ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 29.9.2025
COM(2025) 538 final
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ
σχετικά με τις δραστηριότητες του EURES, 2022-2024
Υποβάλλεται σύμφωνα με το άρθρο 33 του κανονισμού (EΕ) 2016/589
Περιεχόμενα
1
Συνοπτική παρουσίαση
2
Εισαγωγή
3
Κινητικότητα του εργατικού δυναμικού στην Ευρώπη και EURES
4
Επισκόπηση των βασικών δραστηριοτήτων
4.1
Υπηρεσίες υποστήριξης για εργαζομένους και εργοδότες
4.2
Πόροι και διακυβέρνηση
4.3
Οριζόντια στήριξη από το ευρωπαϊκό γραφείο συντονισμού (ECO)
4.4
Δραστηριότητες υπό την καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
5
Συστάσεις από την προηγούμενη έκθεση
5.1
Πρόοδος όσον αφορά τις βασικές συστάσεις
5.2
Τομείς στους οποίους απαιτείται περαιτέρω δράση
6
Συστάσεις
6.1
Συστάσεις για τις συμμετέχουσες χώρες του EURES
6.2
Συστάσεις προς το ECO
6.3
Βασικά συμπεράσματα για την Επιτροπή
7
Συμπεράσματα
|
Συνοπτική παρουσίαση
Στην παρούσα διετή έκθεση παρέχεται επισκόπηση των δραστηριοτήτων του EURES από την 1η Ιουλίου 2022 έως τις 30 Ιουνίου 2024, όπως περιγράφεται στο άρθρο 33 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/589 για το EURES. Πρωταρχικός στόχος του EURES είναι η υποστήριξη της δίκαιης κινητικότητας του εργατικού δυναμικού εντός της ΕΕ μέσω του έργου του προσωπικού του EURES και μέσω της ευρωπαϊκής πύλης για την επαγγελματική κινητικότητα (στο εξής: πύλη EURES).
Το 2024 το EURES γιόρτασε την 30ή επέτειό του διοργανώνοντας μια επικοινωνιακή εκστρατεία και εκτεταμένες εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης που πραγματοποιήθηκαν τόσο διά ζώσης όσο και διαδικτυακά σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Κατά την περίοδο αναφοράς το προσωπικό του EURES διεκπεραίωσε 474 711 αιτήσεις εργασίας και 663 878 αγγελίες για κενές θέσεις εργασίας και διοργάνωσε 20 166 εκδηλώσεις. Οι δραστηριότητες αυτές επικεντρώθηκαν στην παροχή γενικών υπηρεσιών υποστήριξης σε άτομα που αναζητούν εργασία και εργοδότες, καθώς και σε στοχευμένες υπηρεσίες που σχετίζονται με θέσεις μαθητείας και πρακτικής άσκησης, συνδρομή μετά την πρόσληψη και προγράμματα κινητικότητας.
Παρά τις σημαντικές επενδύσεις στην ανάπτυξη της πύλης, ώστε να διασφαλιστεί ότι εξακολουθεί να αποτελεί κατάλληλο εργαλείο για την αντιστοίχιση των ατόμων με τις θέσεις εργασίας και την παροχή πληροφοριών σχετικά με την κινητικότητα, ο αριθμός των εγγεγραμμένων ατόμων που αναζητούν εργασία μέσω του EURES μειώθηκε κατά την περίοδο αναφοράς, ενώ η πύλη EURES και οι σχετικές λειτουργίες αντιστοίχισης δεν αξιοποιούνται επαρκώς. Ο αριθμός των ιδιωτικών οργανισμών στο δίκτυο αυξήθηκε ελαφρώς, ενώ η προώθηση της επέκτασης του δικτύου EURES σε νέα μέλη ή εταίρους υπήρξε περιορισμένη.
Προκειμένου να ενισχυθεί ο αντίκτυπος του EURES και να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες προκλήσεις, το δίκτυο θα πρέπει να εξετάσει τις ακόλουθες δράσεις:
·επέκταση και διαφοροποίηση του δικτύου — οι συμμετέχουσες χώρες θα πρέπει να εξασφαλίσουν την ενεργό συμμετοχή νέων μελών και εταίρων, ώστε να διασφαλιστεί ένα πιο δυναμικό και συμπεριληπτικό δίκτυο EURES·
·μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας της πύλης EURES και της χρήσης της από το δίκτυο μέσω συστηματικής σύνδεσης της πύλης με τα υφιστάμενα μέσα, για παράδειγμα με την ανάπτυξη νέων λειτουργικών δυνατοτήτων για την υποστήριξη των ευρωπαϊκών διαδικτυακών ημερίδων για την απασχόληση, την πλήρη υλοποίηση της πρωτοβουλίας για τις συνέργειες EURES–Europass, το στοχευμένο πρόγραμμα κινητικότητας και τις διασυνοριακές συμπράξεις, καθώς και με τη διασφάλιση καλύτερης ποιότητας δεδομένων για την αντιστοίχιση των βιογραφικών σημειωμάτων με τις κενές θέσεις εργασίας·
·διασφάλιση της προσαρμοστικότητας στις αλλαγές στην αγορά εργασίας: για να διατηρήσει το EURES τον επίκαιρο χαρακτήρα του και την αποτελεσματικότητά του, πρέπει να ευθυγραμμίσει τις υπηρεσίες του με τις συνεχιζόμενες ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, τις εξελισσόμενες απαιτήσεις για δεξιότητες, την ψηφιοποίηση και την πράσινη μετάβαση.
|
Εισαγωγή
Το EURES, το οποίο ξεκίνησε να λειτουργεί το 1994, είναι ένα δίκτυο συνεργασίας το οποίο αποτελείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας, τις εθνικές δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης (στο εξής: ΔΥΑ) και άλλα μέλη και εταίρους, σε όλες τις χώρες της ΕΕ, στην Ελβετία, στην Ισλανδία, στο Λιχτενστάιν και στη Νορβηγία (στο εξής: χώρες του EURES). Στηρίζει τη δίκαιη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού με την παροχή πληροφοριών και υπηρεσιών για θέματα απασχόλησης σε άτομα που αναζητούν εργασία και εργοδότες, καθώς και με τη βελτίωση της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών εντός του δικτύου.
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/589 για το EURES ενίσχυσε το δίκτυο με τους εξής τρόπους: i) την ενίσχυση της διαφάνειας της ζήτησης και της προσφοράς στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας· ii) τη διεύρυνση των δημοσιεύσεων αγγελιών για θέσεις εργασίας στην πύλη EURES ώστε να συμπεριληφθούν οι θέσεις μαθητείας και πρακτικής άσκησης· iii) τη βελτίωση της αντιστοίχισης των βιογραφικών σημειωμάτων με τις κενές θέσεις εργασίας· iv) την τυποποίηση των υπηρεσιών για τα άτομα που αναζητούν εργασία και τους εργοδότες· και v) τη διεύρυνση του δικτύου και τη θέσπιση της ευρωπαϊκής ταξινόμησης δεξιοτήτων, ικανοτήτων, προσόντων και επαγγελμάτων (στο εξής: ESCO) για την περιγραφή επαγγελμάτων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων σε βιογραφικά σημειώματα και κενές θέσεις εργασίας. Οι εν λόγω προσπάθειες υποστηρίζονται από έξι εκτελεστικές αποφάσεις οι οποίες διασφαλίζουν την ενιαία εφαρμογή του κανονισμού σε όλες τις χώρες που συμμετέχουν στο EURES.
Σε χρονικό διάστημα 30 ετών, το EURES έχει μετατραπεί σε ζωτική συνιστώσα της δομής υποστήριξης της αγοράς εργασίας της ΕΕ, διευκολύνοντας τη δίκαιη κινητικότητα και βελτιώνοντας τις κοινωνικές και οικονομικές επιδόσεις. Οι υπηρεσίες EURES παρέχονται μέσω του δικτύου του, το οποίο αριθμεί περισσότερους από 1 000 συμβούλους σε ολόκληρη την Ευρώπη, και μέσω της πύλης EURES, η οποία παρέχει διαδικτυακά εργαλεία σε άτομα που αναζητούν εργασία και σε εργοδότες. Το επιχειρησιακό δίκτυο αποτελείται από τα εθνικά γραφεία συντονισμού (στο εξής: ΕΓΣ), τα οποία συνήθως συνδέονται με τις ΔΥΑ ή τα υπουργεία Εργασίας, το ευρωπαϊκό γραφείο συντονισμού (στο εξής: ECO) τη διαχείριση του οποίου έχει αναλάβει η Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας από το 2021, και άλλα μέλη και εταίρους, όπως ιδιωτικές υπηρεσίες απασχόλησης και κοινωνικούς εταίρους. Τα ΕΓΣ, από κοινού με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας, είναι μέλη της ευρωπαϊκής ομάδας συντονισμού (στο εξής: ECG), η οποία επιβλέπει τη λειτουργία και τις δραστηριότητες του δικτύου.
Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι η παροχή επισκόπησης των δραστηριοτήτων που πραγματοποίησε το δίκτυο EURES από τον Ιούλιο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2024 και η κοινοποίηση βασικών συστάσεων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του EURES όσον αφορά τη στήριξη της δίκαιης και αποδοτικής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Τα δεδομένα που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση συλλέχθηκαν από τα ΕΓΣ και ενοποιήθηκαν από το ευρωπαϊκό γραφείο συντονισμού. Μέρος των δεδομένων προέρχεται από τις εκθέσεις για τα συστήματα μέτρησης επιδόσεων του EURES, ενώ το ECO έχει υποβάλει εκθέσεις σχετικά με τις δραστηριότητες στο επίπεδό του. Επίσης, ορισμένες πληροφορίες αντλούνται από τα πορίσματα της έκθεσης αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας που δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2025.
Κινητικότητα του εργατικού δυναμικού στην Ευρώπη και EURES
Η κινητικότητα του εργατικού δυναμικού μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ εξακολουθεί να αυξάνεται. Την 1η Ιανουαρίου 2023 10,1 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ (ηλικίας 20-64 ετών) ζούσαν σε κράτος μέλος διαφορετικό από αυτό της ιθαγένειάς τους, δηλαδή 2 % περισσότεροι από ό,τι το προηγούμενο έτος. Το 2023 ο αριθμός των διασυνοριακών εργαζομένων αυξήθηκε κατά περίπου 3 % σε 1,83 εκατομμύρια και ο αριθμός των αποσπάσεων (κατ’ εκτίμηση βάσει του αριθμού των φορητών εγγράφων A1 που υποβλήθηκαν) αυξήθηκε σε 5,5 εκατομμύρια. Εάν εξεταστούν συγκεντρωτικά τα εν λόγω στοιχεία, μπορεί να υπολογιστεί ότι πάνω από το 8 % των αμειβόμενων θέσεων εργασίας εντός της ΕΕ έχουν διασυνοριακή διάσταση. Τα στοιχεία για τις διασυνοριακές μετακινήσεις παρουσιάζουν ακόμη ταχύτερο ρυθμό αύξησης: το 2023 738 000 πολίτες της ΕΕ και της ΕΖΕΣ επέστρεψαν στη χώρα της ιθαγένειάς τους μετά τη διαμονή τους στο εξωτερικό (6 % περισσότεροι από το προηγούμενο έτος) και 976 000 μετέβησαν σε άλλη χώρα της ΕΕ/ΕΖΕΣ, δηλαδή σε χώρα της οποίας δεν είναι υπήκοοι, δηλαδή 14 % περισσότεροι από ό,τι το προηγούμενο έτος
.
Στο μεταξύ, τα αποτελέσματα του δικτύου EURES παρουσιάζουν φθίνουσα πορεία τα τελευταία χρόνια. Μέσω του EURES πραγματοποιήθηκαν τουλάχιστον 84 580 τοποθετήσεις το 2018 και 83 360 τοποθετήσεις το 2019, ενώ σύμφωνα με τις ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού εντός της ΕΕ, εκτιμάται ότι 880 000 άτομα άλλαξαν χώρα εντός της ΕΕ για εργασία το 2018 και 825 000 το 2019. Συνεπώς, οι τοποθετήσεις μέσω EURES αντιστοιχούσαν στο 9,6 % των μετακινηθέντων που δραστηριοποιούνταν στην αγορά εργασίας το 2018 και στο 10,1 % αυτών που δραστηριοποιούνταν το 2019. Το 2021, το 2022 και το 2023 (κατά τη διάρκεια και μετά την πανδημία COVID-19) το EURES πραγματοποίησε 53 200, 48 731 και 48 129 τοποθετήσεις αντίστοιχα, σε σύγκριση με τον αριθμό του ενεργού πληθυσμού από την ΕΕ που μετακινήθηκε κατά τα έτη αυτά: 650 000, 713 000 και 976 000 αντίστοιχα. Αυτό σημαίνει ότι κατά τα εν λόγω έτη το μερίδιο του EURES στις τοποθετήσεις εντός της ΕΕ
μειώθηκε σταδιακά σε 8,2 % (το 2021), 6,8 % (το 2022) και 4,9 % (το 2023).
Η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του EURES, ιδίως στην πύλη EURES, αντιμετωπίζει επίσης σημαντικές προκλήσεις. Ειδικότερα, από τα στατιστικά στοιχεία για το 2024 προκύπτει ότι μόλις το 3 % των βιογραφικών σημειωμάτων στη διαδικτυακή πύλη εξετάστηκε από το προσωπικό του EURES, παρά τις επενδύσεις σε βελτιώσεις της πύλης, σε ανάπτυξη περιεχομένου και σε προσπάθειες προώθησης. Στην πύλη υπάρχουν περισσότερα από 1,1 εκατομμύρια βιογραφικά σημειώματα από άτομα που αναζητούν εργασία τα οποία έχουν δηλώσει την επιθυμία τους να βρουν απασχόληση σε άλλη χώρα, ωστόσο τα προφίλ τους δεν αξιοποιούνται ενεργά, με αποτέλεσμα να χάνουν ευκαιρίες τόσο άτομα που αναζητούν εργασία όσο και εργοδότες.
Αντιθέτως, ένα παράδειγμα πρωτοβουλίας με αυξανόμενη σημασία και προστιθέμενη αξία είναι οι ευρωπαϊκές διαδικτυακές ημερίδες για την απασχόληση, οι οποίες αποτελούν παράδειγμα επιτυχημένης διασυνοριακής συνεργασίας, καθώς οι χώρες συνεργάζονται για τη διοργάνωση και τη διευκόλυνση αυτών των εκδηλώσεων. Η πλατφόρμα για τις ευρωπαϊκές διαδικτυακές ημερίδες για την απασχόληση έχει αποδειχθεί πολύτιμος πόρος για το δίκτυο, καθώς συμβάλλει στη φήμη του EURES όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιότητας, παράλληλα με την εξατομικευμένη άμεση στήριξη από συμβούλους σε άτομα που αναζητούν εργασία και σε εργοδότες. Ωστόσο, η πύλη EURES δεν έχει ακόμη συνδεθεί με τις ευρωπαϊκές διαδικτυακές ημερίδες για την απασχόληση και, ως εκ τούτου, δεν διερευνώνται συνέργειες που θα μπορούσαν να προκύψουν από τον καλύτερο συνδυασμό αυτών των δύο εργαλείων του EURES.
Σύμφωνα με έρευνες, συνεντεύξεις και την περιπτωσιολογική μελέτη του EURES, ορισμένες ομάδες ενδιαφερόμενων μερών ανησυχούν για την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του δικτύου
. Απαιτείται διεξοδική ανάλυση ώστε να γίνει κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο το προσωπικό του EURES πραγματοποιεί την αντιστοίχιση προσφοράς και ζήτησης εργασίας, εάν η αντιστοίχιση δεν πραγματοποιείται μέσω της πύλης. Ο προσδιορισμός των εναλλακτικών μεθόδων στις οποίες βασίζεται το προσωπικό θα συμβάλει στην αξιολόγηση του αν οι εν λόγω πρακτικές είναι αποτελεσματικότερες και αν θα πρέπει να ανακατανεμηθούν πόροι για την καλύτερη υποστήριξη των βασικών στόχων του EURES. Το ECO θα πρέπει να επαναφέρει ένα σύστημα παρακολούθησης των δραστηριοτήτων που ασκούνται στην πύλη και των αποτελεσμάτων τους.
Επισκόπηση των βασικών δραστηριοτήτων
1.1Υπηρεσίες υποστήριξης για εργαζομένους και εργοδότες
Εργασίες αντιστοίχισης και τοποθέτησης
Από τον Ιούλιο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2024 το προσωπικό του EURES διεκπεραίωσε 474 711 αιτήσεις εργασίας, αριθμός που αντικατοπτρίζει αύξηση σε σύγκριση με τις 445 206 αιτήσεις που διεκπεραιώθηκαν κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα διεκπεραιώθηκαν 663 878 αγγελίες για κενές θέσεις εργασίας, αριθμός που καταδεικνύει μείωση σε σχέση με τις 718 168 κατά την προηγούμενη περίοδο. Το EURES διοργάνωσε συνολικά 20 116 εκδηλώσεις, από τις οποίες το 70 % αφορούσε την παροχή πληροφοριών σε άτομα που αναζητούν εργασία και σε εργοδότες, το 8 % αφορούσε τις προσλήψεις προσωπικού και το 22 % ήταν συνδυασμός δραστηριοτήτων πρόσληψης προσωπικού και ενημέρωσης. Ο συνολικός αριθμός τοποθετήσεων που επιτεύχθηκαν κατά την περίοδο αναφοράς ήταν 93 785, αριθμός που αντιπροσωπεύει αύξηση σε σύγκριση με τις 85 780 τοποθετήσεις της προηγούμενης περιόδου. Όσον αφορά τη διαχείριση λογαριασμών, κατά την περίοδο αναφοράς δημιουργήθηκαν 3 643 νέοι λογαριασμοί. Επιπλέον, 5 320 λογαριασμοί διαγράφηκαν λόγω αδράνειας στο πλαίσιο εκκαθάρισης λογαριασμών που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2024.
Πληροφόρηση και καθοδήγηση
Το προσωπικό του EURES παρείχε διάφορες υπηρεσίες κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, μεταξύ άλλων παροχή συμβουλών τόσο διά ζώσης όσο και διαδικτυακά, υποστήριξη στη σύνταξη αγγελιών για κενές θέσεις εργασίας και διοργάνωση εργαστηρίων. Κατά την εν λόγω περίοδο, αναφέρθηκαν συνολικά 3 666 663 προσωπικές επαφές με εργαζομένους και 383 325 επαφές με εργοδότες. Το μεγαλύτερο μέρος των αλληλεπιδράσεων με εργαζομένους αφορούσε τοποθετήσεις, που αντιστοιχούσαν στο 43 % των επαφών, ενώ το 47 % των αλληλεπιδράσεων με τους εργοδότες είχε ως επίκεντρο την παροχή γενικών πληροφοριών σχετικά με το EURES. Αξιοσημείωτη τάση της περιόδου αναφοράς ήταν η αλλαγή του τόπου προέλευσης των επαφών. Οι αλληλεπιδράσεις με τους εργαζομένους εντός της χώρας αυξήθηκαν στο 53 % του συνόλου των επαφών, σε σύγκριση με το 44 % που καταγράφηκε κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς. Ομοίως, οι επαφές των εργοδοτών εντός της ίδιας χώρας αυξήθηκαν σε 79 %, ποσοστό που αντικατοπτρίζει την έμφαση στις εγχώριες προσλήψεις προσωπικού.
Ειδικές υπηρεσίες υποστήριξης
Η παροχή συνδρομής μετά την πρόσληψη εξακολούθησε να αποτελεί προτεραιότητα για τις χώρες του EURES, με επίκεντρο την παροχή καθοδήγησης σχετικά με θέματα φορολογίας και κοινωνικής ασφάλισης, την εξεύρεση στέγης και την εκπαίδευση των μελών της οικογένειας. Ορισμένες χώρες επέκτειναν τις προσπάθειές τους προσφέροντας δωρεάν μαθήματα γλώσσας και εργαλεία ηλεκτρονικής μάθησης για την προώθηση της μακροπρόθεσμης διατήρησης και ενσωμάτωσης των μετακινούμενων εργαζομένων. Οι δραστηριότητες για τη στήριξη των νέων, ιδίως όσον αφορά τις θέσεις μαθητείας και πρακτικής άσκησης, σημείωσαν πρόοδο κατά την περίοδο αναφοράς. Η πύλη EURES προσέφερε 468 108 θέσεις μαθητείας και 27 364 θέσεις πρακτικής άσκησης, αριθμός που αντιπροσωπεύει αύξηση σε σχέση με τις 212 726 και 17 001 αντίστοιχες θέσεις της προηγούμενης περιόδου. Αξιοσημείωτη πρωτοβουλία αποτέλεσε η εκστρατεία για το Ευρωπαϊκό Έτος Νεολαίας.
1.2Πόροι και διακυβέρνηση
Ανθρώπινοι πόροι
Το προσωπικό του EURES περιλαμβάνει συμβούλους που εργάζονται τόσο στις εθνικές και περιφερειακές ΔΥΑ όσο και σε άλλους οργανισμούς που είναι μέλη ή εταίροι του EURES. Από το 2022 έως το 2024 ο συνολικός αριθμός των μελών του προσωπικού του EURES μειώθηκε ελαφρά από 2 371 σε 2 345, ενώ ο αριθμός των μελών του προσωπικού πλήρους απασχόλησης μειώθηκε από 1 179 σε 1 153. Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνουν τόσο τους συμβούλους που εργάζονται για το EURES σε εθνικές ή περιφερειακές ΔΥΑ όσο και τους συμβούλους που εργάζονται σε άλλους οργανισμούς που είναι μέλη ή εταίροι του EURES.
Οικονομικοί πόροι
Η σύνθεση των προϋπολογισμών των ΕΓΣ ποικίλλει μεταξύ των χωρών του EURES. Επτά χώρες ανέφεραν ότι έλαβαν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση (Τσεχία, Ιταλία, Κύπρος, Λετονία, Ισλανδία, Σλοβενία και Σλοβακία), δεκαέξι χώρες έλαβαν μόνο εθνική χρηματοδότηση (Βέλγιο, Δανία, Εσθονία, Ιρλανδία, Ισπανία, Γαλλία, Κροατία, Λιχτενστάιν, Λιθουανία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Νορβηγία, Αυστρία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Φινλανδία και Ελβετία), ενώ οι υπόλοιπες χώρες ανέφεραν μοντέλα μικτής χρηματοδότησης (Βουλγαρία, Γερμανία, Ελλάδα, Λουξεμβούργο, Ουγγαρία, Πολωνία και Σουηδία).
Υποδομές πληροφορικής
Οι χώρες του EURES εξακολούθησαν να ενισχύουν τις ψηφιακές υπηρεσίες τους και να βελτιώνουν τη διαλειτουργικότητα των πλατφορμών τους προκειμένου να διευκολυνθεί η διαβίβαση κενών θέσεων εργασίας και βιογραφικών σημειωμάτων στην πύλη EURES. Η καθιέρωση του υποχρεωτικού ελέγχου ταυτότητας δύο παραγόντων το 2022 οδήγησε αρχικά σε μείωση των εγγεγραμμένων λογαριασμών αλλά, μετά την επαναφορά του οικειοθελούς ελέγχου ταυτότητας ενός παράγοντα τον Οκτώβριο του 2023, οι μέσες μηνιαίες εισροές αυξήθηκαν. Έως το τέλος Ιουνίου του 2024 η πύλη EURES διέθετε 114 408 εγγεγραμμένους λογαριασμούς, συμπεριλαμβανομένων 109 521 λογαριασμών ατόμων που αναζητούν εργασία και 3 246 λογαριασμών διευθυντικών στελεχών επιχειρήσεων.
Διακυβέρνηση και συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέρη
Η συνεργασία των ενδιαφερόμενων μερών στο πλαίσιο του EURES περιλαμβάνει τη συνεργασία ΕΓΣ, δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών απασχόλησης, κοινωνικών εταίρων και άλλων κυβερνητικών και μη κυβερνητικών οργανώσεων. Οι βασικές επαφές πραγματοποιούνται στις συνεδριάσεις της ECG, σε διμερείς συναντήσεις με ΕΓΣ και σε επίσημες ομάδες εργασίας για την επικοινωνία, την κατάρτιση και τη διαλειτουργικότητα. Το ECO παρείχε επίσης οικονομική και διοικητική στήριξη για συναντήσεις ανταλλαγής απόψεων μεταξύ άμεσων προϊσταμένων και συντονιστών και διοργάνωσε εργαστήρια με θέματα όπως ο κύκλος προγραμματισμού και το σύστημα μέτρησης των επιδόσεων. Επιπλέον, το ECO στήριξε τις ανταλλαγές απόψεων μεταξύ των μελών της ECG μέσω της παροχής υποστήριξης και κατάρτισης σχετικά με τη χρήση του CIRCABC ως συνεργατικής πλατφόρμας ΤΠ. Από έρευνα για την αξιολόγηση της συνεργασίας των ΕΓΣ με τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους και από διμερείς διαδικτυακές συναντήσεις με κοινωνικούς εταίρους σε επίπεδο ΕΕ αναδείχθηκε η επιθυμία των ΕΓΣ για βελτίωση της συνεργασίας, μέσω της ενθάρρυνσης της ενεργού συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων στις συνεδριάσεις της ECG.
Επικοινωνία στις χώρες του EURES
Κατά την περίοδο αναφοράς πραγματοποιήθηκαν συνολικά 20 451 εκδηλώσεις με 648 019 συμμετέχοντες. Αυτός ο αριθμός αντιπροσωπεύει αύξηση σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο αναφοράς (12 887 εκδηλώσεις και 537 696 συμμετέχοντες). Μία από τις πιο αξιοσημείωτες δράσεις ήταν η εκστρατεία που πραγματοποίησε το EURES για τη νεολαία το 2022 και το 2023. Με προϋπολογισμό 146 000 EUR, η εκστρατεία πέτυχε 20,5 εκατομμύρια προβολές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο πλαίσιο της εκστρατείας για την 30ή επέτειο του EURES, το ECO συνεργάστηκε επίσης με την Επιτροπή στην εκστρατεία της για το Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων. Η εκστρατεία περιλάμβανε δράσεις σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, καθώς και υλικό εκστρατείας. Στα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου του 2024 καταγράφηκαν 566 εκδηλώσεις με 47 190 συμμετέχοντες, στις οποίες και οι 31 χώρες συμμετείχαν σε δραστηριότητες της εκστρατείας. Έως τον Σεπτέμβριο του 2024 η εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είχε προσεγγίσει 41 εκατομμύρια άτομα, είχε επιτύχει 120 εκατομμύρια προβολές, καθώς και 23 εκατομμύρια προβολές βίντεο, ενώ η κίνηση στην πύλη EURES αυξήθηκε κατά 20 %. Το πρώτο εξάμηνο του 2024 ο συνολικός προϋπολογισμός της εκστρατείας ανερχόταν σε 1,2 εκατ. EUR.
1.3Οριζόντια στήριξη από το ευρωπαϊκό γραφείο συντονισμού (ECO)
Συντονισμός, διακυβέρνηση και οικονομικοί πόροι
Το ECO εξακολουθεί να εποπτεύει και να διευκολύνει τον κύκλο προγραμματισμού και να συντονίζει τις δραστηριότητες των ΕΓΣ σε ολόκληρο το δίκτυο. Η ECG, ως το βασικό φόρουμ διακυβέρνησης του δικτύου, συγκλήθηκε επτά φορές για να κατευθύνει τις εργασίες και να εξετάσει στρατηγικές προτεραιότητες. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν ειδικές συνεδριάσεις για να συζητηθούν κρίσιμα θέματα, όπως μεταξύ άλλων η προγραμματισμένη στρατηγική EURES 2025-2030, οι πρωτοβουλίες για τη νεολαία, οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και οι εξελίξεις που σχετίζονται με την πύλη EURES. Οι εν λόγω συνεδριάσεις διαδραμάτισαν καίριο ρόλο στην προώθηση της στρατηγικής ευθυγράμμισης και στη διασφάλιση αποτελεσματικής συνεργασίας σε ολόκληρο το δίκτυο. Κατά την περίοδο αναφοράς το EURES έλαβε για τις δραστηριότητές του 19,49 εκατ. EUR από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας.
Λειτουργία και ανάπτυξη της πύλης EURES
Η Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας, ως υπεύθυνη διαχείρισης του ECO, επιτελεί τα καθήκοντα του ιδιοκτήτη του συστήματος για την πύλη EURES, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να διαχειρίζεται την τεχνική ανάπτυξη και συντήρησή της. Έχουν αναληφθεί εργασίες για την ευθυγράμμιση της πύλης με το συνολικό πλαίσιο σχεδιασμού και λειτουργικότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ αναμένονται περαιτέρω επικαιροποιήσεις. Οι προσπάθειες για την ενίσχυση των δυνατοτήτων της πύλης περιλάμβαναν τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων για τις κενές θέσεις εργασίας και τα βιογραφικά σημειώματα προκειμένου να βελτιωθούν οι λειτουργίες αυτοματοποιημένης αντιστοίχισης, οι οποίες βασίζονται στην έγκριση της ευρωπαϊκής ταξινόμησης δεξιοτήτων, ικανοτήτων, προσόντων και επαγγελμάτων (ESCO). Αρκετές χώρες που συμμετέχουν στο EURES σημείωσαν έναν βαθμό προόδου σε αυτόν τον τομέα, με συνεχή υποστήριξη από το ECO, την Επιτροπή και ορισμένα ΕΓΣ με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας της χαρτογράφησης σε ολόκληρο το δίκτυο. Κατά την περίοδο αναφοράς μέσω της πλατφόρμας για τις ευρωπαϊκές (διαδικτυακές) ημέρες για την απασχόληση υποστηρίχθηκαν 70 εκδηλώσεις, στις οποίες συμμετείχαν άτομα που αναζητούν εργασία και εργοδότες. Οι εκδηλώσεις αυτές διοργανώθηκαν με προϋπολογισμό 1,39 εκατ. EUR και παρείχαν πολύτιμες ευκαιρίες για την αντιστοίχιση θέσεων εργασίας και την πρόσληψη 105 198 συμμετεχόντων σε ολόκληρο το δίκτυο.
Κατάρτιση και επαγγελματική εξέλιξη
Κατά την περίοδο αναφοράς η ακαδημία κατάρτισης του EURES πραγματοποίησε συνολικά 154 σεμινάρια κατάρτισης, στα οποία συμμετείχαν 3 369 συμμετέχοντες από τους συμβούλους του EURES και από άλλα μέλη του προσωπικού των μελών και εταίρων του EURES. Τα σεμινάρια αυτά κάλυψαν διάφορα θέματα, μεταξύ των οποίων η χαρτογράφηση της ESCO, η χρήση εργαλείων επικοινωνίας και η πλοήγηση στην πύλη EURES. Το 2023 θεσπίστηκαν μέτρα ποιοτικού ελέγχου για τη βελτίωση της παροχής κατάρτισης. Κάθε έξι μήνες το ECO επανεξέταζε το 10 % των σεμιναρίων κατάρτισης προκειμένου να διασφαλίσει την τήρηση των υψηλότερων δυνατών προτύπων. Καθιερώθηκαν επίσης καινοτόμες μορφές κατάρτισης, με εκδηλώσεις όπως το «EURES in Action» (EURES σε δράση), με τις οποίες εορτάστηκε η 30ή επέτειος του EURES. Οι εκδηλώσεις αυτές περιλάμβαναν υβριδική συμμετοχή και διαδραστικές δραστηριότητες επαγγελματικής εξέλιξης, με τις οποίες προωθήθηκαν περαιτέρω η συνεργασία και η συμμετοχή εντός του δικτύου.
Υπηρεσία τεχνικής υποστήριξης
Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς η υπηρεσία τεχνικής υποστήριξης του EURES ανταποκρίθηκε συνολικά σε 22 359 ερωτήματα χρηστών, αριθμός που αντιπροσωπεύει μικρή μείωση σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο. Το 2023 συνάφθηκε νέα σύμβαση-πλαίσιο, με την οποία ενισχύεται η δυνατότητα της υπηρεσίας τεχνικής υποστήριξης να βοηθά αποτελεσματικότερα τα άτομα που αναζητούν εργασία, τους εργοδότες και το προσωπικό του EURES.
Δικτύωση, ανταλλαγή ορθών πρακτικών και αμοιβαία μάθηση
Κατά την περίοδο αναφοράς το EURES διοργάνωσε διάφορες εκδηλώσεις οι οποίες ανέδειξαν τη δέσμευσή του για συνεργασία και ανταλλαγή γνώσεων. Στις σημαντικές εκδηλώσεις περιλαμβάνονταν εργαστήρια αμοιβαίας μάθησης, συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης σχετικά με τον κύκλο προγραμματισμού και η σύνταξη εκθέσεων όσον αφορά τις ελλείψεις και τα πλεονάσματα εργατικού δυναμικού. Οι προσπάθειες αυτές συμπληρώθηκαν από συμπράξεις με το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (στο εξής: EUROFOUND) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (στο εξής: Cedefop), οι οποίες επικεντρώθηκαν στη βελτίωση των γνώσεων σχετικά με την κινητικότητα και στην ενίσχυση των λειτουργικών δυνατοτήτων του πίνακα εργαλείων του EURES. Το EURES συνέχισε να καταδεικνύει τη δέσμευσή του για την προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας μέσω έργων αδελφοποίησης, εργαστηρίων στρατηγικής ανάλυσης προοπτικών και εθνικών εκδηλώσεων, τα οποία διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση της συνεργασίας και στη διευκόλυνση της ανταλλαγής γνώσεων σε ολόκληρο το δίκτυο.
Δραστηριότητες επικοινωνίας
Το EURES διεύρυνε σημαντικά την εμβέλειά του κατά την περίοδο αναφοράς μέσω στοχευμένων εκστρατειών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις οποίες διεξάγει το ECO. Οι προσπάθειες αυτές αύξησαν την προβολή σε όλες τις πλατφόρμες, με τον αριθμό των ακολούθων στο Facebook να υπερβαίνει το 1 εκατομμύριο, στο LinkedIn να διαμορφώνεται στους 437 027 ακολούθους, στο Twitter/X στους 71 053 και σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Instagram και YouTube) στους 81 591. Οι συνεργατικές εκστρατείες ανέδειξαν περαιτέρω τη δέσμευση του EURES για την προώθηση των υπηρεσιών του. Το δίκτυο EURES υποστήριξε πρωτοβουλίες όπως το Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων, αξιοποιώντας εταιρικές σχέσεις, επηρεαστές γνώμης και ειδικό ανά χώρα υλικό για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της προβολής αυτών των εκστρατειών. Η εκστρατεία για την 30ή επέτειο είχε ιδιαίτερο αντίκτυπο, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω.
Ανάλυση της κινητικότητας και των τάσεων της αγοράς εργασίας
Κατά την περίοδο αναφοράς δημοσιεύτηκαν οι εκθέσεις του 2022 και του 2023 σχετικά με τις ελλείψεις και τα πλεονάσματα εργατικού δυναμικού. Στις εκθέσεις αυτές συμπεριλήφθηκαν αναλύσεις των ανισορροπιών στην αγορά εργασίας και διερευνήθηκαν οι δυνατότητες διακρατικής αντιστοίχισης των δυνατοτήτων και των τάσεων κινητικότητας. Η συνεργασία με το Cedefop και το EUROFOUND προώθησε περαιτέρω την ανάπτυξη διαδραστικών πινάκων εργαλείων, ενισχύοντας την προσβασιμότητα και τη χρηστικότητα των δεδομένων στην αγορά εργασίας.
1.4Δραστηριότητες υπό την καθοδήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Κατά την περίοδο αναφοράς η Επιτροπή παρακολούθησε την εφαρμογή του κανονισμού για το EURES από τα κράτη μέλη αποστέλλοντας επιστολές και στα 27 κράτη μέλη. Στις επιστολές αυτές ζητούσε πληροφορίες σχετικά με την έλλειψη ορθής εφαρμογής συγκεκριμένων πτυχών του κανονισμού, με στόχο τη διασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης με τον κανονισμό για το EURES, και συγκεκριμένα σχετικά με τις διαδικασίες εισδοχής, τη διαβίβαση κενών θέσεων εργασίας και βιογραφικών σημειωμάτων, καθώς και την υλοποίηση των χαρτογραφήσεων ESCO στις διαβιβάσεις δεδομένων. Σκοπός της εν λόγω πρωτοβουλίας ήταν η διασφάλιση της συνεπούς εφαρμογής του πλαισίου EURES σε ολόκληρη την ΕΕ. Η Επιτροπή παραμένει προσηλωμένη στην παρακολούθηση αυτών των τομέων και θα προβεί σε επακόλουθες ενέργειες, όπου απαιτείται, για την αντιμετώπιση τυχόν κενών ή ζητημάτων συμμόρφωσης, για τη βελτίωση της ακεραιότητας και της αποτελεσματικότητας του δικτύου.
Επιπλέον, η Επιτροπή υποβάλλει ανά εξάμηνο έκθεση στις συνεδριάσεις της ECG σχετικά με την εφαρμογή και την τήρηση του κανονισμού για το EURES.
Η Επιτροπή παρείχε διμερή στήριξη στις χώρες του EURES για τη χαρτογράφηση των οικείων εθνικών ταξινομήσεων σύμφωνα με την ESCO. Κατά την περίοδο αναφοράς η Λιθουανία και η Αυστρία ολοκλήρωσαν τη χαρτογράφηση της εθνικής ταξινόμησης των επαγγελμάτων των χωρών τους σύμφωνα με την ESCO, ενώ συνεχίζονται οι εργασίες στο Λιχτενστάιν. Επιπλέον, η Τσεχία, η Εσθονία και η Αυστρία έχουν χαρτογραφήσει ή έχουν αρχίσει να χαρτογραφούν την οικεία ταξινόμηση δεξιοτήτων σύμφωνα με την ESCO.
Για την υποστήριξη των χωρών του EURES στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους σχετικά με την εφαρμογή της ESCO στο EURES, η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας διοργάνωσαν διήμερο σεμινάριο κατάρτισης για το τεχνικό προσωπικό του EURES και των ΔΥΑ στις 30 Νοεμβρίου και την 1η Δεκεμβρίου 2023. Επιπλέον, ο κατάλογος των πράσινων δεξιοτήτων ESCO παρουσιάστηκε σε σεμινάριο κατάρτισης του EURES που διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας στις 19 Ιουνίου 2024.
Μια καθοριστική πρωτοβουλία που αναλήφθηκε το φθινόπωρο του 2024 ήταν το έργο για τις συνέργειες EURES–Europass, με το οποίο διαμορφώνεται μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση μεταξύ των δύο αυτών ευρωπαϊκών πυλών. Στο έργο προτείνεται η αύξηση των υπηρεσιών που προσφέρονται σε άτομα που αναζητούν εργασία μέσω της διευκόλυνσης της απρόσκοπτης πλοήγησης μεταξύ των πυλών και της εξάλειψης τυχόν αλληλεπικάλυψης των υπηρεσιών. Το Europass θα μετατραπεί στο κεντρικό σημείο εισόδου για τα άτομα που αναζητούν εργασία, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να δημιουργήσουν προφίλ, να αξιολογήσουν τις δεξιότητές τους, να λάβουν συστάσεις για θέσεις εργασίας και κατάρτιση και να κοινοποιήσουν το προφίλ τους στο EURES.
Οι διασυνοριακές συμπράξεις EURES λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο του σκέλους EaSI (Απασχόληση και κοινωνική καινοτομία) του ΕΚΤ+. Όπως ορίζεται στο άρθρο 3 του κανονισμού για το EURES, οι διασυνοριακές συμπράξεις EURES είναι ομάδες μελών ή εταίρων του EURES και, κατά περίπτωση, άλλων ενδιαφερόμενων μερών εκτός του δικτύου EURES, οι οποίες δημιουργούν περιφερειακές δομές για μακροπρόθεσμη συνεργασία σε διασυνοριακές περιφέρειες με σκοπό την παροχή υπηρεσιών στους τομείς της τοποθέτησης προσωπικού, της πρόσληψης προσωπικού και της ενημέρωσης για διασυνοριακούς μετακινούμενους εργαζομένους. Στο πλαίσιο των διασυνοριακών συμπράξεων EURES αναφέρθηκαν συνολικά 72 761 προσωπικές επαφές με άτομα που αναζητούν εργασία, 7 724 προσωπικές επαφές με εργοδότες και περισσότερες από 3 145 προσλήψεις κατά την περίοδο που καλύπτει η παρούσα έκθεση. Επίσης, οι δραστηριότητες των διασυνοριακών συμπράξεων επικεντρώθηκαν στην παροχή πληροφοριών σε άτομα που αναζητούν εργασία και εργοδότες, και τα θέματα που συζητήθηκαν περισσότερο και με τις δύο ομάδες ήταν η κοινωνική ασφάλιση, οι τοποθετήσεις προσωπικού και γενικές ερωτήσεις σχετικά με το EURES.
|
Οι διασυνοριακές συμπράξεις υποστηρίζουν ενεργά την εξισορρόπηση των ελλείψεων δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού στις παραμεθόριες περιοχές των σχετικών χωρών, συχνά με τη λήψη πολύ καινοτόμων μέτρων, όπως η πρωτοβουλία «From the stadium to the job» (Από το στάδιο στη θέση εργασίας), η οποία υλοποιείται από τον φορέα
EURES-T – Transfrontalier Oberrhein/Rhin Supérieur
στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ελβετία. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας αυτής, εργοδότες και άτομα που αναζητούν εργασία συμμετέχουν σε αθλητική εκδήλωση σε ένα στάδιο ή σε άλλη αθλητική εγκατάσταση. Στην αρχή, οι συμμετέχοντες δεν γνωρίζουν ποιος είναι εργοδότης και ποιος άτομο που αναζητεί εργασία. Οι εργοδότες δηλώνουν την ταυτότητά τους στο τέλος της ημέρας και πραγματοποιούν συνεντεύξεις με εκείνα τα άτομα που αναζητούν εργασία τα οποία επιθυμούν να προσλάβουν. Τα άτομα που αναζητούν εργασία δεν χρειάζεται να υποβάλουν βιογραφικό σημείωμα ή επιστολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Η πρώτη εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2024 με 124 άτομα που αναζητούσαν εργασία και 18 επιχειρήσεις που πραγματοποιούσαν προσλήψεις, από ΜΜΕ έως μεγάλες εταιρείες. Τα αποτελέσματα ήταν πολύ ικανοποιητικά, καθώς όλες οι επιχειρήσεις, εκτός από μία, προσέλαβαν άτομα που αναζητούσαν εργασία.
|
Το στοχευμένο πρόγραμμα κινητικότητας EURES λαμβάνει επίσης στήριξη στο πλαίσιο του σκέλους EaSI του ΕΚΤ+. Ο γενικός σκοπός του στοχευμένου προγράμματος κινητικότητας είναι να βοηθήσει, αφενός, τα άτομα που αναζητούν εργασία (ιδίως τους νέους, τους ανέργους και τα άτομα από ευάλωτες ομάδες) να βρουν θέση εργασίας, πρακτικής άσκησης ή μαθητείας σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ, στην Ισλανδία ή τη Νορβηγία, και, αφετέρου, τους εργοδότες (ιδίως τις ΜΜΕ) να καλύψουν τις κενές θέσεις εργασίας που παρουσιάζουν δυσκολία ως προς την πλήρωσή τους, με πρόσληψη εργαζομένων από άλλες χώρες της ΕΕ, την Ισλανδία ή τη Νορβηγία. Κατά την περίοδο αναφοράς η δράση υλοποιήθηκε από τη Γερμανία, την Ιταλία και τη Σουηδία ως επικεφαλής κοινοπραξιών και διευκόλυνε 4 955 τοποθετήσεις ενώ παρείχε στήριξη σε 402 ΜΜΕ.
Συστάσεις από την προηγούμενη έκθεση
Το δίκτυο EURES λειτουργεί εντός σαφώς καθορισμένου κανονιστικού πλαισίου το οποίο προσδιορίζει τις σκοπούμενες λειτουργίες του, τους ρόλους που αναμένεται να εκπληρώνουν τα μέλη του και τις υπηρεσίες που οφείλουν τα εν λόγω μέλη να παρέχουν. Η τελευταία έκθεση περιλάμβανε αρκετές συστάσεις προκειμένου να διασφαλιστούν η συμμόρφωση με τον κανονισμό για το EURES και η προώθηση της καλύτερης λειτουργίας του δικτύου.
1.5 Πρόοδος όσον αφορά τις βασικές συστάσεις
Οι προσπάθειες για αύξηση του αριθμού των βιογραφικών σημειωμάτων που διαβιβάζονται στην πύλη EURES ήταν επιτυχημένες, καθώς όλες οι χώρες του EURES είναι πλέον πλήρως συνδεδεμένες με την αυτοματοποιημένη διαβίβαση βιογραφικών σημειωμάτων. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται ομαλότερη και συνεκτικότερη ροή δεδομένων των ατόμων που αναζητούν εργασία, ενώ ενισχύονται οι δυνατότητες αντιστοίχισης προσφοράς και ζήτησης εργασίας σε ολόκληρο το δίκτυο.
Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση των εργαλείων παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων, ιδίως μέσω της ανάπτυξης και εφαρμογής ενός λειτουργικού διαδικτυακού εργαλείου προγραμματισμού. Με αυτό το εργαλείο έχουν εξορθολογιστεί η συλλογή δεδομένων και η υποβολή εκθέσεων, με αποτέλεσμα τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τα ΕΓΣ και τη βελτίωση της συνολικής αποδοτικότητας.
Επιπλέον, το ECO φαίνεται να έχει διαθέσει επαρκείς ανθρώπινους πόρους στο EURES, γεγονός που ενίσχυσε την ικανότητά του να στηρίζει το δίκτυο, να διευκολύνει τον συντονισμό και να επιβλέπει την υλοποίηση βασικών πρωτοβουλιών.
1.6 Τομείς στους οποίους απαιτείται περαιτέρω δράση
Μολονότι έχει σημειωθεί πρόοδος στους τομείς που καλύπτονται από τις συστάσεις της προηγούμενης έκθεσης, εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες προκλήσεις όσον αφορά τη διασφάλιση της πλήρους αποτελεσματικότητας του δικτύου EURES.
Μολονότι από τεχνικής άποψης η διαδικασία χαρτογράφησης ESCO εφαρμόζεται σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, δεν αξιοποιείται πλήρως. Οι κενές θέσεις εργασίας και τα βιογραφικά σημειώματα δεν χαρτογραφούνται, όπως προβλέπεται, πριν από την αποστολή τους στην πύλη EURES, γεγονός που υπονομεύει σημαντικά τον σκοπό της ταξινόμησης ESCO, καθώς περιορίζει τις δυνατότητές της να βελτιώσει τόσο την ακρίβεια της αντιστοίχισης προσφοράς και ζήτησης εργασίας όσο και τη διασυνοριακή διαλειτουργικότητα. Είναι σημαντική η αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος προκειμένου να αξιοποιηθούν πλήρως τα οφέλη της ενσωμάτωσης της ESCO.
Ομοίως, ενώ όλες οι χώρες έχουν δημιουργήσει σύστημα εισδοχής για τα νέα μέλη και τους νέους εταίρους, δεν εργάζονται όλα τα ΕΓΣ ενεργά για την επέκταση του δικτύου. Κατά την περίοδο από 1η Ιουλίου 2022 έως 30 Ιουνίου 2024, το δίκτυο κατέγραψε καθαρή αύξηση κατά 24 οργανισμούς (18 εταίροι, 3 μέλη και 3 μέλη ΔΥΑ), με αποτέλεσμα να έχουν γίνει δεκτοί συνολικά 271 οργανισμοί έως τις 30 Ιουνίου 2024, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση 10 % σε σύγκριση με τους 247 οργανισμούς που είχαν γίνει δεκτοί έως τις 30 Ιουνίου 2022. Απαιτείται πιο στοχευμένη προσέγγιση προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το σύστημα εισδοχής θα μετουσιωθεί σε περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου, καθώς και για να μειωθούν οι διαφορές ως προς τους στόχους, τη λειτουργία και την ανάπτυξη μεταξύ των χωρών που συνεργάζονται με τα μέλη και τους εταίρους και εκείνων που δεν συνεργάζονται.
Τέλος, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση των συνεργειών μεταξύ του EURES και άλλων πρωτοβουλιών της ΕΕ στον τομέα της κινητικότητας. Στις προσπάθειες αυτές περιλαμβάνεται το έργο για τις συνέργειες EURES–Europass το οποίο παρουσιάζει καθυστερήσεις και χρήζει περαιτέρω προσοχής για να διασφαλιστεί η επιτυχής υλοποίηση αυτής της βασικής πρωτοβουλίας.
Συστάσεις
1.7 Συστάσεις για τις συμμετέχουσες χώρες του EURES
Βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων και της χρήσης της πύλης EURES
Είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να εργάζονται για τη βελτίωση της ποιότητας των δεδομένων ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της πύλης EURES. Η υποβολή σαφών παρατηρήσεων από το προσωπικό του EURES στο ECO όσον αφορά τις υπηρεσίες που είναι αναγκαίες διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι επωφελούνται πλήρως από τις υπηρεσίες που είναι διαθέσιμες στην πύλη.
Βελτίωση της προβολής και της συμμετοχής στο δίκτυο EURES
Τα ΕΓΣ θα πρέπει να προωθήσουν στοχευμένες στρατηγικές προβολής για την προσέλκυση νέων μελών και εταίρων, αναδεικνύοντας βασικά οφέλη, όπως η πρόσβαση σε βιογραφικά σημειώματα και κενές θέσεις εργασίας στην πύλη EURES, οι ευκαιρίες κατάρτισης, η δικτύωση και το λογότυπο του EURES ως αναγνωρισμένο σήμα ποιότητας. Επιπλέον, τα μέλη και οι εταίροι του EURES μπορούν να λειτουργούν ως πρεσβευτές κοινοποιώντας μαρτυρίες και επιτυχημένα παραδείγματα με στόχο την προώθηση του δικτύου. Για την περαιτέρω ενίσχυση της συμμετοχής, οι σύμβουλοι EURES θα πρέπει να χρησιμοποιούν ενεργά την πύλη ώστε να μεγιστοποιήσουν τον αντίκτυπό της στη στήριξη των ατόμων που αναζητούν εργασία και των εργοδοτών, και τα μέλη του δικτύου θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο αξιοποίησης της διαλειτουργικότητας που παρέχει η διεπαφή προγραμματισμού εφαρμογών (στο εξής: API) εξόδου για βιογραφικά σημειώματα και κενές θέσεις εργασίας. Το δίκτυο EURES θα πρέπει επίσης να διερευνήσει το ενδεχόμενο συνεργειών με άλλα σχετικά τοπικά δίκτυα.
Ενίσχυση των προγραμμάτων εργασίας, ευθυγράμμιση με την αγορά εργασίας και προώθηση εκδηλώσεων
Τα ΕΓΣ θα πρέπει να εφαρμόζουν τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στις αξιολογήσεις του προγράμματος εργασίας και των εκθέσεων δραστηριοτήτων. Ο προγραμματισμός, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών (διαδικτυακών) ημερών για την απασχόληση, θα πρέπει επίσης να βασίζεται σε πληροφορίες για την αγορά εργασίας και στις εθνικές ανάγκες, με την αξιοποίηση εκθέσεων σχετικά με τις ελλείψεις και τα πλεονάσματα με στόχο την ανάπτυξη στοχευμένων έργων διακρατικής συνεργασίας για συγκεκριμένες ομάδες χρηστών, όπως για συγκεκριμένους τομείς, επαγγέλματα, νέους ή ΜΜΕ κ.λπ. Για τη μεγιστοποίηση της προβολής, οι εθνικές εκδηλώσεις θα πρέπει να προωθούνται ενεργά στην ενότητα της πύλης EURES που αφορά τις εκδηλώσεις, ενώ το EURES θα πρέπει επίσης να συνεχίσει την προσπάθεια προσέγγισης μέσω στοχευμένων εκστρατειών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που διοργανώνει το ECO.
1.8Συστάσεις προς το ECO
Πλήρης συμμόρφωσης με τον κανονισμό για το EURES
Το ECO θα πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειες για τη διασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης με τον κανονισμό για το EURES και τις σχετικές εκτελεστικές αποφάσεις ως προς όλα τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες του ECO, όπως ορίζονται στο νομικό πλαίσιο του EURES.
Επαρκείς πόροι και προσπάθειες για τη στήριξη του έργου για τις συνέργειες EURES–Europass
Το ECO θα πρέπει να στηρίξει περαιτέρω τη συνεργασία εντός του δικτύου και να διαθέσει επαρκείς πόρους και χρόνο για την επιτυχή υλοποίηση του έργου για τις συνέργειες EURES–Europass. Αυτό περιλαμβάνει την ευθυγράμμιση της στρατηγικής της πύλης EURES και άλλων στρατηγικών πλαισίων με τους στόχους αυτής της σημαντικής πρωτοβουλίας, στόχος της οποίας είναι η ενίσχυση και η επέκταση των υπηρεσιών για τα άτομα που αναζητούν εργασία σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η ενίσχυση αυτής της συνέργειας είναι απαραίτητη για τη βελτίωση της προσβασιμότητας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας των ψηφιακών εργαλείων που στηρίζουν την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Διευκόλυνση της αποτελεσματικής αντιστοίχισης, των διεπαφών προγραμματισμού εφαρμογών (API) και μιας πολύτιμης πύλης για το δίκτυο
Η Επιτροπή ενθαρρύνει το ECO να συνεχίσει τις τεχνικές εργασίες που απαιτούνται για τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας της μηχανής αντιστοίχισης του EURES και της αποτελεσματικής χρήσης της ευρωπαϊκής ταξινόμησης δεξιοτήτων, ικανοτήτων, προσόντων και επαγγελμάτων (ESCO) για τον σκοπό αυτόν. Το ECO καλείται να λάβει περαιτέρω προληπτικά μέτρα για τη βελτίωση των υπηρεσιών για τα μέλη και τους εταίρους του EURES, με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της χρήσης ψηφιακών εργαλείων. Θα πρέπει να αναπτυχθεί μια φιλική προς τον χρήστη και πλήρως συμβατή API, ώστε το προσωπικό του EURES στα αντίστοιχα περιβάλλοντα ΤΠ να μπορεί να χρησιμοποιεί καλύτερα τις κενές θέσεις εργασίας και τα βιογραφικά σημειώματα που διατίθενται στην πύλη, καθώς και να προσφέρει την API σε νέα μέλη και εταίρους. Η ενίσχυση της ψηφιακής συμμετοχής είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας του δικτύου.
Η προώθηση της στενότερης συνεργασίας με βασικά ενδιαφερόμενα μέρη, όπως η ECG, και η υιοθέτηση μιας ισχυρότερης προσέγγισης με επίκεντρο τον χρήστη —όχι μόνο ως προς τον σχεδιασμό των υπηρεσιών της πύλης αλλά και την ανάπτυξη εγκάρσιων υπηρεσιών υποστήριξης για το δίκτυο— θα συμβάλουν στη βελτίωση της συνολικής αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας του EURES.
Επιπλέον, το ECO ενθαρρύνεται να προσδιορίσει ένα σύνολο βασικών στόχων για τις υπηρεσίες που παρέχονται στην πύλη, και γενικότερα για τις δραστηριότητες του δικτύου. Οι εν λόγω βασικοί στόχοι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τον καθορισμό ποσοτικών στόχων και τη μέτρηση του αντίκτυπου και της προόδου προς την επίτευξη των εν λόγω ποσοτικών στόχων. Με αυτόν τον τρόπο θα διευκολυνθούν η μέτρηση του αντίκτυπου και της προόδου προς την επίτευξη αυτών των ποσοτικών στόχων, καθώς και η δυνατότητα χαρακτηρισμού μιας δραστηριότητας ως «επιτυχούς» και η εξέταση με τα μέλη του δικτύου των λόγων για τους οποίους ορισμένοι στόχοι δεν επιτεύχθηκαν.
1.9Βασικά συμπεράσματα για την Επιτροπή
Αποσαφήνιση ρόλων και αρμοδιοτήτων
Δεδομένων των περιπτώσεων στις οποίες οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες του EURES παρουσιάζονται ασαφείς, η Επιτροπή ενθαρρύνεται να διατηρεί ανοικτή επικοινωνία με το ECO και τα μέλη του EURES για την παροχή των αναγκαίων διευκρινίσεων. Επιπλέον, η Επιτροπή θα πρέπει να ενισχύσει τον ρόλο της όσον αφορά τη διασφάλιση της τήρησης του νομικού πλαισίου του EURES, όπως ορίζεται στο τμήμα 4.4, διευκολύνοντας με αυτόν τον τρόπο τη συνεπή εφαρμογή και κατανόηση του εν λόγω πλαισίου από όλα τα συμμετέχοντα μέρη.
Διασφάλιση της συμμόρφωσης και της συνέπειας
Η Επιτροπή παρακολούθησε και υποστήριξε ενεργά την εφαρμογή του κανονισμού για το EURES στα κράτη μέλη. Για την ενίσχυση της συμμόρφωσης και τη διασφάλιση της συνέπειας, θα πρέπει να εξακολουθήσει να προβαίνει σε προορατικές επακόλουθες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένων της δομημένης υποβολής εκθέσεων, της στοχευμένης διμερούς στήριξης και πρωτοβουλιών κατάρτισης. Η ενίσχυση της συνεργασίας για την υλοποίηση της ESCO και η αντιμετώπιση των κενών όσον αφορά τη συμμόρφωση θα βελτιώσει περαιτέρω την αποτελεσματικότητα και την ακεραιότητα του δικτύου EURES.
Ενίσχυση των συνεργειών και μεγιστοποίηση του αντίκτυπου
Δεδομένου ότι η Επιτροπή επιβλέπει τα χρηματοδοτικά προγράμματα για το στοχευμένο πρόγραμμα κινητικότητας και τις διασυνοριακές συμπράξεις, η μεγαλύτερη έμφαση στη στενότερη συνεργασία μεταξύ των έργων και άλλων δραστηριοτήτων του EURES, συμπεριλαμβανομένης της πύλης, θα εξασφαλίσει μεγαλύτερη συνέργεια, αποτελεσματικότητα και αξία για το δίκτυο.
Το έργο για τις συνέργειες EURES–Europass θα πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί προτεραιότητα για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης ενοποίησης των πλατφορμών και την ενίσχυση της προσβασιμότητας, της διαφάνειας και της χρηστικότητας των εργαλείων κινητικότητας του εργατικού δυναμικού.
Συμπεράσματα
Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς το EURES εξακολούθησε να διαδραματίζει καίριο ρόλο στη στήριξη της δίκαιης και αποτελεσματικής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού εντός της Ευρώπης. Το δίκτυο διευκόλυνε τις τοποθετήσεις σε θέσεις εργασίας, ενίσχυσε τις συμβουλευτικές υπηρεσίες για ιδιώτες και βοήθησε άτομα να βρουν θέσεις εργασίας σε άλλες χώρες μέσω των διαφόρων δραστηριοτήτων του, συμπεριλαμβανομένων των επικοινωνιακών εκστρατειών σε επίπεδο ΕΕ και σημαντικών προσπαθειών προβολής και προώθησης της συμμετοχής που ενίσχυσαν τον ρόλο του.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις όσον αφορά την περαιτέρω αξιοποίηση του δυναμικού της πύλης EURES, τη βελτιστοποίηση των ψηφιακών εργαλείων της και τη βελτίωση των συνεργειών μεταξύ των διαφόρων εργαλείων του EURES και των σχετικών τοπικών δικτύων. Η υποχρησιμοποίηση βασικών ψηφιακών πόρων, ιδίως όσον αφορά την αντιστοίχιση προσφοράς και ζήτησης εργασίας, καταδεικνύει την ανάγκη για μια πιο στρατηγική προσέγγιση προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι επενδύσεις αποφέρουν μέγιστη αξία για τα άτομα που αναζητούν εργασία, τους εργοδότες, καθώς και τα μέλη και τους εταίρους του EURES. Επιπλέον, ο αργός ρυθμός ένταξης νέων μελών και εταίρων στο δίκτυο καταδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω στοχευμένων προσπαθειών για την επέκταση και τη διαφοροποίηση της εμβέλειας του EURES. Θα πρέπει να αναπτυχθεί ειδική στρατηγική προβολής και επικοινωνίας με σαφώς καθορισμένους στόχους.
Όσον αφορά το μέλλον, οι συνεχείς προσπάθειες για βελτίωση της συνεργασίας, διασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης και αξιοποίηση της ψηφιακής καινοτομίας θα είναι καθοριστικές ώστε να διασφαλιστεί ότι το δίκτυο EURES προσαρμόζεται στις εξελισσόμενες ανάγκες της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας. Διαρθρωτικές αλλαγές, όπως η ψηφιοποίηση, η πράσινη μετάβαση και οι δημογραφικές αλλαγές, αναδιαμορφώνουν τη ζήτηση εργασίας και τις απαιτήσεις δεξιοτήτων σε διάφορους τομείς. Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε πολλούς κλάδους σε συνδυασμό με τις αναντιστοιχίες δεξιοτήτων και τα κενά ικανοτήτων αναδεικνύουν την ανάγκη για ένα ακόμη πιο ευέλικτο και προσαρμόσιμο πλαίσιο κινητικότητας. Η περαιτέρω ενίσχυση της ευθυγράμμισης μεταξύ της πύλης EURES, του Europass και της ESCO, καθώς και η προώθηση συνεργειών μεταξύ της πύλης και των εργαλείων του EURES, όπως οι ευρωπαϊκές διαδικτυακές ημερίδες για την απασχόληση, τα στοχευμένα προγράμματα κινητικότητας και οι διασυνοριακές συμπράξεις, θα ενισχύσουν την ικανότητα του δικτύου να στηρίζει τους εργαζομένους και τους εργοδότες στη διαχείριση των εν λόγω μεταβάσεων.
Για την επίτευξη των στόχων αυτών, η Επιτροπή, το ευρωπαϊκό γραφείο συντονισμού και οι συμμετέχουσες χώρες του EURES πρέπει να συνεργαστούν στενά για να αντιμετωπίσουν τις επιχειρησιακές προκλήσεις και να βελτιώσουν τη στρατηγική χρήση των πόρων, καθώς και για να διασφαλίσουν ότι το EURES παραμένει βασικός πυλώνας για τη στήριξη της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού σε ολόκληρη την Ευρώπη.