwenzi li jaġixxu fuq l-ispeċi konċernati u li jistgħu jaffettwaw it-tqassim fit-tul u l-abbundanza tal-popolazzjonijiet ta’ dik l-ispeċi fit-territorju msemmi fl-Artikolu 2;
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-35" title="page-2">
      L-istat ta’ konservazzjoni jitqies ‘favorevoli’ meta:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">l-informazzjoni fuq iċ-ċaqliq tal-popolazzjoni konċernata jindikaw li qed tieħu ħsieb tagħha nnifsha fit-tul bħala komponent vjabbli ta’ l-habitat naturali tagħha, u</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C13Marge2" id="para-37" title="page-2">
      u
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">il-firxa naturali ta’ l-ispeċi la qiegħda titnaqqas u lanqas m’għandha xejra li titnaqqas fil-ġejjieni prevedibbli, u</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C13Marge2" id="para-39" title="page-2">
      u
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">hemm, u x’aktarx jibqa’ jkun hemm, habitat naturali kbir biżżejjed biex iżomm il-popolazzjonijiet tagħha fit-tul;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-41" title="page-2">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva jipprovdi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-43" title="page-2">
      “1. L-għan ta’ din id-Direttiva jkun li tikkontribwixxi biex tiġi żgurata l-biodiversità permezz tal-konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa fit-territorju Ewropew ta’ l-Istati Membri li jgħodd għalihom it-Trattat.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-44" title="page-3">
      2. Il-miżuri meħuda skond din id-Direttiva jkunu ddisinjati biex iżommu jew jirripristinaw, fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, l-habitat naturali u l-ispeċi tal-fawna u l-flora selvaġġa li huma ta’ interess għall-Komunità.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-45" title="page-3">
      3. Il-miżuri meħuda skond din id-Direttiva għandhom iqisu l-ħtiġiet ekonomiċi, soċjali u kulturali u l-karatteristiċi reġjonali u lokali.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 11 tal-istess direttiva huwa fformulat kif ġej:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-47" title="page-3">
      “L-Istati Membri għandhom iwettqu sorveljanza fuq l-istat ta’ konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u l-ispeċi msemmija fl-Artikolu 2 b’attenzjoni speċjali għat-tipi ta’ habitat naturali ta’ priorità u speċi ta’ priorità.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 12(1) tad-Direttiva dwar il-habitat jipprovdi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-49" title="page-3">
      “L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jistabbilixxu sistema ta’ ħarsien strett ta’ l-ispeċi ta’ l-annimali msemmija fl-Anness IV (a) fil-firxa naturali tagħhom, u li jipprojbixxu:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-50" title="page-3">
      a) l-forom kollha ta’ qbid volontarju jew qtil ta’ kampjuni minn dawn l-ispeċi fis-selvaġġ;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-51" title="page-3">
      b) tfixkil volontarju ta’ dawn l-ispeċi, speċjalment waqt il-perjodu tat-tgħammir, tkabbir, ibernazzjoni u migrazzjoni;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-52" title="page-3">
      ċ) qerda volontarja jew teħid tal-bajd mis-selvaġġ;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-53" title="page-3">
      d) deterjorazzjoni jew qerda ta’ siti tat-tgħammir jew postijiet ta’ mistrieħ.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont l-Artikolu 14(1) ta’ din id-direttiva:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-55" title="page-3">
      “Jekk, in vista ta’ din is-sorveljanza msemmija fl-Artikolu 11, l-Istati Membri jidhrilhom li hu meħtieġ, huma għandhom jieħdu miżuri li jiżguraw li t-teħid fis-selvaġġ ta’ kampjuni ta’ speċi ta’ fawna u flora selvaġġa elenkati fl-Anness V kif ukoll l-esplojtazzjoni tagħhom huwa kompatibbli ma’ li jinżammu fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 16(1) tal-imsemmija direttiva jipprovdi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-57" title="page-3">
      “Sakemm ma jkunx hemm alternattiva sodisfaċenti u d-deroga mhix ta’ dannu għall-ħarsien tal-popolazzjonijiet ta’ l-ispeċi konċernati fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli fil-firxa naturali tagħhom, l-Istati Membri jistgħu jidderogaw mid-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 12, 13, 14 u 15 (a) u (b):
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-58" title="page-3">
      a) fl-interess li jħarsu l-fawna u l-flora selvaġġa u li jikkonservaw l-habitat naturali;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-59" title="page-3">
      b) biex jipprevjenu l-ħsara serja, b’mod partikolari lill-uċuh tar-raba’, lill-bhejjem, lill-foresti, lis-sajd u lill-ilma u lil tipi oħra ta’ proprjetà;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-60" title="page-4">
      ċ) fl-interessi tas-saħħa u s-sigurtà pubblika, jew għal raġunijiet obbligatorji oħra li huma konnessi ma’ l-interess pubbliku, inklużi dawk tat-tip soċjali jew ekonomiku u l-konsegwenzi ta’ benefiċċju ta’ l-akbar importanza għall-ambjent;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-61" title="page-4">
      d) għall-għan tar-riċerka u l-edukazzjoni, biex tiġġedded il-popolazzjoni u biex jiġu introdotti mill-ġdid dawn l-ispeċi u għall-ħidmiet ta’ tgħammir meħtieġa għal dawn l-iskopijiet, inkluża l-propagazzjoni artifiċjali tal-pjanti;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-62" title="page-4">
      e) biex ikun jista’ jsir, taħt kondizzjonijiet ta’ sorveljanza stretta, fuq bażi selettiva u għal ammont limitat, it-teħid jew iż-żamma ta’ ċerti kampjuni ta’ l-ispeċi elenkati fl-Anness IV f’għadd limitat speċifikat mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Anness II tad-Direttiva 92/43, intitolat “Speċi ta’ annimali u pjanti li huma ta’ interess għall-komunita li l-konservazzjoni tagħhom titlob li jkunu nominati żoni speċjali ta’ konservazzjoni”, isemmi, fost dawn l-ispeċi ta’ annimal, il-“Canis lupus (minbarra l-popolazzjoni tal-Estonja […])”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konformement mal-Anness IV tad-Direttiva dwar il-habitat, intitolat “Speċi ta’ annimali u pjanti ta’ interess Komunitarju fi bżonn ta’ protezzjoni stretta”, il-Canis lupus jagħmel parti minn dawn l-ispeċi ta’ annimali, “minbarra […] il-popolazzjoni tal-Estonja”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont l-Anness V ta’ din id-direttiva, intitolat “Animali u speċi ta’ pjanti li huma ta’ interess għall-komunita li biex jittieħdu mis-selvaġġ u biex jiġu sfruttati jista’ jkun hemm bżonn ta’ miżuri ta’ tmexxija”, isemmi, il-popolazzjonijiet Estonjani tal-Canis lupus jistgħu jkunu s-suġġett ta’ tali miżuri.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Id-dritt Estonjan</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-Liġi dwar il-Konservazzjoni tan-Natura</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 1 tal-Looduskaitseseadus (il-Liġi dwar il-Konservazzjoni tan-Natura, RT I 2004, 38, 258), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Konservazzjoni tan-Natura”), huwa fformulat kif ġej:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-69" title="page-4">
      “L-għan ta’ din il-liġi huwa:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-70" title="page-4">
      1) li tiġi protetta n-natura billi tiġi ppriżervata d-diversità tagħha u billi jiġi żgurat l-istat favorevoli tal-habitats naturali u tal-ispeċi tal-fawna, tal-flora u tal-fungi;
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-71" title="page-4">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 3 tal-Liġi dwar il-Konservazzjoni tan-Natura, intitolat “Stat favorevoli ta’ habitat u ta’ speċi”, jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-73" title="page-5">
      “L-istat ta’ speċi jitqies bħala favorevoli jekk l-abbundanza tal-popolazzjoni tagħha tindika li l-ispeċi ser tippersisti fuq żmien twil bħala element vijabbli tal-habitat naturali tagħha jew tal-habitat riproduttiv tagħha, jekk il-firxa naturali tal-ispeċi ma tkunx qiegħda tiddeterjora u jekk jeżisti u aktarx ser jibqa’ jeżisti habitat naturali kbir biżżejjed sabiex tiġi żgurata l-persistenza fit-tul tal-popolazzjoni tal-ispeċi.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 49 ta’ din il-Liġi, intitolat “Pjan ta’ azzjoni għall-protezzjoni u għall-ġestjoni tal-ispeċi”, jipprovdi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-75" title="page-5">
      “(1) Għandu jitfassal pjan ta’ azzjoni:
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-76" title="page-5">
      1) għall-organizzazzjoni tal-konservazzjoni tal-ispeċi tal-kategorija ta’ protezzjoni I;
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-77" title="page-5">
      2) sabiex jiġi żgurat l-istat ta’ konservazzjoni favorevoli tal-ispeċi jekk ir-riżultati tal-inventarju xjentifiku tal-ispeċi juru li l-miżuri meħuda sal-preżent ma jiggarantixxux dan jew jekk obbligu internazzjonali jeżiġi dan;
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-78" title="page-5">
      3) għall-ġestjoni tal-ispeċi jekk ir-riżultati tal-inventarju xjentifiku tal-ispeċi juru impatt negattiv sinjifikattiv fuq l-ambjent jew theddida għall-beni jew għas-saħħa tal-bniedem wara żieda fl-abbundanza tal-ispeċi.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-79" title="page-5">
      (2) Il-pjan ta’ azzjoni għandu jinkludi:
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-80" title="page-5">
      1) data dwar il-bijoloġija, l-abbundanza u d-distribuzzjoni tal-ispeċi;
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-81" title="page-5">
      2) il-kundizzjonijiet sabiex jiġi żgurat l-istat favorevoli tal-ispeċi mhedded;
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-82" title="page-5">
      3) il-fatturi ta’ riskju;
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-83" title="page-5">
      4) l-għan ta’ konservazzjoni jew ta’ ġestjoni;
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-84" title="page-5">
      5) il-prijoritajiet u l-iskeda tal-miżuri neċessarji sabiex jinkiseb l-istat favorevoli jew sabiex tiġi ġestita l-ispeċi;
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-85" title="page-5">
      6) il-baġit għall-organizzazzjoni tal-konservazzjoni jew tal-ġestjoni.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-86" title="page-5">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-liġi dwar il-Kaċċa</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 21 tal-Jahiseadus (il-Liġi dwar il-Kaċċa, RT I 2013, 2), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Kaċċa”), intitolat “Monitoraġġ tal-annimali tal-kaċċa”, jipprovdi, fil-paragrafu 4 tiegħu:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-89" title="page-6">
      “Kull sena, l-awtorità msemmija fil-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu [il- Keskkonnaagentuur (l-Aġenzija tal-Ambjent, l-Estonja)] għandha tfassal rapport ta’ monitoraġġ tal-annimali tal-kaċċa. Ir-rapport ta’ monitoraġġ għandu jinkludi d-data li ġejja:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-90" title="page-6">
      1) deskrizzjoni tal-istat tal-popolazzjonijiet tal-annimali tal-kaċċa;
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-91" title="page-6">
      2) bidliet fl-istat tal-popolazzjonijiet tal-annimali tal-kaċċa;
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-92" title="page-6">
      3) previżjonijiet tal-istat tal-popolazzjonijiet tal-annimali tal-kaċċa u l-fatturi ta’ riskju;
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-93" title="page-6">
      4) rakkomandazzjonijiet dwar il-kwoti u l-istruttura tal-kaċċa.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 22 ta’ din il-Liġi, intitolat “Kwoti u struttura tal-kaċċa”, jipprovdi, fil-paragrafu 2 tiegħu:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-95" title="page-6">
      “Kull sena, il-Bord tal-Ambjent għandu jistabbilixxi l-kwoti għall-kaċċa tal-ors kannella, tal-lupu, tal-linċi u tal-foka griża abbażi tar-rapporti msemmija fl-Artikolu 21(4) ta’ din il-liġi, kif ukoll tal-proposta maħruġa mill-Kunsill tal-Kaċċa.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fl‑4 ta’ Ottubru 2012, il-Ministru Estonjan għall-Ambjent adotta “Pjan ta’ azzjoni għall-protezzjoni u għall-ġestjoni ta’ predaturi kbar [Canis lupus (lupu), Lynx lynx (linċi) u Ursus arctos (ors kannella)] għall-perijodu 2012–2021” (iktar ’il quddiem il-“pjan ta’ azzjoni għall-perijodu 2012‑2021”).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-pjan ta’ azzjoni għall-perijodu 2012‑2021 kien jindika li l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjonijiet Estonjani ta’ karnivori kbar seta’ jitqies bħala favorevoli u kien intiż, fost l-oħrajn, li jżomm l-istat ta’ konservazzjoni favorevoli tal-lupu kemm fil-livell tal-popolazzjoni Estonjana kif ukoll fil-livell tal-popolazzjoni Baltika ta’ din l-ispeċi ta’ annimal. Għal dan l-għan, dan il-pjan ta’azzjoni kellu bħala għan li kull sena, qabel il-bidu tal-istaġun tal-kaċċa, jinżammu 15 sa 25 grupp ta’ lpup li jinkludu ż-żgħar, b’tali mod li l-popolazzjoni totali tal-ispeċi fit-territorju Estonjan tkun ta’ madwar 150 sa 250 individwu. F’din il-firxa, kellhom jiġu stabbiliti għanijiet annwali skont ir-riżultati tal-monitoraġġ u l-abbundanza tal-popolazzjoni kellha tinżamm f’din il-firxa, permezz tal-kaċċa. L-għan kien ukoll li titnaqqas il-ħsara kkawżata mil-lupu, b’mod partikolari billi tingħata preferenza lill-kaċċa fiż-żoni fejn kien qiegħed jikkawża dannu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont l-imsemmi pjan ta’ azzjoni, il-popolazzjoni Baltika tal-lupu kienet hija stess tagħmel parti mill-popolazzjoni Ewro-Asjatika ta’ din l-ispeċi ta’ annimal, li l-firxa naturali tagħha kienet testendi fl-Estonja, fil-Latvja, fil-Litwanja, fil-Grigal tal-Polonja, fil-Bjelorussja, fit-Tramuntana tal-Ukrajna u f’ċerti reġjuni Russi. L-istess pjan ta’ azzjoni kien jindika n-numru approssimattiv, għas-sena 2008, ta’ lpup preżenti fil-Latvja u fil-Litwanja kif ukoll, għas-sena 2010, fir-reġjuni Russi ġirien tal-Estonja. Huwa ppreċiża wkoll li, għalkemm kienu ġew adottati pjanijiet ta’ protezzjoni jew ta’ konservazzjoni u ta’ ġestjoni tal-lupu mir-Repubblika tal-Latvja, mir-Repubblika tal-Finlandja kif ukoll mir-Repubblika tal-Bjelorussja, u kienu qegħdin jitħejjew mir-Repubblika tal-Litwanja u mir-Repubblika tal-Polonja, dawn kienu, għall-kuntrarju, neqsin fir-Russja. Barra minn hekk, il-pjan ta’ azzjoni għall-perijodu 2012‑2021 kien isemmi l-possibbiltà li l-lupu jiġi kkaċċjat f’dawn l-Istati Membri u f’pajjiżi terzi. Fil-qasam tal-kooperazzjoni internazzjonali, dan il-pjan ta’ azzjoni kien jenfasizza b’mod partikolari l-parteċipazzjoni tar-Repubblika tal-Estonja fil-Grupp ta’ Ħidma tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura (iktar ’il quddiem l-“UIKN”) kif ukoll l-eżistenza ta’ kuntatti miżmuma mir-rappreżentant ta’ dan l-Istat Membru mal-kontropartijiet tiegħu Latvjani, Litwani, Pollakki, Finlandiżi, Svediżi, Norveġiżi u Russi. L-imsemmi pjan ta’ azzjoni kien jipprevedi wkoll l-implimentazzjoni ta’ skambju regolari ta’ informazzjoni bejn ir-Repubblika tal-Estonja u r-Repubblik tal-Latvja dwar l-evoluzzjoni kwantitattiva tal-popolazzjoni tal-karnivori l-kbar u dwar il-kwoti tal-kaċċa kif ukoll il-parteċipazzjoni attiva tar-Repubblika tal-Estonja fi proġetti internazzjonali marbuta mal-organizzazzjoni tal-konservazzjoni u tal-ġestjoni tal-karnivori l-kbar.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Permezz ta’ digriet tad‑29 ta’ Ottubru 2020, adottat skont l-Artikolu 22(2) tal-Liġi dwar il-Kaċċa, il-Bord tal-Ambjent stabbilixxa l-ewwel parti tal-kwota għall-kaċċa tal-lupu għall-istaġun tal-kaċċa 2020/2021 fl-Estonja għal 140 kampjun, imqassma fuq 20 żona ta’ ġestjoni, billi ffavorixxa ż-żoni ta’ trobbija u dawk li fihom kien twettaq dannu minn din l-ispeċi ta’ annimal.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, assoċjazzjoni Estonjana għall-protezzjoni tal-ambjent, ippreżentat rikors quddiem it-Tallinna Halduskohus (il-Qorti Amministrattiva ta’ Tallinn, l-Estonja) intiż għall-annullament ta’ dan id-digriet. Insostenn ta’ dan ir-rikors, hija sostniet b’mod partikolari li, fl-Estonja, l-istat ta’ konservazzjoni tal-lupu ma setax jitqies bħala “favorevoli”, fis-sens tal-Artikolu 3 tal-Liġi dwar il-Konservazzjoni tan-Natura, u li l-fatt li tiġi awtorizzata l-kaċċa ta’ 140 lupu jirrendi l-għan li jiġu żgurati ż-żamma jew ir-restituzzjoni ta’ din l-ispeċi fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli iktar diffiċli li jintlaħaq.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Permezz ta’ sentenza tal‑1 ta’ Ottubru 2021, it-Tallinna Halduskohus (il-Qorti Amministrattiva ta’ Tallinn) ċaħdet dan ir-rikors.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Din id-deċiżjoni ta’ ċaħda ġiet ikkonfermata mit-Tallinna Ringkonnakohus (il-Qorti tal-Appell ta’ Tallinn, l-Estonja).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ir-Riigikohus (il-Qorti Suprema, l-Estonja), li hija l-qorti tar-rinviju, hija adita b’appell tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali mid-deċiżjoni ta’ konferma tal-qorti tal-appell.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-qorti tar-rinviju tistaqsi, l-ewwel nett, jekk, meta Stat Membru jadotta miżuri ta’ ġestjoni skont l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat, sabiex tiġi vverifikata l-kompatibbiltà ta’ dawn il-miżuri mal-għan li jiġu żgurati ż-żamma jew ir-restituzzjoni ta’ din l-ispeċi fi “stat ta’ konservazzjoni favorevoli”, fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 1(i) ta’ din id-direttiva, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni ta’ din l-ispeċi preżenti fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat jew jekk huwiex possibbli li jittieħed inkunsiderazzjoni l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni li tinsab fit-territorju ta’ Stati Membri oħra tal-Unjoni Ewropea, f’dan il-każ il-popolazzjoni Baltika.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-imsemmija qorti tirrileva, f’dan ir-rigward, li, għalkemm ma hemm ebda kontestazzjoni dwar l-istat ta’ konservazzjoni “favorevoli” tal-popolazzjoni Baltika tal-lupu, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, filwaqt li tibbaża ruħha fuq evalwazzjoni tal-UIKN, issostni li l-popolazzjoni Estonjana tal-lupu ma tistax titqies li tinsab f’tali stat ta’ konservazzjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tosserva, it-tieni nett, li, sa fejn għandha għarfien, fir-rigward tal-konservazzjoni tal-popolazzjoni tal-lupu inkwistjoni, ma teżisti ebda forma ta’ kooperazzjoni uffiċjali bejn l-Istati Membri li fit-territorju tagħhom testendi l-firxa naturali ta’ din il-popolazzjoni, iżda biss komunikazzjoni informali bejn ix-xjenzati.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">It-tielet nett, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, fid-dawl, b’mod partikolari, tas-sentenzi tal‑14 ta’ Ġunju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja (C‑342/05, EU:C:2007:341), u tat‑23 ta’ April 2020, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja (Kaċċa fir-rebbiegħa għall-edredun raġel) (C‑217/19, EU:C:2020:291), jekk popolazzjoni ta’ speċi kklassifikata, fir-rigward ta’ Stat Membru, fil-kategorija “vulnerabbli” tal-lista ħamra ta’ speċi mhedda mill-UIKN (iktar ’il quddiem il-“lista ħamra tal-UIKN”) tistax titqies li tinsab fi “stat ta’ konservazzjoni favorevoli”, fis-sens tad-Direttiva dwar il-habitat. Hija tirrileva, f’dan ir-rigward, li, fil-pjan ta’ azzjoni stabbilit għall-perijodu 2022–2031, bħala segwitu għall-pjan ta’ azzjoni għall-perijodu 2012–2021, il-popolazzjoni Baltika tal-lupu titqies bħala li taqa’ taħt il-kategorija “preokkupazzjoni minuri” (LC) tal-lista ħamra tal-UIKN, filwaqt li l-popolazzjoni Estonjana ta’ din l-ispeċi hija kklassifikata bħala “vulnerabbli” (VU), u għandha saħansitra titqies li hija “fil-perikolu” (EN) jekk ma jittiħdux inkunsiderazzjoni l-popolazzjonijiet ġirien.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fl-aħħar u r-raba’ nett, il-qorti tar-rinviju tindika li, fil-kuntest tal-kawża prinċipali, il-Bord tal-Ambjent u l-Aġenzija tal-Ambjent dejjem sostnew li żieda fin-numru ta’ lpup tkun timplika tensjonijiet soċjali u ekonomiċi qawwija. Fil-fatt, wieħed mill-argumenti prinċipali invokati sabiex tiġi ġġustifikata l-awtorizzazzjoni tal-kaċċa għal-lupu huwa n-neċessità li jitnaqqas id-dannu kkawżat minn din l-ispeċi ta’ annimal, speċjalment lill-bhejjem.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-Riigikohus (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-111" title="page-9">
      “1) L-Artikolu 14(1) tad-Direttiva [dwar il-habitat], għandu jiġi interpretat fis-sens li jimponi, fl-adozzjoni tal-miżuri msemmija f’din id-dispożizzjoni, li jiġi żgurat stat ta’ konservazzjoni favorevoli għal popolazzjoni reġjonali ta’ speċi fi Stat Membru partikolari, fis-sens tal-Artikolu 1(i), jew jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni kollha fit-territorju tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-112" title="page-9">
      2) Fil-każ li jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni kollha fit-territorju tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, id-Direttiva [dwar il-habitat] għandha tiġi interpretata fis-sens li tippreżumi kooperazzjoni formali bejn l-Istati Membri li fuqhom testendi l-firxa tal-popolazzjoni fid-dawl tal-konservazzjoni ta’ din il-popolazzjoni jew huwa biżżejjed li l-Istat Membru li jadotta l-miżuri msemmija fl-Artikolu 14 tad-Direttiva [dwar il-habitat] jidentifika s-sitwazzjoni tal-popolazzjoni tal-ispeċi fl-Istati Membri l-oħra kkonċernati jew jistabbilixxi l-kundizzjonijiet tagħha fi pjan nazzjonali ta’ tmexxija?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-113" title="page-9">
      3) L-Artikolu 1(i) tad-Direttiva [dwar il-habitat] jista’ jiġi interpretat fis-sens li popolazzjoni reġjonali ta’ speċi kklassifikata fil-kategorija ta’ riskju ‘vulnerabbli’ [(VU) tal-lista ħamra tal-UIKN] jista’ jkollha stat ta’ konservazzjoni favorevoli, fis-sens tad-Direttiva [dwar il-habitat]?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-114" title="page-9">
      4) L-Artikolu 1(i) tad-Direttiva [dwar il-habitat], moqri flimkien mal-Artikolu 2(3), jista’ jiġi interpretat fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat l-istat ta’ konservazzjoni favorevoli ta’ speċi, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali, kif ukoll karatteristiċi reġjonali u lokali?”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fuq id-domandi preliminari</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fuq l-ewwel sat-tielet domanda</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Permezz tal-ewwel tliet domandi tagħha, li għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat għandux jiġi interpretat fis-sens li l-klassifikazzjoni fil-kategorija “vulnerabbli” tal-lista ħamra tal-UIKN tal-popolazzjoni ta’ speċi ta’ annimal preżenti fit-territorju ta’ Stat Membru teskludi li l-istat ta’ konservazzjoni ta’ din l-ispeċi, fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, jitqies li huwa “favorevoli”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Barra minn hekk, din il-qorti tistaqsi, essenzjalment, dwar jekk dan l-Artikolu 1(i) għandux jiġi interpretat fis-sens li l-adozzjoni, minn Stat Membru, ta’ miżuri ta’ ġestjoni skont l-Artikolu 14(1) ta’ din id-direttiva timplikax l-obbligu li jiġi żgurat stat ta’ konservazzjoni favorevoli tal-popolazzjoni ta’ din l-ispeċi preżenti fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru jew jekk dan tal-aħħar jistax jieħu inkunsiderazzjoni l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni kollha li l-firxa naturali tagħha testendi lil hinn mit-territorju tal-imsemmi Stat Membru u, jekk ikun il-każ, sa fejn u taħt liema kundizzjonijiet.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Preliminarjament, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar il-habitat, moqri flimkien mal-punt (a) tal-Anness IV tagħha, il-lupu jaqa’ taħt l-ispeċi ta’ “interess Komunitarju” li fir-rigward tagħha għandu jiġi żgurat “ħarsien strett”, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 12.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, il-punt (a) tal-Anness IV jeskludi minn din il-protezzjoni stretta, b’mod partikolari, il-popolazzjonijiet Estonjani tal-lupu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għalhekk, dawn il-popolazzjonijiet huma inklużi fil-punt (a) tal-Anness V tad-Direttiva dwar il-habitat, bħala speċi ta’ annimal ta’ interess Komunitarju li t-teħid tagħha mis-selvaġġ u l-isfruttament tagħhom jistgħu jkunu s-suġġett ta’ miżuri ta’ ġestjoni u li jaqgħu, għaldaqstant, taħt l-Artikolu 14 ta’ din id-direttiva.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fir-rigward tal-miżuri ta’ ġestjoni li l-ispeċi inklużi fl-Anness V tad-Direttiva dwar il-habitat jistgħu jkunu s-suġġett tagħhom, għandu jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 14(1) ta’ din id-direttiva, “[j]ekk, in vista ta’ din is-sorveljanza msemmija fl-Artikolu 11, l-Istati Membri jidhrilhom li hu meħtieġ, huma għandhom jieħdu miżuri li jiżguraw li t-teħid fis-selvaġġ ta’ kampjuni ta’ speċi ta’ fawna u flora selvaġġa elenkati fl-Anness V kif ukoll l-esplojtazzjoni tagħhom huwa kompatibbli ma’ li jinżammu fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Mill-formulazzjoni stess ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li l-Istati Membri għandhom ċertu marġni ta’ evalwazzjoni sabiex jiddeterminaw in-neċessità li jiġu adottati miżuri skont l-imsemmija dispożizzjoni, ta’ natura li jillimitaw l-isfruttament tal-ispeċi inklużi fl-Anness V tad-Direttiva dwar il-habitat (sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL, C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 53).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, din il-marġni ta’ evalwazzjoni hija limitata mill-obbligu li jiġi żgurat li t-teħid ta’ kampjuni ta’ speċi mis-selvaġġ u l-isfruttament ta’ dawn il-kampjuni jkunu kompatibbli maż-żamma ta’ din l-ispeċi fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL, C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 55).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fil-fatt, għandu jitfakkar li kull miżura meħuda minn Stat Membru abbażi tad-Direttiva dwar il-habitat għandu jkollha bħala għan, skont l-Artikolu 2(2) ta’ din id-direttiva, li jiġu żgurati ż-żamma jew ir-restituzzjoni, fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, tal-ispeċi ta’ annimal ta’ interess Komunitarju (sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL, C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 56).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, kif jirriżulta mill-ħmistax-il premessa tad-Direttiva dwar il-habitat, il-leġiżlatur tal-Unjoni qies li għandha tiġi pprovduta sistema ġenerali ta’ protezzjoni għal ċerti speċi tal-fawna u tal-flora u li l-miżuri ta’ ġestjoni għandhom jiġu previsti għal ċerti speċi, “jekk l-istat ta’ konservazzjoni tagħhom hekk jitlob”, inkluż il-projbizzjoni ta’ ċerti modalitajiet ta’ qbid jew ta’ qtil, filwaqt li l-istess sistema tipprevedi l-possibbiltà ta’ derogi taħt ċerti kundizzjonijiet. B’dan il-mod, kif turi l-frażi “jekk l-istat ta’ konservazzjoni tagħhom hekk jitlob”, l-adozzjoni ta’ tali miżuri għandha tkun iġġustifikata mill-ħtieġa li l-ispeċi kkonċernata tinżamm jew tiġi rrestitwita fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli (sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL, C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 57).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, meta speċi ta’ annimal tkun tinsab fi stat ta’ konservazzjoni sfavorevoli, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jieħdu miżuri, fis-sens tal-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat, sabiex itejbu l-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċi kkonċernata b’tali mod li, fil-futur u sostenibbilment, il-popolazzjonijiet tagħha jinżammu fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL, C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 69).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fl-aħħar nett, l-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi u tal-opportunità li jiġu adottati miżuri bbażati fuq l-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat għandha ssir b’teħid inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, tad-data xjentifika l-iktar reċenti miksuba permezz tas-sorveljanza prevista fl-Artikolu 11 tal-imsemmija direttiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL, C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 65). F’dan ir-rigward, skont il-prinċipju ta’ prekawzjoni stabbilit fl-Artikolu 191(2) TFUE, jekk l-eżami tal-aħjar data xjentifika disponibbli jħalli inċertezza fuq il-kwistjoni dwar jekk l-isfruttament ta’ speċi ta’ interess Komunitarju huwiex kompatibbli maż-żamma tagħha fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, l-Istat Membru kkonċernat għandu jastjeni milli jawtorizza tali sfruttament (sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL, C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 72 u l-ġurisprudenza ċċitata).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan il-każ, mit-talba għal deċiżjoni preliminari u mill-proċess għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fil-pjan ta’ azzjoni għall-perijodu 2012–2021, l-istat ta’ konservazzjoni tal-lupu fl-Estonja tqies bħala favorevoli. F’dan il-kuntest, ittieħdu inkunsiderazzjoni, fost oħrajn, elementi relatati ma’ Stati Membri u ma’ pajjiżi terzi ġirien, imsemmija fil-punt 20 ta’ din is-sentenza.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, il-qorti tar-rinviju tirrileva, b’mod partikolari, li, fil-pjan ta’ azzjoni sussegwenti, stabbilit għall-perijodu 2022–2031, il-popolazzjoni Estonjana tal-lupu hija kklassifikata fil-kategorija “vulnerabbli” tal-lista ħamra tal-UIKN, jiġifieri li hija, skont id-definizzjoni li tinsab fil-Linji Gwida għall-użu tal-kategoriji u tal-kriterji tal-lista ħamra tal-UIKN, “ikkonfrontata b’riskju għoli ta’ estinzjoni fl-istat selvaġġ”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, minn naħa, li l-kunċett tal-“istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi” huwa ddefinit fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat bħala li huwa l-effett tal-influwenzi kollha li jistgħu jaffettwaw it-tqassim u l-abbundanza fuq żmien twil tal-popolazzjonijiet tiegħu fit-territorju msemmi fl-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rrilevat li, konformement mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(i) tal-imsemmija direttiva, l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi jitqies li huwa favorevoli sakemm jiġu ssodisfatti tliet kundizzjonijiet kumulattivi. L-ewwel, id-data dwar id-dinamika tal-popolazzjoni kkonċernata għandha tindika li din qiegħda żżomm lilha nnifisha fuq żmien twil bħala komponent vjabbli tal-habitat naturali tagħha. It-tieni, il-firxa naturali ta’ din l-ispeċi la għandha tonqos u lanqas ikollha riskju li tonqos fil-ġejjieni prevedibbli. It-tielet, huwa neċessarju li jkun hemm, u li aktarx jibqa’ jkun hemm habitat kbir biżżejjed sabiex iżomm il-popolazzjonijiet tal-imsemmija speċi għal żmien twil (sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL, C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-Artikolu 16 tad-Direttiva dwar il-habitat, li tawtorizza lill-Istati Membri jidderogaw mid-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 12 sa 15 tagħha u li l-applikazzjoni tagħhom tiddependi wkoll, fost oħrajn, miż-żamma, fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, tal-popolazzjonijiet tal-ispeċi kkonċernati fil-firxa naturali tagħhom, jirriżulta li dan l-istat għandu jeżisti u jiġi evalwat, fl-ewwel lok u neċessarjament, fil-livell lokali u nazzjonali, b’tali mod li stat ta’ konservazzjoni sfavorevoli fit-territorju ta’ Stat Membru jew parti minnu ma jkunx mistur permezz ta’ evalwazzjoni mwettqa biss fuq livell transkonfinali li minnha jirriżulta li l-imsemmija speċi tkun tinsab fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli (sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2024, WWF Österreich et, C‑601/22, EU:C:2024:595, punt 57).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-istess japplika, neċessarjament, fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Artikolu 14 tad-Direttiva dwar il-habitat. Fil-fatt, kif irrilevat l-Avukata Ġenerali fil-punti 39 u 40 tal-konklużjonijiet tagħha, għalkemm l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi ma huwiex favorevoli fi Stat Membru li l-firxa naturali tagħha testendi fit-territorju tiegħu, tal-inqas potenzjalment, din l-ispeċi ma tistax tissodisfa l-funzjoni ekoloġika tagħha hemmhekk, jew tal-inqas mhux kompletament, anki jekk il-popolazzjoni tal-ispeċi kkonċernata preżenti f’dan l-Istat Membru tagħmel parti minn popolazzjoni li l-istat ta’ konservazzjoni tagħha huwa favorevoli.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-fatt li l-popolazzjoni Estonjana tal-lupu hija kklassifikata fil-kategorija “vulnerabbli” tal-lista ħamra tal-UIKN, għandu jiġi kkonstatat li, kif irrilevat l-Avukata Ġenerali fil-punt 85 tal-konklużjonijiet tagħha, għall-finijiet tad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “stat ta’ konservazzjoni ta’ speċi”, la l-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat u lanqas ebda dispożizzjoni oħra ta’ din id-direttiva ma jirreferu għal-lista ħamra tal-UIKN jew għall-kriterji li skonthom din hija stabbilita bħala indikatur tal-istat ta’ konservazzjoni favorevoli jew le ta’ speċi.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, kif irrilevat il-Kummissjoni Ewropea fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, il-metodu ta’ evalwazzjoni użat għall-finijiet tal-klassifikazzjoni tal-ispeċi fil-lista ħamra tal-UIKN huwa differenti minn dak li għandu jiġi implimentat skont l-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għalhekk, minkejja li, kif enfasizzat essenzjalment l-Avukata Ġenerali fil-punt 86 tal-konklużjonijiet tagħha, id-data, il-kriterji u l-evalwazzjonijiet li wasslu għall-klassifikazzjoni ta’ speċi fil-lista ħamra tal-UIKN jistgħu jagħmlu parti mid-data xjentifika li l-Istat Membru kkonċernat għandu jieħu inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-evalwazzjoni tiegħu stess (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑14 ta’ Ġunju 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja, C‑342/05, EU:C:2007:341, punti 26 u 27; tat‑23 ta’ April 2020, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja (Kaċċa fir-rebbiegħa għall-edredun raġel), C‑217/19, EU:C:2020:291, punti 77 sa 88, kif ukoll tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL, C‑436/22, EU:C:2024:656, punti 65 u 78), il-klassifikazzjoni ta’ speċi fil-lista ħamra tal-UIKN, u b’mod iktar partikolari fil-kategorija “vulnerabbli” fuq il-livell nazzjonali tagħha, ma teskludix, bħala tali, li l-istat ta’ konservazzjoni tal-imsemmija speċi, fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat, jitqies madankollu bħala favorevoli jekk il-kundizzjonijiet kumulattivi previsti fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat ikunu ssodisfatti.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fir-rigward, fit-tieni lok, ta’ dawn l-aħħar kundizzjonijiet, għandu jiġi rrilevat li, sabiex jiġi ddeterminat jekk l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi huwiex favorevoli fit-territorju ta’ Stat Membru, data dwar il-popolazzjonijiet ta’ din l-ispeċi fi Stati Membri oħra, jew inkella f’pajjiżi terzi, tista’ tkun rilevanti. Dan japplika b’mod partikolari fil-każ ta’ speċi ta’ annimali protetti li jokkupaw territorji vasti, bħal-lupu, u li l-“firxa naturali tagħhom”, li tikkostitwixxi wieħed mill-kriterji li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat jekk l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi huwiex favorevoli, hija, għalhekk, iktar vasta miż-żona ġeografika li tippreżenta l-elementi fiżiċi jew bijoloġiċi essenzjali għall-ħajja u għar-riproduzzjoni tagħhom (ara, f’dan i-sens, is-sentenza tad‑29 ta’ Lulju 2024, ASCEL, C‑436/22, EU:C:2024:656, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fil-fatt, kif irrilevat, essenzjalment, l-Avukata Ġenerali fil-punti 48 sa 52 tal-konklużjonijiet tagħha, b’mod partikolari fil-każ ta’ speċi ta’ annimal bħal-lupu, il-popolazzjonijiet tagħha preżenti wkoll fi Stati Membri jew f’pajjiżi terzi ġirien ma’ dak li jipprevedi l-adozzjoni ta’ miżuri ta’ ġestjoni skont l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva dwar il-habitat ser ikunu rilevanti għall-verifika, minn dan l-aħħar Stat Membru, tan-natura favorevoli jew le tal-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni ta’ din l-ispeċi preżenti fit-territorju tiegħu, sa fejn ikun hemm skambji bejn dawn il-popolazzjonijiet, peress li tali skambji jistgħu jikkostitwixxu influwenza fuq l-ispeċi li tista’ taffettwa t-tqassim u l-abbundanza fuq żmien twil ta’ din l-aħħar popolazzjoni fuq l-imsemmi territorju, fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1(i) ta’ din id-direttiva.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fil-fatt, tali skambju jista’ b’mod partikolari jikkumpensa t-telf ta’ kampjuni ta’ speċi permezz tal-immigrazzjoni jew, min-naħa l-oħra, inaqqas, permezz ta’ emigrazzjoni, tkabbir eċċessiv tal-popolazzjoni ta’ din l-ispeċi fl-Istat Membru kkonċernat. Barra minn hekk, dawn l-iskambji jistgħu jsaħħu l-varjabbiltà ġenetika ta’ din il-popolazzjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, kif irrilevat ukoll, essenzjalment, l-Avukata Ġenerali fil-punt 53 tal-konklużjonijiet tagħha, l-iskambji bejn il-popolazzjonijiet tal-Istati Membri jew tal-pajjiżi terzi li jagħmlu parti mill-istess popolazzjoni, f’dan il-każ il-popolazzjoni Balta tal-lupu, jew tal-popolazzjoni Ewro-Asjatika ta’ din l-ispeċi ta’ annimal, jistgħu wkoll ikunu kundizzjoni indispensabbli għall-konservazzjoni tagħha, b’mod partikolari fir-rigward tal-popolazzjonijiet preżenti fl-Istati Membri li s-superfiċji tagħhom hija relattivament imnaqqsa, b’tali mod li l-habitat naturali li l-ispeċi tista’ ssib hemmhekk huwa żgħir wisq sabiex tiġi żgurata l-vijabbiltà ta’ popolazzjoni. F’tali każ, l-ispeċi kkonċernata tista’ tiżgura l-permanenza tagħha f’tali Stat Membru biss jekk il-popolazzjoni tagħha, li ma tkunx vijabbli jekk tibqa’ iżolata, ikollha skambji b’mod kontinwu ma’ popolazzjonijiet tal-istess speċi preżenti fl-Istati Membri jew pajjiżi terzi ġirien. Għall-kuntrarju, fid-dawl ta’ dan l-iskambju, jista’ madankollu jkun possibbli li tiġi stabbilita, għal din il-popolazzjoni, l-osservanza tat-tliet kundizzjonijiet ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli, previsti fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, fir-rigward ta’ din il-popolazzjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li, kif jirriżulta mill-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, imfakkra fil-punt 46 ta’ din is-sentenza, sabiex l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi jitqies li huwa favorevoli, ma huwiex biżżejjed li d-data dwar id-dinamika tal-popolazzjoni tal-ispeċi inkwistjoni tindika li din l-ispeċi tkompli tikkostitwixxi element vijabbli tal-habitats naturali li tappartjeni għalihom, li l-firxa naturali tal-imsemmija speċi ma tonqosx u li jeżisti habitat kbir biżżejjed sabiex il-popolazzjonijiet tiegħu jinżammu fit-tul. Huwa wkoll neċessarju li, l-ewwel, id-data dwar id-dinamika tal-popolazzjoni tal-ispeċi inkwistjoni tindika li din tal-aħħar tista’ tkompli, fuq żmien twil, tikkostitwixxi komponent vijabbli tal-habitats naturali tagħha li tappartjeni magħhom, it-tieni, il-firxa naturali ta’ din l-ispeċi aktarx ma hijiex ser tonqos fil-ġejjieni prevedibbli u, it-tielet, li aktarx jibqa’ jkun hemm habitat kbir biżżejjed sabiex iżomm il-popolazzjonijiet tal-imsemmija speċi għal żmien twil.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konsegwentement, kif irrilevat, essenzjalment, l-Avukata Ġenerali fil-punt 59 tal-konklużjonijiet tagħha, fil-każ ta’ sitwazzjoni attwali sodisfaċenti, fid-dawl ta’ dawn il-kriterji, għandha tiġi żgurata wkoll in-natura sostenibbli ta’ din is-sitwazzjoni sabiex ikun jista’ jiġi kkonfermat li l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi huwa favorevoli.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan ir-rigward, hemm lok li jittieħdu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari, l-ewwel nett, kull bidla prevedibbli li tista’ taffettwa l-kummerċ bejn il-popolazzjoni preżenti fl-Istat Membru kkonċernat u l-popolazzjonijiet l-oħra li jagħmlu parti mill-istess popolazzjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-kostruzzjoni pendenti ta’ reċinti tal-fruntieri bejn, minn naħa, ir-Repubblika tal-Estonja, ir-Repubblika tal-Latvja u r-Repubblika tal-Litwanja kif ukoll, min-naħa l-oħra, ir-Repubblika tal-Bjelorussja u l-Federazzjoni tar-Russja, imsemmija mill-qorti tar-rinviju, tikkostitwixxi tali bidla. Fil-fatt, dawn ir-reċinti jistgħu jaffettwaw l-iskambji bejn, minn naħa, il-popolazzjonijiet tal-ispeċi kkonċernata preżenti f’dawn l-Istati Membri u, min-naħa l-oħra, il-popolazzjonijiet ta’ din l-ispeċi preżenti fil-Bjelorussja u fir-Russja.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">It-tieni nett, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-livell ta’ protezzjoni legali li tgawdi minnu l-ispeċi kkonċernata fl-Istati Membri u fil-pajjiżi terzi ġirien.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In-natura sostenibbli tal-iskambji kkonstatati bejn il-popolazzjoni tal-ispeċi kkonċernata preżenti fi Stat Membru u l-popolazzjonijiet ta’ din l-ispeċi li jinsabu fi Stati Membri oħra tista’ bħala prinċipju tiġi preżunta, peress li dawn l-aħħar Stati Membri huma suġġetti, bħall-ewwel wieħed, għar-rekwiżiti tad-Direttiva dwar il-habitat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Min-naħa l-oħra, kif irrilevat, essenzjalment, l-Avukata Ġenerali fil-punti 63 u 64 tal-konklużjonijiet tagħha, fl-assenza, f’pajjiż terz, ta’ protezzjoni paragunabbli għal dik li hija żgurata mid-Direttiva dwar il-habitat jew, tal-inqas, mill-Konvenzjoni dwar il-konservazzjoni tal-ħajja ferjali Ewropea u ta’ l-abitati naturali tal-Ewropa, iffirmata fid‑19 ta’ Settembru 1979 f’Bern (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 14, p. 282), ma teżisti ebda garanzija legali kontra deterjorament, fil-futur, tal-popolazzjonijiet preżenti f’dan il-pajjiż terz u, għaldaqstant, ta’ skambji mal-popolazzjoni tal-Istat Membru kkonċernat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑11 ta’ Lulju 2024, WWF Österreich et, C‑601/22, EU:C:2024:595, punti 62 u 63 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fl-aħħar u t-tielet nett, kif irrilevat l-Avukata Ġenerali fil-punt 67 tal-konklużjonijiet tagħha, il-piż li għandu jingħata lir-relazzjonijiet mal-popolazzjonijiet tal-Istati Membri u pajjiżi ġirien ikun iktar u iktar importanti meta dawn l-Istati Membri u l-pajjiżi terzi kkonċernati mhux biss japplikaw sistemi ta’ protezzjoni legali paragunabbli, iżda jikkooperaw, mal-Istat Membru kkonċernat, bl-għan tal-protezzjoni tal-ispeċi kkonċernata u jikkoordinaw miegħu, pereżempju, il-miżuri ta’ protezzjoni tagħhom b’mod li jottimizzaw l-iskambji bejn il-popolazzjonijiet ikkonċernati.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, sabiex jiġi żgurat, kif tfakkar fil-punt 38 ta’ din is-sentenza, li t-teħid ta’ kampjuni ta’ speċi mis-selvaġġ u l-isfruttament ta’ dawn il-kampjuni jkunu kompatibbli maż-żamma ta’ din l-ispeċi fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, jista’ jkun neċessarju li l-Istat Membru, li fit-territorju tiegħu tkun preżenti popolazzjoni ta’ lpup li tagħmel parti minn popolazzjoni li l-firxa naturali tagħha testendi lil hinn minn dan it-territorju, meta jkollu l-intenzjoni li jieħu inkunsiderazzjoni l-iskambji bejn il-popolazzjoni tal-lupu preżenti fl-imsemmi territorju u dawk preżenti fl-Istati Membri jew fil-pajjiżi terzi ġirien, jikkondividi ma’ dawn tal-aħħar informazzjoni dwar il-movimenti transkonfinali osservati fil-kampjuni ta’ din l-ispeċi kif ukoll dwar il-miżuri ta’ ġestjoni li dawn l-Istati Membri jew pajjiżi terzi jieħdu jew jipprevedu li jieħdu fir-rigward tal-popolazzjonijiet preżenti fit-territorji rispettivi tagħhom. Fil-fatt, minn naħa, tali skambji ta’ informazzjoni jistgħu jagħmlu iktar preċiża l-evalwazzjoni, mill-Istat Membru kkonċernat, tad-daqs tal-popolazzjoni tiegħu. Min-naħa l-oħra, informazzjoni dwar il-miżuri ta’ ġestjoni applikati jew previsti mill-Istati Membri jew minn pajjiżi terzi rilevanti tista’ tkun neċessarja sabiex dan l-Istat Membru jkun jista’ jiżgura li l-ispeċi kkonċernata tista’ titqies bħala li effettivament tinsab fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli fit-territorju tiegħu. Fl-aħħar nett, informazzjoni dwar il-miżuri applikati jew previsti mill-Istati Membri jew pajjiżi terzi ġirien tista’ tkun neċessarja għalih sabiex jiżgura li l-miżuri li beħsiebu jieħu fir-rigward ta’ din l-ispeċi jkunu kompatibbli maż-żamma ta’ dik l-ispeċi fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli fit-territorju tiegħu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tiddetermina jekk, fid-dawl tal-elementi msemmija fil-punti 45 sa 64 ta’ din is-sentenza, l-istat ta’ konservazzjoni tal-lupu fl-Estonja setax jitqies bħala favorevoli fil-mument tal-adozzjoni tal-pjan ta’ azzjoni għall-perijodu 2012‑2021 u, skont il-każ, jekk il-miżuri ta’ ġestjoni deċiżi fid-digriet inkwistjoni fil-kawża prinċipali, imsemmi fil-punt 21 ta’ din is-sentenza, kinux kompatibbli maż-żamma tal-lupu f’dan l-istat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fid-dawl tal-motivi kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel sat-tielet domanda għandha tkun li l-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat għandu jiġi interpretat fis-sens li:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">il-klassifikazzjoni fil-kategorija “vulnerabbli” tal-lista ħamra tal-UIKN tal-popolazzjoni ta’ speċi ta’ annimal preżenti fit-territorju ta’ Stat Membru ma teskludix li l-istat ta’ konservazzjoni ta’ din l-ispeċi, fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, jitqies li huwa “favorevoli”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">l-istat ta’ konservazzjoni favorevoli tal-imsemmija speċi għandu jeżisti u jiġi evalwat, fl-ewwel lok u neċessarjament, fil-livell lokali u nazzjonali. Madankollu, fil-kuntest tal-evalwazzjoni, fid-dawl tal-adozzjoni ta’ miżuri ta’ ġestjoni skont l-Artikolu 14(1) ta’ din id-direttiva, tan-natura “favorevoli”, fis-sens tal-imsemmi Artikolu 1(i) tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi ta’ annimal li tagħmel parti minn popolazzjoni li l-firxa naturali tagħha testendi lil hinn mit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, dan tal-aħħar jista’ jieħu inkunsiderazzjoni l-iskambji bejn, minn naħa, il-popolazzjoni tal-ispeċi kkonċernata preżenti fit-territorju tiegħu u, min-naħa l-oħra, il-popolazzjonijiet ta’ din l-ispeċi preżenti fl-Istati Membri jew fil-pajjiżi terzi ġirien. Għall-finijiet tal-evalwazzjoni tar-rilevanza li għandha tingħata lil tali skambji, l-Istat Membru kkonċernat għandu jieħu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, kull bidla prevedibbli u probabbli li tista’ taffettwa dawn l-iskambji, il-livell tal-protezzjoni ġuridika ggarantita minn dawn l-Istati Membri u pajjiżi terzi oħra kif ukoll il-livell ta’ kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti tagħhom.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fuq ir-raba’ domanda</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, moqri flimkien mal-Artikolu 2(3) ta’ din id-direttiva, għandux jiġi interpretat fis-sens li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi ta’ annimal bil-għan tal-adozzjoni, skont l-Artikolu 14 tal-imsemmija direttiva, ta’ miżuri ta’ ġestjoni, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll karatteristiċi reġjonali u lokali, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 2(3).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Kif irrilevat l-Avukata Ġenerali fil-punti 73 sa 79 tal-konklużjonijiet tagħha, rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll karatteristiċi reġjonali u lokali li jikkaratterizzaw is-sitwazzjoni ta’ Stat Membru jistgħu jkunu rilevanti sabiex tiġi stabbilita n-natura favorevoli jew le tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi preżenti fit-territorju tiegħu, fis-sens tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat. Fil-fatt, tali rekwiżiti u karatteristiċi jistgħu jagħmlu parti mill-influwenzi li jaġixxu fuq l-ispeċi u li jistgħu jaffettwaw it-tqassim u l-abbundanza fuq żmien twil ta’ dawn il-popolazzjonijiet fit-territorju msemmi fl-Artikolu 2(1).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Madankollu, kif enfasizzat ukoll, essenzjalment, l-Avukata Ġenerali fil-punti 80 sa 82 tal-konklużjonijiet tagħha, meta t-tliet kundizzjonijiet kumulattivi stabbiliti mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat ma jkunux kollha ssodisfatti, l-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċi kkonċernata ma jistax, fi kwalunkwe każ, jitqies li huwa favorevoli. Fil-fatt, li kieku l-Istati Membri setgħu jqisu li, minkejja li dawn il-kundizzjonijiet ma jkunux issodisfatti, l-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċi kkonċernata madankollu jitqies li huwa favorevoli, minħabba r-rekwiżiti jew il-karatteristiċi li jirreferi għalihom l-Artikolu 2(3) tal-imsemmija direttiva, jitqiegħed f’perikolu t-twettiq tal-għan ta’ konservazzjoni tal-ispeċi, imsemmi fl-Artikolu 2(2) (ara, b’analoġija, is-sentenzi tas‑7 ta’ Novembru 2000, First Corporate Shipping, C‑371/98, EU:C:2000:600, punt 23, u tal‑14 ta’ Jannar 2010, Stadt Papenburg, C‑226/08, EU:C:2010:10, punt 31).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Għall-istess raġuni, ir-rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll il-karatteristiċi reġjonali u lokali msemmija fl-Artikolu 2(3) tad-Direttiva dwar il-habitat, li, barra minn hekk, ma jikkostitwixxux deroga awtonoma mis-sistema ġenerali ta’ protezzjoni stabbilita minn din id-direttiva (sentenza tal‑14 ta’ Jannar 2010, Stadt Papenburg, C‑226/08, EU:C:2010:10, punt 32), ma jistgħux jiġu invokati sabiex jiġi eskluż l-obbligu li jiġi żgurat li t-teħid ta’ kampjuni ta’ speċi mis-selvaġġ u l-isfruttament ta’ dawn il-kampjuni jkunu kompatibbli maż-żamma ta’ din l-ispeċi fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, obbligu li, kif ġie rrilevat fil-punt 38 ta’ din is-sentenza, jillimita l-marġni ta’ diskrezzjoni li għandhom l-Istati Membri skont l-Artikolu 14 tal-imsemmija direttiva. Huwa biss fil-limiti ta’ din il-marġni ta’ evalwazzjoni li l-Istati Membri huma, bħala prinċipju, awtorizzati jieħdu inkunsiderazzjoni dawn ir-rekwiżiti u karatteristiċi.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fid-dawl tal-motivi preċedenti, ir-risposta għar-raba’ domanda għandha tkun li l-Artikolu 1(i) tad-Direttiva dwar il-habitat, moqri flimkien mal-Artikolu 2(3) ta’ din id-direttiva, għandu jiġi interpretat fis-sens li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi ta’ annimal bil-għan tal-adozzjoni, skont l-Artikolu 14 tal-imsemmija direttiva, ta’ miżuri ta’ ġestjoni, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll karatteristiċi reġjonali u lokali, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 2(3) sa fejn dawn ir-rekwiżiti jew il-karatteristiċi jikkostitwixxu influwenzi li, meta jaġixxu fuq l-ispeċi, jistgħu jaffettwaw fuq perijodu twil it-tqassim u l-importanza tal-popolazzjonijiet tagħha fit-territorju msemmi fl-Artikolu 2(1) tal-istess direttiva. Madankollu, l-istat ta’ konservazzjoni tal-imsemmija speċi ma jistax jitqies li huwa favorevoli minħabba dawn ir-rekwiżiti u karatteristiċi partikolari jekk it-tliet kundizzjonijiet kumulattivi stabbiliti fit-tieni paragrafu ta’ dan l-Artikolu 1(i) ma jkunux issodisfatti.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fuq l-ispejjeż</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C41DispositifIntroduction" id="para-162" title="page-18">
      Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
    </p>
    <p class="C40Dispositifmarge0avecretrait" id="para-163" title="page-18">
      1) L-Artikolu 1(i) tadDirettiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal‑21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa, kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 2013/17/UE tat‑13 ta’ Mejju 2013,
    </p>
    <p class="C32Dispositifmarge1" id="para-164" title="page-18">
      għandu jiġi interpretat fis-sens li:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">il-klassifikazzjoni fil-kategorija “vulnerabbli” (VU) tal-lista ħamra tal-ispeċi mhedda tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura (UIKN) tal-popolazzjoni ta’ speċi ta’ annimal preżenti fit-territorju ta’ Stat Membru ma teskludix li l-istat ta’ konservazzjoni ta’ din l-ispeċi, fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, jitqies li huwa “favorevoli”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">l-istat ta’ konservazzjoni favorevoli tal-imsemmija speċi għandu jeżisti u jiġi evalwat, fl-ewwel lok u neċessarjament, fil-livell lokali u nazzjonali. Madankollu, fil-kuntest tal-evalwazzjoni, fid-dawl tal-adozzjoni ta’ miżuri ta’ ġestjoni skont l-Artikolu 14(1) tad-Direttiva 92/43, kif emendata, tan-natura “favorevoli”, fis-sens tal-imsemmi Artikolu 1(i) tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi ta’ annimal li tagħmel parti minn popolazzjoni li l-firxa naturali tagħha testendi lil hinn mit-territorju ta’ dan l-Istat Membru, dan tal-aħħar jista’ jieħu inkunsiderazzjoni l-iskambji bejn, minn naħa, il-popolazzjoni tal-ispeċi kkonċernata preżenti fit-territorju tiegħu u, min-naħa l-oħra, il-popolazzjonijiet ta’ din l-ispeċi preżenti fl-Istati Membri jew fil-pajjiżi terzi ġirien. Għall-finijiet tal-evalwazzjoni tar-rilevanza li għandha tingħata lil tali skambji, l-Istat Membru kkonċernat għandu jieħu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, kull bidla prevedibbli u probabbli li tista’ taffettwa dawn l-iskambji, il-livell tal-protezzjoni ġuridika ggarantita minn dawn l-Istati Membri u pajjiżi terzi oħra kif ukoll il-livell ta’ kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti tagħhom.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C40Dispositifmarge0avecretrait" id="para-167" title="page-18">
      2) L-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 92/43, kif emendata mid-Direttiva 2013/17, moqri flimkien mal-Artikolu 2(3) tad-Direttiva 92/43, kif emendata,
    </p>
    <p class="C32Dispositifmarge1" id="para-168" title="page-18">
      għandu jiġi interpretat fis-sens li:
    </p>
    <p class="C32Dispositifmarge1" id="para-169" title="page-19">
      fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi ta’ annimal bil-għan tal-adozzjoni, skont l-Artikolu 14 tad-Direttiva 92/43, kif emendata, ta’ miżuri ta’ ġestjoni, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni rekwiżiti ekonomiċi, soċjali u kulturali kif ukoll karatteristiċi reġjonali u lokali, fis-sens ta’ dan l-Artikolu 2(3) sa fejn dawn ir-rekwiżiti jew il-karatteristiċi jikkostitwixxu influwenzi li, meta jaġixxu fuq l-ispeċi, jistgħu jaffettwaw fuq perijodu twil it-tqassim u l-importanza tal-popolazzjonijiet tagħha fit-territorju msemmi fl-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 92/43, kif emendata. Madankollu, l-istat ta’ konservazzjoni tal-imsemmija speċi ma jistax jitqies li huwa favorevoli minħabba dawn ir-rekwiżiti u karatteristiċi partikolari jekk it-tliet kundizzjonijiet kumulattivi stabbiliti fit-tieni paragrafu ta’ dan l-Artikolu 1(i) ma jkunux issodisfatti.
    </p>
    <div class="signatures">
<p class="C77Signatures" id="para-170" title="page-19">
<span class="signatory">Firem</span>
</p>
</div>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">*</a>
</span>) Lingwa tal-kawża: l-Estonjan.</p>
</body>
</html>
