|
22.3.2005 |
EL |
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
L 75/53 |
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 3ης Μαρτίου 2005
για το άνοιγμα της έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92 του Συμβουλίου για την πρόσβαση των κοινοτικών αερομεταφορέων σε δρομολόγια ενδοκοινοτικών αεροπορικών γραμμών
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2005) 577]
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
(2005/247/ΕΚ)
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,
Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,
τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92 του Συμβουλίου (1), και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 3,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
I. Τα πραγματικά περιστατικά:
|
(1) |
Στις 11 Δεκεμβρίου 2004, σε εφαρμογή του άρθρου 4 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92, η Ιταλική Δημοκρατία ζήτησε από την Επιτροπή να θα δημοσιεύσει στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβολή υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας όσον αφορά 18 δρομολόγια μεταξύ των αεροδρομίων της Σαρδηνίας και των κυρίων ιταλικών εθνικών αεροδρομίων (2). |
|
(2) |
Τα κύρια χαρακτηριστικά της εν λόγω επιβολής υποχρεώσεων είναι τα ακόλουθα:
|
|
(3) |
Σημειώνεται ότι πριν από την επιβολή των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας που αποτελεί αντικείμενο της παρούσας απόφασης, η Ιταλική Δημοκρατία είχε επιβάλει υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας, που είχαν αρχικά δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 284 της 7ης Οκτωβρίου 2000 (3) για έξι δρομολόγια μεταξύ των αεροδρομίων της Σαρδηνίας και της Ρώμης και Μιλάνου. Κατ’ εφαρμογή του άρθρου 4 παράγραφος 1 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92, οι εν λόγω γραμμές αποτέλεσαν αντικείμενο πρόσκλησης για υποβολή προσφορών (4) με σκοπό την επιλογή αδειοδοτημένων μεταφορέων για την αποκλειστική εκμετάλλευση των γραμμών έναντι αποζημίωσης. |
|
(4) |
Στην εν λόγω περίπτωση επρόκειτο για τους ακόλουθους αερομεταφορείς που διέθεταν έγκριση εκμετάλλευσης των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας:
|
|
(5) |
Αυτό το καθεστώς εκμετάλλευσης αντικαταστάθηκε από την επιβολή υποχρεώσεων που αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας απόφασης. |
II. Βασικά στοιχεία του νομικού καθεστώτος των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας
|
(6) |
Το νομικό καθεστώς των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92, αντικείμενο του οποίου είναι ο καθορισμός των όρων για την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών στον τομέα των αερομεταφορών. |
|
(7) |
Οι υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας ορίζονται ως εξαίρεση της αρχής του κανονισμού, κατά τον οποίο «Με την επιφύλαξη του παρόντος κανονισμού, το (τα) ενδιαφερόμενο(-α) κράτος(-η) μέλος(-η) επιτρέπει(-ουν) στους κοινοτικούς αερομεταφορείς να ασκούν δικαιώματα μεταφορών σε ενδοκοινοτικά δρομολόγια.» (5). |
|
(8) |
Οι όροι επιβολής τους ορίζονται στο άρθρο 4. Γίνεται αυστηρή ερμηνεία τους και με τήρηση των αρχών της αμεροληψίας και της αναλογικότητας. Πρέπει να είναι δεόντως αιτιολογημένοι βάσει των κριτηρίων του εν λόγω άρθρου. |
|
(9) |
Ειδικότερα, το νομικό καθεστώς των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας προβλέπει ότι οι εν λόγω υποχρεώσεις μπορούν να επιβληθούν από ένα κράτος μέλος σε τακτικά αεροπορικά δρομολόγια προς αεροδρόμιο που εξυπηρετεί περιφερειακές περιοχές ή περιοχές ανάπτυξης ή μια γραμμή με μικρή κίνηση, προς περιφερειακό αεροδρόμιο, υπό τον όρο ότι οι εν λόγω γραμμές θεωρούνται ζωτικής σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη της περιφέρειας όπου βρίσκεται το αεροδρόμιο και στον απαιτούμενο βαθμό για την εξασφάλιση, στη γραμμή αυτή, κατάλληλα παρεχόμενης υπηρεσίας που ανταποκρίνεται σε σταθερές προδιαγραφές ως προς τη συνέχεια παροχής, την τακτικότητα, τη χωρητικότητα και τις τιμές, προδιαγραφές τις οποίες ο αερομεταφορέας δεν θα κάλυπτε εάν εξέταζε αποκλειστικά το εμπορικό του συμφέρον. |
|
(10) |
Η καταλληλότητα των τακτικών αεροπορικών δρομολογίων αξιολογείται από τα κράτη μέλη, λαμβανομένου ιδίως υπόψη του δημοσίου συμφέροντος, της δυνατότητας χρησιμοποίησης άλλων μεταφορικών μέσων, της ικανότητας των εν λόγω μεταφορικών μέσων να ανταποκριθούν στις συγκεκριμένες ανάγκες, του συνδυασμένου αποτελέσματος της λειτουργίας της γραμμής από όλους τους αερομεταφορείς που εκμεταλλεύονται ή προτίθενται να εκμεταλλευτούν την εν λόγω γραμμή. |
|
(11) |
Στο άρθρο 4 προβλέπεται μηχανισμός δύο φάσεων: σε πρώτη φάση [άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α)], το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος επιβάλλει υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε ένα ή περισσότερα δρομολόγια, τα οποία παραμένουν ανοικτά σε όλους τους κοινοτικούς μεταφορές, με μόνο περιορισμό την τήρηση των εν λόγω υποχρεώσεων. Σε περίπτωση που δεν παρουσιασθεί κανένας μεταφορέας για την εκμετάλλευση της γραμμής που υπόκειται στις εν λόγω υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας, το κράτος μέλος μπορεί να περάσει στη δεύτερη φάση [άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο δ)], που συνίσταται στον περιορισμό της πρόσβασης στη γραμμή σε έναν μόνο μεταφορέα για μέγιστη χρονική περίοδο τριών ετών, ανανεώσιμη. Ο μεταφορέας αυτός επιλέγεται έπειτα από κοινοτικό διαγωνισμό. Ο μεταφορέας που θα επιλεγεί μπορεί πλέον να λάβει αποζημίωση για την εκμετάλλευση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας. |
|
(12) |
Δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 3, η Επιτροπή είναι αρμόδια να αποφασίσει, έπειτα από έρευνα, είτε κατ’ αίτηση κράτους μέλους είτε με δική της πρωτοβουλία, εάν θα πρέπει να συνεχιστεί να ισχύει η επιβολή υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Η απόφαση της Επιτροπής ανακοινώνεται στο Συμβούλιο και στα κράτη μέλη. Το Συμβούλιο, συγκαλούμενο έπειτα από προσφυγή κράτους μέλους, μπορεί, με ενισχυμένη πλειοψηφία, να λάβει διαφορετική απόφαση. |
III. Ύπαρξη στοιχείων που προκαλούν σοβαρές αμφιβολίες όσον αφορά τη συμμόρφωση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας που έχουν επιβληθεί μεταξύ των αεροδρομίων της Σαρδηνίας και των κύριων ιταλικών εθνικών αεροδρομίων με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92
|
(13) |
Στο άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού αναφέρεται αριθμός σωρευτικών κριτηρίων, προς τα οποία πρέπει να συμμορφώνονται οι υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας:
|
|
(14) |
Οι υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας πρέπει, επιπλέον, να τηρούν τις θεμελιώδεις αρχές της αναλογικότητας και της αμεροληψίας (βλέπε, π.χ., απόφαση του Δικαστηρίου, της 20ής Φεβρουαρίου 2001, στην υπόθεση C-205/99, Analir και λοιποί κατά γενικής διεύθυνσης του κράτους, Συλλογή ΔΕΚ 2001, σ. Ι-01271). |
|
(15) |
Στην προκειμένη περίπτωση, η επιβολή υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ιταλικής Δημοκρατίας περιέχει διάφορες διατάξεις που προκαλούν σοβαρές αμφιβολίες όσον αφορά τη συμμόρφωσή τους με το άρθρο 4 του κανονισμού και που, για το λόγο αυτό, έχουν ως αποτέλεσμα αδικαιολόγητο περιορισμό στην ανάπτυξη των σχετικών δρομολογίων· ιδίως:
|
IV. Διαδικασία
|
(16) |
Παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις των υπηρεσιών της επιτροπής που εφιστούσαν την προσοχή των ιταλικών αρχών στα πολυάριθμα αυτά προβληματικά σημεία και όπου διατυπώνονταν αμφιβολίες ως προς τη συμμόρφωση της επιβολής υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92, η Ιταλική Δημοκρατία αποφάσισε να την δημοσιεύσει. |
|
(17) |
Έπειτα από τη δημοσίευση, διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη εμφανίστηκαν ενώπιον της Επιτροπής επιθυμώντας να γνωστοποιήσουν ατύπως τις ανησυχίες τους αναφορικά με τον άνισο και διακριτικό χαρακτήρα των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Εξάλλου, η Επιτροπή έλαβε καταγγελία από φορέα που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος, στην οποίαν αμφισβητείται η νομιμότητα των εν λόγω υποχρεώσεων. |
|
(18) |
Υπό το φως των παραπάνω στοιχείων και δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92, η Επιτροπή δύναται να προχωρήσει σε διεξαγωγή έρευνας ώστε να καθοριστεί εάν η ανάπτυξη μιας ή περισσοτέρων γραμμών περιορίζεται αδικαιολόγητα από την επιβολή υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας και τούτο ώστε να είναι σε θέση να αποφασίσει εάν η επιβολή των εν λόγω υποχρεώσεων μπορεί να συνεχίσει να εφαρμόζεται στις εν λόγω γραμμές, |
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Επιτροπή αποφάσισε να προχωρήσει στην έρευνα που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92, ώστε να διαπιστωθεί εάν η επιβολή υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας μεταξύ των αεροδρομίων της Σαρδηνίας και των κυρίων ιταλικών εθνικών αεροδρομίων, η οποία δημοσιεύτηκε κατ’ αίτηση της Ιταλικής Δημοκρατίας στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, C 306 της 10ης Δεκεμβρίου 2004, μπορεί να συνεχίσει να η ισχύει για τις εν λόγω γραμμές.
Άρθρο 2
1. Η Ιταλική Δημοκρατία πρέπει να υποβάλει στην Επιτροπή, εντός ενός μηνός από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την εξέταση της συμμόρφωσης των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας του άρθρου 1 με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92.
2. Ιδιαιτέρως, πρέπει να υποβληθούν:
|
— |
νομική ανάλυση των συνεπειών από την άσκηση, εκ μέρους του συνόλου των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων, των δικαιωμάτων κυκλοφορίας που αφορούν τα δρομολόγια, τα οποία υπάγονται σε υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας που έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, C 306 της 10ης Δεκεμβρίου 2004, σε περίπτωση που οι εν λόγω υποχρεώσεις πράγματι τηρούνται, |
|
— |
ιδιαιτέρως, ενδείκνυται να διευκρινιστεί εάν οι ιταλικές αρχές επιδίωκαν με τον τρόπο αυτό να δημιουργήσουν αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης των 18 δρομολογίων προς όφελος τού ή των αερομεταφορέων που έχουν επίσημα αποδεχθεί τις υποχρεώσεις, |
|
— |
νομική ανάλυση, υπό το πρίσμα του κοινοτικού δικαίου, που να αιτιολογεί τους διαφορετικούς όρους που περιλαμβάνονται στην επιβολή των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας, οι οποίες δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, C 306 της 10ης Δεκεμβρίου 2004, |
|
— |
οι λόγοι για την επιβολή μειωμένων ναύλων από τους οποίους επωφελούνται μόνον «άτομα γεννημένα στη Σαρδηνία ακόμη και αν δεν κατοικούν στη Σαρδηνία», |
|
— |
λεπτομερής απογραφή της εφαρμογής των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας που δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, C 284 της 7ης Οκτωβρίου 2000, |
|
— |
λεπτομερής ανάλυση των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των περιφερειών της Σαρδηνίας και των περιφερειών της υπόλοιπης Ιταλίας όπου βρίσκονται τα αεροδρόμια, τα οποία αναφέρονται στις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας που δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, C 306 της 10ης Δεκεμβρίου 2004, |
|
— |
λεπτομερής ανάλυση της τρέχουσας προσφοράς αερομεταφορών μεταξύ των αεροδρομίων της Σαρδηνίας και των αεροδρομίων της υπόλοιπης Ιταλίας, τα οποία αναφέρονται στις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας που δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, C 306 της 10ης Δεκεμβρίου 2004, συμπεριλαμβανομένων και των προσφερόμενων πτήσεων ανταπόκρισης, |
|
— |
λεπτομερής ανάλυση της χρήσης άλλων τρόπων μεταφοράς και της χωρητικότητάς τους ώστε να ανταποκριθούν στις εξεταζόμενες ανάγκες, |
|
— |
ανάλυση της τρέχουσας ζήτησης αερομεταφορών για κάθε γραμμή που υπάγεται στις εν λόγω υποχρεώσεις, |
|
— |
ακριβής περιγραφή του απαιτούμενου χρόνου διαδρομής και των συνθηκών όσον αφορά τη συχνότητα, για την οδική σύνδεση των διαφόρων αεροδρομίων της Σαρδηνίας που αναφέρονται στις εν λόγω υποχρεώσεις, |
|
— |
περιγραφή της κατάστασης που ίσχυε την ημέρα γνωστοποίησης της παρούσας απόφασης αναφορικά με την εκμετάλλευση των εν λόγω υποχρεώσεων και στοιχεία του ή των αερομεταφορέων που εκμεταλλεύονται τις υπηρεσίες, |
|
— |
προβλέψεις σχετικά με την εκμετάλλευση (επιβατική κίνηση, κίνηση φορτίων, οικονομικές προβλέψεις κ.λπ.) που έχουν ανακοινωθεί από τον ή τους αερομεταφορείς, |
|
— |
ύπαρξη, την ημέρα γνωστοποίησης της παρούσας απόφασης, πιθανών προσφυγών ενώπιον των εθνικών δικαστικών αρχών και νομικό καθεστώς της επιβολής υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας. |
Άρθρο 3
1. Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ιταλική Δημοκρατία.
2. Το διατακτικό μέρος της παρούσας απόφασης θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 3 Μαρτίου 2005.
Για την Επιτροπή
Jacques BARROT
Αντιπρόεδρος
(1) ΕΕ L 240 της 24.8.1992, σ. 8· κανονισμός όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1882/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 284 της 31.10.2003, σ. 1).
(2) ΕΕ C 306 της 10.12.2004, σ. 6.
(3) ΕΕ C 284 της 7.10.2000, σ. 16· τροποποίηση στην ΕΕ C 49 της 15.2.2001, σ. 2· διορθωτικό στην ΕΕ C 63 της 28.2.2001, σ. 12.
(4) ΕΕ C 51 της 16.2.2001, σ. 22.
(5) Άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92.
(6) Άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β) σημείο iv) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92.