|
16.11.2022 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
L 295/1 |
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2022/2246 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 15ης Νοεμβρίου 2022
για την τροποποίηση των παραρτημάτων VIII και IX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 999/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τη χρόνια εξασθενητική νόσο σε ζώντες ελαφίδες
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 999/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για τη θέσπιση κανόνων πρόληψης, καταπολέμησης και εξάλειψης ορισμένων μεταδοτικών σπογγωδών εγκεφαλοπαθειών (1), και ιδίως το άρθρο 23α στοιχεία ι) και ιγ),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
|
(1) |
Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 999/2001 θεσπίζει κανόνες για την πρόληψη, την καταπολέμηση και την εξάλειψη μεταδοτικών σπογγωδών εγκεφαλοπαθειών στην Ένωση. Εφαρμόζεται στην παραγωγή και τη διάθεση στην αγορά ζώντων ζώων και προϊόντων ζωικής προέλευσης και, σε ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις, στις εξαγωγές τους. Το παράρτημα VIII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 999/2001 θεσπίζει τους κανόνες ενδοενωσιακού εμπορίου, και το παράρτημα IX του εν λόγω κανονισμού θεσπίζει τους κανόνες που διέπουν τις εισαγωγές στην Ένωση. Προβλέπει επίσης, μεταξύ άλλων, τη λήψη μέτρων διασφάλισης σε περίπτωση εκδήλωσης εστιών ΜΣΕ. |
|
(2) |
Η χρόνια εξασθενητική νόσος είναι μεταδοτική σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια των ελαφιδών, η οποία, λόγω του λοιμώδους χαρακτήρα της, μπορεί να διαταράξει τις ενδοενωσιακές συναλλαγές, τις εισαγωγές στην Ένωση και τις εξαγωγές προς τρίτες χώρες. |
|
(3) |
Η Νορβηγία ενημέρωσε την Επιτροπή, την 1η Απριλίου 2016, σχετικά με το πρώτο κρούσμα χρόνιας εξασθενητικής νόσου που επιβεβαιώθηκε στο έδαφός της, σε άγριο τάρανδο. Ήταν η πρώτη φορά που η χρόνια εξασθενητική νόσος εντοπίστηκε στην Ευρώπη, και το πρώτο φυσικό κρούσμα σε τάρανδο παγκοσμίως. Από το πρώτο αυτό κρούσμα έως τον Οκτώβριο του 2021, η Νορβηγία επιβεβαίωνε τουλάχιστον ένα κρούσμα ετησίως, με συνολικά τριάντα ένα κρούσματα: είκοσι σε άγριους ταράνδους, δύο σε ελάφια και εννέα σε άλκες. |
|
(4) |
Η Νορβηγία θέσπισε στις 11 Ιουλίου 2016 μέτρο για την απαγόρευση των εξαγωγών ζώντων ελαφιδών από τη Νορβηγία, με την επιφύλαξη ειδικών παρεκκλίσεων. |
|
(5) |
Δεδομένου ότι η χρόνια εξασθενητική νόσος είναι λοιμώδης νόσος, υπάρχει κίνδυνος να εξαπλωθεί σε άλλους πληθυσμούς ελαφιδών και σε άλλες περιοχές της Ένωσης και των κρατών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών. Έτσι, εκδόθηκε η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2016/1918 της Επιτροπής (2). Η εν λόγω απόφαση απαγόρευσε τη μετακίνηση ζώντων ελαφιδών από τη Νορβηγία προς την Ένωση και προέβλεπε ειδικές παρεκκλίσεις. |
|
(6) |
Στις 2 Δεκεμβρίου 2016 η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) εξέδωσε επιστημονική γνώμη σχετικά με τη χρόνια εξασθενητική νόσο στους ελαφίδες (στο εξής: γνώμη της EFSA του 2016) (3). Η εν λόγω γνώμη συνέστησε την εφαρμογή τριετούς προγράμματος επιτήρησης για τη χρόνια εξασθενητική νόσο των ελαφιδών στην Εσθονία, τη Φινλανδία, την Ισλανδία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, τη Νορβηγία, την Πολωνία και τη Σουηδία, οι οποίες είναι τα κράτη μέλη και τα κράτη της ΕΖΕΣ με πληθυσμό ταράνδων ή αλκών, ή και με τους δύο πληθυσμούς, με σκοπό την ανίχνευση και την εκτίμηση του επιπολασμού και της γεωγραφικής εξάπλωσης της χρόνιας εξασθενητικής νόσου. Η γνώμη της EFSA του 2016 κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι η πιθανότερη οδός εισαγωγής και εξάπλωσης της χρόνιας εξασθενητικής νόσου ήταν η μετακίνηση ζώντων ελαφιδών και τόνισε ότι η χρήση κυνηγετικών δολωμάτων από φυσικά ούρα ελαφιδών αύξησε την πιθανότητα εισαγωγής χρόνιας εξασθενητικής νόσου. Ως εκ τούτου, συνέστησε να ελαχιστοποιηθούν οι μετακινήσεις ζώντων ελαφιδών και να διακοπεί η χρήση κυνηγετικών δολωμάτων από ούρα ελαφιδών. |
|
(7) |
Μετά την έκδοση της γνώμης της EFSA του 2016, το παράρτημα III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 999/2001 τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1972 της Επιτροπής (4), προκειμένου να προβλεφθεί τριετές πρόγραμμα επιτήρησης για τη χρόνια εξασθενητική νόσο στους ελαφίδες, ενώ η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2017/2181 της Επιτροπής (5) παρέτεινε την ισχύ της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2016/1918 έως το τέλος του 2020, ώστε τα μέτρα διασφάλισης να παραμείνουν σε ισχύ έως το τέλος του εν λόγω τριετούς προγράμματος επιτήρησης. Η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2017/2181 πρόσθεσε επίσης στα μέτρα διασφάλισης απαγορεύσεις και περιορισμούς όσον αφορά τα κυνηγετικά δολώματα από ούρα ελαφιδών. |
|
(8) |
Το 2018 η Φινλανδία εντόπισε το πρώτο κρούσμα χρόνιας εξασθενητικής νόσου στην Ένωση και ένα ακόμη κρούσμα τον Νοέμβριο του 2020. Η Σουηδία εντόπισε τρία κρούσματα χρόνιας εξασθενητικής νόσου το 2019 και ένα ακόμη κρούσμα τον Σεπτέμβριο του 2020. Όλα τα κρούσματα χρόνιας εξασθενητικής νόσου που εντοπίστηκαν στη Φινλανδία και τη Σουηδία επιβεβαιώθηκαν στο πλαίσιο του τριετούς προγράμματος επιτήρησης για τη χρόνια εξασθενητική νόσο σε ελαφίδες, και εντοπίστηκαν σε άγριες άλκες. |
|
(9) |
Στις 11 Νοεμβρίου 2019 η EFSA δημοσίευσε την επιστημονική γνώμη «Επικαιροποίηση σχετικά με τη χρόνια εξασθενητική νόσο (CWD) III» (6) (στο εξής: γνώμη της EFSA του 2019) με διάφορες συστάσεις προς την Επιτροπή, μεταξύ άλλων σε σχέση με τους παράγοντες κινδύνου που μπορούν να διευκολύνουν την εξάπλωση της χρόνιας εξασθενητικής νόσου στην Ένωση. |
|
(10) |
Λαμβανομένου υπόψη του εντοπισμού νέων κρουσμάτων χρόνιας εξασθενητικής νόσου στη Νορβηγία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία, εν αναμονή της επιστημονικής αξιολόγησης των αποτελεσμάτων του προγράμματος επιτήρησης, και δεδομένου ότι χρειαζόταν πρόσθετος χρόνος για να εξεταστούν οι συστάσεις της γνώμης της EFSA του 2019, η περίοδος εφαρμογής της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2016/1918 παρατάθηκε εκ νέου με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2020/2167 της Επιτροπής (7), έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022, ώστε να αποτυπωθούν τα πλέον πρόσφατα επιβεβαιωμένα κρούσματα χρόνιας εξασθενητικής νόσου στη Φινλανδία και τη Σουηδία. |
|
(11) |
Δεδομένου ότι τα μέτρα διασφάλισης της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2016/1918 εφαρμόζονται από το 2016, ότι η τελευταία επιδημιολογική κατάσταση όσον αφορά τη χρόνια εξασθενητική νόσο δεν επιτρέπει τη διενέργεια πρόβλεψης για την εξάλειψή της σε σύντομο χρονικό διάστημα, ότι θα ήταν νομικά ακατάλληλο να παραταθεί εκ νέου η εφαρμογή των μέτρων διασφάλισης βάσει του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 999/2001, και ότι τα μέτρα θα πρέπει, ωστόσο, να εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται για να συνεχιστεί η πρόληψη της περαιτέρω εξάπλωσης της χρόνιας εξασθενητικής νόσου στην Ένωση και στα κράτη της ΕΖΕΣ, τα παραρτήματα VIII και IX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 999/2001 θα πρέπει να τροποποιηθούν ώστε να συμπεριλάβουν τα μέτρα που προβλέπονται επί του παρόντος στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2016/1918, προσαρμοσμένα ανάλογα με τις ανάγκες προκειμένου να ληφθεί υπόψη η επιβεβαίωση της παρουσίας χρόνιας εξασθενητικής νόσου στη Φινλανδία και τη Σουηδία. |
|
(12) |
Ως εκ τούτου, με βάση τα συμπεράσματα των γνωμών της EFSA του 2016 και του 2019, είναι αναγκαίο να διατηρηθεί η απαγόρευση της μετακίνησης ζώντων ελαφιδών από τη Νορβηγία προς την Ένωση. Για πρακτικούς λόγους, η εν λόγω απαγόρευση θα πρέπει να εξακολουθήσει να εφαρμόζεται στους ζώντες ελαφίδες που μετακινούνται σε συνδυασμό με ανθρώπινη δραστηριότητα, αλλά όχι στις μετακινήσεις άγριων ελαφιδών πέραν των νορβηγικών συνόρων χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Θα πρέπει να προβλεφθούν ειδικές παρεκκλίσεις από την εν λόγω απαγόρευση, ώστε να επιτρέπονται ορισμένες μετακινήσεις ζώντων ελαφιδών από τη Νορβηγία προς την Ένωση, συμπεριλαμβανομένης της διασυνοριακής εποχιακής βόσκησης ημιεξημερωμένων ταράνδων, και των μετακινήσεων ημιεξημερωμένων ταράνδων για χρήση σε πολιτιστικές ή αθλητικές εκδηλώσεις στη Σουηδία. Ωστόσο, λόγω του κινδύνου που ενέχουν για την υγεία των ζώων οι μετακινήσεις που επιτρέπονται δυνάμει των εν λόγω παρεκκλίσεων, ιδίως όσον αφορά την περιβαλλοντική μόλυνση από μολυσματικές πρωτεΐνες (πρίον) χρόνιας εξασθενητικής νόσου στις περιοχές προορισμού, οι μετακινήσεις αυτές θα πρέπει να εξακολουθήσουν να περιορίζονται σε καθορισμένες περιοχές στη Φινλανδία και τη Σουηδία, και οι μετακινήσεις ζώντων ελαφιδών από τις εν λόγω περιοχές θα πρέπει να εξακολουθήσουν να απαγορεύονται, με την επιφύλαξη ειδικών παρεκκλίσεων. |
|
(13) |
Δεδομένου ότι η παρουσία χρόνιας εξασθενητικής νόσου έχει πλέον επιβεβαιωθεί σε δύο κράτη μέλη και με βάση τα συμπεράσματα από τις γνώμες της EFSA του 2016 και του 2019 σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου που μπορούν να διευκολύνουν την εξάπλωση της χρόνιας εξασθενητικής νόσου στην Ένωση, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί απαγόρευση της μετακίνησης ζώντων ελαφιδών από κράτος μέλος το οποίο πλήττεται από την εν λόγω νόσο προς την υπόλοιπη Ένωση. Για πρακτικούς λόγους, η εν λόγω απαγόρευση θα πρέπει να εφαρμόζεται στους ζώντες ελαφίδες που μετακινούνται σε συνδυασμό με ανθρώπινη δραστηριότητα, αλλά όχι στις μετακινήσεις άγριων ελαφιδών χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Θα πρέπει να προβλεφθούν ειδικές παρεκκλίσεις από την εν λόγω απαγόρευση, ώστε να επιτρέπονται ορισμένες μετακινήσεις ζώντων ελαφιδών από τα κράτη μέλη τα οποία πλήττονται από τη χρόνια εξασθενητική νόσο, μεταξύ άλλων με σκοπό να εξασφαλιστεί η ασφαλής πρόσβαση σε πολύτιμους γενετικούς πόρους ελαφιδών και η αξιοποίησή τους μεταξύ των οικείων κρατών μελών. |
|
(14) |
Θα πρέπει να διατηρηθεί η απαγόρευση της εισαγωγής κυνηγετικών δολωμάτων από ούρα ελαφιδών, καθώς και η απαγόρευση της διακίνησης κυνηγετικών δολωμάτων από ούρα ελαφιδών που προέρχονται από τη Νορβηγία. Επιπλέον, θα πρέπει να απαγορεύονται οι μετακινήσεις κυνηγετικών δολωμάτων από ούρα ελαφιδών που προέρχονται από κράτη μέλη στα οποία έχουν επιβεβαιωθεί κρούσματα χρόνιας εξασθενητικής νόσου. |
|
(15) |
Συνεπώς, τα παραρτήματα VIII και IX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 999/2001 θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως. |
|
(16) |
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης επιτροπής φυτών, ζώων, τροφίμων και ζωοτροφών, |
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Τα παραρτήματα VIII και IX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 999/2001 τροποποιούνται σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος κανονισμού.
Άρθρο 2
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2023.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 15 Νοεμβρίου 2022.
Για την Επιτροπή
Η Πρόεδρος
Ursula VON DER LEYEN
(1) ΕΕ L 147 της 31.5.2001, σ. 1.
(2) Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2016/1918 της Επιτροπής, της 28ης Οκτωβρίου 2016, σχετικά με τη λήψη ορισμένων μέτρων διασφάλισης όσον αφορά τη χρόνια εξασθενητική νόσο (ΕΕ L 296 της 1.11.2016, σ. 21).
(3) EFSA Journal 2017·15(1):4667.
(4) Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1972 της Επιτροπής, της 30ής Οκτωβρίου 2017, για την τροποποίηση των παραρτημάτων I και III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 999/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά πρόγραμμα επιτήρησης για τη χρόνια εξασθενητική νόσο (ΧΕΝ) στους ελαφίδες στην Εσθονία, στη Φινλανδία, στη Λετονία, στη Λιθουανία, στην Πολωνία και στη Σουηδία, και για την κατάργηση της απόφασης 2007/182/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 281 της 31.10.2017, σ. 14).
(5) Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2017/2181 της Επιτροπής, της 21ης Νοεμβρίου 2017, για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2016/1918 σχετικά με τη λήψη ορισμένων μέτρων διασφάλισης όσον αφορά τη χρόνια εξασθενητική νόσο (ΕΕ L 307 της 23.11.2017, σ. 58).
(6) EFSA Journal 2019·17(11)5863.
(7) Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2020/2167 της Επιτροπής, της 17ης Δεκεμβρίου 2020, για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2016/1918 σχετικά με τη λήψη ορισμένων μέτρων διασφάλισης όσον αφορά τη χρόνια εξασθενητική νόσο με παράταση της περιόδου εφαρμογής της (ΕΕ L 431 της 21.12.2020, σ. 70).
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Τα παραρτήματα VIII και IX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 999/2001 τροποποιούνται ως εξής:
|
1. |
το παράρτημα VIII τροποποιείται ως εξής:
|
|
2. |
στο παράρτημα IX κεφάλαιο ΣΤ προστίθεται το ακόλουθο σημείο 3:
|
(*1) Κανονισμός (ΕΕ) 2016/429 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, σχετικά με τις μεταδοτικές νόσους των ζώων και για την τροποποίηση και την κατάργηση ορισμένων πράξεων στον τομέα της υγείας των ζώων (“νόμος για την υγεία των ζώων”) (ΕΕ L 84 της 31.3.2016, σ. 1).”