|
Επίσημη Εφημερίδα |
EL Σειρά L |
|
2026/718 |
23.3.2026 |
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2026/718 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 20ής Μαρτίου 2026
για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1735 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις ελάχιστες απαιτήσεις περιβαλλοντικής βιωσιμότητας για τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που αφορούν ορισμένες τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1735 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου μέτρων για την ενίσχυση του οικοσυστήματος παραγωγής τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών της Ευρώπης και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1724 (1), και ιδίως το άρθρο 25 παράγραφος 5,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
|
(1) |
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1735 θεσπίζει μέτρα για την ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας της Ένωσης στον τομέα των τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών και των βασικών κατασκευαστικών στοιχείων τους, συμπεριλαμβανομένης της τόνωσης της ζήτησης για περιβαλλοντικά βιώσιμες και ανθεκτικές τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών μέσω δημόσιων συμβάσεων. |
|
(2) |
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1735 απαιτεί από την Επιτροπή να προσδιορίσει ελάχιστες υποχρεωτικές απαιτήσεις όσον αφορά την περιβαλλοντική βιωσιμότητα για τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών 2014/23/ΕΕ (2), 2014/24/ΕΕ (3) ή 2014/25/ΕΕ (4) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όταν οι συμβάσεις έχουν ως μέρος του αντικειμένου τους τις τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών που απαριθμούνται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχεία α) έως ια) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1735 καθώς και για τις συμβάσεις έργων και τις συμβάσεις παραχώρησης έργων που περιλαμβάνουν τις εν λόγω τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών. |
|
(3) |
Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1735 η Επιτροπή υποχρεούνται να προσδιορίσει αυτές τις ελάχιστες υποχρεωτικές απαιτήσεις μέσω εκτελεστικής πράξης που θα εκδοθεί έως τις 30 Μαρτίου 2025. Λόγω του πεδίου εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1735 για τις δημόσιες συμβάσεις, τόσο όσον αφορά τις καλυπτόμενες τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών όσο και τις πιθανές ελάχιστες απαιτήσεις περιβαλλοντικής βιωσιμότητας που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, απαιτείτο εκτενής χαρτογράφηση και ανάλυση και, ως εκ τούτου, δεν ήταν δυνατόν να τηρηθεί η προθεσμία. |
|
(4) |
Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καλύπτει τις ελάχιστες απαιτήσεις περιβαλλοντικής βιωσιμότητας που σχετίζονται με ορισμένες τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών, και συγκεκριμένα τις τεχνολογίες χερσαίας και υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κανόνες που καθορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 25 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1735 θα πρέπει να εφαρμόζονται στις δημόσιες συμβάσεις τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών, εκτός εάν οι εν λόγω δημόσιες συμβάσεις χρησιμοποιούνται για την εκτέλεση έργων που ανατίθενται στο πλαίσιο δημοπρασιών ανανεώσιμης ενέργειας που υπόκεινται στο άρθρο 26 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1735. |
|
(5) |
Για λόγους απλούστευσης και ευκολίας εφαρμογής, οι εν λόγω ελάχιστες απαιτήσεις θα πρέπει να βασίζονται σε ενωσιακές ή αναγνωρισμένες από την Ένωση μεθοδολογίες και μεθόδους μέτρησης που εφαρμόζονται στις τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών και καλύπτουν σχετικές περιβαλλοντικές διαστάσεις. Επί του παρόντος, δεν υπάρχουν τέτοιες μεθοδολογίες και μέθοδοι μέτρησης για σημαντικό αριθμό τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών. Διάφορες μεθοδολογίες βρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο αυτό σε μεταγενέστερο στάδιο. Αυτό περιορίζει το πεδίο εφαρμογής των τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών για τις οποίες ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. |
|
(6) |
Επιπλέον, δεδομένου ότι οι απαιτήσεις περιβαλλοντικής βιωσιμότητας για τις δημόσιες συμβάσεις για αντλίες θερμότητας καθορίζονται ήδη στο άρθρο 7 παράγραφος 1 της οδηγίας (ΕΕ) 2023/1791 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 811/2013 της Επιτροπής (6) και στο άρθρο 7 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1369 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να καλύπτει τις αντλίες θερμότητας. |
|
(7) |
Ομοίως, τα κριτήρια ανάθεσης που σχετίζονται με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα για τις δημόσιες συμβάσεις μπαταριών ή προϊόντων που περιέχουν μπαταρίες θα καθορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 85 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1542 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8). Ως εκ τούτου, ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να καλύπτει τις μπαταρίες. |
|
(8) |
Όσον αφορά τα φωτοβολταϊκά προϊόντα, βρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας πιθανά μέτρα εφαρμογής βάσει της οδηγίας 2009/125/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9) και του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1369, τα οποία θα συνεπάγονται υποχρεωτικές διατάξεις για τις δημόσιες συμβάσεις παρόμοιες με εκείνες των αντλιών θερμότητας. |
|
(9) |
Παρότι η ανάπτυξη της τεχνολογίας αιολικής ενέργειας πραγματοποιείται επίσημα μόνο σε μικρό βαθμό μέσω δημόσιων συμβάσεων, σε ορισμένες αγορές οι αναθέτοντες φορείς συνάπτουν δημόσιες συμβάσεις για ανεμογεννήτριες. Αυτό συμβαίνει όταν υπόκεινται στην οδηγία 2014/25/ΕΕ και όταν η αγορά δεν είναι άμεσα εκτεθειμένη στον ανταγωνισμό, με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζεται η εξαίρεση του άρθρου 34 της οδηγίας 2014/25/ΕΕ. |
|
(10) |
Μολονότι μπορεί να ανακυκλωθεί το 80 έως το 95 % της συνολικής μάζας μιας ανεμογεννήτριας, καθώς αποτελείται κυρίως από χάλυβα και σίδηρο, ορισμένα κατασκευαστικά στοιχεία θέτουν προκλήσεις. Αυτό ισχύει για τα πτερύγια, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο 15 % της μάζας μιας ανεμογεννήτριας. Συνήθως περιέχουν πολύπλοκα σύνθετα υλικά — έναν συνδυασμό ενισχυμένων ινών και μήτρας πολυμερών. Ως εκ τούτου, τα πτερύγια αποτελούν το κατασκευαστικό στοιχείο των ανεμογεννητριών που παρουσιάζει τις μεγαλύτερες προκλήσεις όσον αφορά την αύξηση της ανακυκλωσιμότητας (10). Εκτιμάται ότι τα σύνθετα απόβλητα από παροπλισμένα πτερύγια ανεμογεννητριών θα ανέλθουν σε περίπου 400 000 τόνους έως το 2040 (11). |
|
(11) |
Ταυτόχρονα, εταιρείες και ερευνητικά ιδρύματα αναπτύσσουν τεχνικές ανακύκλωσης και εξετάζουν τη σύνθεση των υλικών και τις διαδικασίες παροπλισμού των ανεμογεννητριών, προκειμένου να ενισχυθεί η ανακυκλωσιμότητα, δηλαδή το δυναμικό ανακύκλωσης των πτερυγίων των ανεμογεννητριών κατά τον χρόνο παραγωγής. Για να υποστηριχθεί η πλήρης κυκλικότητα των ανεμογεννητριών, είναι σκόπιμο να συμπεριληφθεί ελάχιστη απαίτηση σχετικά με την ανακυκλωσιμότητα των πτερυγίων. Μια τέτοια ελάχιστη απαίτηση θα τονώσει τη ζήτηση για ανακυκλώσιμα πτερύγια και θα παράσχει κίνητρα για έρευνα και ανάπτυξη στον εν λόγω τομέα. Λαμβανομένου υπόψη του τρέχοντος σταδίου τεχνολογικής ανάπτυξης, κρίνεται σκόπιμο να καθοριστεί ένα φιλόδοξο αλλά ρεαλιστικό ελάχιστο όριο 70 %. |
|
(12) |
Το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 45555:2019 προβλέπει μεθόδους για την ανακυκλωσιμότητα των συνδεόμενων με την ενέργεια προϊόντων και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της ανακυκλωσιμότητας των πτερυγίων ανεμογεννητριών. |
|
(13) |
Δεδομένου ότι το πρότυπο EN 45555:2019 απαιτεί τεχνολογίες αιχμής, οι κατάλληλες προσαρμογές όσον αφορά το απαιτούμενο επίπεδο τεχνολογικής ετοιμότητας θα στηρίξουν την ανάπτυξη νέων και καινοτόμων τεχνολογιών ανακύκλωσης πτερυγίων. Ορισμός των επιπέδων τεχνολογικής ετοιμότητας περιλαμβάνεται στην απόφαση C(2014) 4995 της Επιτροπής (12). Σύμφωνα με τον ορισμό αυτόν, κατάλληλο για τη στήριξη καινοτόμων τεχνολογιών ανακύκλωσης πτερυγίων μπορεί να θεωρηθεί το επίπεδο τεχνολογικής ετοιμότητας έξι (6), το οποίο σημαίνει ότι η τεχνολογία έχει αποτελέσει αντικείμενο επίδειξης σε σχετικό περιβάλλον. |
|
(14) |
Ενώ το πρότυπο EN 45555:2019 απαιτεί οι τεχνολογίες ανακύκλωσης πτερυγίων να είναι επί του παρόντος οικονομικά βιώσιμες, ενδέχεται να απαιτείται ευελιξία για γεωγραφικές περιοχές με αναδυόμενες βιομηχανίες ανακύκλωσης πτερυγίων. Ως εκ τούτου, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να προσαρμόζουν την απαίτηση αυτή, για παράδειγμα αποδεχόμενες τεχνολογίες που προβλέπεται να καταστούν οικονομικά βιώσιμες στη σχετική γεωγραφική περιοχή κατά τη διάρκεια της διάρκειας ζωής των ανεμογεννητριών. |
|
(15) |
Οι διάφορες μέθοδοι ανακύκλωσης των πτερυγίων, όπως ο χημικός διαχωρισμός, ο θερμικός διαχωρισμός ή ο μηχανικός τεμαχισμός, μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ως προς τον βαθμό διατήρησης των υλικών τους. Ως εκ τούτου, για τον υπολογισμό του ποσοστού ανακυκλωσιμότητας, οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς μπορούν να απαιτούν αξιολόγηση της ποιότητας της διατήρησης των υλικών κατά τη διαδικασία ανακύκλωσης. |
|
(16) |
Δεδομένου ότι η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα απαιτήσει από τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς να εφαρμόσουν σημαντικές αλλαγές στις διαδικασίες τους, η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να αναβληθεί για να δοθεί χρόνος στις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς να εφαρμόσουν τις εν λόγω αλλαγές. Οι ελάχιστες απαιτήσεις περιβαλλοντικής βιωσιμότητας που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό εφαρμόζονται στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 25 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1735, οι οποίες δρομολογούνται στις 30 Ιουνίου 2026 ή μετά την ημερομηνία αυτή. |
|
(17) |
Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της Συμβουλευτικής Επιτροπής Δημοσίων Προμηθειών, |
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Αντικείμενο
Ο παρών κανονισμός καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις περιβαλλοντικής βιωσιμότητας σύμφωνα με το άρθρο 25 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1735.
Άρθρο 2
Τεχνολογίες χερσαίας και υπεράκτιας αιολικής ενέργειας
1. Τα πτερύγια ανεμογεννητριών των τεχνολογιών χερσαίας και υπεράκτιας αιολικής ενέργειας έχουν ποσοστό ανακυκλωσιμότητας τουλάχιστον 70 %. Το ποσοστό ανακυκλωσιμότητας υπολογίζεται ως το σχετικό βάρος του ανακυκλώσιμου υλικού. Το ποσοστό ανακυκλωσιμότητας των πτερυγίων ανεμογεννητριών καταδεικνύεται το αργότερο κατά την ολοκλήρωση της εκτέλεσης της σύμβασης.
2. Η απαίτηση που ορίζεται στην παράγραφο 1 μπορεί να λάβει τη μορφή ρήτρας εκτέλεσης της σύμβασης κατά την έννοια του άρθρου 70 της οδηγίας 2014/24/ΕΕ και του άρθρου 87 της οδηγίας 2014/25/ΕΕ και των γενικών αρχών της οδηγίας 2014/23/ΕΕ ή τεχνικής προδιαγραφής κατά την έννοια του άρθρου 36 της οδηγίας 2014/23/ΕΕ και του άρθρου 42 της οδηγίας 2014/24/ΕΕ και του άρθρου 60 της οδηγίας 2014/25/ΕΕ.
3. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται με αντικειμενικό, αμερόληπτο και διαφανή τρόπο και σύμφωνα με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ένωσης.
Άρθρο 3
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εφαρμόζεται από τις 30 Ιουνίου 2026.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 20 Μαρτίου 2026.
Για την Επιτροπή
Η Πρόεδρος
Ursula VON DER LEYEN
(1) ΕΕ L, 2024/1735, 28.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1735/oj.
(2) Οδηγία 2014/23/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης (ΕΕ L 94 της 28.3.2014, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/23/oj).
(3) Οδηγία 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις δημόσιες προμήθειες και την κατάργηση της οδηγίας 2004/18/ΕΚ (ΕΕ L 94 της 28.3.2014, σ. 65, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/24/oj).
(4) Οδηγία 2014/25/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων φορέων που δραστηριοποιούνται στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών και την κατάργηση της οδηγίας 2004/17/ΕΚ (ΕΕ L 94 της 28.3.2014, σ. 243, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2014/25/oj).
(5) Οδηγία (ΕΕ) 2023/1791 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Σεπτεμβρίου 2023, για την ενεργειακή απόδοση και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2023/955 (ΕΕ L 231 της 20.9.2023, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2023/1791/oj).
(6) Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 811/2013 της Επιτροπής, της 18ης Φεβρουαρίου 2013, για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2010/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την ενεργειακή επισήμανση των θερμαντήρων χώρου, των θερμαντήρων συνδυασμένης λειτουργίας, των συγκροτημάτων θερμαντήρα χώρου, ρυθμιστή θερμοκρασίας και ηλιακής συσκευής, καθώς και των συγκροτημάτων θερμαντήρα συνδυασμένης λειτουργίας, ρυθμιστή θερμοκρασίας και ηλιακής συσκευής (ΕΕ L 239 της 6.9.2013, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2013/811/oj).
(7) Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1369 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2017, σχετικά με τον καθορισμό ενός πλαισίου για την ενεργειακή σήμανση και για την κατάργηση της οδηγίας 2010/30/ΕΕ (ΕΕ L 198 της 28.7.2017, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1369/oj).
(8) Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1542 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2023, σχετικά με τις μπαταρίες και τα απόβλητα μπαταριών, για την τροποποίηση της οδηγίας 2008/98/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1020 και την κατάργηση της οδηγίας 2006/66/ΕΚ (ΕΕ L 191 της 28.7.2023, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/1542/oj).
(9) Οδηγία 2009/125/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Οκτωβρίου 2009, για τη θέσπιση πλαισίου για τον καθορισμό απαιτήσεων οικολογικού σχεδιασμού όσον αφορά τα συνδεόμενα με την ενέργεια προϊόντα (ΕΕ L 285 της 31.10.2009, σ. 10, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/125/oj).
(10) Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Science for Policy Brief, Wind energy circularity challenges (Ενημερωτικό σημείωμα επιστημονικών στοιχείων για τη χάραξη πολιτικής, Προκλήσεις κυκλικότητας της αιολικής ενέργειας), που ανακτήθηκε μέσω του https://setis.ec.europa.eu/document/download/6dfe5811-a603-42da-8298-2cc636ae1579_en?filename=JRC131723_wind_energy_circularity_challenges_v7.pdf&prefLang=pt στην έκδοσή του της 1ης Ιουλίου 2025.
(11) WindEurope: Accelerating Wind Turbine Blade Circularity (Επιτάχυνση της κυκλικότητας των πτερυγίων ανεμογεννητριών), ανάκτηση μέσω https://windeurope.org/wp-content/uploads/files/about-wind/reports/WindEurope-Accelerating-wind-turbine-blade-circularity.pdf στην έκδοσή του της 1ης Ιουλίου 2025.
(12) Commission Implementing Decision amending Implementing Decision C(2013)8631 adopting the 2014-2015 work programme in the framework of the Specific Programme Implementing Horizon 2020 – The Framework Programme for Research and Innovation (2014-2020) [Εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής για την τροποποίηση της εκτελεστικής απόφασης C(2013) 8631 σχετικά με την έγκριση του προγράμματος εργασίας 2014-2015 στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος υλοποίησης του προγράμματος Ορίζων 2020 — Πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020)].
ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2026/718/oj
ISSN 1977-0669 (electronic edition)