(1)

Προς διασφάλιση της αποτελεσματικής και συνεπούς εφαρμογής των εθνικών μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής είναι σημαντικό, η αναγνώριση την οποία απαιτεί το δίκαιο της Ένωσης κατά την εφαρμογή τους να συμπληρωθεί από την εθελοντική αμοιβαιότητα.

(2)

Σκοπός του πλαισίου εθελοντικής εφαρμογής των μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής στη βάση της αμοιβαιότητας, το οποίο θεσπίζεται με τη σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (5), είναι να διασφαλίζει ότι κάθε μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής που βασίζεται σε χρηματοδοτικό άνοιγμα και ενεργοποιείται σε ορισμένο κράτος μέλος θα εφαρμόζεται σε άλλα κράτη μέλη στη βάση της αμοιβαιότητας.

(3)

Η απόφαση της Μεικτής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) αριθ. 79/2019] (6) ενσωμάτωσε την οδηγία 2013/36/ΕΕ και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 στη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (συμφωνία ΕΟΧ) με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2020. Η οδηγία (ΕΕ) 2021/338 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7) και ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/558 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, (8) που εισήγαγαν σημαντικές τροποποιήσεις στην οδηγία 2013/36/ΕΕ και στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013, αντίστοιχα, ενσωματώθηκαν στη συμφωνία ΕΟΧ με τις αποφάσεις της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ αριθ. 213/2022 (9) και αριθ. 145/2024, αντίστοιχα (10). Η οδηγία (ΕΕ) 2021/338 και ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/558 εφαρμόζονται πλέον στη Νορβηγία.

(4)

Στις 29 Αυγούστου 2024 το Finansdepartementet (νορβηγικό Υπουργείο Οικονομικών), ενεργώντας ως εντεταλμένη νορβηγική αρχή για τους σκοπούς τόσο του άρθρου 133 παράγραφος 2 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ, κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) την πρόθεσή του να επανακαθορίσει το ίδιο ποσοστό αποθέματος ασφαλείας συστημικού κινδύνου (SyRB) που είχε επιβληθεί προηγουμένως, ήτοι 4,5 %, σε όλα τα ανοίγματα που βρίσκονται στη Νορβηγία. Το μέτρο εφαρμόζεται από τις 31 Δεκεμβρίου 2020 και επί του παρόντος συνιστάται η εφαρμογή του στη βάση της αμοιβαιότητας δυνάμει της σύστασης ΕΣΣΚ/2023/1 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (11). Την ίδια ημερομηνία το Finansdepartementet κοινοποίησε στο ΕΣΣΚ την πρόθεσή του να απαιτήσει από ορισμένα ιδρύματα να διατηρούν απόθεμα ασφαλείας «άλλων συστημικώς σημαντικών ιδρυμάτων» (O-SII) με τη μορφή κεφαλαίου κοινών μετοχών της κατηγορίας 1, σύμφωνα με το άρθρο 131 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ.

(5)

Εν συνεχεία, στις 26 Σεπτεμβρίου 2024 το Finansdepartementet υπέβαλε στο ΕΣΣΚ αίτημα να συστήσει στη βάση της αμοιβαιότητας την εφαρμογή του ποσοστού SyRB σε ενοποιημένη, υποενοποιημένη και ατομική βάση, σύμφωνα με το άρθρο 134 παράγραφος 5 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ. Το ίδιο το μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής παραμένει αμετάβλητο.

(6)

Στις 7 Οκτωβρίου 2024 το ΕΣΣΚ εξέδωσε τη γνώμη ΕΣΣΚ/2024/6 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (12), στην οποία ρητά θεωρεί το σωρευτικό ποσοστό αποθέματος ασφαλείας SyRB και O-SII κατάλληλο και αποτελεσματικό για την αντιμετώπιση των εντοπισθέντων κινδύνων για καθένα από τα πιστωτικά ιδρύματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των δύο αυτών μέτρων.

(7)

Η σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2, όπως τροποποιήθηκε από τη σύσταση ΕΣΣΚ/2017/4 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (13), συνιστά στην οικεία αρχή που εφαρμόζει μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής, όταν υποβάλλει στο ΕΣΣΚ αίτημα εφαρμογής του μέτρου στη βάση της αμοιβαιότητας, να προτείνει μέγιστη τιμή ορίου σημαντικότητας κάτω από την οποία μπορεί να θεωρείται μη σημαντική η έκθεση μεμονωμένου παρόχου χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στον προσδιορισθέντα μακροπροληπτικό κίνδυνο στη χώρα εφαρμογής του μέτρου από την αρχή εφαρμογής του. Εφόσον το κρίνει απαραίτητο, το ΕΣΣΚ μπορεί να προτείνει διαφορετικό κατώτατο όριο. Το όριο σημαντικότητας για την εφαρμογή του SyRB στη βάση της αμοιβαιότητας ορίζεται σε σταθμισμένο ως προς τον κίνδυνο ποσό ανοίγματος ύψους 5 δισεκατ. NOK, που αντιστοιχεί περίπου στο 0,16 % του συνολικού σταθμισμένου ως προς τον κίνδυνο ποσού ανοιγμάτων των πιστωτικών ιδρυμάτων που υποβάλλουν στοιχεία στη Νορβηγία (14).

(8)

Η εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας μακροπροληπτικών κεφαλαιακών απαιτήσεων που ενεργοποιούνται από τις αρχές άλλων κρατών μελών, σε ενοποιημένη, υποενοποιημένη και ατομική βάση, ανεξάρτητα από το αν τα σχετικά ανοίγματα διακρατούνται μέσω θυγατρικών ή υποκαταστημάτων ή προκύπτουν από άμεσο διασυνοριακό δανεισμό, περιορίζει τις διαρροές και το κανονιστικό αρμπιτράζ, αντιμετωπίζει συστημικούς κινδύνους και, ως εκ τούτου, προάγει τη συνολική αποτελεσματικότητα της μακροπροληπτικής πολιτικής, διασφαλίζοντας ότι οι αυξημένοι κίνδυνοι αντιμετωπίζονται όχι μόνο στο κράτος μέλος που έχει θεσπίσει το SyRB, αλλά και σε άλλα κράτη μέλη στα οποία οι τραπεζικοί όμιλοι είναι εκτεθειμένοι σε αυτούς τους αυξημένους κινδύνους. Συνεπώς, η αναγνώριση θα πρέπει επίσης να έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι οι τραπεζικοί όμιλοι που εκτίθενται σε αυτούς τους συστημικούς κινδύνους είναι επαρκώς ανθεκτικοί. Ως εκ τούτου, οι μακροπροληπτικές κεφαλαιακές απαιτήσεις που απορρέουν από απόφαση αναγνώρισης των μακροπροληπτικών μέτρων άλλων κρατών μελών θα πρέπει γενικά να εφαρμόζονται σε ενοποιημένη, υποενοποιημένη και ατομική βάση.

(9)

Για τους σκοπούς αναγνώρισης του νορβηγικού ποσοστού sSyRB που ζητείται από το Finansdepartementet οι οικείες αρμόδιες και/ή εντεταλμένες αρχές άλλου κράτους μέλους μπορούν να καθορίσουν ποσοστό SyRB σύμφωνα με το άρθρο 133 παράγραφος 4 και το άρθρο 134 παράγραφος 1 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ.

(10)

Η παρούσα τροποποίηση της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2 δεν επηρεάζει τη συνέχιση της σύστασης της εφαρμογής των εθνικών μακροπροληπτικών μέτρων που ενεργοποιήθηκαν από τις νορβηγικές αρχές στις 31 Δεκεμβρίου 2022 στη βάση της αμοιβαιότητας, κατά τα οριζόμενα στη σύσταση ΕΣΣΚ/2023/1. Οι τρέχουσες τροποποιήσεις της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2, με εξαίρεση την εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας του SyRB σε ενοποιημένη, υποενοποιημένη και ατομική βάση, είναι συντακτικού χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, η συνήθης τρίμηνη μεταβατική περίοδος μετά τη δημοσίευση της παρούσας σύστασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ισχύει μόνο σε σχέση με μέτρα ή τροποποιήσεις τους που θα εγκρίνουν οι εθνικές αρχές με σκοπό την εφαρμογή του SyRB στη βάση της αμοιβαιότητας, σε ενοποιημένη, υποενοποιημένη και ατομική βάση.

(11)

Για τους λόγους αυτούς η σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 θα πρέπει να τροποποιηθεί,