(1)

Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 κάθε είδους ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τελωνειακών αρχών και μεταξύ οικονομικών φορέων και τελωνειακών αρχών και η διατήρηση (αποθήκευση) των πληροφοριών αυτών, όπως απαιτείται από την τελωνειακή νομοθεσία, πραγματοποιείται με τη χρησιμοποίηση ηλεκτρονικών τεχνικών επεξεργασίας δεδομένων.

(2)

Η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2023/2879 της Επιτροπής (2) καθορίζει το πρόγραμμα εργασιών σχετικά με την ανάπτυξη και εγκατάσταση των ηλεκτρονικών συστημάτων που προβλέπονται στον ενωσιακό τελωνειακό κώδικα (στο εξής: πρόγραμμα εργασιών). Στο πρόγραμμα εργασιών απαριθμούνται τα ηλεκτρονικά συστήματα που πρέπει να αναπτυχθούν και οι ημερομηνίες κατά τις οποίες αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία. Το εν λόγω πρόγραμμα προσδιορίζει, μεταξύ άλλων, το χρονικό περιθώριο υλοποίησης και εγκατάστασης για την αναβάθμιση της συνιστώσας 2, φάση 6 του νέου μηχανογραφημένου συστήματος διαμετακόμισης (στο εξής: NCTSP6) του ενωσιακού τελωνειακού κώδικα σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1, το άρθρο 16 και τα άρθρα 226 έως 236 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013.

(3)

Το άρθρο 128 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 απαιτεί από το κράτος μέλος πρώτης εισόδου των εμπορευμάτων στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης να εξασφαλίζει τη διεξαγωγή ανάλυσης κινδύνων, πρωτίστως για σκοπούς ασφάλειας και προστασίας, με βάση τη συνοπτική διασάφηση εισόδου (στο εξής: ΣΔΕ) και να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα με βάση τα αποτελέσματα της εν λόγω ανάλυσης κινδύνων.

(4)

Το άρθρο 130 του εν λόγω κανονισμού επιτρέπει στο κράτος μέλος πρώτης εισόδου να αντικαταστήσει τη ΣΔΕ με τελωνειακή διασάφηση για τα εμπορεύματα για τα οποία η εν λόγω διασάφηση υποβλήθηκε πριν από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής της ΣΔΕ, υπό την προϋπόθεση ότι η τελωνειακή διασάφηση περιέχει τουλάχιστον τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για τη συνοπτική διασάφηση εισόδου. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη πρώτης εισόδου έχουν το δικαίωμα να αποφασίσουν αν επιθυμούν να άρουν την υποχρέωση υποβολής ΣΔΕ όταν έχει υποβληθεί διασάφηση διαμετακόμισης. Ωστόσο, τα εν λόγω κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν τη διεξαγωγή κατάλληλης ανάλυσης κινδύνων με βάση την εν λόγω διασάφηση διαμετακόμισης.

(5)

Σύμφωνα με το άρθρο 130 του εν λόγω κανονισμού, αρκετά κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στα οποία απευθύνεται η παρούσα εκτελεστική απόφαση, έχουν επιλέξει τη δυνατότητα να μπορούν οι οικονομικοί φορείς να υποβάλλουν διασαφήσεις διαμετακόμισης σε συνδυασμό με τη ΣΔΕ και να επιτρέπουν την επακόλουθη ανταλλαγή των δεδομένων της ΣΔΕ από το NCTSP6 με το σύστημα ελέγχου εισαγωγών 2 (στο εξής: ICS2) για τους σκοπούς των κατάλληλων διαδικασιών ανάλυσης κινδύνων και ελέγχου.

(6)

Στο πλαίσιο αυτό, το άρθρο 278 παράγραφος 3 στοιχείο ε) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 καθορίζει την προθεσμία εντός της οποίας μέσα εκτός από τις ηλεκτρονικές τεχνικές επεξεργασίας δεδομένων μπορούν να χρησιμοποιούνται μεταβατικά προκειμένου να εφαρμοστούν οι διατάξεις που αφορούν τη διαμετακόμιση εμπορευμάτων στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης.

(7)

Σύμφωνα με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2023/2879, η δυνατότητα υποβολής διασαφήσεων διαμετακόμισης σε συνδυασμό με τη ΣΔΕ έπρεπε να υφίσταται την 1η Σεπτεμβρίου 2025, στο πλαίσιο της εγκατάστασης του NCTSP6, το οποίο καλύπτει την ανάπτυξη της διεπαφής με το ICS2, ώστε να διευκολύνεται η υποβολή διασάφησης διαμετακόμισης που περιέχει στοιχεία της συνοπτικής διασάφησης εισόδου με την εφαρμογή του άρθρου 130 παράγραφος 1 του ΕΤΚ. Η εγκατάσταση του NTSP6 ευθυγραμμίζεται με την εγκατάσταση της έκδοσης 3 του ICS2 για τις οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές, η οποία έληξε την 1η Σεπτεμβρίου 2025. Η χρήση αυτής της συνδυασμένης υποβολής συνόλων δεδομένων είναι ένα εργαλείο διευκόλυνσης του εμπορίου που χρησιμοποιείται ήδη βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 450/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), όπως αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 952/2013, και το οποίο εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως· οι συναλλασσόμενοι ευλόγως ανέμεναν από τα κράτη μέλη τα οποία επέλεξαν τη δυνατότητα να επιτρέπουν την υποβολή διασαφήσεων διαμετακόμισης σε συνδυασμό με τη ΣΔΕ να είναι εγκαίρως έτοιμα για τη χρήση της εν λόγω συνδυασμένης υποβολής συνόλων δεδομένων.

(8)

Ωστόσο, στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν διαφανεί διάφορες ειδικές περιστάσεις και οι συνεχιζόμενες επιπτώσεις τους. Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία και η ανάγκη διασφάλισης της αδιάλειπτης λειτουργίας των ουκρανικών λωρίδων αλληλεγγύης, η ανάγκη ενσωμάτωσης του ICS2 στα έξυπνα συνοριακά συστήματα και ο σημαντικός αριθμός οικονομικών φορέων που δεν είναι έτοιμοι στις γειτονικές τρίτες χώρες ανάγκασαν τα κράτη μέλη να παρατείνουν τα χρονικά περιθώρια σύνδεσης, ακόμη και αν από την πλευρά της οικείας τελωνειακής διοίκησης οι συνιστώσες του συστήματος είναι έτοιμες. Επιπλέον, ο μεγάλος αριθμός των οικονομικών φορέων που δυσκολεύονται να εγγραφούν προκειμένου να συνδεθούν με τα συστήματα ΤΠ, σε συνδυασμό με τη μοναδική πολυπλοκότητα και σημασία των απαιτήσεων του NCTSP6 και του συστήματος ICS2, καθώς και οι πόροι που απαιτούνται τόσο για την ανάπτυξη της διασύνδεσης αμφότερων των συστημάτων από τα κράτη μέλη όσο και για τη σύνδεση των οικονομικών φορέων με αυτά, έχουν αποδειχθεί μεγαλύτερες προκλήσεις από αυτές που είχαν αρχικά προβλεφθεί. Έχει επίσης αποδειχθεί ότι ο ειδικός και πολύπλοκος χαρακτήρας των μηχανισμών μεταφοράς που επηρεάζονται από την εν λόγω ανάπτυξη, οι οποίοι περιλαμβάνουν πολυτροπικές μορφές, επηρεάζει περισσότερο τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Λετονία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία και ορισμένους οικονομικούς φορείς σε σχέση με άλλα κράτη μέλη και οικονομικούς φορείς. Στα εν λόγω κράτη μέλη η ασφάλεια και η προστασία, όσον αφορά τη μεταφορά εμπορευμάτων οδικώς και σιδηροδρομικώς, αποτελούν πρωταρχικό μέλημα. Ως εκ τούτου, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Λετονία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία χρειάζονται μια αξιόπιστη λύση για τη διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου, της επιχειρησιακής συνέχειας και της ομαλής μετάβασης για την εκπλήρωση των απαιτήσεων της έκδοσης 3 του ICS2, της ανάπτυξης του βήματος 3 και της διασύνδεσής του με το NCTSP6.

(9)

Μολονότι όλα τα κράτη μέλη έχουν εγκαταστήσει εγκαίρως με επιτυχία το ICS2, αυτές οι ειδικές περιστάσεις εμπόδισαν ορισμένα κράτη μέλη από το να αναπτύξουν αποτελεσματικά τη διασύνδεση μεταξύ του NCTSP6 και της έκδοσης 3 του ICS2 ή να εντάξουν τους οικονομικούς φορείς τους ή τους οικονομικούς φορείς των όμορων τρίτων χωρών στο σύστημα έως την 1η Σεπτεμβρίου 2025. Ως εκ τούτου, τον Αύγουστο του 2025 η Βουλγαρία, η Κροατία, η Λετονία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία ζήτησαν επισήμως να χρησιμοποιούν μέσα ανταλλαγής και αποθήκευσης πληροφοριών εκτός από τις ηλεκτρονικές τεχνικές επεξεργασίας δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013.

(10)

Είναι επομένως σκόπιμο να χορηγηθεί στη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Λετονία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία παρέκκλιση, δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013, όσον αφορά τη χρήση μέσων ανταλλαγής και αποθήκευσης πληροφοριών εκτός από τις ηλεκτρονικές τεχνικές επεξεργασίας δεδομένων αντί του NCTSP6, από την υποχρέωση χρήσης ηλεκτρονικών τεχνικών επεξεργασίας δεδομένων για όλες τις ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ τελωνειακών αρχών και μεταξύ οικονομικών φορέων και τελωνειακών αρχών, καθώς και για την αποθήκευση των εν λόγω πληροφοριών, όπως προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού.

(11)

Λόγω της σημασίας του NCTSP6 και του ICS2 για τη θέσπιση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης της ΕΕ με σκοπό την ενίσχυση της διαχείρισης τελωνειακών κινδύνων και τη διασφάλιση της ασφάλειας και της προστασίας πριν από την άφιξη των εμπορευμάτων, καθώς και της ασφάλειας και της προστασίας κατά τη διαμετακόμιση, με παράλληλη διευκόλυνση της ελεύθερης ροής του νόμιμου εμπορίου, καθώς και λόγω της φύσης και της πολυπλοκότητας αμφότερων των συστημάτων NCTS και ICS2, η διάρκεια της παρέκκλισης θα πρέπει να περιοριστεί στο ελάχιστο δυνατό. Υπό το πρίσμα αυτό και λαμβανομένων υπόψη των επιπτώσεων των ειδικών περιστάσεων που έχουν προκαλέσει καθυστερήσεις στην εν εξελίξει διασύνδεση του NCTSP6 και της έκδοσης 3 του ICS2 στα κράτη μέλη που έχουν επιλέξει αυτή τη δυνατότητα, καθώς και της τρέχουσας κατάστασης των εν λόγω εξελίξεων, η παρέκκλιση για τους φορείς εκμετάλλευσης οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών δεν θα πρέπει να συνεχιστεί πέραν της 31ης Μαΐου 2026 και, συνεπώς, θα πρέπει να λήξει την ημερομηνία αυτή.

(12)

Ωστόσο, όσον αφορά τα εμπορεύματα σε ταχυδρομικές αποστολές, η παρέκκλιση αυτή θα πρέπει να εφαρμοστεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 το αργότερο, δεδομένου ότι η συνοπτική διασάφηση εισόδου για εμπορεύματα σε ταχυδρομικές αποστολές υπόκειται σε ειδικές απαιτήσεις δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 127 παράγραφος 6 του ΕΤΚ και το άρθρο 113α του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2015/2446 της Επιτροπής (4).

(13)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή του NCTSP6, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Λετονία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία θα πρέπει να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την ανάπτυξη της διασύνδεσης μεταξύ του NCTSP6 και του ICS2 και/ή την ικανότητα των οικονομικών φορέων να υποβάλλουν τις οικείες διασαφήσεις διαμετακόμισης παράλληλα με τις νέες απαιτήσεις συνοπτικής διασάφησης εισόδου βάσει της έκδοσης 3 του ICS2 σε σχέση με εμπορεύματα που μεταφέρονται οδικώς και σιδηροδρομικώς στο πλαίσιο της διαδικασίας υποβολής εκθέσεων προόδου που προβλέπεται στο άρθρο 278α του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013. Είναι επίσης σκόπιμο να διασφαλιστούν η επικοινωνία και η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τον εθνικό σχεδιασμό, όπως αναφέρεται στο άρθρο 4 της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2023/2879. Πρόσθετες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων είναι επίσης απαραίτητες, ώστε να διασφαλιστεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να παρακολουθεί και να αξιολογεί την πρόοδο των κρατών μελών, δεδομένου ότι τα εθνικά συστήματα ανάλυσης κινδύνων δεν μπορούν να παρέχουν το ίδιο επίπεδο ανάλυσης κινδύνων με το σύστημα ICS2 σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

(14)

Δεδομένου ότι, σύμφωνα με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2023/2879, το NCTSP6 θα πρέπει να εγκατασταθεί έως την 1η Σεπτεμβρίου 2025 και η έκδοση 3 του ICS2 για εμπορεύματα σε οδικές και σιδηροδρομικές αποστολές θα πρέπει επίσης να εγκατασταθεί έως την 1η Σεπτεμβρίου, και για να αποφευχθεί νομικό κενό, η παρούσα απόφαση θα πρέπει επίσης να εφαρμοστεί από την εν λόγω ημερομηνία,

α)

αποστολές οδικώς και σιδηροδρομικώς

β)

ταχυδρομικές αποστολές.