<number>–</number>

Sentenza

<number>1</number> It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/909/ĠAI, tas‑27 ta’ Novembru 2008, dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponu pieni ta’ kustodja jew miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà bil-għan li jiġu infurzati fl-Unjoni Ewropea (ĠU 2008, L 327, p. 27).

<number>2</number> Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ proċedura dwar l-infurzar, fil-Pajjiżi l-Baxxi, ta’ piena ta’ priġunierija ta’ tliet snin mogħtija mill-hof van beroep Antwerpen (qorti tal-appell ta’ Anvers, il-Belġju) kontra Gerrit van Vemde.

<titlecontent id="B300000000"> <emphasis role="bold" id="B400000001">Il-kuntest ġuridiku</emphasis> </titlecontent>

<titlecontent id="B300000001"> <emphasis role="italc" id="B400000002">Id-dritt tal-Unjoni</emphasis> </titlecontent>

<number>3</number> L-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprovdi li: “Għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni Qafas:
a)‘sentenza’ għandha tfisser deċiżjoni finali jew ordni tal-qorti ta’ l-Istat emittenti li timponi piena fuq persuna fiżika;

b)‘piena’ għandha tfisser kwalunkwe piena ta’ kustodja jew kwalunkwe miżura li tinvolvi ċaħda tal-libertà imposta għal perijodu ta’ żmien limitat jew mhux limitat minħabba reat kriminali abbażi ta’ proċedimenti kriminali;

c)‘Stat emittenti’ għandha tfisser l-Istat Membru li fih tkun ingħatat sentenza;

d)‘Stat ta’ esekuzzjoni’ għandha tfisser l-Istat Membru li tiġi trasmessa lilu sentenza għall-fini tar-rikonoxximent u l-infurzar tagħha.”

<number>4</number> L-Artikolu 3 ta’ din id-deċiżjoni qafas, intitolat “Għan u Ambitu”, jipprevedi: “1.L-għan ta’ din id-Deċiżjoni Qafas hija li tistabbilixxi r-regoli li taħthom Stat Membru, bil-ħsieb li jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata, għandu jirrikonoxxi sentenza u jinforza l-piena. […] 3.Din id-Deċiżjoni Qafas għandha tapplika biss għar-rikonoxximent ta’ sentenzi u l-infurzar ta’ pieni fi ħdan it-tifsira ta’ din id-Deċiżjoni Qafas. […] […]”

<number>5</number> Skont l-Artikolu 28 tal-imsemmija Deċiżjoni Qafas, intitolat “Dispożizzjoni transitorja”: “1.Talbiet riċevuti qabel il-5 ta’ Diċembru 2011 għandhom jibqgħu jiġu rregolati skond l-istrumenti legali eżistenti dwar it-trasferiment ta’ persuni sentenzjati. Talbiet li jaslu wara dik id-data għandhom jiġu rregolati minn regoli adottati mill-Istati Membri skond din id-Deċiżjoni Qafas. 2.Madankollu, kwalunkwe Stat Membru jista’, fl-adozzjoni ta’ din id-Deċiżjoni Qafas, jagħmel dikjarazzjoni fejn jindika li, f’każijiet fejn is-sentenza finali tkun ġiet mogħtija qabel id-data li tispeċifika, bħala Stat emittenti u ta’ esekuzzjoni, hu jkompli japplika l-istrumenti legali eżistenti dwar it-trasferiment ta’ persuni sentenzjati applikabbli qabel il‑5 ta’ Diċembru 2011. Jekk issir tali dikjarazzjoni, dawk l-istrumenti għandhom japplikaw f’tali każijiet fir-rigward ta’ l-Istati Membri l-oħra kollha irrispettivament minn jekk ikunux għamlu l-istess dikjarazzjoni jew le. Id-data in kwistjoni ma tistax tkun aktar tard mill-5 ta’ Diċembru 2011. Id-dikjarazzjoni msemmija għandha tiġi ppubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea. Tista’ tiġi rtirata fi kwalunkwe ħin.”

<number>6</number> Fuq il-bażi tal-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi għamel id-dikjarazzjoni li ġejja (ĠU 2009, L 265, p. 41): “F’konformità mal-Artikolu 28(2), l-Olanda b’dan tiddikjara li, f’każijiet fejn is-sentenza finali nħarġet fi żmien tliet snin wara d-data meta d-Deċiżjoni Qafas tkun daħlet fis-seħħ, l-Olanda ser, bħala Stat emittenti u ta’ esekuzzjoni, tkompli tapplika l-istrumenti legali dwar it-trasferiment ta’ persuni ssentenzjati applikabbli qabel din id-Deċiżjoni Qafas.”

<titlecontent id="B300000002"> <emphasis role="italc" id="B400000011">Id-dritt tal-Pajjiżi l-Baxxi</emphasis> </titlecontent>

<number>7</number> L-Artikolu 2:11 tal-Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en voorwaardelijke sancties (liġi dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni reċiproka ta’ kundanni għal sanzjonijiet ta’ priġunerija sospiżi jew mhux sospiżi, iktar ’il quddiem il-“WETS”), li jimplementa d-Deċiżjoni Qafas 2008/909, jipprovdi: “1.[Il-]Ministru [tas-Sigurtà u l-Ġustizzja] għandu jibgħat id-deċiżjoni ġudizzjarja […] lill-Avukat Ġenerali tal-Uffiċċju tal-Prosekuzzjoni fi ħdan il‑Qorti tal-Appell. 2.L-Avukat Ġenerali għandu jippreżenta immedjatament id-deċiżjoni ġudizzjarja […] lill-awla speċjalizzata tal-Qorti tal-Appell ta’ Arnhem‑Leeuwarden [(il-Pajjiżi l-Baxxi)] […]”

<number>8</number> Skont l-Artikolu 2:12 tal-WETS, il-Ministru tas-Sigurtà u l‑Ġustizzja jiddeċiedi dwar ir-rikonoxximent ta’ deċiżjoni ġudizzjarja ta’ Stat Membru ieħor billi jieħu inkunsiderazzjoni l-evalwazzjoni tal-awla speċjalizzata tal‑Qorti tal-Appell ta’Arnhem-Leeuwarden.

<number>9</number> Skont l-Artikolu 5:2 tal-WETS: “1.Il-[WETS] tissostitwixxi l-Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen [(liġi dwar it-trasferiment tal-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji kriminali)] fir‑relazzjonijiet ma’ Stati Membri tal-Unjoni Ewropea. […] 3.Il-[WETS] ma tapplikax għad-deċiżjonijiet ġudizzjarji […] li saru res judicata qabel il-5 ta’ Diċembru 2011. […]”

<number>10</number> L-Artikolu 2 tal-liġi dwar it-trasferiment tal-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji kriminali jipprovdi li “[l‑]eżekuzzjoni fil-Pajjiżi l-Baxxi ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji barranin isseħħ biss abbażi ta’ konvenzjoni”.

<number>11</number> L-Artikolu 31(1) ta’ din il-liġi jipprovdi li, “[m]eta tikkunsidra ammissibbli l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ġudizzjarja barranija, ir-[rechtbank Amsterdam (qorti ta’ Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi)] għandha tagħti l-awtorizzazzjoni u fl-osservanza ta’ dak li tipprovdi l-konvenzjoni applikabbli f’dan ir-rigward, tiddiċiedi dwar il‑piena jew il-miżura li ġiet stabbilita għar-reat korrispondenti fid-dritt Olandiż”.

<titlecontent id="B300000003"> <emphasis role="bold" id="B400000017">Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari</emphasis> </titlecontent>

<number>12</number> Il-persuna inkwistjoni fil-kawża prinċipali, G. van Vemde, ġie arrestat fil-Pajjiżi l-Baxxi, fis-27 ta’ Ottubru 2009, abbażi ta’ mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ mill‑awtoritajiet ġudizzjarji Belġjani għall-finijiet ta’ proċeduri kriminali fil-Belġju. Wara li ngħatat f’idejn dawn l-awtoritajiet, l-imsemmija persuna tqiegħdet taħt detenzjoni qabel ma ġiet illiberata taħt garanzija matul proċeduri kriminali mibdija f’dan l-Istat. Madankollu, qabel ma ngħatat is-sentenza, din il-persuna marret lura lejn il-Pajjiżi l-Baxxi, bil-mezzi tagħha stess.

<number>13</number> Permezz ta’ sentenza tat-28 ta’ Frar 2011, il-hof van beroep Antwerpen (qorti tal-appell ta’ Anvers) ikkundannat lil G. van Vemde għal tliet snin priġunerija. Din is-sentenza saret res judicata fis-6 ta’ Diċembru 2011 wara deċiżjoni tal-Hof van Cassatie (qorti ta’ kassazzjoni, il-Belġju), mogħtija fl-istess jum, li permezz tagħha din il-qorti ċaħdet l-appell ta’ kassazzjoni mill-imsemmija sentenza.

<number>14</number> Fit-23 ta’ Lulju 2013, l-awtoritajiet Belġjani talbu lir-Renju tal-Pajjiżi l‑Baxxi jipproċedi bl-eżekuzzjoni tal-piena ta’ priġunerija mogħtija mill-hof van beroep Antwerpen (qorti tal-appell ta’ Anvers). Permezz ta’ rikors tal-10 ta’ Ottubru 2013, il-procureur du Roi (prosekutur pubbliku, il-Belġju) talab lill-qorti tar-rinviju tawtorizza l-eżekuzzjoni ta’ din il‑piena.

<number>15</number> Adita b’din it-talba, l-imsemmija qorti tistaqsi dwar jekk id-dispożizzjonijiet nazzjonali li jimplementaw id-Deċiżjoni Qafas 2008/909, jiġifieri l-WETS, humiex applikabbli għall-kawża prinċipali.

<number>16</number> Minn naħa, skont il-qorti tar-rinviju, prima facie, ir-risposta għal din id-domanda għandha tkun fl-affermattiv, peress li mill-Artikolu 5:2(3) tal-WETS jirriżulta li din tapplika għal deċiżjonijiet ġudizzjarji li saru res jidicata mill-5 ta’ Diċembru 2011 u li, f’dan il-każ ineżami, is-sentenza tal-hof van beroep Antwerpen (qorti tal-appell ta’ Anvers) saret res judicata wara din id-data, jiġifieri fis-6 ta’ Diċembru 2011.

<number>17</number> Madankollu, min-naħa l-oħra, il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar l-interpretazzjoni ta’ din il-liġi, b’teħid inkunsiderazzjoni tal-Artikolu 28 tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909.

<number>18</number> Il-qorti tar-rinviju tfakkar, f’dan ir-rigward, li għalkemm skont l-Artikolu 28(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, it-talbiet għar-rikonoxximent ta’ sentenza u l-eżekuzzjoni ta’ kundanna mogħtija wara l-5 ta’ Diċembru 2011 huma rregolati mir-regoli adottati mill-Istati Membri b’implementazzjoni ta’ din id-deċiżjoni qafas, l-Artikolu 28(2), tal-imsemmija deċiżjoni qafas essenzjalment jipprevedi li kull Stat Membru jista’ jagħmel dikjarazzjoni fis-sens li, għal dak li jikkonċerna s-sentenzi res judicata “mogħtija” qabel id-data indikata mill-istess Stat, huwa ser ikompli japplika l-istrumenti legali applikabbli qabel din id-data. Ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi għamel tali dikjarazzjoni.

<number>19</number> Skont il-qorti tar-rinviju, fil-każ li l-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa jkopri s-sentenzi mogħtija qabel id-data indikata mill-Istat Membru, indipendentement mill-mument li huma jkunu saru res judicata, ir-regola tranżitorja li tinsab fl-Artikolu 5:2(3) tal-WETS għandha tinqara, skont il-prinċipju ta’ interpretazzjoni konformi, bħala li teskludi l-applikazzjoni tal-WETS għad-deċiżjonijiet ġudizzjarji mogħtija qabel il-5 ta’ Diċembru 2011. Minn dan jirriżulta, fir-rigward tal-kawża prinċipali,li l-WETS ma tapplikax għall-kawża prinċipali peress li s-sentenza tal-hof van beroep Antwerpen (qorti tal-appell ta’Anvers) ingħatat fit-28 ta’ Frar 2011 u li, għaldaqstant, il-qorti tar-rinviju għandha l-kompetenza tiddeċiedi dwar it-talba magħmula mill-awtoritajiet Belġjani.

<number>20</number> Jekk, bil-kontra, l-Artikolu 28(2) tal-imsemmija deċiżjoni qafas għandu jiġi interpretat fis-sens li jkopri s-sentenzi li saru res judicata qabel id-data indikata mill-Istati Membri, il-qorti tar-rinviju tosserva li, fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tal-WETS, hija ma għandhiex kompetenza sabiex tiddeċiedi dwar l-imsemmija talba.

<number>21</number> F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rechtbank Amsterdam (qorti ta’ Amsterdam) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja: “L-ewwel sentenza tal-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909/ĠAI għandha tiġi interpretata fis-sens li d-dikjarazzjoni li hemm imsemmija fiha tista’ tirrigwarda biss id-deċiżjonijiet mogħtija qabel il-5 ta’ Diċembru 2011, indipendentement mid-data li fiha dawn id-deċiżjonijiet jkunu saru res judicata, jew għandha tiġi interpretata fis-sens li d-dikjarazzjoni tista’ tirrigwarda biss id-deċiżjonijiet li jkunu saru res judicata qabel il-5 ta’ Diċembru 2011?”

<titlecontent id="B300000004"> <emphasis role="bold" id="B400000027">Fuq id-domanda preliminari</emphasis> </titlecontent>

<number>22</number> Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-ewwel sentenza tal-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandhiex tiġi interpretata fis-sens li tkopri s-sentenzi mogħtija qabel id-data indikata mill-Istat Membru kkonċernat, fejn din id-data ma tistax tkun wara l-5 ta’ Diċembru 2011, jew jekk għandhiex tiġi interpretata fis-sens li tkopri biss is-sentenzi li jkunu saru res judicata qabel l-imsemmija data.

<number>23</number> Sabiex tingħata deċiżjoni dwar din id-domanda, għandu qabel kollox jitfakkar li l-Artikolu 1(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 jiddefinixxi “sentenza” bħala deċiżjoni finali jew ordni tal-qorti tal-Istat emittenti li timponi piena fuq persuna fiżika. Skont l-Artikolu 3(1) tagħha, din id-deċiżjoni qafas għandha l-għan li tistabbilixxi r-regoli li jippermettu lil Stat Membru, sabiex tiġi ffaċilitata r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna kkundannata, jirrikonoxxi sentenza u jeżegwixxi l-piena. Skont l-Artikolu 3(3) tal-imsemmija deċiżjoni qafas, din tapplika biss għar-rikonoxximent ta’ sentenzi u għall-eżekuzzjoni ta’ pieni fis-sens ta’ din l-istess deċiżjoni qafas.

<number>24</number> Konsegwentement, il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 huwa limitat biss għal deċiżjonijiet li saru res judicata, bl-għan tar-rikonoxximent tagħhom u tal-eżekuzzjoni tagħhom mill-Istat tal-eżekuzzjoni, bl-esklużjoni ta’ deċiżjonijiet li huma appellati, bħal, għal dak li jikkonċerna l-proċedura fil-kawża prinċipali, is-sentenza tal-hof van beroep Antwerpen (qorti tal-appell ta’ Anvers) tat-28 ta’ Frar 2011, li minnha sar appell ta’ kassazzjoni quddiem il-Hof van Cassatie (qorti ta’ kassazzjoni) u li saret res judicata biss wara li din il-qorti tal-aħħar ċaħdet l-appell fis- 6 ta’ Diċembru 2011.

<number>25</number> Sussegwentement, għandu jiġi osservat li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, mir-rekwiżiti kemm tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll mill-prinċipju ta’ ugwaljanza jirriżulta li l-kliem ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, li ma tagħmel l-ebda riferiment espliċitu għal-liġi tal-Istati Membri bl-iskop li jiġu stabbiliti t-tifsira u l-portata tagħha normalment għandu jingħata interpretazzjoni awtonoma u uniformi fl-Unjoni kollha (sentenza tat-28 ta’ Lulju 2016, JZ, C‑294/16 PPU, EU:C:2016:610, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).

<number>26</number> Issa, l-Artikolu 1(a) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, li jiddefinixxi l-kunċett ta’ “sentenza” bħala li hija deċiżjoni finali ma jinkludi ebda riferiment għad-dritt tal-Istati Membri, b’tali mod li hemm lok li jitqies li dan il-kunċett huwa kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni u li għandhu jiġi interpretat b’mod uniformi fit-territorju ta’ din tal-aħħar. Għal dan il-għan, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni kemm il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni, kemm il-kuntest tagħha, kif ukoll l-għanijiet tal-leġiżlazzjoni li tifforma parti minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑28 ta’ Lulju 2016, JZ, C‑294/16 PPU, EU:C:2016:610, punt 37).

<number>27</number> F’dan ir-rigward, għalkemm il-kliem tal-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 huwa ambigwu, ir-riferiment magħmul f’din id-dispożizzjoni għal “sentenza finali” huwa pjuttost favur interpretazzjoni fis-sens li l-imsemmija dispożizzjoni tkopri l-aħħar deċiżjoni li tingħata fil-kuntest ta’ proċeduri kriminali u li tirrendi definittiva l-kundanna mogħtija kontra l-persuna kkundannata. Din l-interpretazzjoni hija kkorraborata mid-definizzjoni ta’ “sentenza” li tinsab fl-Artikolu 1(a) ta’ din id-deċiżjoni qafas. F’dan ir-rigward, il-fatt li kemm dan l-artikolu kif ukoll l-imsemmi Artikolu 28(2) jirreferu għan-natura “finali” tas-sentenza inkwistjoni jenfasizza l-importanza partikolari, għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tal-aħħar, mogħtija għall-fatt li l-imsemmija sentenza ma tistax tiġi kkontestata u, konsegwentement, għad-data li fiha din issir res judicata.

<number>28</number> Barra minn hekk, peress li l-kunċetti ta’ “sentenza” u ta’ “mogħtija” ta’ din is-sentenza, li jinsabu fl-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, għandhom jiġu interpretati b’mod awtonomu u uniformi fit-territorju tal-Unjoni, il-portata ta’ dawn il-kunċetti kif ukoll, għaldaqstant, ta’ din id-dispożizzjoni la tista’ tiddependi fuq il-proċeduri kriminali interni tal-Istat emittenti u lanqas fuq dawk tal-Istat ta’ eżekuzzjoni.

<number>29</number> Konsegwentement, interpretazzjoni tal-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 li tipprovdi li l-applikazzjoni tiegħu tiddependi fuq id-data li fiha sentenza titqies li ġiet “mogħtija” fis-sens tad-dritt nazzjonali kkonċernat, indipendentement mid-data li fiha din issir finali, għandha tiġi eskluża.

<number>30</number> Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-kuntest kif ukoll tal-għanijiet imfittxija mil-leġiżalzzjoni li minnha d-dispożizzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali tagħmel parti, għandu jitfakkar, bħalma essenzjalment irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 45 sa 48 tal-konklużjonijiet tiegħu, li l-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 jikkostitwixxi eċċezzjoni għas-sistema ġenerali sanċita mill-Artikolu 28(1) ta’ din id-deċiżjoni qafas, li jipprovdi li t-talbiet għar-rikonoxximent ta’ sentenza u għall-eżekuzzjoni ta’ kundanna, riċevuta wara l-5 ta’ Diċembru 2011, huma rregolati mir-regoli adottati mill-Istati Membri b’implementazzjoni tal-imsemmija deċiżjoni qafas. Bħala eċċezzjoni għal din is-sistema ġenerali, l-ewwel waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet għandha tiġi interpretata b’mod strett.

<number>31</number> Billi jiġi limitat in-numru ta’ każijiet li jkomplu jaqgħu taħt strumenti legali eżistenti qabel id-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909, u billi jiżdiedu, konsegwentement, in-numru ta’ każijiet li jistgħu jaqgħu taħt regoli adottati mill-Istati Membri b’implementazzjoni ta’ din id-deċiżjoni qafas, interpretazzjoni stretta tal-Artikolu 28(2) tal-imsemmija deċiżjoni qafas, fis-sens li din id-dispożizzjoni tkopri biss is-sentenzi li saru res judicata sa’ mhux iktar tard mill-5 ta’ Diċembru 2011, hija l-aħjar interpretazzjoni sabiex tiggarantixxi l-għan li l-imsemmija deċiżjoni qafas qed tfittex. Dan l-għan jikkonsisti, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 3(1) tagħha, li l-Istati Membri jkunu jistgħu jirrikonoxxu s-sentenzi u jeżegwixxu l-pieni sabiex jiffaċilitaw ir-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna ssentenzjata.

<number>32</number> Barra minn hekk, il-Gvern Awstrijak u l-Kummissjoni Ewropea qajmu l-kwistjoni tal-validità tad-dikjarazzjoni magħmlua mir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi taħt l-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 fid-dawl tal-mument meta saret din id-dikjarazzjoni. B’teħid inkunsiderazzjoni tal-interpretazzjoni mogħtija fil-punt preċedenti tas-sentenza preżenti, din il-kwistjoni hija, madankollu, ta’ natura ipotetika, peress li d-dispożizzjonijiet interni tal-Pajjiżi l-Baxxi li jimplementaw din id-deċiżjoni qafas huma, fi kwalunkwe każ, applikabbli għall-kawża prinċipali. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma huwiex neċessarju li tittieħed pożizzjoni f’dan ir-rigward.

<number>33</number> Minn dak kollu li ntqal, ir-risposta għad-domanda preliminari għandha tkun li l-ewwel sentenza tal-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandha tiġi interpretata fis-sens li tkopri biss is-sentenzi li saru res judicata qabel id-data indikata mill-Istat Membru kkonċernat.

<titlecontent id="B300000005"> <emphasis role="bold" id="B400000034">Fuq l-ispejjeż</emphasis> </titlecontent>

<number>34</number> Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.