1.Verzoekers akte te verlenen dat zij voor het feit sub II a van de repliek van verzoeker De Vleeschauwer (zaak 144-73, blz. 45) als getuige aanwijzen U. Wartenberg;2.Verzoekers akte te verlenen dat zij aanbieden hetzelfde bewijs te leveren met betrekking tot vergelijkend onderzoek COM/A/264;

Zij wijzen als getuige aan: H. Winkler;

3.Zij verzoeken bewijs door getuigen te bevelen van het feit sub V van het verzoekschrift van verzoeker De Vleeschauwer, herhaald sub F van de repliek (blz. 27);

Zij wijzen, niet limitatief, als getuigen aan: E. De Clercq, T. Taks en H. Florin.

de vorderingen in volle omvang ongegrond te verklaren;

In haar verweerschrift betoogt de Commissie dat na de mededeling van 29 maart 1972 de verwijzing naar het arrest van 22 maart 1972 irrelevant is. Waar het ging om interne vergelijkende onderzoeken die openstonden voor reeds bij de Gemeenschappen werkzame functionarissen, blijkt uit bedoelde mededeling dat de Commissie — in het kader van haar beoordelingsvrijheid ten aanzien van de behoeften van de dienst — een leeftijdsgrens niet noodzakelijk achtte. De Commissie verwijst anderzijds naar het arrest van 15 maart 1973 (zaak 37-72, Marcato, Jurispr. 1973, blz. 361), waarbij een verzoek tot nietigverklaring van een aankondiging van vergelijkend onderzoek, waarin geen leeftijdsgrens was vermeld, niet-ontvankelijk is verklaard op grond van het ontbreken van een rechtmatig belang, en waarbij het Hof met name overwoog dat die vroeger verplichte vermelding bij verordening nr. 1473/72 (PB nr. L 160 van 16 juli 1972, blz. 1) facultatief is gesteld, zodat verzoeker bij nietigverklaring van de aankondiging van vergelijkend onderzoek niet zou zijn gebaat. Bovendien had de vermelding van een leeftijdsgrens voor verzoekers in de zaken 144-73 en 145-73, geboren in respectievelijk 1932 en 1931, alleen maar nadelig kunnen zijn, daar de openstaande posten hoofdzakelijk voor jonge ambtenaren waren bestemd.

In hun repliek beklemtonen verzoekers de ondoeltreffendheid van een mededeling achteraf, wanneer ambtenaren of personeelsleden die mogelijk hadden willen solliciteren, daarvan reeds hebben afgezien omdat geen leeftijdsgrens was vastgesteld en bekendgemaakt. Dat dit niet voor verzoekers gold, doet niet ter zake: iedere ambtenaar heeft er belang bij dat het Statuut wordt geëerbiedigd. Wat de draagwijdte van het arrest-Marcato betreft, het ligt op de weg van het Hof die te bepalen.

Verzoekers bestrijden het betoog van de Commissie, dat zij met het oog op hun leeftijd geen belang hadden bij vaststelling van een leeftijdsgrens, omdat de openstaande posten hoofdzakelijk voor jonge ambtenaren waren bestemd. In feite ging het om doorstromingsonderzoeken (concours de rattrapage), bedoeld om overeenkomstig artikel 45, lid 2, van het Statuut en met het oog op de toekomstige toetreding van de nieuwe Lidstaten, de overgang van B-ambtenaren die hun bekwaamheid hebben bewezen, naar categorie A te bevorderen. Pas later heeft de Commissie haar opzet gewijzigd en besloten externe vergelijkende onderzoeken te organiseren ten einde diezelfde posten voor nieuwe, jonge kandidaten te reserveren. Dienovereenkomstig heeft zij het karakter van de examens gewijzigd door de jury's te instrueren ze aanzienlijk moeilijker te maken. Dit verklaart de betrekkelijke gestrengheid der jury's, met uitzondering van de jury voor vergelijkend onderzoek COM/A/268. Het restrictieve jurybeleid werd nog versterkt doordat de onderzoeken waren opgezet als parallelle vergelijkende onderzoeken ad hoc, bedoeld om de bevordering mogelijk te maken van een aantal ambtenaren die hun superieuren voor bepaalde posten in aanmerking wilden laten komen.

Bij dupliek antwoordt de Commissie dat geen gevaar bestond voor nadelige beïnvloeding van de uitkomsten van de interne vergelijkende onderzoeken door de externe; de geldigheidsduur van de lijsten was immers verschillend en blijkens de benoemingen tot einde 1973 is prioriteit toegekend aan de geslaagden van de interne vergelijkende onderzoeken.

Volgens de Commissie is het niet waar dat de vergelijkende onderzoeken in één enkele kandidatenlijst moesten uitmonden. Volgens artikel 30 van het Statuut wordt voor ieder vergelijkend onderzoek een aparte lijst opgesteld. In casu hebben vijf verschillende onderzoeken plaatsgevonden, elk ter vorming van een reserve van administrateurs in de rang A7/A6 op verschillende vakgebieden. Verzoekers beroepen zich dus ten onrechte op de ongelijke uitslagen van de vijf onderzoeken. Gezien de verschillen in aard en doel, moesten ook de resultaten wel uiteenlopen. Het enige wat de Commissie praktisch kan doen — en ook heeft gedaan —, was een zekere harmonisatie van de inrichting en het verloop der examens na te streven, door de jury's op te dragen zich met elkaar te verstaan.

Bij repliek betogen verzoekers dat het, onder het mom van afzonderlijke onderzoeken, in feite om samenhangende onderzoeken ging, aangezien het immers de bedoeling was een gemeenschappelijke aanwervingsreserve te vormen. De uitslagen van de verschillende onderzoeken zijn trouwens op één enkele lijst gebracht, die in de Personeelskoerier nr. 216 van 26 juni 1972 is gepubliceerd. Door melding te maken van haar pogingen tot harmonisatie erkent de Commissie impliciet dat het niet om afzonderlijke onderzoeken ging. Zodanige harmonisatie, die zowel horizontale contacten tussen de jury's — waarover de notulen van de vergaderingen zwijgen — als verticale contacten — welke verboden zijn — impliceert, was trouwens niet te verwezenlijken en is in feite ook niet verwezenlijkt. Als voorbeelden noemen verzoekers het feit dat aan een kandidaat die aan twee vergelijkende onderzoeken had deelgenomen, voor eenzelfde examen verschillende cijfers zijn toegekend, de uiteenlopende criteria van de jury's voor het toelaten van bepaalde kandidaten, de discussies binnen de jury's over de vaststelling van de lijst van geschikte kandidaten, en de verschillen bij de presentatie van de puntenwaarderingen.

Wat betreft verzoekers betoog dat onder het mom van afzonderlijke onderzoeken de vorming van een gemeenschappelijke aanwervingsreserve was nagestreefd, verklaart de Commissie bij dupliek dat overeenkomstig de Mededeling aan het personeel van 30 juli 1971 de werkelijke bedoeling was geweest de ambtenaren en andere personeelsleden de mogelijkheid te bieden in 1972 naar een andere categorie over te gaan. Dat daartoe een algemeen vergelijkend onderzoek binnen de instelling werd georganiseerd, was noch gebruikelijk, noch discriminerend. Het onderscheid tussen verschillende vakgebieden bracht de noodzaak mee afzonderlijke, doch homogene reserves te vormen, waaruit naargelang de aard van de vacatures kon worden geput. Wat in de Personeelskoerier nr. 216 door de administratie is gepubliceerd, was geenszins een gemeenschappelijke lijst van geschikte kandidaten, doch slechts de alfabetische presentatie van de uitslagen der verschillende onderzoeken, waarbij evenwel voor iedere kandidaat was aangegeven voor welk onderzoek hij was geslaagd. De jury's hadden echter afzonderlijke lijsten opgesteld, die aan de Commissie waren doorgegeven en binnen de directoraten-generaal en andere diensten circuleerden, zodat deze voorstellen konden doen ter voorziening in vacante posten. Het betoog van verzoekers, dat een harmonisatie niet had kunnen worden verwezenlijkt, is eenvoudig een bewijs voor de onafhankelijkheid van de jury's. De noodzakelijke harmonisatie bij een reeks vergelijkende onderzoeken is beperkt, omdat zij zich niet kan uitstrekken tot het gebied dat strikt aan de jury's is voorbehouden, en kan zeker niet dwingen tot nivellering van de resultaten.

De Commissie betoogt dat de beweringen van verzoekers onjuist en ongegrond zijn. Uit het verslag van de jury voor vergelijkend onderzoek COM/A/268 blijkt niet dat het Engels bij het taalexamen was toegestaan. In elk geval kon er geen sprake zijn geweest van discriminatie van kandidaten die aan andere onderzoeken hebben deelgenomen, en evenmin van de verzoekers, die zich niet voor onderzoek COM/A/268 hadden aangemeld.

Bij repliek merken verzoekers op dat de Commissie het gebruik van het Engels niet uitdrukkelijk betwist, doch zich verschuilt achter het feit dat de tekst van het verslag er geen melding van maakt. Zij bieden aan hun bewering door getuigen te bewijzen. Ten aanzien van het argument dat zij bij deze grief geen belang hebben, merken verzoekers op dat de vergelijkende onderzoeken communicerende vaten vormden, zodat de omstandigheid dat bij het ene onderzoek werd toegestaan wat bij het andere werd geweigerd, uiteindelijk hun kansen om op de gemeenschappelijke reservelijst te worden geplaatst, heeft verkleind.

Bij dupliek merkt de Commissie nog op dat het volkomen aanvaardbaar is dat een jury aan het eind van het bij de aankondiging voorgeschreven mondelinge taalexamen de kandidaten gelegenheid biedt te doen blijken van hun kennis van andere talen dan de verplichte tweede officiële taal. Deze mogelijkheid verkleint de kansen van de deelnemers aan de andere onderzoeken niet.

De Commissie wijst dit verwijt van de hand en merkt daarbij op dat overeenkomstig artikel 5, vijfde alinea, van bijlage III bij het Statuut de betrokken regel alleen zo mogelijk in acht moet worden genomen, hetgeen per definitie niet het geval kan zijn bij het vormen van een aanwervingsreserve.

Verzoekers repliceren dat hun grief niet zozeer gegrond is op schending van het beginsel van artikel 5 van bijlage III op zichzelf beschouwd, doch op het feit dat hier sprake is van een werkelijk misbruik van bevoegdheid. Door de miskenning van het richtsnoer dat zijzelf had vastgesteld — namelijk het houden van een doorstromingsonderzoek — en in plaats daarvan slechts te streven naar een beperkte lijst van geschikte kandidaten, waardoor het accent op aanwerving via externe vergelijkende onderzoeken kwam te liggen, handelde de Commissie in strijd met de regel patere legem quant ipse fecisti. De beperking van het aantal geslaagden en de schending daardoor van artikel 5 zijn geen gevolg van overmacht, maar van opzet. Dit gemanipuleer met punten komt trouwens ter sprake in een nota van 31 mei 1972 van de kabinetschef van de heer Haferkamp, Lahnstein, aan de kabinetschef van de heer Coppé, Cardon de Lichtbuer, en door laatstgenoemde toegezonden aan de Directeur-generaal Personeelszaken en algemeen beheer, Lambert. Verzoekers vragen overlegging van deze nota.

De Commissie betwist bij dupliek niet dat de onderzoeken ten doel hadden B-ambtenaren naar een andere categorie te laten overgaan. Dit volgt immers uitdrukkelijk uit de aard van de onderzoeken, die juist interne vergelijkende onderzoeken waren. Maar dit wil niet zeggen dat men de deur had moeten openzetten voor niet of onvoldoende gekwalificeerde kandidaten. Dat zou een onjuiste en tendentieuze uitlegging zijn van de bedoeling van de Commissie. De mededelingen aan het personeel (met name die in de Personeelskoerier nr. 173 bis van 30 juni 1971, nr. 174 van 13 augustus en nr. 183 bis van 3 november 1971) bieden geen enkele grond om de Commissie misbruik van bevoegdheid en schending van het beginsel patere legem quam ipse fecisti te verwijten.

Met betrekking tot de nota van Lahnstein van 31 mei 1974, protesteert de Commissie tegen het gebruik door verzoekers van nota's en zelfs correspondentie tussen hoge functionarissen, die niet voor hen is bestemd. Wat de inhoud van de nota betreft: Lahnstein deelde mee dat een strenge beoordeling door de jury's met de bedoeling een tevoren overeengekomen aantal kandidaten niet te overschrijden, niet aanvaardbaar was. Een numerus clausus, die aanvaardbaar is bij de aanwijzing van geslaagde kandidaten voor een bepaalde post, mocht zijns inziens niet een doorslaggevend criterium zijn bij de kwalificatie van die kandidaten. In aansluiting op deze nota heeft Cardon de Lichtbuer een gesprek voorgesteld tussen de administratie en de voorzitter van één der jury's, Krauss, die ook de zogenaamde harmonisatievergaderingen heeft voorgezeten.

Uit dit gesprek is gebleken dat er geen numerus clausus was geweest en dat de jury's volkomen onafhankelijk te werk waren gegaan.

Volgens de Commissie berust deze grief slechts op onbewezen en onjuiste beweringen. Alle kandidaten aan wie de jury's 48 punten hadden toegekend, zijn op de lijst van geschikte kandidaten geplaatst; de jury's waren in dit opzicht onafhankelijk en soeverein.

Het horen van getuigen, en met name van de juryleden met betrekking tot hun werkzaamheden, acht de Commissie onaanvaardbaar met het oog op het vertrouwelijk karakter van de werkzaamheden en beraadslagingen van de jury's en de collegiale aard van deze organen.

Verzoekers wijzen deze opmerking af met het betoog dat de vergelijkende onderzoeken geen vergelijkende onderzoeken in strikte zin waren, dat wil zeggen vergelijkende examens met een eliminatoir karakter, doch veeleer eenvoudige examens ter controle van kennis.

De Commissie verwerpt eveneens de eis tot nietigverklaring — voor zoveel nodig — van de benoemingen die op de nietigverklaarde vergelijkende onderzoeken zijn gevolgd.

Verzoekers repliceren dat, aangenomen de onrechtmatigheid van de vergelijkende onderzoeken, dit ook moet gelden voor de benoemingen die het noodzakelijk gevolg ervan zijn.