(1)

Chun bearta beartais macrastuamachta náisiúnta atá éifeachtach comhsheasmhach a áirithiú, tá sé tábhachtach an t-aitheantas a cheanglaítear faoi dhlí an Aontais a chomhlánú leis an gcómhalartacht dheonach.

(2)

Is é is aidhm don chreat maidir le cómhalartacht dheonach i ndáil le bearta beartais macrastuamachta a leagtar amach i Moladh BERS/2015/2 ón mBord Eorpach um Riosca Sistéamach (5) a áirithiú go ndéanfar na bearta beartais macrastuamachta ar fad atá bunaithe ar neamhchosaintí agus a ghníomhachtaítear i mBallstát amháin a chómhalartú sna Ballstáit eile.

(3)

Le Cinneadh Uimh. 79/2019 ó Chomhchoiste an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch (LEE), ionchorpraíodh Treoir 2013/36/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 sa Chomhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (Comhaontú LEE) le héifeacht ón 1 Eanáir 2020 (6). Treoir (AE) 2021/338 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7) agus Rialachán (AE) 2021/558 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8), lenar tugadh isteach leasuithe suntasacha ar Threoir 2013/36/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 575/2013, ionchorpraíodh iad i gComhaontú LEE le Cinneadh Uimh. 213/2022 (9) ó Chomhchoiste LEE agus le Cinneadh Uimh. 145/2024 (10) ó Chomhchoiste LEE faoi seach. Tá Treoir (AE) 2021/338 agus Rialachán (AE) 2021/558 infheidhme anois san Iorua.

(4)

An 29 Lúnasa 2024, thug Finansdepartementet (Aireacht Airgeadais na hIorua), ag gníomhú dó mar an t-údarás ainmnithe chun críoch Airteagal 133(2) de Threoir 2013/36/AE, fógra don Bhord Eorpach um Riosca Sistéamach (BERS) go raibh sé ar intinn aige ráta an mhaoláin um priacal sistéamach (SyRB) a forchuireadh roimhe sin a athshocrú, ag an ráta céanna 4,5 %, ar gach risíocht atá lonnaithe san Iorua. Tá feidhm ag an mbeart ón 31 Nollaig 2020, agus moltar faoi láthair é a chómhalartú faoi Mholadh ón mBord Eorpach um Riosca Sistéamach (11) Ar an dáta céanna, chuir Finansdepartementet in iúl do BERS go raibh sé ar intinn aige ceangal a chur ar institiúidí áirithe maolán maidir le ‘hinstitiúidí eile a bhfuil tábhacht shistéamach leo’ (O-SII) a choinneáil ar chaipiteal Ghnáthchothromas Leibhéal 1, i gcomhréir le hAirteagal 131 de Threoir 2013/36/AE.

(5)

Ina dhiaidh sin, an 26 Meán Fómhair 2024, chuir Finansdepartementet iarraidh isteach go molfadh BERS cómhalartú an ráta riosca shistéamaigh ar bhonn comhdhlúite, fo-chomhdhlúite agus aonair, de bhun Airteagal 134(5) de Threoir 2013/36/AE. Níl aon athrú ar an mbeart beartais macrastuamachta féin.

(6)

An 7 Deireadh Fómhair 2024, ghlac BERS Tuairim BERS/2024/6 ón mBord Eorpach um Riosca Sistéamach (12), inar shonraigh sé go measann sé go bhfuil na ráta maolánach carnach SyRB agus O-SII iomchuí agus éifeachtach chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí sainaitheanta do gach ceann de na hinstitiúidí creidmheasa a thagann faoi raon feidhme an dá bheart sin.

(7)

Moltar i Moladh BERS/2015/2, arna leasú le Moladh BERS/2017/4 ón mBord Eorpach um Riosca Sistéamach (13) gur cheart don údarás ábhartha a ghníomhaíonn beart beartais macrastuamachta, agus iarraidh ar chómhalartú á cur faoi bhráid BERS aige, uastairseach ábharthachta a mholadh ar faoina bun is féidir a mheas go bhfuil neamhchosaint soláthraí seirbhíse airgeadais aonair ar an riosca macrastuamachta sainaitheanta sa dlínse ina gcuireann an t-údarás gníomhachtaithe an beart beartais macrastuamachta i bhfeidhm neamhábhartha. Féadfaidh BERS tairseach eile a mholadh má mheastar gur gá sin. Tá an uastairseach ábharthachta chun an maolán um riosca sistéamach a chómhalartú socraithe ag méid neamhchosanta atá ualaithe ó thaobh riosca de NOK 5 bhilliún, arb ionann é agus thart ar 0,16 % de mhéid iomlán neamhchosanta atá ualaithe ó thaobh riosca na n-institiúidí creidmheasa a thuairiscíonn san Iorua (14).

(8)

Trí chómhalartú ceanglas caipitil macrastuamachta arna ngníomhachtú ag údaráis Ballstát eile, ar bhonn comhdhlúite, fo-chomhdhlúite agus aonair, beag beann ar na neamhchosaintí lena mbaineann a bheith á sealbhú trí fhochuideachtaí nó brainsí, nó mar thoradh ar iasachtú díreach trasteorann, cuirtear teorainn le sceitheadh agus arbatráiste rialála, téitear i ngleic le rioscaí sistéamacha agus, ar an gcaoi sin, cuirtear éifeachtacht fhoriomlán an bheartais macrastuamachta chun cinn trína áirithiú go dtugtar aghaidh ar rioscaí méadaithe ní hamháin sa Bhallstát a thug isteach an maolán um SyRB ach freisin i mBallstáit eile ina bhfuil grúpaí baincéireachta neamhchosanta ar na rioscaí méadaithe sin. Dá bhrí sin, ba cheart é a bheith d’aidhm ag an aitheantas freisin a áirithiú go mbeidh grúpaí baincéireachta atá neamhchosanta ar na rioscaí sistéamacha sin athléimneach go leor. Dá bhrí sin, ba cheart ceanglais chaipitil mhacrastuamachta a eascraíonn as cinneadh chun bearta macrastuamachta Ballstát eile a aithint a chur i bhfeidhm go ginearálta ar bhonn comhdhlúite, ar bhonn fo-chomhdhlúite agus ar bhonn aonair.

(9)

Chun aitheantas a thabhairt do ráta SyRB na hIorua mar a d’iarr Finansdepartementet, féadfaidh údaráis inniúla agus/nó údaráis ainmnithe ábhartha Ballstáit eile ráta SyRB a shocrú i gcomhréir le hAirteagail 4 agus 1 de Threoir 2013/36/AE.

(10)

Ní dhéanann an leasú seo ar Mholadh BERS/2015/2 difear don leanúnachas a bhaineann le comhmhalartú na mbeart macrastuamachta náisiúnta a chuir údaráis na hIorua i ngníomh an 31 Nollaig 2022 a mholadh, mar a leagtar amach i Moladh BERS/2023/1. Is leasuithe eagarthóireachta iad na leasuithe reatha ar Mholadh BERS/2015/2, cé is moite de chómhalartú SyRB ar bhonn comhdhlúite, fo-chomhdhlúite agus aonair. Dá bhrí sin, níl an idirthréimhse chaighdeánach 3 mhí tar éis fhoilsiú an Mholta seo in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh infheidhme ach amháin maidir le bearta, nó leasuithe orthu, a ghlacfaidh na húdaráis náisiúnta chun SyRB a chómhalartú ar bhonn comhdhlúite, fo-chomhdhlúite agus aonair.

(11)

Mar sin, ba cheart Moladh BERS/2015/2 a leasú dá réir sin,