(1)

In 2019 ghlac Painéal an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia (‘an tÚdarás’) maidir le hÉilleáin sa Bhiashlabhra measúnú riosca maidir leis na rioscaí do shláinte ainmhithe agus do shláinte an duine a bhaineann le láithreacht alcalóideach cuineoilisidín i mbeatha agus i mbia, go háirithe i lúipíní agus táirgí a dhíorthaítear ó lúipíní (1).

(2)

Tá an measúnú riosca seo teoranta do na halcalóidigh chuineoilisidín atá ag teacht chun cinn i speicis/cineálacha Lupinus is ábhartha maidir lena gcaitheamh ag ainmhithe agus ag an duine san Aontas (i.e. Lupinus albus L., Lupinus angustifolius L., Lupinus luteus L. agus Lupinus mutabilis Sweet). A mhéid a bhaineann leis an riosca maidir le héifeachtaí díobhálacha ar shláinte ainmhithe i salmainidí, tháinig an tÚdarás ar an gconclúid go bhfuil meán-nochtadh cothúcháin salmainidí os cionn na leibhéal nár braitheadh aon éifeacht dhíobhálach acu (NOAEL) de 1 mg/kg de mheáchan coirp in aghaidh an lae, ach go bhfuil sé faoi bhun an leibhéil is ísle ar braitheadh éifeacht dhíobhálach aige (LOAEL) de 2,5 mg/kg de mheáchan coirp in aghaidh an lae. Measann an tÚdarás go bhfuil an riosca maidir le héifeachtaí díobhálacha ar shalmainidí íseal. I gcás na speiceas eile, bhí an bunachar sonraí a bhí ar fáil maidir le héifeachtaí díobhálacha rótheoranta chun NOAELanna/LOAELanna foriomlána a shainaithint. Ina ionad sin, mar chur chuige malartach, shainaithin an tÚdarás dáileoga d’alcalóidigh chuineoilisidín atá i síolta lúipíní ar féidir glacadh leo i ndáil le feidhmíocht zóiteicniúil. I gcás eallach agus coiníní, tá an meán-nochtadh cothúcháin i bhfad faoi bhun na dáileoige a nglactar léi. I gcás muc agus sicíní, tá an meán-nochtadh cothúcháin sa raon céanna leis an dáileog is féidir glacadh léi.

(3)

Mhol an tÚdarás gur cheart tuilleadh sonraí maidir le teacht chun cinn a bhailiú i ndáil le láithreacht alcalóideach cuineoilisidín i lúipíní agus táirgí a dhíorthaítear ó lúipíní.

(4)

Ba cheart tuilleadh faisnéise a bhailiú faoi na tosca a mbíonn leibhéil sách ard alcalóideach cuineoilisidín i lúipíní agus ábhair bheatha a dhíorthaítear ó lúipíní mar thoradh orthu, chun bheith in ann na bearta a shainaithint a mholfar a dhéanamh chun láithreacht alcalóideach cuineoilisidín sna beathaí sin a sheachaint nó a laghdú.

(5)

Dá bhrí sin, is iomchuí a mholadh go ndéanfaí faireachán ar alcalóidigh chuineoilisidín i lúipíní agus ábhair bheatha a dhíorthaítear ó lúipíní, na tosca a shainaithint a mbíonn a leibhéil arda mar thoradh orthu, agus tuilleadh faisnéise faoi éifeachtaí na próiseála ar leibhéal na n-alcalóideach cuineoilisidín a bhailiú.