ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ - Κωδικοποίηση του Κανονισμού Διαδικασίας
Επίσημη Εφημερίδα αριθ. C 034 της 01/02/2001 σ. 0039 - 0071
Κωδικοποίηση του Κανονισμού Διαδικασίας (2001/C 34/02) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝΤΗΣ 2ας ΜΑΪΟΥ 1991 (EE L 136 της 30ής Μαΐου 1991, διορθ. ΕΕ L 317, 19.11.91, σ. 34) με τροποποιήσεις (1) της 15.09.1994 (ΕΕ L 249, 24.09.94, σ. 17) (2) της 17.02.1995 (ΕΕ L 44, 28.02.95, σ. 64) (3) της 06.07.1995 (ΕΕ L 172, 22.07.95, σ. 3) (4) της 12.03.1997 (ΕΕ L 103, 19.04.97, σ. 6, διορθ. ΕΕ L 351, 23.12.97, σ. 72) (5) της 17.05.1999 (ΕΕ L 135, 29.05.99, σ. 92) (6) της 06.12.2000 (ΕΕ L 322, 19.12.00, σ. 1) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ Άρθρο 1 (2) >ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ> Για τους σκοπούς της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού: - με τον όρο "όργανα" νοούνται τα όργανα των Κοινοτήτων και οι οργανισμοί που ιδρύονται από τις συνθήκες ή με την πράξη που εκδίδεται προς εκτέλεση των συνθηκών, και μπορούν να είναι διάδικοι ενώπιον του Δικαστηρίου, - με τον όρο "Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ", νοείται η Εποπτεύουσα Αρχή που προβλέπεται από τη συμφωνία ΕΟΧ. ΤΙΤΛΟΣ 1 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤOΥ ΠΡΩΤOΔΙΚΕΙOΥ Κεφάλαιο 1 ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ Άρθρο 2 § 1 Όλα τα μέλη του Πρωτοδικείου ασκούν, καταρχήν, καθήκοντα δικαστή. Στη συνέχεια του παρόντος κανονισμού, τα μέλη του Πρωτοδικείου αποκαλούνται "δικαστές". § 2 Κάθε δικαστής, εκτός του προέδρου, μπορεί να ασκήσει, σε συγκεκριμένη υπόθεση, καθήκοντα γενικού εισαγγελέα, υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στα άρθρα 17 μέχρι 19. Στον παρόντα κανονισμό, η μνεία περί γενικού εισαγγελέα αφορά μόνο τις περιπτώσεις στις οποίες έχει οριστεί γενικός εισαγγελέας. Άρθρο 3 Η περίοδος της ασκήσεως των καθηκόντων του δικαστή αρχίζει από την ημερομηνία που καθορίζεται στην πράξη διορισμού του. Αν η πράξη διορισμού δεν καθορίζει ημερομηνία, η περίοδος αρχίζει από την ημερομηνία της πράξεως αυτής. Άρθρο 4 § 1 Οι δικαστές, πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους, δίνουν ενώπιον του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τον ακόλουθο όρκο: "Ορκίζομαι να ασκώ τα καθήκοντά μου με πλήρη αμεροληψία και ευσυνειδησία και να μην παραβιάζω το απόρρητο των διασκέψεων". § 2 Αμέσως μετά την ορκωμοσία, οι δικαστές υπογράφουν δήλωση με την οποία αναλαμβάνουν επίσημα τη δέσμευση να τηρούν, κατά τη διάρκεια της ασκήσεως των καθηκόντων τους και μετά τη λήξη τους, τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το λειτούργημά τους και, ιδίως, μετά τη λήξη της περιόδου αυτής, τα καθήκοντα της εντιμότητας και της διακριτικότητας, όσον αφορά την αποδοχή ορισμένων θέσεων ή ωφελημάτων. Άρθρο 5 (6) Όταν το Δικαστήριο καλείται να κρίνει, αφού ζητήσει τη γνώμη του Πρωτοδικείου, αν ένας δικαστής δεν ανταποκρίνεται πλέον στις απαιτούμενες προϋποθέσεις ή δεν εκπληρώνει πλέον τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το λειτούργημά του, o πρόεδρος του Πρωτοδικείου καλεί τον εν λόγω δικαστή να εμφανιστεί ενώπιον του Πρωτοδικείου εν συμβουλίω για να υποβάλει τις παρατηρήσεις του· o γραμματέας δεν παρίσταται στην ακρόαση. Η γνώμη του Πρωτοδικείου πρέπει να είναι αιτιολογημένη. Η γνώμη περί του ότι ο δικαστής δεν ανταποκρίνεται πλέον στις απαιτούμενες προϋποθέσεις ή δεν εκπληρώνει πλέον τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το λειτούργημά του πρέπει να συγκεντρώνει τις ψήφους της πλειοψηφίας των δικαστών του Πρωτοδικείου. Στην περίπτωση αυτή, το αναλυτικό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας ανακοινώνεται στο Δικαστήριο. Η ψηφοφορία είναι μυστική, το δε ενδιαφερόμενο μέλος δεν μετέχει στη διάσκεψη. Άρθρο 6 Εκτός του προέδρου του Πρωτοδικείου και των προέδρων τμήματος, οι δικαστές κατατάσσονται αδιακρίτως σύμφωνα με την αρχαιότητά τους. Σε περίπτωση ίδιας αρχαιότητας, η σειρά καθορίζεται από την ηλικία. Οι απερχόμενοι δικαστές που αναδιορίζονται διατηρούν την προηγούμενη σειρά αρχαιότητάς τους. Άρθρο 7 (2) (6) § 1 Οι δικαστές εκλέγουν μεταξύ τους τον πρόεδρο του Πρωτοδικείου, για τρία χρόνια, αμέσως μετά τη μερική ανανέωση που προβλέπεται στα άρθρα 225 της συνθήκης ΕΚ, 32δ της συνθήκης ΕΚΑΧ και 140 Α της συνθήκης ΕΚΑΕ. § 2 Σε περίπτωση λήξεως της θητείας του προέδρου του Πρωτοδικείου πριν από την πάροδο του κανονικού χρόνου της, ορίζεται αντικαταστάτης του για την υπόλοιπη περίοδο. § 3 Οι εκλογές που προβλέπονται στο παρόν άρθρο διεξάγονται με μυστική ψηφοφορία. Εκλέγεται ο δικαστής που συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία. Αν κανένας από τους δικαστές δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία, διεξάγεται δεύτερη ψηφοφορία και εκλέγεται ο δικαστής που συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους. Σε περίπτωση ισοψηφίας, λογίζεται ως εκλεγείς ο πρεσβύτερος. Άρθρο 8 Ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου διευθύνει τις εργασίες και τις υπηρεσίες του Πρωτοδικείου· προεδρεύει των συνεδριάσεων της ολομέλειας καθώς και των διασκέψεων εν συμβουλίω. Άρθρο 9 Σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του προέδρου του Πρωτοδικείου ή χηρείας της θέσεώς του, καθήκοντα προέδρου ασκεί ένας από τους προέδρους τμήματος, σύμφωνα με τη σειρά που ορίζει το άρθρο 6. Σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του προέδρου του Πρωτοδικείου και των προέδρων τμήματος ή ταυτόχρονης χηρείας των θέσεών τους, καθήκοντα προέδρου ασκεί ένας από τους υπόλοιπους δικαστές, σύμφωνα με τη σειρά που ορίζει το άρθρο 6. Κεφάλαιο 2 ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΩΝ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ Άρθρο 10 § 1 Το Πρωτοδικείο συγκροτεί από τα μέλη του τριμελή ή πενταμελή τμήματα και αποφασίζει για την τοποθέτηση των δικαστών σ' αυτά. § 2 Η σύνθεση των τμημάτων δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Άρθρο 11 (5) § 1 Οι υποθέσεις που υποβάλλονται στο Πρωτοδικείο εκδικάζονται από τα τμήματα που συγκροτούνται σύμφωνα με το άρθρο 10. Οι υποθέσεις μπορούν να εκδικάζονται από την ολομέλεια του Πρωτοδικείου υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στα άρθρα 14, 51, 106, 118, 124, 127 και 129. Οι υποθέσεις μπορούν να εκδικάζονται από το μονομελές τμήμα οσάκις έχουν υπαχθεί σ' αυτό υπό τις προϋποθέσεις των άρθρων 14 και 51 ή ανατεθεί σ' αυτό δυνάμει των άρθρων 124, 127 παράγραφος 1, ή 129 παράγραφος 2. § 2 Στον παρόντα κανονισμό, για τις υποθέσεις που έχουν ανατεθεί ή υπαχθεί σε τμήμα, με τον όρο "Πρωτοδικείο" νοείται το τμήμα αυτό. Στον παρόντα κανονισμό, για τις υποθέσεις που έχουν υπαχθεί ή ανατεθεί σε μονομελές τμήμα, με τον όρο "Πρωτοδικείο" νοείται το τμήμα αυτό. Άρθρο 12 (1) Το Πρωτοδικείο καθορίζει τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία κατανέμονται οι υποθέσεις μεταξύ των τμημάτων. Η απόφαση αυτή δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(1). Άρθρο 13 § 1 Αμέσως μετά την κατάθεση του εισαγωγικού δικογράφου της δίκης, o πρόεδρος του Πρωτοδικείου αναθέτει την υπόθεση σε τμήμα. § 2 Ο πρόεδρος του τμήματος προτείνει στον πρόεδρο του Πρωτοδικείου, για κάθε υπόθεση που ανατίθεται στο τμήμα, τον διορισμό εισηγητή δικαστή. Ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου αποφασίζει επί της προτάσεως. Άρθρο 14 (5) § 1 Οσάκις δικαιολογείται από τη νομική δυσκολία ή τη σημασία της υποθέσεως ή από ιδιαίτερες περιστάσεις, η υπόθεση μπορεί να παραπεμφθεί στην ολομέλεια ή σε τμήμα συγκείμενο από διαφορετικό αριθμό δικαστών. § 2 1. Οι ακόλουθες υποθέσεις που ανατίθενται σε τριμελές τμήμα μπορούν να εκδικαστούν από τον εισηγητή δικαστή, αποφαινόμενο ως μονομελές τμήμα, οσάκις προσφέρονται προς τούτο, λαμβανομένου υπόψη ότι δεν εγείρουν δυσχερή νομικά ή πραγματικά ζητήματα, ότι είναι περιορισμένης σημασίας και δεν παρουσιάζουν άλλες ιδιαίτερες περιστάσεις και εφόσον έχουν ανατεθεί στο τμήμα υπό τους όρους του άρθρου 51: α) οι υποθέσεις που εισάγονται δυνάμει του άρθρου 236 της Συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 152 της Συνθήκης ΕΚΑΕ, β) οι υποθέσεις που εισάγονται δυνάμει των άρθρων 230 τέταρτο εδάφιο, 232 τρίτο εδάφιο και 235 της Συνθήκης ΕΚ, των άρθρων 33 δεύτερο εδάφιο, 35 και 40 πρώτο και δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚΑΧ, καθώς και των άρθρων 146 τέταρτο εδάφιο, 148 τρίτο εδάφιο και 151 της Συνθήκης ΕΚΑΕ και εγείρουν μόνον ζητήματα που έχουν διευκρινιστεί με πάγια νομολογία ή ανήκουν σε σειρά υποθέσεων με το ίδιο αντικείμενο, από τις οποίες μία τουλάχιστον έχει κριθεί με ισχύ δεδικασμένου, γ) οι υποθέσεις που εισάγονται δυνάμει του άρθρου 238 της Συνθήκης ΕΚ, του άρθρου 42 της Συνθήκης ΕΚΑΧ και του άρθρου 153 της Συνθήκης ΕΚΑΕ. 2. Αποκλείεται η υπαγωγή σε μονομελές τμήμα: α) των υποθέσεων που εγείρουν ζητήματα σχετικά με το κύρος πράξεως γενικής εκτάσεως, β) των υποθέσεων που αφορούν την εφαρμογή: - των κανόνων περί ανταγωνισμού και ελέγχου των συγκεντρώσεων, - των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, - των κανόνων περί μέτρων εμπορικής αμύνης, - των κανόνων περί κοινής οργανώσεως γεωργικών αγορών με εξαίρεση τις υποθέσεις που ανήκουν σε σειρά υποθέσεων με το ίδιο αντικείμενο από τις οποίες μία έχει ήδη κριθεί με ισχύ δεδικασμένου, γ) των υποθέσεων του άρθρου 130 παράγραφος 1. 3. Το μονομελές τμήμα αναπέμπει την υπόθεση στο τριμελές τμήμα αν κρίνει ότι έπαυσαν να πληρούνται οι προϋποθέσεις της εν λόγω υπαγωγής. § 3 Οι αποφάσεις περί αναπομπής και υπαγωγής που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 λαμβάνονται υπό τους όρους του άρθρου 51. Άρθρο 15 Το Πρωτοδικείο ορίζει για ένα έτος τους προέδρους των τμημάτων. Οι διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 7 έχουν εφαρμογή. Οι διορισμοί που γίνονται δυνάμει της παρούσας παραγράφου δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Άρθρο 16 (5) Στις υποθέσεις που έχουν ανατεθεί ή υπαχθεί σε τμήμα, τις εξουσίες του προέδρου του Δικαστηρίου ασκεί ο πρόεδρος του τμήματος. Στις υποθέσεις που έχουν υπαχθεί ή ανατεθεί σε μονομελές τμήμα, τις εξουσίες του προέδρου, εξαιρουμένων αυτών στις οποίες αναφέρονται τα άρθρα 105 και 106, ασκεί ο δικαστής αυτού του μονομελούς. Άρθρο 17 Όταν το Πρωτοδικείο συνεδριάζει εν ολομελεία, επικουρείται από γενικό εισαγγελέα, o οποίος ορίζεται από τον πρόεδρο του Πρωτοδικείου. Άρθρο 18 Τα τμήματα του Πρωτοδικείου μπορούν να επικουρούνται από γενικό εισαγγελέα, εφόσον κρίνουν ότι η νομική δυσκολία της υποθέσεως ή το πολύπλοκο των πραγματικών περιστατικών το απαιτούν. Άρθρο 19 Η απόφαση περί διορισμού γενικού εισαγγελέα σε συγκεκριμένη υπόθεση λαμβάνεται από την ολομέλεια του Πρωτοδικείου κατόπιν αιτήσεως του τμήματος στο οποίο έχει ανατεθεί ή υπαχθεί η υπόθεση. Ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου ορίζει τον δικαστή που καλείται να ασκήσει καθήκοντα γενικού εισαγγελέα στην εν λόγω υπόθεση. Κεφάλαιο 3 ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Τμήμα 1 - Γραμματέας Άρθρο 20 § 1 Το Πρωτοδικείο διορίζει τον γραμματέα. Δύο εβδομάδες πριν από την καθορισμένη ημερομηνία για τον διορισμό, o πρόεδρος του Πρωτοδικείου ενημερώνει τους δικαστές για τις υποψηφιότητες που έχουν υποβληθεί. § 2 Οι υποψηφιότητες συνοδεύονται από πλήρη στοιχεία σχετικά με την ηλικία, την ιθαγένεια, τους πανεπιστημιακούς τίτλους, τη γλωσσομάθεια, τις παρούσες και προηγούμενες θέσεις των υποψηφίων, καθώς και την τυχόν δικαστική και διεθνή πείρα τους. § 3 Ο διορισμός γίνεται κατά τη διαδικασία της παραγράφου 3 του άρθρου 7. § 4 Ο γραμματέας διορίζεται για εξαετή περίοδο. Επιτρέπεται ο αναδιορισμός του. § 5 Ο γραμματέας, πριν αναλάβει τα καθήκοντά του, δίνει ενώπιον του Πρωτοδικείου τον όρκο που προβλέπεται στο άρθρο 4. § 6 Ο γραμματέας δεν μπορεί να απαλλαγεί από τα καθήκοντά του, παρά μόνον αν δεν ανταποκρίνεται πλέον στις απαιτούμενες προϋποθέσεις ή δεν εκπληρώνει πλέον τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το λειτούργημά του. Το Πρωτοδικείο αποφασίζει, αφού παράσχει στον γραμματέα τη δυνατότητα να υποβάλει τις παρατηρήσεις του. § 7 Αν ο γραμματέας παύσει να ασκεί τα καθήκοντά του πριν από τη λήξη της θητείας του, το Πρωτοδικείο διορίζει γραμματέα για εξαετή περίοδο. Άρθρο 21 Το Πρωτοδικείο μπορεί να διορίσει, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται για τον διορισμό του γραμματέα, έναν ή περισσότερους βοηθούς γραμματείς επιφορτισμένους να επικουρούν τον γραμματέα και να τον αναπληρώνουν σύμφωνα με τους όρους που καθορίζουν οι προβλεπόμενες στο άρθρο 23 οδηγίες προς τον γραμματέα. Άρθρο 22 Ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου ορίζει τους μονίμους ή μη μονίμους υπαλλήλους που θα ασκούν τα καθήκοντα του γραμματέα σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του γραμματέα και, ενδεχομένως, του βοηθού γραμματέα ή σε περίπτωση χηρείας των θέσεών τους. Άρθρο 23 Οι οδηγίες προς τον γραμματέα θεσπίζονται από το Πρωτοδικείο κατόπιν προτάσεως του προέδρου του Πρωτοδικείου. Άρθρο 24 (2) (6) § 1 Στη γραμματεία τηρείται, με ευθύνη του γραμματέα, πρωτόκολλο που μονογραφείται από τον πρόεδρο του Πρωτοδικείου και στο οποίο εγγράφονται κατά συνέχεια και κατά τη σειρά της καταθέσεώς τους όλα τα διαδικαστικά έγγραφα και τα στοιχεία που προσκομίζονται για την υποστήριξή τους. § 2 Σημείωση περί της εγγραφής στο πρωτόκολλο γίνεται από τον γραμματέα στα πρωτότυπα και, κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων, στα αντίγραφα που προσκομίζονται προς τούτο. § 3 Οι εγγραφές στο πρωτόκολλο και οι σημειώσεις που προβλέπονται στην προηγούμενη παράγραφο συνιστούν δημόσια έγγραφα. § 4 Οι κανόνες τηρήσεως του πρωτοκόλλου καθορίζονται με τις προβλεπόμενες στο άρθρο 23 οδηγίες προς τον γραμματέα. § 5 Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμβουλεύονται το πρωτόκολλο στη γραμματεία και να λαμβάνουν αντίγραφα ή αποσπάσματα σύμφωνα με τον κανονισμό τελών της γραμματείας, που θεσπίζεται από το Πρωτοδικείο κατόπιν προτάσεως του γραμματέα. Στους διαδίκους μπορούν επίσης, σύμφωνα με τον κανονισμό τελών της γραμματείας, να χορηγούνται αντίγραφα των διαδικαστικών εγγράφων, καθώς και κεκυρωμένα αντίγραφα των Διατάξεων και αποφάσεων. § 6 Στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων δημοσιεύεται ανακοίνωση που περιέχει την ημερομηνία εγγραφής του εισαγωγικού δικογράφου της δίκης, το ονοματεπώνυμο και την κατοικία των διαδίκων, το αντικείμενο της διαφοράς και τα αιτήματα του δικογράφου, καθώς και μνεία των ισχυρισμών και των ουσιωδών επιχειρημάτων των οποίων γίνεται επίκληση. § 7 Όταν το Συμβούλιο ή η Επιτροπή δεν είναι διάδικοι σε μια υπόθεση, το Πρωτοδικείο τους διαβιβάζει αντίγραφο του εισαγωγικού δικογράφου της δίκης και του υπομνήματος αντικρούσεως, όχι όμως και τα συνημμένα σ' αυτά, για να τους παράσχει τη δυνατότητα να εκτιμήσουν κατά πόσο γίνεται επίκληση του ανεφαρμόστου μιας πράξεως, κατά την έννοια του άρθρου 241 της συνθήκης ΕΚ, του άρθρου 36, τρίτο εδάφιο, της συνθήκης ΕΚΑΧ, ή του άρθρου 156 της συνθήκης ΕΚΑΕ. Άρθρο 25 § 1 Ο γραμματέας έχει, υπό την εποπτεία του προέδρου, την ευθύνη της παραλαβής, διαβιβάσεως και φυλάξεως όλων των εγγράφων, καθώς και των επιδόσεων που συνεπάγεται η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. § 2 Ο γραμματέας επικουρεί το Πρωτοδικείο, τον πρόεδρο και τους δικαστές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Άρθρο 26 Ο γραμματέας φυλάσσει τις σφραγίδες, είναι υπεύθυνος για τα αρχεία και επιμελείται των δημοσιεύσεων του Πρωτοδικείου. Άρθρο 27 Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 5 και 33, o γραμματέας παρίσταται στις συνεδριάσεις του Πρωτοδικείου. Τμήμα 2 - Υπηρεσίες Άρθρο 28 Οι μόνιμοι και λοιποί υπάλληλοι που επικουρούν άμεσα τον πρόεδρο, τους δικαστές και τον γραμματέα διορίζονται σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Καταστάσεως του Προσωπικού. Υπάγονται στον γραμματέα, υπό την εποπτεία του προέδρου του Πρωτοδικείου. Άρθρο 29 Οι μόνιμοι και λοιποί υπάλληλοι που αναφέρονται στο άρθρο 28 δίνουν, ενώπιον του προέδρου του Πρωτοδικείου και παρουσία του γραμματέα, τον όρκο που προβλέπεται στο άρθρο 20, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας του Δικαστηρίου. Άρθρο 30 Ο γραμματέας, υπό την εποπτεία του προέδρου του Πρωτοδικείου, με τη συνδρομή των υπηρεσιών του Δικαστηρίου, μεριμνά για τη διοίκηση των υπηρεσιών του Πρωτοδικείου, την οικονομική του διαχείριση και τη λογιστική του υπηρεσία. Κεφάλαιο 4 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ Άρθρο 31 § 1 Ο πρόεδρος καθορίζει τις ημερομηνίες και ώρες των συνεδριάσεων του Πρωτοδικείου. § 2 Το Πρωτοδικείο μπορεί, για μία ή περισσότερες συγκεκριμένες συνεδριάσεις, να επιλέξει τόπο συνεδριάσεως εκτός της έδρας του Πρωτοδικείου. Άρθρο 32 (4) (5) § 1 Αν, λόγω απουσίας ή κωλύματος, προκύπτει άρτιος αριθμός δικαστών, απέχει των διασκέψεων ο νεότερος, κατά την έννοια του άρθρου 6, εκτός εάν αυτός είναι ο εισηγητής δικαστής. Στην περίπτωση αυτή απέχει των διασκέψεων ο αμέσως προηγούμενος κατά τη σειρά αρχαιότητας. Αν, κατόπιν του διορισμού γενικού εισαγγελέα κατά το άρθρο 17, προκύπτει άρτιος αριθμός δικαστών στην ολομέλεια του Πρωτοδικείου, o πρόεδρος του Πρωτοδικείου ορίζει, πριν από την συνεδρίαση, εκ περιτροπής βάσει σειράς που προκαθορίζεται από το Πρωτοδικείο και δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τον δικαστή ο οποίος δεν θα μετάσχει στην εκδίκαση της υποθέσεως. § 2 Αν μετά τη σύγκληση της ολομέλειας του Πρωτοδικείου διαπιστωθεί ότι δεν επιτυγχάνεται απαρτία εννέα δικαστών, o πρόεδρος του Πρωτοδικείου αναβάλλει τη συνεδρίαση μέχρις ότου επιτευχθεί απαρτία. § 3 Αν σ' ένα από τα τμήματα δεν επιτυγχάνεται απαρτία τριών δικαστών, o πρόεδρος του τμήματος αυτού ενημερώνει σχετικά τον πρόεδρο του Πρωτοδικείου, o οποίος ορίζει άλλον δικαστή για τη συμπλήρωση του τμήματος. § 4 Αν σ' ένα από τα τμήματα τριμελούς ή πενταμελούς συνθέσεως ο αριθμός των τοποθετημένων σ' αυτό δικαστών υπερβαίνει αντιστοίχως τους τρεις ή τους πέντε δικαστές, o πρόεδρος του τμήματος ορίζει τους δικαστές που θα μετάσχουν στην εκδίκαση της υποθέσεως. § 5 Σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του δικαστή του μονομελούς στον οποίο έχει υπαχθεί ή ανατεθεί μια υπόθεση, o Πρόεδρος του Πρωτοδικείου ορίζει άλλον δικαστή προς αντικατάστασή του. Άρθρο 33 § 1 Οι διασκέψεις του Πρωτοδικείου γίνονται εν συμβουλίω. § 2 Στη διάσκεψη λαμβάνουν μέρος μόνον οι δικαστές που μετέσχον στην προφορική διαδικασία. § 3 Κάθε δικαστής που μετέχει στη διάσκεψη εκφράζει τη γνώμη του αιτιολογώντας την. § 4 Κατόπιν αιτήσεως δικαστή, οποιοδήποτε ζήτημα διατυπώνεται στη γλώσσα της επιλογής του και ανακοινώνεται εγγράφως στους λοιπούς δικαστές πριν τεθεί σε ψηφοφορία. § 5 Η γνώμη στην οποία καταλήγει μετά την τελική συζήτηση η πλειοψηφία των δικαστών αποτελεί την κρίση του Πρωτοδικείου. Η ψηφοφορία διεξάγεται κατά σειρά αντίστροφη από εκείνη που καθορίζεται στο άρθρο 6. § 6 Σε περίπτωση διαφωνίας ως προς το αντικείμενο, τη διατύπωση και τη σειρά θέσεως των ζητημάτων ή την ερμηνεία της ψηφοφορίας, αποφασίζει το Πρωτοδικείο. § 7 Όταν οι διασκέψεις του Πρωτοδικείου αναφέρονται σε διοικητικά θέματα, o γραμματέας παρίσταται, εκτός αν το Πρωτοδικείο αποφασίσει άλλως. § 8 Όταν το Πρωτοδικείο συνεδριάζει χωρίς να παρίσταται ο γραμματέας, αναθέτει στον νεότερο δικαστή, κατά την έννοια του άρθρου 6, αν κριθεί αναγκαίο, τη σύνταξη πρακτικών που υπογράφονται από τον πρόεδρο και τον εν λόγω δικαστή. Άρθρο 34 § 1 Υπό την επιφύλαξη ειδικής αποφάσεως του Πρωτοδικείου, οι δικαστικές διακοπές καθορίζονται ως εξής: - από τις 18 Δεκεμβρίου μέχρι τις 10 Ιανουαρίου, - από την Κυριακή πριν από το Πάσχα μέχρι τη δεύτερη Κυριακή μετά το Πάσχα, - από τις 15 Ιουλίου μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου. Κατά τις δικαστικές διακοπές, η προεδρία ασκείται στην έδρα του Πρωτοδικείου είτε από τον πρόεδρο, που διατηρεί επαφή με τον γραμματέα, είτε από έναν πρόεδρο τμήματος ή άλλο δικαστή, που ορίζεται από τον πρόεδρο ως αντικαταστάτης του. § 2 Κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών, o πρόεδρος μπορεί, σε επείγουσες περιπτώσεις, να συγκαλεί τους δικαστές. § 3 Το Πρωτοδικείο τηρεί τις κατά νόμον εορτάσιμες ημέρες του τόπου της έδρας του. § 4 Το Πρωτοδικείο μπορεί για εύλογη αιτία να χορηγεί άδεια στους δικαστές. Κεφάλαιο 5 ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ Άρθρο 35 (2) (4) § 1 Οι γλώσσες της διαδικασίας είναι η αγγλική, η γαλλική, η γερμανική, η δανική, η ελληνική, η ιρλανδική, η ισπανική, η ιταλική, η ολλανδική, η πορτογαλική, η σουηδική και η φινλανδική. § 2 Η γλώσσα της διαδικασίας επιλέγεται από τον προσφεύγοντα υπό την επιφύλαξη των κατωτέρω διατάξεων: α) κατόπιν κοινής αιτήσεως των διαδίκων, είναι δυνατόν να επιτραπεί η πλήρης ή μερική χρήση, ως γλώσσας διαδικασίας, μιας άλλης από τις γλώσσες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου· β) κατόπιν αιτήσεως ενός διαδίκου και μετά από ακρόαση του αντίδικου και του γενικού εισαγγελέα, είναι δυνατόν να επιτραπεί, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του σημείου α), η πλήρης ή μερική χρήση μιας άλλης από τις γλώσσες που αναφέρονται στην παράγραφο 1· η αίτηση αυτή δεν δύναται να υποβληθεί από θεσμικό όργανο. Ο πρόεδρος δύναται να αποφασίσει για τις προαναφερθείσες αιτήσεις· o πρόεδρος δύναται, ή, σε περίπτωση που θέλει να κάμει δεκτή την αίτηση χωρίς να συμφωνούν τα διάδικα μέρη, υποχρεούται, να παραπέμψει το αίτημα στο Πρωτοδικείο. § 3 Η γλώσσα της διαδικασίας χρησιμοποιείται ιδίως στα υπομνήματα και τις αγορεύσεις των διαδίκων, στα συνημμένα στοιχεία και έγγραφα, καθώς και στα πρακτικά και στις αποφάσεις του Πρωτοδικείου. Τα προσκομιζόμενα ή επισυναπτόμενα στοιχεία ή έγγραφα που έχουν συνταχθεί σε άλλη γλώσσα πρέπει να συνοδεύονται από μετάφραση στη γλώσσα της διαδικασίας. Σε περίπτωση όμως μακροσκελών στοιχείων και εγγράφων, μπορούν να προσκομίζονται μεταφράσεις αποσπασμάτων. Πάντως το Πρωτοδικείο μπορεί οποτεδήποτε να ζητήσει, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως ενός των διαδίκων, εκτενέστερη ή πλήρη μετάφραση. Κατά παρέκκλιση από τις ανωτέρω διατάξεις, στα κράτη μέλη επιτρέπεται να χρησιμοποιούν την επίσημη γλώσσα τους όταν παρεμβαίνουν σε διαφορά εκκρεμή ενώπιον του Πρωτοδικείου. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται τόσο στα έγγραφα όσο και στις προφορικές δηλώσεις. Σε κάθε περίπτωση η μετάφραση στη γλώσσα της διαδικασίας γίνεται με επιμέλεια του γραμματέα. Στα συμβαλλόμενα στη συμφωνία ΕΟΧ κράτη, εκτός των κρατών μελών, καθώς και στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ μπορεί να επιτραπεί η χρήση άλλης γλώσσας πλην των απαριθμουμένων στην παράγραφο 1, όταν παρεμβαίνουν σε εκκρεμή ενώπιον του Πρωτοδικείου διαφορά. Η διάταξη αυτή ισχύει τόσο για δικόγραφα όσο και και για τις αγορεύσεις. Ο γραμματέας μεριμνά για τη μετάφραση των εν λόγω δικογράφων ή αγορεύσεων στη γλώσσα της διαδικασίας. § 4 Εφόσον οι μάρτυρες ή πραγματογνώμονες δηλώσουν ότι δεν μπορούν να εκφραστούν επαρκώς σε μία από τις γλώσσες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, το Πρωτοδικείο τους επιτρέπει να διατυπώσουν τις καταθέσεις τους σε άλλη γλώσσα. Ο γραμματέας φροντίζει για τη μετάφραση στη γλώσσα της διαδικασίας. § 5 Είναι δυνατή η χρήση, εκτός από τη γλώσσα της διαδικασίας, μιας από τις γλώσσες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου από τον πρόεδρο για τη διεύθυνση της συζητήσεως, από τον εισηγητή δικαστή για την προκαταρκτική έκθεση και την έκθεση ακροατηρίου, από τους δικαστές και τον γενικό εισαγγελέα όταν θέτουν ερωτήματα, και από τον τελευταίο για τις προτάσεις του. Ο γραμματέας φροντίζει για τη μετάφραση στη γλώσσα της διαδικασίας. Άρθρο 36 § 1 Αν ζητηθεί από δικαστή, τον γενικό εισαγγελέα ή διάδικο, o γραμματέας φροντίζει για τη μετάφραση στις γλώσσες της επιλογής τους, από τις αναφερόμενες στην παράγραφο 1 του άρθρου 35, των προφορικώς ή εγγράφως αναπτυχθέντων κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον του Πρωτοδικείου. § 2 Οι δημοσιεύσεις του Πρωτοδικείου γίνονται στις γλώσσες που αναφέρονται στο άρθρο 1 του κανονισμού αριθ. 1 του Συμβουλίου. Άρθρο 37 Τα κείμενα που συντάσσονται στη γλώσσα της διαδικασίας ή, κατά περίπτωση, σε άλλη γλώσσα δυνάμει του άρθρου 35 είναι αυθεντικά. Κεφάλαιο 6 ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ, ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ Άρθρο 38 (2) § 1 Οι εκπρόσωποι, σύμβουλοι και δικηγόροι που εμφανίζονται ενώπιον του Πρωτοδικείου ή ενώπιον δικαστικής αρχής που ενεργεί κατόπιν σχετικής εντολής του, απολαύουν ασυλίας για όσα αναπτύσσουν προφορικώς ή εγγράφως σχετικά με την υπόθεση ή τους διαδίκους. § 2 Οι εκπρόσωποι, σύμβουλοι και δικηγόροι απολαύουν επίσης των εξής προνομίων και διευκολύνσεων: α) τα σχετικά με τη διαδικασία έγγραφα δεν υπόκεινται σε έρευνα και κατάσχεση. Σε περίπτωση αμφισβητήσεως, τα τελωνειακά ή αστυνομικά όργανα μπορούν να σφραγίζουν τα εν λόγω έγγραφα, τα οποία διαβιβάζονται αμέσως στο Πρωτοδικείο για εξακρίβωση παρουσία του γραμματέα και του ενδιαφερομένου· β) στους εκπροσώπους, συμβούλους και δικηγόρους χορηγείται το συνάλλαγμα που είναι απαραίτητο για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους· γ) οι εκπρόσωποι, σύμβουλοι και δικηγόροι δεν υπόκεινται σε περιορισμούς στις μετακινήσεις τους, κατά το μέτρο που είναι αναγκαίο για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους. Άρθρο 39 (2) Για να τύχουν των προνομίων, ασυλιών και διευκολύνσεων που αναφέρονται στο προηγούμενο άρθρο, αποδεικνύουν προηγουμένως την ιδιότητά τους: α) οι εκπρόσωποι, με επίσημο έγγραφο που εκδίδεται από τον εντολέα τους, o οποίος κοινοποιεί αμέσως αντίγραφο αυτού στον γραμματέα· β) οι σύμβουλοι και οι δικηγόροι, με αποδεικτικό νομιμοποιήσεως που υπογράφεται από τον γραμματέα. Η ισχύς του περιορίζεται σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, το οποίο μπορεί να παρατείνεται ή να συντέμνεται ανάλογα με τη διάρκεια της διαδικασίας. Άρθρο 40 Τα προνόμια, οι ασυλίες και οι διευκολύνσεις που αναφέρονται στο άρθρο 38 χορηγούνται αποκλειστικά για την απρόσκοπτη διεξαγωγή της δίκης. Το Πρωτοδικείο μπορεί να αίρει την ασυλία, όταν εκτιμά ότι η άρση αυτή δεν παραβλάπτει την απρόσκοπτη διεξαγωγή της δίκης. Άρθρο 41 § 1 Ο σύμβουλος ή ο δικηγόρος, του οποίου η συμπεριφορά ενώπιον του Πρωτοδικείου, του προέδρου, δικαστή ή του γραμματέα είναι ασυμβίβαστη προς το κύρος του Πρωτοδικείου, ή ο οποίος κάνει χρήση των δικαιωμάτων που απορρέουν από το λειτούργημά του για σκοπούς άλλους από εκείνους για τους οποίους του παρασχέθηκαν, είναι δυνατό να αποκλειστεί οποτεδήποτε από τη διαδικασία με Διάταξη του Πρωτοδικείου, αφού δοθεί στον ενδιαφερόμενο η δυνατότητα να αμυνθεί. Η Διάταξη αυτή είναι αμέσως εκτελεστή. § 2 Σε περίπτωση αποκλεισμού συμβούλου ή δικηγόρου, η πρόοδος της δίκης αναστέλλεται μέχρις ότου εκπνεύσει η προθεσμία που τάσσει ο πρόεδρος προκειμένου ο ενδιαφερόμενος διάδικος να διορίσει άλλο σύμβουλο ή δικηγόρο. § 3 Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε εκτέλεση των διατάξεων του παρόντος άρθρου μπορούν να ανακληθούν. Άρθρο 42 (2) Οι διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου εφαρμόζονται και στους καθηγητές που έχουν το δικαίωμα παραστάσεως ενώπιον του Πρωτοδικείου, σύμφωνα με τα άρθρα 17 του οργανισμού ΕΚ, 20 του οργανισμού ΕΚΑΧ και 17 του οργανισμού ΕΚΑΕ. ΤΙΤΛΟΣ 2 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΓΓΡΑΦΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Άρθρο 43 (6) § 1 Το πρωτότυπο κάθε διαδικαστικού εγγράφου πρέπει να υπογράφεται από τον εκπρόσωπο ή τον δικηγόρο του διαδίκου. Το πρωτότυπο, συνοδευόμενο από όλα τα συνημμένα που αναφέρονται σ' αυτό, κατατίθεται με πέντε αντίγραφα για το Πρωτοδικείο και ισάριθμα προς τους διαδίκους αντίγραφα. Τα αντίγραφα επικυρώνονται από τον διάδικο που τα καταθέτει. § 2 Τα όργανα προσκομίζουν επίσης, εντός των προθεσμιών που τάσσει το Πρωτοδικείο, μεταφράσεις κάθε διαδικαστικού εγγράφου στις άλλες γλώσσες που αναφέρονται στο άρθρο 1 του κανονισμού αριθ. 1 του Συμβουλίου. Το τελευταίο εδάφιο της προηγουμένης παραγράφου έχει εφαρμογή. § 3 Τα διαδικαστικά έγγραφα χρονολογούνται. Για τον υπολογισμό των δικονομικών προθεσμιών λαμβάνεται υπόψη αποκλειστικά και μόνο η ημερομηνία καταθέσεως στη γραμματεία. § 4 Στα διαδικαστικά έγγραφα επισυνάπτεται φάκελος με τα στοιχεία και έγγραφα των οποίων γίνεται επίκληση συνοδευόμενος από κατάσταση των στοιχείων και εγγράφων αυτών. § 5 Αν, λόγω του όγκου ενός στοιχείου ή εγγράφου, στο διαδικαστικό έγγραφο επισυνάπτονται μόνον αποσπάσματα, κατατίθεται στη γραμματεία το στοιχείο ή έγγραφο αυτούσιο ή πλήρες αντίγραφό του. § 6 Με την επιφύλαξη των διατάξεων των παραγράφων 1 έως 5, για τον έλεγχο της τηρήσεως των δικονομικών προθεσμιών λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία κατά την οποία το αντίγραφο του υπογεγραμμένου πρωτοτύπου ενός διαδικαστικού εγγράφου, περιλαμβανομένης και της καταστάσεως των στοιχείων και εγγράφων που αναφέρεται στην παράγραφο 4, περιέρχεται στη Γραμματεία με τηλεομοιοτυπία ή με οποιοδήποτε άλλο τεχνικό μέσο επικοινωνίας διαθέτει το Πρωτοδικείο, υπό τον όρον ότι το υπογεγραμμένο πρωτότυπο του εγγράφου, συνοδευόμενο από τα συνημμένα και τα αντίγραφα που αναφέρονται στην παράγραφο 1, δεύτερο εδάφιο, κατατίθεται στη Γραμματεία το αργότερο δέκα ημέρες μετά την εν λόγω ημερομηνία. Άρθρο 44 (1) (2) (6) § 1 Το δικόγραφο της προσφυγής που αναφέρεται στα άρθρα 19 του οργανισμού ΕΚ, 22 του οργανισμού ΕΚΑΧ και 19 του οργανισμού ΕΚΑΕ περιέχει: α) το ονοματεπώνυμο και την κατοικία του προσφεύγοντος· β) προσδιορισμό του καθού· γ) το αντικείμενο της διαφοράς και συνοπτική έκθεση των ισχυρισμών των οποίων γίνεται επίκληση· δ) τα αιτήματα του προσφεύγοντος· ε) ενδεχομένως, τα προτεινόμενα αποδεικτικά μέσα. § 2 Για τους σκοπούς της διαδικασίας, το δικόγραφο της προσφυγής περιέχει προσδιορισμό τόπου επιδόσεων στην έδρα του Πρωτοδικείου. Αναφέρει επίσης το όνομα του αντικλήτου. Αντί ή επιπλέον του προσδιορισμού τόπου επιδόσεων που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο, το δικόγραφο της προσφυγής μπορεί να διευκρινίζει ότι ο δικηγόρος ή ο εκπρόσωπος αποδέχεται τη διενέργεια επιδόσεων με τηλεομοιοτυπία ή με οποιοδήποτε άλλο τεχνικό μέσο επικοινωνίας. Αν το δικόγραφο της προσφυγής δεν είναι σύμφωνο με τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στο πρώτο και δεύτερο εδάφιο, όλες οι επιδόσεις για τους σκοπούς της διαδικασίας προς τον ενδιαφερόμενο διάδικο, επί όσο χρονικό διάστημα εξακολουθεί να υφίσταται η παράλειψη αυτή, πραγματοποιούνται με συστημένη ταχυδρομική αποστολή προς τον εκπρόσωπο ή τον δικηγόρο του διαδίκου. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 100, παράγραφος 1, ως νομότυπη επίδοση λογίζεται στην περίπτωση αυτή η κατάθεση του συστημένου εγγράφου στο ταχυδρομείο του τόπου όπου εδρεύει το Πρωτοδικείο. § 3 Ο πληρεξούσιος δικηγόρος οφείλει να καταθέσει στη γραμματεία αποδεικτικό νομιμοποιήσεώς του που να βεβαιώνει ότι έχει ικανότητα παραστάσεως ενώπιον των δικαστηρίων κράτους μέλους ή άλλου συμβαλλομένου στη συμφωνία ΕΟΧ κράτους. § 4 Το δικόγραφο της προσφυγής συνοδεύεται, όπου απαιτείται, από τα στοιχεία που αναφέρονται στα άρθρα 19, δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚ, 22, δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΧ και 19, δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΕ. § 5 Αν ο προσφεύγων είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, επισυνάπτει στο δικόγραφο της προσφυγής του: α) το καταστατικό του ή πρόσφατο απόσπασμα του βιβλίου των εμπορικών εταιριών ή πρόσφατο απόσπασμα του βιβλίου των σωματείων ή κάθε άλλο στοιχείο που να αποδεικνύει την ύπαρξη του νομικού προσώπου· β) αποδεικτικό ότι η εντολή προς τον δικηγόρο δόθηκε προσηκόντως από εκπρόσωπό του εξουσιοδοτημένο προς τούτο. § 5α Το δικόγραφο της προσφυγής που ασκείται δυνάμει ρήτρας διαιτησίας περιεχομένης σε σύμβαση δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, η οποία έχει συναφθεί από την Κοινότητα ή για λογαριασμό της σύμφωνα με το άρθρο 238 της συνθήκης ΕΚ, το άρθρο 42 της συνθήκης ΕΚΑΧ ή το άρθρο 153 της συνθήκης ΕΚΑΕ, πρέπει να συνοδεύεται από αντίγραφο της περιέχουσας την εν λόγω ρήτρα συμβάσεως. § 6 Αν το δικόγραφο της προσφυγής δεν είναι σύμφωνο με τις προϋποθέσεις που απαριθμούνται στις παραγράφους 3 έως 5 του παρόντος άρθρου, o γραμματέας τάσσει στον προσφεύγοντα εύλογη προθεσμία για την τακτοποίηση του δικογράφου της προσφυγής ή για την προσκόμιση των στοιχείων που αναφέρονται ανωτέρω. Εφόσον εντός της προθεσμίας που έχει ταχθεί δεν γίνει η τακτοποίηση ή δεν προσκομιστούν τα στοιχεία, το Πρωτοδικείο κρίνει αν η μη τήρηση αυτών των προϋποθέσεων συνεπάγεται το απαράδεκτο της προσφυγής. Άρθρο 45 Το δικόγραφο της προσφυγής επιδίδεται στον καθού. Στην περίπτωση της παραγράφου 6 του προηγουμένου άρθρου, η επίδοση γίνεται μετά την τακτοποίηση ή μόλις το Πρωτοδικείο κρίνει την προσφυγή παραδεκτή ενόψει των τυπικών προϋποθέσεων που απαριθμούνται στο προηγούμενο άρθρο. Άρθρο 46 § 1 Εντός μηνός από την επίδοση του δικογράφου της προσφυγής, o καθού καταθέτει υπόμνημα αντικρούσεως. Το υπόμνημα αυτό περιέχει: α) το ονοματεπώνυμο και την κατοικία του καθού· β) τα προβαλλόμενα πραγματικά και νομικά επιχειρήματα· γ) τα αιτήματα του καθού· δ) τα προτεινόμενα αποδεικτικά μέσα. Οι διατάξεις των παραγράφων 2 έως 5 του άρθρου 44 έχουν εφαρμογή. § 2 Στις διαφορές μεταξύ των Κοινοτήτων και των υπαλλήλων τους, το υπόμνημα αντικρούσεως συνοδεύεται από τη διοικητική ένσταση κατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των Υπαλλήλων και από τη σχετική απορριπτική απόφαση, αναφέρει δε τις ημερομηνίες υποβολής και κοινοποιήσεως. § 3 Η προθεσμία που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου μπορεί να παραταθεί από τον πρόεδρο κατόπιν αιτιολογημένης αιτήσεως του καθού. Άρθρο 47 (6) § 1 Η προσφυγή και το υπόμνημα αντικρούσεως μπορούν να συμπληρωθούν από υπόμνημα απαντήσεως του προσφεύγοντος και από υπόμνημα ανταπαντήσεως του καθού εκτός αν το Πρωτοδικείο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, αποφασίσει ότι δεν απαιτείται δεύτερη ανταλλαγή υπομνημάτων διότι ο φάκελος είναι αρκούντως πλήρης ώστε να δίνει τη δυνατότητα στους διαδίκους να αναπτύξουν τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματά τους κατά την προφορική διαδικασία. Ωστόσο, το Πρωτοδικείο μπορεί να επιτρέψει στους διαδίκους να συμπληρώσουν τον φάκελο εάν ο προσφεύγων υποβάλει σχετικό αιτιολογημένο αίτημα εντός προθεσμίας δύο εβδομάδων από την κοινοποίηση της αποφάσεως αυτής. § 2 Ο πρόεδρος τάσσει τις προθεσμίες καταθέσεως των δικογράφων αυτών. Άρθρο 48 § 1 Οι διάδικοι μπορούν προς υποστήριξη της επιχειρηματολογίας τους να προτείνουν με τα υπομνήματα απαντήσεως και ανταπαντήσεως αποδεικτικά μέσα. Οι διάδικοι αιτιολογούν την καθυστερημένη πρόταση των αποδεικτικών μέσων. § 2 Κατά τη διάρκεια της δίκης απαγορεύεται η προβολή νέων ισχυρισμών, εκτός αν στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία. Αν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας προβάλει ο διάδικος νέο ισχυρισμό κατά τους όρους του προηγουμένου εδαφίου, o πρόεδρος μπορεί, μετά την εκπνοή των συνήθων δικονομικών προθεσμιών, βάσει εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και αφού ακουστεί ο γενικός εισαγγελέας, να χορηγήσει στον αντίδικο προθεσμία για να απαντήσει. Το Πρωτοδικείο επιφυλάσσει την κρίση του για το παραδεκτό του ισχυρισμού στην απόφαση με την οποία τερματίζεται η δίκη. Άρθρο 49 Σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, το Πρωτοδικείο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, μπορεί να αποφασίζει για οποιοδήποτε από τα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας ή τα αποδεικτικά μέσα που προβλέπονται στα άρθρα 64 και 65 ή να διατάσσει την εκ νέου διεξαγωγή ή συμπλήρωση οποιασδήποτε αποδείξεως. Άρθρο 50 (4) Ο πρόεδρος, αφού ακούσει τους διαδίκους και τον γενικό εισαγγελέα, μπορεί οποτεδήποτε να διατάξει τη συνεκδίκαση, λόγω συναφείας, περισσοτέρων υποθέσεων που αφορούν το ίδιο αντικείμενο, προς διευκόλυνση της έγγραφης ή της προφορικής διαδικασίας ή προς έκδοση κοινής αποφάσεως που τερματίζει τη δίκη. Μπορεί πάντως να διατάξει εκ νέου τον χωρισμό. Ο πρόεδρος μπορεί να φέρει τα ζητήματα αυτά ενώπιον του Πρωτοδικείου. Άρθρο 51 (1) (5) § 1 Στις περιπτώσεις που καθορίζονται από το άρθρο 14 παράγραφος 1, το τμήμα ενώπιον του οποίου εκκρεμεί η υπόθεση μπορεί, σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, να προτείνει στην ολομέλεια του Πρωτοδικείου την παραπομπή της υποθέσεως σ' αυτήν ή σε τμήμα συγκείμενο από διαφορετικό αριθμό δικαστών. Η ολομέλεια αποφασίζει για την παραπομπή αφού ακούσει τους διαδίκους και τον γενικό εισαγγελέα. Εφόσον το ζητήσει το κράτος μέλος ή όργανο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που είναι διάδικος, η υπόθεση κρατείται ή παραπέμπεται σε πενταμελές τμήμα. § 2 Την απόφαση περί υπαγωγής της υποθέσεως σε μονομελές τμήμα, στις περιπτώσεις που καθορίζει το άρθρο 14 παράγραφος 2, λαμβάνει ομοφώνως το τριμελές τμήμα ενώπιον του οποίου εκκρεμεί η υπόθεση, αφού ακούσει τους διαδίκους. Αν το κράτος μέλος ή το όργανο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που είναι διάδικος αντιτίθεται στην εκδίκαση της υποθέσεως από μονομελές τμήμα, η υπόθεση κρατείται ή παραπέμπεται στο τμήμα στο οποίο ανήκει ο εισηγητής δικαστής. Άρθρο 52 (6) § 1 Με την επιφύλαξη του άρθρου 49, o πρόεδρος καθορίζει την ημερομηνία κατά την οποία ο εισηγητής δικαστής πρέπει να υποβάλει στο Πρωτοδικείο την προκαταρκτική έκθεση, αναλόγως της περιπτώσεως, α) μετά την κατάθεση του υπομνήματος ανταπαντήσεως· β) μετά την εκπνοή της προθεσμίας του άρθρου 47, παράγραφος 2, αν δεν κατατεθούν υπομνήματα απαντήσεως ή ανταπαντήσεως· γ) αν ο ενδιαφερόμενος διάδικος δηλώσει ότι παραιτείται από το δικαίωμα να υποβάλει υπόμνημα απαντήσεως ή υπόμνημα ανταπαντήσεως· δ) αν το Πρωτοδικείο αποφασίσει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 47, παράγραφος 1, δεν συντρέχει λόγος να συμπληρωθούν το δικόγραφο της προσφυγής και το υπόμνημα αντικρούσεως από υπόμνημα απαντήσεως και υπόμνημα ανταπαντήσεως· ε) αν το Πρωτοδικείο αποφασίσει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 76α, παράγραφος 1, ενδείκνυται να αποφανθεί με ταχεία διαδικασία. § 2 Στην προκαταρκτική έκθεση διατυπώνονται προτάσεις περί του αν η υπόθεση απαιτεί τη λήψη μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας ή τη διεξαγωγή αποδείξεων, καθώς και αν η υπόθεση πρέπει ενδεχομένως να παραπεμφθεί στην ολομέλεια ή σε άλλο τμήμα του Πρωτοδικείου συγκείμενο από διαφορετικό αριθμό δικαστών. Το Πρωτοδικείο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, αποφασίζει επί των προτάσεων του εισηγητή δικαστή. Άρθρο 53 Αν το Πρωτοδικείο αποφασίσει να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία χωρίς λήψη μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας και χωρίς διεξαγωγή αποδείξεων, o πρόεδρος ορίζει την ημερομηνία ενάρξεώς της. Άρθρο 54 Υπό την επιφύλαξη της δυνατότητας λήψεως μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας ή διεξαγωγής αποδείξεων κατά το στάδιο της προφορικής διαδικασίας, όταν κατά την έγγραφη διαδικασία τα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας ή η διεξαγωγή αποδείξεων, που τυχόν αποφασίστηκαν, έχουν ολοκληρωθεί, o πρόεδρος ορίζει την ημερομηνία ενάρξεως της προφορικής διαδικασίας. Κεφάλαιο 2 ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Άρθρο 55 § 1 Υπό την επιφύλαξη της προτεραιότητας των αποφάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 106, το Πρωτοδικείο επιλαμβάνεται των εκκρεμών υποθέσεων κατά τη σειρά της περατώσεως της αποδεικτικής διαδικασίας. Μεταξύ περισσοτέρων υποθέσεων, των οποίων η αποδεικτική διαδικασία τελειώνει ταυτόχρονα, η σειρά προσδιορίζεται από την ημερομηνία εγγραφής τους στο πρωτόκολλο. § 2 Ο πρόεδρος μπορεί, λόγω ιδιαιτέρων περιστάσεων, να αποφασίσει την εκδίκαση μιας υποθέσεως κατά προτεραιότητα. Ο πρόεδρος, αφού ακούσει τους διαδίκους και τον γενικό εισαγγελέα, μπορεί, λόγω ιδιαιτέρων περιστάσεων, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, να αποφασίσει να αναβάλει την εκδίκαση μιας υποθέσεως. Αν οι διάδικοι ζητήσουν από κοινού την αναβολή της εκδικάσεως, o πρόεδρος μπορεί να διατάξει αυτή την αναβολή. Άρθρο 56 Ο πρόεδρος κηρύσσει την έναρξη των συζητήσεων, τις διευθύνει και φροντίζει για την ευταξία στο ακροατήριο. Άρθρο 57 Η απόφαση για διεξαγωγή της συζητήσεως κεκλεισμένων των θυρών συνεπάγεται απαγόρευση της δημοσιεύσεως των συζητήσεων. Άρθρο 58 Ο πρόεδρος μπορεί κατά τη διάρκεια των συζητήσεων να θέτει ερωτήσεις στους εκπροσώπους, συμβούλους ή δικηγόρους των διαδίκων. Την ίδια ευχέρεια έχει και κάθε δικαστής, καθώς και ο γενικός εισαγγελέας. Άρθρο 59 Οι διάδικοι μπορούν να αναπτύσσουν τους ισχυρισμούς τους μόνο μέσω του εκπροσώπου, συμβούλου ή δικηγόρου τους. Άρθρο 60 Όταν σε μια υπόθεση δεν έχει οριστεί γενικός εισαγγελέας, o πρόεδρος κηρύσσει τη λήξη της προφορικής διαδικασίας μετά το πέρας των συζητήσεων. Άρθρο 61 § 1 Όταν ο γενικός εισαγγελέας αναπτύσσει εγγράφως τις προτάσεις του, τις καταθέτει στη γραμματεία, η οποία τις κοινοποιεί στους διαδίκους. § 2 Μετά την αγόρευση του γενικού εισαγγελέα ή την κατάθεση των προτάσεών του, o πρόεδρος κηρύσσει λήξασα την προφορική διαδικασία. Άρθρο 62 Το Πρωτοδικείο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, μπορεί να διατάξει την επανάληψη της προφορικής διαδικασίας. Άρθρο 63 § 1 Ο γραμματέας τηρεί τα πρακτικά κάθε συνεδριάσεως. Τα πρακτικά αυτά υπογράφονται από τον πρόεδρο και τον γραμματέα. Τα πρακτικά αποτελούν δημόσιο έγγραφο. § 2 Οι διάδικοι μπορούν να λαμβάνουν γνώση στη γραμματεία όλων των πρακτικών και να παίρνουν αντίγραφα με δικά τους έξοδα. Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΑ ΜΕΣΑ Τμήμα 1 - Μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας Άρθρο 64 § 1 Τα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας αποβλέπουν στην υπό τους καλύτερους όρους προετοιμασία των υποθέσεων, εξέλιξη των διαδικασιών και επίλυση των διαφορών. Το Πρωτοδικείο αποφασίζει για τη λήψη των μέτρων αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα. § 2 Σκοπός των μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας είναι ιδίως: α) να εξασφαλίζουν την ομαλή εξέλιξη της έγγραφης ή προφορικής διαδικασίας και να διευκολύνουν τη διεξαγωγή των αποδείξεων· β) να καθορίζουν τα σημεία στα οποία οι διάδικοι οφείλουν να συμπληρώσουν την επιχειρηματολογία τους ή τα οποία απαιτούν τη διεξαγωγή αποδείξεων· γ) να καθιστούν σαφές το περιεχόμενο των αιτημάτων, καθώς και των ισχυρισμών και επιχειρημάτων των διαδίκων και να διευκρινίζουν τα σημεία τα οποία αποτελούν το αντικείμενο της διαφοράς· δ) να διευκολύνουν τον φιλικό διακανονισμό των διαφορών. § 3 Τα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας μπορούν ιδίως να συνίστανται σε: α) υποβολή ερωτήσεων στους διαδίκους· β) πρόσκληση των διαδίκων να λάβουν εγγράφως ή προφορικώς θέση σε ορισμένα θέματα της διαφοράς· γ) αίτηση παροχής από τους διαδίκους ή τρίτους πληροφοριών ή ενημερωτικών στοιχείων· δ) αίτηση προσκομίσεως εγγράφων ή οποιουδήποτε στοιχείου που έχει σχέση με την υπόθεση· ε) κλήση των εκπροσώπων των διαδίκων ή των ιδίων των διαδίκων σε συνεδριάσεις. § 4 Κάθε διάδικος μπορεί, σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, να προτείνει τη λήψη ή την τροποποίηση μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας. Στην περίπτωση αυτή, ακούγονται οι άλλοι διάδικοι προτού διαταχθούν τα μέτρα αυτά. Όταν οι περιστάσεις της υποθέσεως το απαιτούν, το Πρωτοδικείο ενημερώνει τους διαδίκους για τα μέτρα που προτίθεται να λάβει και τους παρέχει την ευκαιρία να υποβάλουν προφορικώς ή γραπτώς τις παρατηρήσεις τους. § 5 Αν η ολομέλεια του Πρωτοδικείου διατάξει μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας και δεν προβεί η ίδια στην εφαρμογή τους, την αναθέτει στο τμήμα στο οποίο είχε αρχικά ανατεθεί η υπόθεση ή στον εισηγητή δικαστή. Αν ένα τμήμα διατάξει μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας και δεν προβεί το ίδιο στην εφαρμογή τους, την αναθέτει στον εισηγητή δικαστή. Ο γενικός εισαγγελέας μετέχει στα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας. Τμήμα 2 - Αποδεικτικά μέσα Άρθρο 65 (2) Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 21 και 22 του οργανισμού ΕΚ, 24 και 25 του οργανισμού ΕΚΑΧ και 22 και 23 του οργανισμού ΕΚΑΕ, στα αποδεικτικά μέσα περιλαμβάνονται: α) η αυτοπρόσωπη εμφάνιση των διαδίκων· β) η αίτηση παροχής πληροφοριών και η προσκόμιση εγγράφων· γ) η εξέταση μαρτύρων· δ) η πραγματογνωμοσύνη· ε) η αυτοψία. Άρθρο 66 § 1 Το Πρωτοδικείο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, εκδίδει Διάταξη που καθορίζει τα αποδεικτικά μέσα και τα θέματα αποδείξεως. Το Πρωτοδικείο, πριν αποφασίσει τη διεξαγωγή αποδείξεων με τα αποδεικτικά μέσα που προβλέπονται στο άρθρο 65, στοιχεία γ), δ) και ε), ακούει τους διαδίκους. Η Διάταξη επιδίδεται στους διαδίκους. § 2 Ανταπόδειξη και περαιτέρω επίκληση αποδεικτικών μέσων είναι δυνατή. Άρθρο 67 (6) § 1 Αν η ολομέλεια του Πρωτοδικείου αποφασίσει τη διεξαγωγή αποδείξεων και δεν προβεί η ίδια στη διεξαγωγή αυτή, την αναθέτει στο τμήμα στο οποίο είχε αρχικά ανατεθεί η υπόθεση ή στον εισηγητή δικαστή. Αν ένα τμήμα αποφασίσει τη διεξαγωγή αποδείξεων και δεν προβεί το ίδιο στη διεξαγωγή αυτή, την αναθέτει στον εισηγητή δικαστή. Ο γενικός εισαγγελέας μετέχει στη διεξαγωγή των αποδείξεων. § 2 Οι διάδικοι μπορούν να παρίστανται κατά τη διεξαγωγή των αποδείξεων. § 3 Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 116, παράγραφοι 2 και 6, το Πρωτοδικείο δεν λαμβάνει υπόψη παρά έγγραφα και δικαιολογητικά στοιχεία των οποίων οι δικηγόροι και εκπρόσωποι των διαδίκων έχουν λάβει γνώση και επί των οποίων έχουν λάβει θέση. Όταν το Πρωτοδικείο καλείται να ελέγξει τον εμπιστευτικό χαρακτήρα, έναντι ενός ή περισσοτέρων διαδίκων, ενός εγγράφου που ενδέχεται να είναι ουσιώδους σημασίας προκειμένου να ληφθεί απόφαση επί διαφοράς, το έγγραφο αυτό δεν κοινοποιείται στους διαδίκους στο στάδιο αυτού του ελέγχου. Όταν ένα έγγραφο, την πρόσβαση στο οποίο έχει αρνηθεί κοινοτικό όργανο, προσκομίζεται ενώπιον του Πρωτοδικείου στα πλαίσια προσφυγής σχετικά με τη νομιμότητα αυτής της αρνήσεως, το έγγραφο αυτό δεν κοινοποιείται στους άλλους διαδίκους. Τμήμα 3 - Εξέταση μαρτύρων, γνωμοδότηση πραγματογνωμόνων και κλήτευσή τους Άρθρο 68 § 1 Το Πρωτοδικείο διατάσσει είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων την απόδειξη ορισμένων πραγματικών περιστατικών με μάρτυρες, αφού ακούσει τους διαδίκους και τον γενικό εισαγγελέα. Η Διάταξη καθορίζει τα πραγματικά περιστατικά που πρέπει να αποδειχθούν. Οι μάρτυρες κλητεύονται από το Πρωτοδικείο είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων ή του γενικού εισαγγελέα. Στην αίτηση του διαδίκου για την εξέταση μάρτυρα αναφέρονται με ακρίβεια τα πραγματικά περιστατικά για τα οποία πρέπει να εξεταστεί ο μάρτυρας και οι λόγοι που δικαιολογούν την εξέτασή του. § 2 Οι μάρτυρες, των οποίων η εξέταση κρίνεται αναγκαία, κλητεύονται με Διάταξη που περιλαμβάνει: α) επώνυμο, όνομα, ιδιότητα και διεύθυνση των μαρτύρων· β) τα πραγματικά περιστατικά για τα οποία θα εξεταστούν οι μάρτυρες· γ) ενδεχομένως, μνεία των μέτρων που έλαβε το Πρωτοδικείο για την καταβολή των εξόδων των μαρτύρων, καθώς και των ποινών που επιβάλλονται στους λιπομάρτυρες. Η Διάταξη αυτή επιδίδεται στους διαδίκους και στους μάρτυρες. § 3 Το Πρωτοδικείο μπορεί να εξαρτήσει την κλήτευση των μαρτύρων, των οποίων η εξέταση ζητείται από τους διαδίκους, από την κατάθεση προκαταβολής στο ταμείο του Πρωτοδικείου για την κάλυψη των προβλεπομένων εξόδων· το ποσό της καθορίζεται από το Πρωτοδικείο. Το ταμείο του Πρωτοδικείου προκαταβάλλει τα αναγκαία ποσά για την εξέταση των μαρτύρων που κλητεύονται αυτεπαγγέλτως. § 4 Μετά την εξακρίβωση της ταυτότητας των μαρτύρων, o πρόεδρος τους ανακοινώνει ότι θα πρέπει να βεβαιώσουν τις καταθέσεις τους με τον τρόπο που ορίζεται από την κατωτέρω παράγραφο 5 και από το άρθρο 71. Οι μάρτυρες εξετάζονται από το Πρωτοδικείο, αφού κληθούν οι διάδικοι. Μετά την κατάθεση, o πρόεδρος μπορεί, κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων ή αυτεπαγγέλτως, να θέσει ερωτήσεις στους μάρτυρες. Την ίδια ευχέρεια έχει κάθε δικαστής και ο γενικός εισαγγελέας. Ο πρόεδρος μπορεί να επιτρέψει στους πληρεξουσίους των διαδίκων να θέσουν ερωτήσεις στους μάρτυρες. § 5 Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 71, o μάρτυρας, μετά την κατάθεσή του, δίνει τον ακόλουθο όρκο: "Ορκίζομαι ότι είπα την αλήθεια, όλη την αλήθεια και μόνο την αλήθεια". Το Πρωτοδικείο μπορεί, αφού ακούσει τους διαδίκους, να απαλλάξει τον μάρτυρα από την όρκιση. § 6 Ο γραμματέας συντάσσει πρακτικά της καταθέσεως του μάρτυρα. Τα πρακτικά υπογράφονται από τον πρόεδρο ή τον εισηγητή δικαστή στον οποίο έχει ανατεθεί η εξέταση του μάρτυρα, καθώς και από τον γραμματέα. Πριν από τις υπογραφές αυτές, παρέχεται η δυνατότητα στον μάρτυρα να ελέγξει το περιεχόμενο των πρακτικών και να τα υπογράψει. Τα πρακτικά αποτελούν δημόσιο έγγραφο. Άρθρο 69 (2) (6) § 1 Οι μάρτυρες, των οποίων η κλήτευση έγινε προσηκόντως, οφείλουν, ανταποκρινόμενοι στην πρόσκληση, να εμφανιστούν στο ακροατήριο. § 2 Αν ένας μάρτυρας, του οποίου η κλήτευση έγινε προσηκόντως, δεν εμφανιστεί ενώπιον του Πρωτοδικείου, το Πρωτοδικείο μπορεί να του επιβάλει χρηματική κύρωση μέχρι 5000 ευρώ(2) και να διατάξει νέα κλήτευσή του με έξοδα του μάρτυρα. Η ίδια κύρωση μπορεί να επιβληθεί σε μάρτυρα που αρνείται, χωρίς νόμιμη αιτία, να καταθέσει, να ορκιστεί ή να προβεί ενδεχομένως στην επίσημη διαβεβαίωση που επέχει θέση όρκου. § 3 Ο μάρτυρας μπορεί, εφόσον προβάλει ενώπιον του Πρωτοδικείου βάσιμη δικαιολογία, να απαλλαγεί από τη χρηματική κύρωση που του επιβλήθηκε. Η επιβληθείσα χρηματική κύρωση μπορεί να μειωθεί κατόπιν αιτήσεως του μάρτυρα, εφόσον αυτός αποδείξει ότι η κύρωση είναι δυσανάλογη προς τα εισοδήματά του. § 4 Η αναγκαστική εκτέλεση των κυρώσεων ή μέτρων που επιβάλλονται δυνάμει του παρόντος άρθρου χωρεί σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 244 και 256 της συνθήκης ΕΚ, 44 και 92 της συνθήκης ΕΚΑΧ και 159 και 164 της συνθήκης ΕΚΑΕ. Άρθρο 70 § 1 Το Πρωτοδικείο μπορεί να διατάξει πραγματογνωμοσύνη. Η Διάταξη που διορίζει τον πραγματογνώμονα προσδιορίζει το έργο του και του τάσσει προθεσμία για την υποβολή της εκθέσεώς του. § 2 Ο πραγματογνώμονας παραλαμβάνει αντίγραφο της Διατάξεως, καθώς και όλα τα αναγκαία στοιχεία για το έργο του. Υπόκειται στον έλεγχο του εισηγητή δικαστή, o οποίος μπορεί να παρίσταται στη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης και ενημερώνεται για την πορεία των εργασιών του πραγματογνώμονα. Το Πρωτοδικείο μπορεί να ζητήσει από τους διαδίκους ή από έναν από αυτούς την κατάθεση προκαταβολής για την κάλυψη των εξόδων της πραγματογνωμοσύνης. § 3 Κατόπιν αιτήσεως του πραγματογνώμονα, το Πρωτοδικείο μπορεί να διατάξει εξέταση μαρτύρων, οι οποίοι εξετάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 68. § 4 Ο πραγματογνώμονας γνωμοδοτεί μόνο στα θέματα εκείνα που του υποβλήθηκαν ρητώς. § 5 Μετά την υποβολή της εκθέσεως πραγματογνωμοσύνης, το Πρωτοδικείο μπορεί να διατάξει να ακουστεί ο πραγματογνώμονας αφού κληθούν οι διάδικοι. Ο πρόεδρος μπορεί να επιτρέψει στους πληρεξουσίους των διαδίκων να θέσουν ερωτήσεις στον πραγματογνώμονα. § 6 Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 71, μετά την υποβολή της εκθέσεως, o πραγματογνώμονας δίνει ενώπιον του Πρωτοδικείου τον ακόλουθο όρκο: "Ορκίζομαι ότι περάτωσα το έργο μου με ευσυνειδησία και απόλυτη αμεροληψία". Το Πρωτοδικείο μπορεί, αφού ακούσει τους διαδίκους, να απαλλάξει τον πραγματογνώμονα από την όρκιση. Άρθρο 71 § 1 Ο πρόεδρος καλεί τα πρόσωπα που πρόκειται να ορκιστούν ενώπιον του Πρωτοδικείου ως μάρτυρες ή πραγματογνώμονες να πουν την αλήθεια ή να εκπληρώσουν το έργο τους ευσυνείδητα και αμερόληπτα και εφιστά την προσοχή τους στις ποινικές κυρώσεις που προβλέπονται από το εθνικό τους δίκαιο σε περίπτωση παραβάσεως αυτού του καθήκοντος. § 2 Οι μάρτυρες και οι πραγματογνώμονες ορκίζονται σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 5 του άρθρου 68 και το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 6 του άρθρου 70 ή σύμφωνα με τον τύπο που προβλέπει το εθνικό τους δίκαιο. § 3 Αν το εθνικό δίκαιο επιτρέπει στους μάρτυρες ή στους πραγματογνώμονες κατά τη διαδικασία ενώπιον δικαστηρίου να προβαίνουν σε δήλωση που επέχει θέση όρκου, αντ' αυτού ή παράλληλα μ' αυτόν, οι μάρτυρες και οι πραγματογνώμονες μπορούν να προβαίνουν στη δήλωση αυτή σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τον τύπο που καθορίζονται από το εθνικό τους δίκαιο. Αν η εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει την ορκοδοσία ούτε την ανωτέρω δήλωση, ακολουθείται η διαδικασία που προβλέπεται στην παράγραφο 1. Άρθρο 72 § 1 Το Πρωτοδικείο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, μπορεί να αποφασίσει να καταγγείλει στην αναφερόμενη στο παράρτημα ΙΙΙ του συμπληρωματικού κανονισμού στον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου αρμόδια αρχή του κράτους μέλους, οι δικαστικές αρχές του οποίου είναι αρμόδιες για την ποινική δίωξη, κάθε ψευδορκία ή ψευδή ένορκη δήλωση πραγματογνώμονα ενώπιόν του, λαμβανομένων υπόψη των διατάξεων του άρθρου 71. § 2 Ο γραμματέας φροντίζει για τη διαβίβαση της αποφάσεως του Πρωτοδικείου. Η απόφαση εκθέτει τα γεγονότα και τα περιστατικά στα οποία βασίζεται η καταγγελία. Άρθρο 73 § 1 Αν ένας διάδικος ζητήσει την εξαίρεση μάρτυρα ή πραγματογνώμονα για ανικανότητα, ανεπιτηδειότητα ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, ή αν ένας μάρτυρας ή πραγματογνώμονας αρνηθεί να καταθέσει, να ορκιστεί ή να προβεί στην επίσημη διαβεβαίωση που επέχει θέση όρκου, το Πρωτοδικείο αποφασίζει σχετικά. § 2 Η εξαίρεση του μάρτυρα ή του πραγματογνώμονα προτείνεται εντός δύο εβδομάδων από την επίδοση της Διατάξεως με την οποία κλητεύεται ο μάρτυρας ή διορίζεται ο πραγματογνώμονας. Η αίτηση εξαιρέσεως περιέχει τους σχετικούς λόγους, καθώς και τα προτεινόμενα αποδεικτικά μέσα. Άρθρο 74 § 1 Στους μάρτυρες και πραγματογνώμονες καταβάλλονται τα έξοδα μετακινήσεως και διαμονής τους. Προκαταβολή για την κάλυψη των εξόδων αυτών μπορεί να τους χορηγηθεί από το ταμείο του Πρωτοδικείου. § 2 Στους μάρτυρες χορηγείται αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη και στους πραγματογνώμονες αμοιβή για τις υπηρεσίες τους. Η ανωτέρω αποζημίωση ή αμοιβή καταβάλλεται από το ταμείο του Πρωτοδικείου στους μάρτυρες και πραγματογνώμονες μετά την εκπλήρωση των καθηκόντων τους. Άρθρο 75 § 1 Το Πρωτοδικείο μπορεί κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων ή αυτεπαγγέλτως να ζητήσει από άλλες αρχές την εξέταση μαρτύρων ή πραγματογνωμόνων. § 2 Η αίτηση διενέργειας διαδικαστικών πράξεων εκδίδεται με Διάταξη· η Διάταξη περιέχει το επώνυμο, όνομα, ιδιότητα και διεύθυνση των μαρτύρων ή πραγματογνωμόνων, προσδιορίζει τα περιστατικά για τα οποία θα εξεταστούν οι μάρτυρες ή θα γνωμοδοτήσουν οι πραγματογνώμονες, αναφέρει τα ονόματα των διαδίκων, τους εκπροσώπους, δικηγόρους ή συμβούλους τους, καθώς και τον αντίκλητό τους, και εκθέτει συνοπτικά το αντικείμενο της διαφοράς. Η Διάταξη επιδίδεται από τον γραμματέα στους διαδίκους. § 3 Ο γραμματέας αποστέλλει τη Διάταξη στην αναφερόμενη στο παράρτημα Ι του συμπληρωματικού κανονισμού στον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου πρέπει να διεξαχθεί η απόδειξη με μάρτυρες ή πραγματογνώμονες. Όπου απαιτείται, η Διάταξη συνοδεύεται από μετάφραση στην ή στις επίσημες γλώσσες του κράτους μέλους στο οποίο απευθύνεται. Η αρχή που ορίζεται κατ' εφαρμογή του πρώτου εδαφίου διαβιβάζει τη Διάταξη στην αρμόδια δικαστική αρχή σύμφωνα με το εσωτερικό της δίκαιο. Η αρμόδια δικαστική αρχή εκτελεί τις διαδικαστικές πράξεις, των οποίων η διενέργεια ζητήθηκε, σύμφωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού της δικαίου. Μετά την εκτέλεση των σχετικών προς την αίτηση πράξεων, η αρμόδια δικαστική αρχή διαβιβάζει στην αρχή που ορίζεται κατ' εφαρμογή του πρώτου εδαφίου τη Διάταξη που περιέχει την αίτηση για τη διενέργεια διαδικαστικών πράξεων, τα στοιχεία που προέκυψαν από την εκτέλεση αυτών των πράξεων και κατάσταση των εξόδων. Τα έγγραφα αυτά αποστέλλονται στον γραμματέα. Ο γραμματέας φροντίζει για τη μετάφραση των εγγράφων στη γλώσσα της διαδικασίας. § 4 Το Πρωτοδικείο επιβαρύνεται με τα έξοδα της αιτήσεως διενέργειας διαδικαστικών πράξεων υπό την επιφύλαξη να τα επιβάλει ενδεχομένως στους διαδίκους. Άρθρο 76 § 1 Ο γραμματέας τηρεί τα πρακτικά κάθε συνεδριάσεως. Τα πρακτικά αυτά υπογράφονται από τον πρόεδρο και τον γραμματέα. Τα πρακτικά αποτελούν δημόσιο έγγραφο. § 2 Οι διάδικοι μπορούν να λαμβάνουν γνώση στη γραμματεία όλων των πρακτικών, καθώς και κάθε εκθέσεως πραγματογνωμοσύνης, και να παίρνουν αντίγραφα με δικά τους έξοδα. Κεφάλαιο 3α ΤΑΧΕΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ Άρθρο 76α (6) § 1 Λόγω του ιδιαιτέρως επείγοντος χαρακτήρα και των περιστάσεων της υποθέσεως, το Πρωτοδικείο μπορεί, κατόπιν αιτήσεως είτε του προσφεύγοντος είτε του καθού και αφού ακούσει τους λοιπούς διαδίκους και τον γενικό εισαγγελέα, να αποφασίσει την εκδίκασή της με ταχεία διαδικασία. Η αίτηση εκδικάσεως της υποθέσεως με ταχεία διαδικασία υποβάλλεται με χωριστό δικόγραφο κατά την κατάθεση του δικογράφου της προσφυγής ή του υπομνήματος αντικρούσεως. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 55, οι υποθέσεις τις οποίες το Πρωτοδικείο αποφάσισε να κρίνει με ταχεία διαδικασία εκδικάζονται κατά προτεραιότητα. § 2 Στο πλαίσιο της ταχείας διαδικασίας, τα υπομνήματα που αναφέρονται στο άρθρο 47, παράγραφος 1, και στο άρθρο 116, παράγραφοι 4 και 5, δεν μπορούν να κατατεθούν παρά μόνον αν το Πρωτοδικείο το επιτρέψει στο πλαίσιο των μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας που λαμβάνει σύμφωνα με το άρθρο 64. § 3 Με την επιφύλαξη του άρθρου 48, οι διάδικοι μπορούν να συμπληρώνουν τα επιχειρήματά τους και να προτείνουν αποδεικτικά μέσα κατά την προφορική διαδικασία. Οι διάδικοι δικαιολογούν την καθυστερημένη πρόταση των αποδεικτικών μέσων. Κεφάλαιο 4 ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΧΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΙΚΑΣΗ ΥΠΟΘΕΣΕΩΣ Άρθρο 77 (2) Υπό την επιφύλαξη των άρθρων 123, παράγραφος 4, 128 και 129, παράγραφος 4, εκκρεμής διαδικασία μπορεί να ανασταλεί: α) στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τα άρθρα 47, τρίτο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚ, 47, τρίτο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΧ και 48, τρίτο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΕ· β) όταν ασκείται ενώπιον του Δικαστηρίου αναίρεση κατά αποφάσεως του Πρωτοδικείου με την οποία επιλύεται μερικώς η διαφορά επί της ουσίας, περατώνεται η διαδικασία επί παρεμπίπτοντος ζητήματος αφορώντος ένσταση αναρμοδιότητας ή απαραδέκτου, ή απορρίπτεται αίτηση παρεμβάσεως· γ) κατόπιν κοινής αιτήσεως των διαδίκων. Άρθρο 78 (4) Την αναστολή της διαδικασίας αποφασίζει ο πρόεδρος με Διάταξη, αφού ακούσει τους διαδίκους και τον γενικό εισαγγελέα· o πρόεδρος μπορεί να φέρει το ζήτημα ενώπιον του Πρωτοδικείου. Η επανάληψη της διαδικασίας αποφασίζεται κατά τον ίδιο τρόπο. Οι Διατάξεις που προβλέπονται στο παρόν άρθρο επιδίδονται στους διαδίκους. Άρθρο 79 § 1 Η αναστολή της διαδικασίας ισχύει από την ημερομηνία που αναφέρεται στη Διάταξη περί αναστολής ή, ελλείψει σχετικής ενδείξεως, από την ημερομηνία εκδόσεως της Διατάξεως. Κατά τη διάρκεια της αναστολής, ουδεμία δικονομική προθεσμία εκπνέει, εκτός της προθεσμίας ασκήσεως παρεμβάσεως που προβλέπεται στο άρθρο 115, παράγραφος 1. § 2 Αν στη Διάταξη περί αναστολής δεν έχει οριστεί ημερομηνία λήξεως της αναστολής, η αναστολή λήγει την ημερομηνία που αναφέρεται στη Διάταξη περί επαναλήψεως της διαδικασίας ή, ελλείψει σχετικής ενδείξεως, την ημερομηνία εκδόσεως της Διατάξεως περί επαναλήψεως της διαδικασίας. Από την ημερομηνία επαναλήψεως της διαδικασίας, οι δικονομικές προθεσμίες αρχίζουν να τρέχουν από την αρχή. Άρθρο 80 (2) Οι αποφάσεις αποχής από την εκδίκαση υποθέσεως, οι οποίες προβλέπονται στα άρθρα 47, τρίτο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚ, 47, τρίτο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΧ και 48, τρίτο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΕ, λαμβάνονται από το Πρωτοδικείο με Διάταξη που επιδίδεται στους διαδίκους. Κεφάλαιο 5 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Άρθρο 81 Η απόφαση περιέχει: - μνεία ότι εκδίδεται από το Πρωτοδικείο, - την ημερομηνία δημοσιεύσεώς της, - τα ονοματεπώνυμα του προέδρου και των δικαστών που μετέσχον στην έκδοσή της, - το ονοματεπώνυμο του ενδεχομένως ορισθέντος γενικού εισαγγελέα, - το ονοματεπώνυμο του γραμματέα, - τον προσδιορισμό των διαδίκων, - τα ονοματεπώνυμα των εκπροσώπων, συμβούλων ή δικηγόρων των διαδίκων, - τα αιτήματα των διαδίκων, - μνεία, εφόσον συντρέχει περίπτωση, ότι ο γενικός εισαγγελέας ανέπτυξε τις προτάσεις του, - συνοπτική έκθεση των περιστατικών, - το σκεπτικό, - το διατακτικό, το οποίο περιλαμβάνει και τη διάταξη για τα δικαστικά έξοδα. Άρθρο 82 § 1 Η απόφαση δημοσιεύεται σε δημόσια συνεδρίαση, αφού κληθούν οι διάδικοι. § 2 Το πρωτότυπο της αποφάσεως, υπογεγραμμένο από τον πρόεδρο, τους δικαστές που μετέσχον στη διάσκεψη και τον γραμματέα, σφραγίζεται και κατατίθεται στη γραμματεία. Στους διαδίκους επιδίδεται κεκυρωμένο αντίγραφο. § 3 Ο γραμματέας αναγράφει στο πρωτότυπο της αποφάσεως την ημερομηνία δημοσιεύσεώς της. Άρθρο 83 (2) Η απόφαση αποκτά ισχύ από την ημερομηνία δημοσιεύσεώς της, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 53, δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚ, 53, δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΧ και 54, δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΕ. Άρθρο 84 § 1 Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων περί ερμηνείας των αποφάσεων, το Πρωτοδικείο μπορεί να διατάξει, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, υποβαλλομένης εντός δύο εβδομάδων από τη δημοσίευση της αποφάσεως, τη διόρθωση γραφικών ή λογιστικών λαθών ή προφανών ανακριβειών. § 2 Οι διάδικοι, αφού ειδοποιηθούν προσηκόντως από τον γραμματέα, μπορούν να καταθέσουν γραπτές παρατηρήσεις εντός προθεσμίας που καθορίζεται από τον πρόεδρο. § 3 Το Πρωτοδικείο αποφασίζει εν συμβουλίω. § 4 Το πρωτότυπο της Διατάξεως περί διορθώσεως επισυνάπτεται στο πρωτότυπο της αποφάσεως που διορθώνεται. Σημείωση της Διατάξεως αυτής γίνεται στο περιθώριο του πρωτοτύπου της αποφάσεως. Άρθρο 85 Αν το Πρωτοδικείο παρέλειψε να αποφανθεί ως προς τα δικαστικά έξοδα, o ενδιαφερόμενος διάδικος υποβάλλει αίτηση στο Πρωτοδικείο εντός μηνός από την επίδοση της αποφάσεως. Η αίτηση επιδίδεται στον αντίδικο, στον οποίο ο πρόεδρος τάσσει προθεσμία για την υποβολή των γραπτών παρατηρήσεών του. Μετά την υποβολή των παρατηρήσεων αυτών, το Πρωτοδικείο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, αποφασίζει τόσο για το παραδεκτό όσο και για το βάσιμο του αιτήματος. Άρθρο 86 Η νομολογία του Πρωτοδικείου εκδίδεται με φροντίδα του γραμματέα. Κεφάλαιο 6 ΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΕΞΟΔΑ Άρθρο 87 (2) (4) § 1 Απόφαση για τα έξοδα λαμβάνεται με την απόφαση ή τη Διάταξη που περατώνει τη δίκη. § 2 Ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Όταν οι ητηθέντες διάδικοι είναι περισσότεροι του ενός, το Πρωτοδικείο αποφασίζει για την κατανομή των εξόδων. § 3 Το Πρωτοδικείο μπορεί να κατανείμει τα έξοδα ή να αποφασίσει ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων ή εφόσον συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι. Το Πρωτοδικείο μπορεί να καταδικάσει ακόμα και τον νικήσαντα διάδικο στην καταβολή των εξόδων στα οποία αναγκάστηκε να υποβληθεί ο αντίδικός του, αν κρίνει ότι τα έξοδα αυτά προκλήθηκαν χωρίς εύλογη αιτία ή κακοβούλως. § 4 Τα κράτη μέλη και τα όργανα που παρεμβαίνουν στη δίκη φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα. Τα συμβαλλόμενα στη συμφωνία ΕΟΧ κράτη, πλην των κρατών μελών, καθώς και η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, επίσης φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα, όταν παρεμβαίνουν στη δίκη. Το Πρωτοδικείο μπορεί να αποφασίσει ότι ο παρεμβαίνων, ακόμα και όταν είναι άλλος από τους αναφερόμενους στο προηγούμενο εδάφιο, θα φέρει τα δικαστικά του έξοδα. § 5 Ο παραιτούμενος διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον ο αντίδικος διατύπωσε σχετικό αίτημα με τις παρατηρήσεις του επί της παραιτήσεως. Ωστόσο, κατόπιν αιτήσεως του παραιτουμένου διαδίκου, καταδικάζεται στα έξοδα ο αντίδικος, αν τούτο δικαιολογείται από τη στάση του. Σε περίπτωση συμφωνίας των διαδίκων ως προς τα έξοδα, λαμβάνεται απόφαση κατά τη συμφωνία. Εν απουσία αιτημάτων ως προς τα δικαστικά έξοδα, κάθε διάδικος φέρει τα έξοδά του. § 6 Σε περίπτωση καταργήσεως της δίκης, το Πρωτοδικείο κανονίζει τα έξοδα κατά την κρίση του. Άρθρο 88 Στις διαφορές μεταξύ των Κοινοτήτων και των υπαλλήλων τους, τα όργανα φέρουν τα έξοδά τους, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 87, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο. Άρθρο 89 Τα έξοδα στα οποία υποχρεώθηκε να υποβληθεί ο διάδικος για την αναγκαστική εκτέλεση καταβάλλονται από τον αντίδικο, σύμφωνα με τον κανονισμό τελών που ισχύει στο κράτος στο οποίο διενεργείται η αναγκαστική εκτέλεση. Άρθρο 90 Η διαδικασία ενώπιον του Πρωτοδικείου χωρεί δωρεάν, υπό την επιφύλαξη των κατωτέρω διατάξεων: α) αν το Πρωτοδικείο υποβλήθηκε σε έξοδα που θα μπορούσαν να αποφευχθούν, μπορεί να καταδικάσει τον διάδικο που τα προκάλεσε στην πληρωμή τους· β) τα έξοδα για τις αντιγραφικές και μεταφραστικές εργασίες που έγιναν κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, αν θεωρηθούν από τον γραμματέα ως υπερβολικά, καταβάλλονται από τον διάδικο αυτόν σύμφωνα με τον κανονισμό τελών που προβλέπεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 24. Άρθρο 91 Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του προηγουμένου άρθρου, θεωρούνται ως έξοδα που μπορούν να αναζητηθούν: α) τα ποσά που οφείλονται στους μάρτυρες και πραγματογνώμονες δυνάμει του άρθρου 74· β) τα αναγκαία έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι διάδικοι λόγω της δίκης, και ιδίως τα έξοδα μετακινήσεως και διαμονής και η αμοιβή των εκπροσώπων, συμβούλων ή δικηγόρων. Άρθρο 92 § 1 Αν γεννηθεί αμφισβήτηση σχετικά με τα έξοδα που μπορούν να αναζητηθούν, το Πρωτοδικείο αποφαίνεται με Διάταξη που δεν υπόκειται σε ένδικο μέσο, κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου διαδίκου και αφού ο αντίδικος υποβάλει τις παρατηρήσεις του. § 2 Οι διάδικοι μπορούν, προκειμένου να χωρήσει εκτέλεση, να ζητήσουν κεκυρωμένο αντίγραφο της Διατάξεως αυτής. Άρθρο 93 § 1 Το ταμείο του Πρωτοδικείου διενεργεί τις πληρωμές στο νόμισμα της χώρας όπου εδρεύει το Πρωτοδικείο. Κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου, οι πληρωμές διενεργούνται στο νόμισμα της χώρας όπου έγιναν τα προς απόδοση έξοδα ή οι πράξεις που συνεπάγονται αποζημίωση. § 2 Οι άλλοι οφειλέτες διενεργούν τις πληρωμές τους στο νόμισμα της χώρας καταγωγής τους. § 3 Η μετατροπή των νομισμάτων γίνεται σύμφωνα με την επίσημη τιμή συναλλάγματος της ημέρας πληρωμής στη χώρα όπου εδρεύει το Πρωτοδικείο. Κεφάλαιο 7 ΕΥΕΡΓΕΤΗΜΑ ΠΕΝΙΑΣ Άρθρο 94 (4) § 1 Αν ο διάδικος βρίσκεται σε αδυναμία να αντιμετωπίσει το σύνολο ή μέρος των εξόδων της δίκης, μπορεί οποτεδήποτε να ζητήσει την παροχή του ευεργετήματος πενίας. Η αίτηση συνοδεύεται από κάθε στοιχείο που αποδεικνύει ότι ο αιτών είναι άπορος, ιδίως δε από πιστοποιητικό απορίας της αρμόδιας αρχής. § 2 Η αίτηση περιέχει συνοπτική έκθεση του αντικειμένου της προσφυγής, αν υποβάλλεται πριν από την προσφυγή που ο αιτών προτίθεται να ασκήσει. Η αίτηση δεν απαιτεί σύμπραξη δικηγόρου. Ο πρόεδρος αποφασίζει, αφού λάβει γνώση των γραπτών παρατηρήσεων του αντιδίκου, για την ολική ή μερική παροχή του ευεργετήματος πενίας ή για τη μη παροχή του. Εξετάζει επίσης μήπως η αίτηση παροχής εννόμου προστασίας είναι προδήλως αβάσιμη. Μπορεί να φέρει το ζήτημα ενώπιον του Πρωτοδικείου. Η απόφαση λαμβάνεται με Διάταξη η οποία δεν χρειάζεται να αιτιολογηθεί και δεν υπόκειται σε ένδικο μέσο. Άρθρο 95 (4) § 1 Το Πρωτοδικείο, με τη Διάταξη με την οποία αποφασίζει την παροχή του ευεργετήματος πενίας, διατάσσει να διοριστεί δικηγόρος για να εκπροσωπήσει τον ενδιαφερόμενο. § 2 Αν ο ενδιαφερόμενος δεν προτείνει ο ίδιος δικηγόρο ή αν το Πρωτοδικείο δεν εγκρίνει την επιλογή του, o γραμματέας αποστέλλει κεκυρωμένο αντίγραφο της Διατάξεως και αντίγραφο της αιτήσεως παροχής ευεργετήματος πενίας στην αρμόδια αρχή του ενδιαφερομένου κράτους, η οποία αναφέρεται στο παράρτημα ΙΙ του συμπληρωματικού κανονισμού στον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου. § 3 Το Πρωτοδικείο, αφού λάβει υπόψη τις προτάσεις που διαβίβασε η ανωτέρω αρχή, διορίζει αυτεπαγγέλτως δικηγόρο για να εκπροσωπήσει τον ενδιαφερόμενο. § 4 Η Διάταξη περί παροχής του ευεργετήματος πενίας μπορεί να καθορίζει το ποσό το οποίο θα καταβληθεί στον δικηγόρο που θα εκπροσωπήσει τον ενδιαφερόμενο ή ένα ανώτατο ποσό το οποίο δεν μπορούν, καταρχήν, να υπερβούν οι δαπάνες και η αμοιβή του δικηγόρου. Άρθρο 96 Το Πρωτοδικείο μπορεί οποτεδήποτε, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως, να ανακαλέσει το ευεργέτημα πενίας αν οι συνθήκες που οδήγησαν στην παροχή του μεταβληθούν κατά τη διάρκεια της δίκης. Άρθρο 97 (4) § 1 Σε περίπτωση παροχής του ευεργετήματος πενίας το ταμείο του Πρωτοδικείου προκαταβάλλει τα έξοδα. § 2 Ο πρόεδρος, o οποίος μπορεί να φέρει το ζήτημα ενώπιον του Πρωτοδικείου, αποφασίζει για τις προκαταβαλλόμενες δαπάνες και την αμοιβή του δικηγόρου. Κατόπιν αιτήσεως του δικηγόρου, μπορεί να διατάξει να του δοθεί προκαταβολή. § 3 Η απόφαση που περιέχει διάταξη για τα δικαστικά έξοδα μπορεί να περιέχει και διάταξη να αφαιρεθούν από αυτά, υπέρ του ταμείου του Πρωτοδικείου, τα ποσά που προκαταβλήθηκαν από αυτό λόγω του ευεργετήματος πενίας. Ο γραμματέας φροντίζει για την είσπραξη των ποσών αυτών από τον διάδικο που καταδικάστηκε στην καταβολή τους. Κεφάλαιο 8 ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ Άρθρο 98 (2) (6) Αν, προτού το Πρωτοδικείο εκδώσει την απόφασή του, οι διάδικοι συμφωνήσουν στη λύση της διαφοράς και γνωστοποιήσουν στο Πρωτοδικείο ότι παραιτούνται από κάθε αξίωση, o πρόεδρος διατάσσει τη διαγραφή της υποθέσεως από το πρωτόκολλο και αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 5, λαμβάνοντας, ενδεχομένως, υπόψη τις σχετικές προτάσεις των διαδίκων. Η διάταξη αυτή δεν έχει εφαρμογή στις προσφυγές που προβλέπονται από τα άρθρα 230 και 232 της συνθήκης ΕΚ, 33 και 35 της συνθήκης ΕΚΑΧ και 146 και 148 της συνθήκης ΕΚΑΕ. Άρθρο 99 Αν ο προσφεύγων γνωστοποιήσει εγγράφως στο Πρωτοδικείο ότι παραιτείται από τη δίκη, o πρόεδρος διατάσσει τη διαγραφή της υποθέσεως από το πρωτόκολλο και αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 5. Κεφάλαιο 9 ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ Άρθρο 100 (6) § 1 Οι επιδόσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό γίνονται με φροντίδα του γραμματέα προς τον αντίκλητο του παραλήπτη, είτε με συστημένη ταχυδρομική αποστολή, έναντι αποδείξεως παραλαβής, ενός αντιγράφου του προς επίδοση εγγράφου είτε με παράδοση έναντι αποδεικτικού. Τα επιδιδόμενα αντίγραφα συντάσσονται και επικυρώνονται από τον γραμματέα, εκτός αν προέρχονται από τους διαδίκους σύμφωνα με το άρθρο 43, παράγραφος 1. § 2 Οσάκις, σύμφωνα με το άρθρο 44, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, o παραλήπτης δέχεται τη διενέργεια επιδόσεων με τηλεομοιοτυπία ή με οποιοδήποτε άλλο τεχνικό μέσο επικοινωνίας, η επίδοση κάθε διαδικαστικού εγγράφου, με εξαίρεση τις αποφάσεις και τις διατάξεις του Πρωτοδικείου, μπορεί να γίνει με διαβίβαση αντιγράφου του εγγράφου με το μέσο αυτό. Αν, για τεχνικούς λόγους ή λόγω της φύσεως ή του όγκου του εγγράφου, η διαβίβαση αυτή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, το έγγραφο επιδίδεται, ελλείψει διορισμού αντικλήτου του παραλήπτη, στη διεύθυνση του παραλήπτη κατά τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 1. Ο παραλήπτης ειδοποιείται με τηλεομοιοτυπία ή με οποιοδήποτε άλλο τεχνικό μέσο επικοινωνίας. Στην περίπτωση αυτή θεωρείται ότι επιδόθηκε στον παραλήπτη συστημένη ταχυδρομική επιστολή τη δέκατη ημέρα μετά την κατάθεσή της στο ταχυδρομείο του τόπου της έδρας του Πρωτοδικείου, εκτός αν αποδεικνύεται με την απόδειξη παραλαβής ότι η παραλαβή έγινε σε άλλη ημερομηνία ή αν ο παραλήπτης πληροφορήσει τον Γραμματέα, εντός τριών εβδομάδων από της ειδοποιήσεως με τηλεομοιοτυπία ή με άλλο τεχνικό μέσο επικοινωνίας, ότι η επίδοση δεν πραγματοποιήθηκε. Κεφάλαιο 10 ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ Άρθρο 101 (2) § 1 Οι δικονομικές προθεσμίες που προβλέπονται από τις συνθήκες ΕΚ, ΕΚΑΧ και ΕΚΑΕ, τους οργανισμούς του Δικαστηρίου και τον παρόντα κανονισμό υπολογίζονται ως ακολούθως: α) όταν αφετηρία προοθεσμίας προσδιοριζόμενης σε ημέρες, εβδομάδες, μήνες ή έτη αποτελεί ο χρόνος επελεύσεως ενός γεγονότος ή διενέργειας μιας πράξεως, η ημέρα κατά την οποία λαμβάνει χώρα το γεγονός ή διενεργείται η πράξη δεν υπολογίζεται στην προθεσμία· β) οι προθεσμίες που προσδιορίζονται σε εβδομάδες, μήνες ή έτη λήγουν με την παρέλευση της ημέρας της τελευταίας εβδομάδας, του τελευταίου μήνα ή του τελευταίου έτους, η οποία φέρει το ίδιο όνομα ή την ίδια ημερομηνία με την ημέρα κατά την οποία έλαβε χώρα το γεγονός ή διενεργήθηκε η πράξη που αποτελεί την αφετηρία της προθεσμίας. Όταν, σε προθεσμία προσδιοριζόμενη σε μήνες ή έτη, δεν υπάρχει, στον τελευταίο μήνα, ημερομηνία αντίστοιχη της ημερομηνίας αφετηρίας της προθεσμίας, η προθεσμία λήγει με την παρέλευση της τελευταίας ημέρας του μήνα αυτού· γ) στην περίπτωση προθεσμιών που προσδιορίζονται σε μήνες και ημέρες, κατά πρώτον υπολογίζονται οι πλήρεις μήνες και κατόπιν οι ημέρες· δ) στις προθεσμίες συνυπολογίζονται οι κατά νόμον εορτάσιμες ημέρες, οι Κυριακές και τα Σάββατα· ε) οι προθεσμίες δεν αναστέλλονται κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών. § 2 Αν η λήξη της προθεσμίας συμπίπτει με ημέρα Σάββατο, Κυριακή ή με κατά νόμον εορτάσιμη, η προθεσμία παρατείνεται μέχρι το τέλος της επομένης εργάσιμης ημέρας. Ο κατάλογος των κατά νόμον εορτασίμων ημερών που καταρτίζεται από το Δικαστήριο και δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ισχύει και για το Πρωτοδικείο. Άρθρο 102 (4) (6) § 1 Όταν η προθεσμία ασκήσεως προσφυγής κατά πράξεως οργάνου αρχίζει να τρέχει από τη δημοσίευση της πράξεως, η προθεσμία αυτή υπολογίζεται, κατά την έννοια του άρθρου 101, παράγραφος 1, στοιχείο α), από το τέλος της δεκάτης τετάρτης ημέρας από της δημοσιεύσεως της πράξεως στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. § 2 Η παρέκταση των δικονομικών προθεσμιών λόγω αποστάσεως είναι δέκα ημέρες κατ' αποκοπή. Άρθρο 103 § 1 Οι προθεσμίες που καθορίζονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού μπορούν να παρατείνονται από την αρχή που τις έταξε. § 2 Ο πρόεδρος μπορεί να παράσχει εξουσιοδότηση υπογραφής στον γραμματέα για τον καθορισμό ορισμένων προθεσμιών ο οποίος εμπίπτει στην αρμοδιότητά του δυνάμει του παρόντος κανονισμού ή για τη χορήγηση παρατάσεως των εν λόγων προθεσμιών. ΤΙΤΛΟΣ 3 ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ Κεφάλαιο 1 ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΕΚΤΕΛΕΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ Άρθρο 104 (2) (6) § 1 Η αίτηση αναστολής εκτελέσεως πράξεως ενός οργάνου, σύμφωνα με τα άρθρα 242 της συνθήκης ΕΚ, 39, δεύτερο εδάφιο, της συνθήκης ΕΚΑΧ και 157 της συνθήκης ΕΚΑΕ, είναι παραδεκτή μόνον αν ο αιτών προσέβαλε την πράξη αυτή με προσφυγή ενώπιον του Πρωτοδικείου. Η αίτηση για άλλα προσωρινά μέτρα μεταξύ αυτών που προβλέπονται στα άρθρα 243 της συνθήκης ΕΚ, 39, τρίτο εδάφιο, της συνθήκης ΕΚΑΧ και 158 της συνθήκης ΕΚΑΕ είναι παραδεκτή μόνον αν προέρχεται από διάδικο σε εκκρεμή ήδη υπόθεση ενώπιον του Πρωτοδικείου και αφορά την υπόθεση αυτή. § 2 Οι αιτήσεις που προβλέπονται στην προηγούμενη παράγραφο προσδιορίζουν το αντικείμενο της διαφοράς, τα περιστατικά από τα οποία προκύπτει το επείγον της υποθέσεως, καθώς και τους πραγματικούς και νομικούς ισχυρισμούς που δικαιολογούν, εκ πρώτης όψεως, τη λήψη του προσωρινού μέτρου το οποίο ζητείται. § 3 Η αίτηση υποβάλλεται με χωριστό δικόγραφο και με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα 43 και 44. Άρθρο 105 § 1 Η αίτηση επιδίδεται στον αντίδικο, στον οποίο ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου τάσσει σύντομη προθεσμία για την υποβολή των γραπτών ή προφορικών παρατηρήσεών του. § 2 Ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου εκτιμά κατά πόσον υπάρχει λόγος να διατάξει τη διεξαγωγή αποδείξεων. Ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου μπορεί να κάνει δεκτή την αίτηση και πριν ακόμα ο αντίδικος υποβάλει τις παρατηρήσεις του. Το μέτρο αυτό μπορεί μεταγενέστερα να μεταρρυθμιστεί ή να ανακληθεί ακόμα και αυτεπαγγέλτως. Άρθρο 106 Ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου αποφασίζει ο ίδιος ή φέρει την αίτηση ενώπιον του τμήματος στο οποίο έχει ανατεθεί η κύρια υπόθεση ή ενώπιον της ολομέλειας αν η κύρια υπόθεση έχει ανατεθεί σ' αυτή. Ο πρόεδρος του Πρωτοδικείου αναπληρώνεται, σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος, από τον πρόεδρο ή τον αρχαιότερο, κατά την έννοια του άρθρου 6, δικαστή του σχηματισμού του Πρωτοδικείου στον οποίο έχει ανατεθεί η υπόθεση. Αν η αίτηση αχθεί ενώπιον σχηματισμού του Πρωτοδικείου, τούτο αποφασίζει αναβάλλοντας όλες τις άλλες υποθέσεις. Οι διατάξεις του προηγουμένου άρθρου έχουν εφαρμογή. Άρθρο 107 § 1 Η απόφαση επί της αιτήσεως λαμβάνεται με αιτιολογημένη Διάταξη. Η Διάταξη αυτή επιδίδεται αμέσως στους διαδίκους. § 2 Η εκτέλεση της Διατάξεως μπορεί να εξαρτηθεί από εγγυοδοσία του αιτούντος, το ποσό και οι όροι της οποίας καθορίζονται ανάλογα με τις περιστάσεις. § 3 Η Διάταξη μπορεί να καθορίζει ημερομηνία, μετά την πάροδο της οποίας το μέτρο παύει να ισχύει. Στην αντίθετη περίπτωση το μέτρο παύει να ισχύει από τη δημοσίευση της αποφάσεως με την οποία τερματίζεται η δίκη. § 4 Η Διάταξη έχει προσωρινό μόνο χαρακτήρα και δεν προδικάζει καθόλου την κρίση του Πρωτοδικείου επί της κυρίας υποθέσεως. Άρθρο 108 Κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, η Διάταξη μπορεί οποτεδήποτε να μεταρρυθμιστεί ή να ανακληθεί λόγω μεταβολής των περιστάσεων. Άρθρο 109 Η απόρριψη της αιτήσεως για τη λήψη προσωρινού μέτρου δεν κωλύει τον διάδικο που την είχε υποβάλει να καταθέσει άλλη αίτηση βασιζόμενη σε νέα περιστατικά. Άρθρο 110 (2) (6) Η αίτηση αναστολής της αναγκαστικής εκτελέσεως αποφάσεως του Πρωτοδικείου ή πράξεως άλλου οργάνου, που υποβάλλεται δυνάμει των άρθρων 244 και 256 της συνθήκης ΕΚ, 44 και 92 της συνθήκης ΕΚΑΧ και 159 και 164 της συνθήκης ΕΚΑΕ, διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου. Η Διατάξη που κάνει δεκτή την αίτηση καθορίζει, ενδεχομένως, την ημερομηνία από την οποία το προσωρινό μέτρο παύει να ισχύει. Κεφάλαιο 2 ΠΑΡΕΜΠΙΠΤΟΝΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ Άρθρο 111 (4) Όταν το Πρωτοδικείο είναι προδήλως αναρμόδιο να επιληφθεί της προσφυγής ή όταν η προσφυγή είναι προδήλως απαράδεκτη ή προδήλως στερούμενη παντελώς νομικής βάσεως, το Πρωτοδικείο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, μπορεί, χωρίς να συνεχίσει τη διαδικασία, να αποφανθεί με αιτιολογημένη Διάταξη. Άρθρο 112 (2) Σε περίπτωση πρόδηλης αναρμοδιότητας, το Πρωτοδικείο αποφασίζει, κατ' εφαρμογή των άρθρων 47, δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚ, 47, δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΧ και 48, δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΕ, την παραπομπή της προσφυγής στο Δικαστήριο, χωρίς να συνεχίσει τη διαδικασία, εκδίδοντας αιτιολογημένη Διάταξη. Άρθρο 113 (4) Το Πρωτοδικείο μπορεί οποτεδήποτε να εξετάσει αυτεπαγγέλτως το απαράδεκτο για λόγους δημοσίας τάξεως ή να διαπιστώσει, αφού ακούσει τους διαδίκους, ότι η προσφυγή κατέστη άνευ αντικειμένου και ότι η δίκη πρέπει να καταργηθεί· η απόφαση λαμβάνεται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που προβλέπουν οι παράγραφοι 3 και 4 του άρθρου 114. Άρθρο 114 § 1 Αν ένας διάδικος ζητήσει από το Πρωτοδικείο να κρίνει επί του απαραδέκτου, της ελλείψεως αρμοδιότητας ή επί παρεμπίπτοντος ζητήματος χωρίς να εισέλθει στην ουσία, υποβάλλει την αίτησή του με χωριστό δικόγραφο. Η αίτηση περιέχει έκθεση των πραγματικών και νομικών ισχυρισμών επί των οποίων βασίζεται, τα αιτήματα και, συνημμένα, τα προς υποστήριξή της στοιχεία. § 2 Αμέσως μετά την κατάθεση της αιτήσεως, o πρόεδρος τάσσει προθεσμία στον αντίδικο για να υποβάλει εγγράφως τους ισχυρισμούς και τα αιτήματά του. § 3 Η διαδικασία επί της αιτήσεως συνεχίζεται προφορικά, εκτός αν το Πρωτοδικείο αποφασίσει άλλως. § 4 Το Πρωτοδικείο, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, αποφασίζει επί της αιτήσεως ή επιφυλάσσεται να την εξετάσει μαζί με την ουσία της υποθέσεως· παραπέμπει την υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου αν αυτή εμπίπτει στην αρμοδιότητα του τελευταίου. Αν το Πρωτοδικείο απορρίψει την αίτηση ή επιφυλαχθεί να την εξετάσει μαζί με την ουσία της υποθέσεως, o πρόεδρος καθορίζει νέες προθεσμίες για τη συνέχιση της δίκης. Κεφάλαιο 3 ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Άρθρο 115 (2) (6) § 1 Η αίτηση παρεμβάσεως κατατίθεται το αργότερο είτε εντός προθεσμίας έξι εβδομάδων η οποία αρχίζει από τη δημοσίευση που αναφέρεται στο άρθρο 24, παράγραφος 6, ή, υπό την επιφύλαξη του άρθρου 116, παράγραφος 6, πριν από την απόφαση περί ενάρξεως της προφορικής διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 53. § 2 Η αίτηση παρεμβάσεως περιέχει: α) μνεία της υποθέσεως· β) μνεία των κυρίων διαδίκων· γ) το ονοματεπώνυμο και την κατοικία του παρεμβαίνοντος· δ) τον διορισμό αντικλήτου του παρεμβαίνοντος στον τόπο όπου εδρεύει το Πρωτοδικείο· ε) τα αιτήματα προς υποστήριξη των οποίων ο παρεμβαίνων ζητεί να παρέμβει· στ) έκθεση των περιστάσεων που θεμελιώνουν το δικαίωμα παρεμβάσεως, όταν η αίτηση υποβάλλεται δυνάμει του άρθρου 37, δεύτερο ή τρίτο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚ, του άρθρου 34 του οργανισμού ΕΚΑΧ ή του άρθρου 38, δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΕ. Οι διατάξεις των άρθρων 43 και 44 έχουν εφαρμογή. § 3 Ο παρεμβαίνων εκπροσωπείται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 17 του οργανισμού ΕΚ, 20, πρώτο και δεύτερο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΧ και 17 του οργανισμού ΕΚΑΕ. Άρθρο 116 (6) § 1 Η αίτηση παρεμβάσεως επιδίδεται στους διαδίκους. Ο πρόεδρος παρέχει στους διαδίκους τη δυνατότητα να υποβάλουν εγγράφως ή προφορικώς τις παρατηρήσεις τους πριν αποφανθεί επί της αιτήσεως παρεμβάσεως. Ο πρόεδρος αποφαίνεται επί της αιτήσεως παρεμβάσεως με Διάταξη ή φέρει την αίτηση ενώπιον του Πρωτοδικείου. Η Διάταξη πρέπει να είναι αιτιολογημένη σε περίπτωση απορρίψεως της αιτήσεως. § 2 Αν γίνει δεκτή αίτηση παρεμβάσεως που υποβλήθηκε εντός της προθεσμίας των έξι εβδομάδων που προβλέπεται στο άρθρο 115, παράγραφος 1, ανακοινώνονται στον παρεμβαίνοντα όλα τα έγγραφα της διαδικασίας που έχουν επιδοθεί στους διαδίκους. Ο πρόεδρος μπορεί όμως, κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, να εξαιρέσει από την ανακοίνωση αυτή απόρρητα ή εμπιστευτικά στοιχεία. § 3 Ο παρεμβαίνων αποδέχεται τη δίκη στο στάδιο που αυτή βρίσκεται κατά τον χρόνο της παρεμβάσεώς του. § 4 Στις περιπτώσεις της παραγράφου 2 o πρόεδρος τάσσει προθεσμία εντός της οποίας ο παρεμβαίνων μπορεί να υποβάλει υπόμνημα παρεμβάσεως. Το υπόμνημα παρεμβάσεως περιέχει: α) τα αιτήματα του παρεμβαίνοντος, με τα οποία υποστηρίζονται τα αιτήματα ενός των διαδίκων ή ζητείται η μερική ή ολική απόρριψή τους· β) τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα που προβάλλει ο παρεμβαίνων· γ) ενδεχομένως, τα προτεινόμενα αποδεικτικά μέσα. § 5 Μετά την κατάθεση του υπομνήματος παρεμβάσεως, o πρόεδρος τάσσει, ενδεχομένως, προθεσμία εντός της οποίας οι διάδικοι μπορούν να απαντήσουν στο υπόμνημα. § 6 Αν η αίτηση παρεμβάσεως υποβληθεί μετά τη λήξη της προθεσμίας των έξι εβδομάδων που προβλέπεται στο άρθρο 115, παράγραφος 1, o παρεμβαίνων μπορεί, βάσει της εκθέσεως ακροατηρίου που του κοινοποιείται, να υποβάλει τις παρατηρήσεις του κατά την προφορική διαδικασία. Κεφάλαιο 4 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΚΑΤΟΠΙΝ ΑΚΥΡΩΣΕΩΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΟΜΠΗΣ Άρθρο 117 Οσάκις το Δικαστήριο ακυρώνει απόφαση ή Διάταξη του Πρωτοδικείου και αποφασίζει να αναπέμψει την υπόθεση στο Πρωτοδικείο προς εκδίκαση, το Πρωτοδικείο επιλαμβάνεται της υποθέσεως δυνάμει της αποφάσεως περί αναπομπής. Άρθρο 118 (5) § 1 Οσάκις το Δικαστήριο ακυρώνει απόφαση ή Διάταξη τμήματος, o πρόεδρος του Πρωτοδικείου μπορεί να αναθέσει την υπόθεση σε άλλο τμήμα συγκροτούμενο από τον ίδιο αριθμό δικαστών. § 2 Οσάκις το Δικαστήριο ακυρώνει απόφαση ή Διάταξη εκδοθείσα από την ολομέλεια του Πρωτοδικείου, η υπόθεση ανατίθεται στην ολομέλεια. § 2α Οσάκις το Δικαστήριο ακυρώνει απόφαση ή Διάταξη εκδοθείσα από μονομελές τμήμα, o Πρόεδρος του Πρωτοδικείου αναθέτει την υπόθεση σε τριμελές τμήμα, στο οποίο δεν ανήκει ο δικαστής αυτού του μονομελούς. § 3 Στις περιπτώσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 1, 2 και 2α έχουν εφαρμογή τα άρθρα 13 παράγραφος 2, 14 παράγραφος 1, και 51. Άρθρο 119 § 1 Όταν, κατά τον χρόνο της εκδόσεως της αποφάσεως περί αναπομπής, η έγγραφη διαδικασία ενώπιον του Πρωτοδικείου έχει περατωθεί, η διαδικασία εξελίσσεται ως εξής: α) Εντός δύο μηνών από της επιδόσεως προς αυτόν της αποφάσεως του Δικαστηρίου, o προσφεύγων μπορεί να καταθέσει υπόμνημα γραπτών παρατηρήσεων. β) Εντός μηνός από την επίδοση προς αυτόν του εν λόγω υπομνήματος, o καθού μπορεί να καταθέσει υπόμνημα γραπτών παρατηρήσεων. Η προθεσμία που τάσσεται στον καθού για να καταθέσει το υπόμνημά του δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι βραχύτερη των δύο μηνών από της επιδόσεως προς αυτόν της αποφάσεως του Δικαστηρίου. γ) Εντός μηνός από την ταυτόχρονη κοινοποίηση των παρατηρήσεων του προσφεύγοντος και του καθού στον παρεμβαίνοντα, o τελευταίος μπορεί να καταθέσει υπόμνημα γραπτών παρατηρήσεων. Η προθεσμία που τάσσεται στον παρεμβαίνοντα για να καταθέσει το υπόμνημά του δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι βραχύτερη των δύο μηνών από της επιδόσεως προς αυτόν της αποφάσεως του Δικαστηρίου. § 2 Αν, κατά τον χρόνο της εκδόσεως της αποφάσεως περί αναπομπής, η έγγραφη διαδικασία ενώπιον του Πρωτοδικείου δεν είχε περατωθεί, συνεχίζεται από το στάδιο στο οποίο βρισκόταν, στο πλαίσιο των μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας που έχει αποφασίσει το Πρωτοδικείο. § 3 Εφόσον δικαιολογείται από τις περιστάσεις, το Πρωτοδικείο μπορεί να επιτρέψει την κατάθεση συμπληρωματικών υπομνημάτων γραπτών παρατηρήσεων. Άρθρο 120 Στην ανωτέρω διαδικασία εφαρμόζονται οι διατάξεις του δευτέρου τίτλου του παρόντος κανονισμού. Άρθρο 121 Το Πρωτοδικείο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων όσον αφορά, αφενός, τις διαδικασίες ενώπιον του Πρωτοδικείου και, αφετέρου, όσον αφορά τη διαδικασία της αναιρέσεως ενώπιον του Δικαστηρίου. Κεφάλαιο 5 ΕΡΗΜΗΝ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΑΚΟΠΗ ΕΡΗΜΟΔΙΚΙΑΣ Άρθρο 122 (4) § 1 Αν ο καθού, που κλητεύθηκε προσηκόντως, δεν απαντήσει στην προσφυγή νομοτύπως και εμπροθέσμως, o προσφεύγων μπορεί να ζητήσει από το Πρωτοδικείο να του επιδικάσει τα αιτήματά του. Η σχετική αίτηση επιδίδεται στον καθού. Το Πρωτοδικείο μπορεί να αποφασίσει τη διεξαγωγή προφορικής διαδικασίας επί της αιτήσεως. § 2 Πριν εκδώσει ερήμην απόφαση, το Πρωτοδικείο εξετάζει το παραδεκτό της προσφυγής και εξακριβώνει κατά πόσον οι διατυπώσεις έχουν τηρηθεί κανονικά, καθώς και αν τα αιτήματα του προσφεύγοντος φαίνονται βάσιμα. Το Πρωτοδικείο μπορεί να διατάξει τη διεξαγωγή αποδείξεων. § 3 Η ερήμην απόφαση είναι εκτελεστή. Το Πρωτοδικείο μπορεί, όμως, να αναστείλει την εκτέλεσή της μέχρις ότου αποφανθεί επί της ανακοπής που ασκείται δυνάμει της παραγράφου 4 του παρόντος άρθρου ή μπορεί να εξαρτήσει την εκτέλεση από εγγυοδοσία, το ποσό και οι όροι της οποίας καθορίζονται ανάλογα με τις περιστάσεις. Η εγγύηση αποδίδεται σε περίπτωση μη ασκήσεως ανακοπής ή απορρίψεώς της. § 4 Η ερήμην απόφαση υπόκειται σε ανακοπή. Η ανακοπή ασκείται εντός μηνός από την επίδοση της αποφάσεως· κατατίθεται σύμφωνα με τα άρθρα 43 και 44. § 5 Μετά την επίδοση της ανακοπής, o πρόεδρος τάσσει προθεσμία στον αντίδικο για την υποβολή των γραπτών παρατηρήσεών του. Η διαδικασία συνεχίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του δευτέρου τίτλου του παρόντος κανονισμού. § 6 Το Πρωτοδικείο εκδίδει απόφαση που δεν υπόκειται σε ανακοπή. Το πρωτότυπο της αποφάσεως αυτής επισυνάπτεται στο πρωτότυπο της αποφάσεως που εκδόθηκε ερήμην. Σημείωση της αποφάσεως που εκδίδεται επί της ανακοπής γίνεται στο περιθώριο του πρωτοτύπου της ερήμην αποφάσεως. Κεφάλαιο 6 ΕΚΤΑΚΤΑ ΕΝΔΙΚΑ ΜΕΣΑ Τμήμα 1 - Τριτανακοπή Άρθρο 123 § 1 Οι διατάξεις των άρθρων 43 και 44 έχουν εφαρμογή στην τριτανακοπή, η οποία πρέπει επί πλέον να: α) προσδιορίζει την προσβαλλόμενη απόφαση· β) αναφέρει κατά τι η προσβαλλόμενη απόφαση βλάπτει τα δικαιώματα του τριτανακόπτοντος· γ) αναφέρει τους λόγους για τους οποίους ο τριτανακόπτων δεν μπόρεσε να συμμετάσχει στην κύρια δίκη ενώπιον του Πρωτοδικείου. Η τριτανακοπή στρέφεται καθ' όλων των διαδίκων της κύριας δίκης. Αν η απόφαση έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η τριτανακοπή ασκείται εντός δύο μηνών από τη δημοσίευση σ' αυτήν. § 2 Κατόπιν αιτήσεως του τριτανακόπτοντος, το Πρωτοδικείο μπορεί να διατάξει την αναστολή της εκτελέσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως. Οι διατάξεις του τρίτου τίτλου, κεφάλαιο 1, έχουν εφαρμογή. § 3 Η προσβαλλόμενη απόφαση μεταρρυθμίζεται κατά το μέρος που γίνεται δεκτή η τριτανακοπή. Το πρωτότυπο της αποφάσεως επί της τριτανακοπής επισυνάπτεται στο πρωτότυπο της προσβαλλομένης αποφάσεως. Σημείωση της αποφάσεως επί της τριτανακοπής γίνεται στο περιθώριο του πρωτοτύπου της προσβαλλομένης αποφάσεως. § 4 Όταν αναίρεση ασκηθείσα ενώπιον του Δικαστηρίου και τριτανακοπή ασκηθείσα ενώπιον του Πρωτοδικείου αφορούν την ίδια απόφαση του Πρωτοδικείου, το Πρωτοδικείο μπορεί, αφού ακούσει τους διαδίκους, να αναστείλει τη διαδικασία μέχρις ότου εκδοθεί η απόφαση του Δικαστηρίου. Άρθρο 124 (5) Η εκδίκαση της τριτανακοπής ανατίθεται στο τμήμα το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη με την τριτανακοπή απόφαση· αν η απόφαση εκδόθηκε από την ολομέλεια του Πρωτοδικείου, σ' αυτήν ανατίθεται η εκδίκαση της τριτανακοπής. Αν η απόφαση εκδόθηκε από μονομελές τμήμα, η εκδίκαση της τριτανακοπής ανατίθεται σ' αυτό το μονομελές τμήμα. Τμήμα 2 - Αναθεώρηση Άρθρο 125 (2) Υπό την επιφύλαξη της δεκαετούς προθεσμίας που προβλέπεται στα άρθρα 41, τρίτο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚ, 38, τρίτο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΧ και 42, τρίτο εδάφιο, του οργανισμού ΕΚΑΕ, η αναθεώρηση ζητείται εντός τριών μηνών από την ημέρα που ο αιτών έλαβε γνώση του γεγονότος στο οποίο βασίζεται η αίτηση αναθεωρήσεως. Άρθρο 126 § 1 Οι διατάξεις των άρθρων 43 και 44 έχουν εφαρμογή στην αίτηση αναθεωρήσεως. Η αίτηση πρέπει επί πλέον να: α) προσδιορίζει την προσβαλλόμενη απόφαση· β) αναφέρει τα σημεία στα οποία προσβάλλεται η απόφαση· γ) περιγράφει τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η αίτηση· δ) καθορίζει τα μέσα που αποδεικνύουν την ύπαρξη γεγονότων τα οποία δικαιολογούν την αναθεώρηση και από τα οποία συνάγεται ότι οι προθεσμίες που προβλέπονται στο προηγούμενο άρθρο έχουν τηρηθεί. § 2 Η αίτηση αναθεωρήσεως στρέφεται καθ' όλων των διαδίκων που αναφέρονται στην απόφαση της οποίας ζητείται η αναθεώρηση. Άρθρο 127 (5) § 1 Η εκδίκαση της αιτήσεως αναθεωρήσεως ανατίθεται στο τμήμα το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη με την αίτηση αναθεωρήσεως απόφαση· αν η απόφαση εκδόθηκε από την ολομέλεια του Πρωτοδικείου, σ' αυτήν ανατίθεται η εκδίκαση της αιτήσεως αναθεωρήσεως. Αν η απόφαση εκδόθηκε από μονομελές τμήμα, η εκδίκαση της αιτήσεως αναθεωρήσεως ανατίθεται σ' αυτό το μονομελές τμήμα. § 2 Χωρίς να προδικάσει την ουσία, το Πρωτοδικείο, αφού λάβει υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις των διαδίκων και ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, αποφαίνεται επί του παραδεκτού της αιτήσεως. § 3 Αν το Πρωτοδικείο κρίνει την αίτηση παραδεκτή, χωρεί στην εξέταση επί της ουσίας και εκδίδει απόφαση σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. § 4 Το πρωτότυπο της αποφάσεως επί της αναθεωρήσεως επισυνάπτεται στο πρωτότυπο της αναθεωρουμένης αποφάσεως. Σημείωση της αποφάσεως επί της αναθεωρήσεως γίνεται στο περιθώριο του πρωτοτύπου της αναθεωρουμένης αποφάσεως. Άρθρο 128 Όταν αναίρεση ασκηθείσα ενώπιον του Δικαστηρίου και αίτηση αναθεωρήσεως υποβληθείσα στο Πρωτοδικείο αφορούν την ίδια απόφαση του Πρωτοδικείου, το Πρωτοδικείο μπορεί, μετά από ακρόαση των διαδίκων, να αναστείλει τη διαδικασία μέχρις ότου εκδοθεί η απόφαση του Δικαστηρίου. Τμήμα 3 - Ερμηνεία των αποφάσεων Άρθρο 129 (5) § 1 Η αίτηση ερμηνείας υποβάλλεται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 43 και 44. Η αίτηση αυτή προσδιορίζει επί πλέον: α) την προς ερμηνεία απόφαση· β) τα χωρία των οποίων ζητείται η ερμηνεία. Η αίτηση στρέφεται καθ' όλων των διαδίκων τους οποίους αφορά η απόφαση. § 2 Η εξέταση της αιτήσεως ερμηνείας ανατίθεται στο τμήμα το οποίο εξέδωσε την απόφαση που αποτελεί αντικείμενο της αιτήσεως ερμηνείας· αν η απόφαση εκδόθηκε από την ολομέλεια του Πρωτοδικείου, σ' αυτήν ανατίθεται η εξέταση της αιτήσεως ερμηνείας. Αν η απόφαση εκδόθηκε από μονομελές τμήμα, η εξέταση της αιτήσεως ερμηνείας ανατίθεται σ' αυτό το μονομελές τμήμα. § 3 Το Πρωτοδικείο, αφού παράσχει στους διαδίκους τη δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους και ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, κρίνει εκδίδοντας απόφαση. Το πρωτότυπο της ερμηνευτικής αποφάσεως επισυνάπτεται στο πρωτότυπο της ερμηνευομένης αποφάσεως. Σημείωση της ερμηνευτικής αποφάσεως γίνεται στο περιθώριο του πρωτοτύπου της ερμηνευομένης αποφάσεως. § 4 Όταν αναίρεση ασκηθείσα ενώπιον του Δικαστηρίου και αίτηση ερμηνείας υποβληθείσα στο Πρωτοδικείο αφορούν την ίδια απόφαση του Πρωτοδικείου, το Πρωτοδικείο μπορεί, μετά από ακρόαση των διαδίκων, να αναστείλει τη διαδικασία μέχρις ότου εκδοθεί η απόφαση του Δικαστηρίου. ΤΙΤΛΟΣ 4 Διαφορές περί τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας Άρθρο 130 § 1 Υπό την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων του παρόντος τίτλου, οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού εφαρμόζονται επί των προσφυγών οι οποίες στρέφονται κατά του Γραφείου Εναρμονίσεως στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς (σήματα, σχέδια και πρότυπα) και κατά του Κοινοτικού Γραφείου Φυτικών Ποικιλιών (εφεξής αποκαλούμενο "Γραφείο") και οι οποίες αφορούν την εφαρμογή των κανόνων περί πνευματικής ιδιοκτησίας. § 2 Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου δεν εφαρμόζονται επί των προσφυγών που στρέφονται κατά του Γραφείου χωρίς να έχει προηγηθεί διαδικασία ενώπιον τμήματος προσφυγών. Άρθρο 131 § 1 Η προσφυγή συντάσσεται σε μία από τις γλώσσες που προβλέπει το άρθρο 35, παράγραφος 1, κατ' επιλογή του προσφεύγοντος. § 2 Η γλώσσα στην οποία συντάσσεται η προσφυγή καθίσταται γλώσσα της διαδικασίας, αν ο προσφεύγων είναι ο μόνος διάδικος στην ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασία ή αν κανείς άλλος διάδικος στην εν λόγω διαδικασία δεν αντιταχθεί εντός προθεσμίας που τάσσει προς το σκοπό αυτό ο Γραμματέας μετά την κατάθεση της προσφυγής. Αν, εντός της προθεσμίας αυτής, οι διάδικοι στο πλαίσιο της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασίας πληροφορήσουν τον Γραμματέα ότι επέλεξαν μία από τις γλώσσες που αναφέρονται στο άρθρο 35, παράγραφος 1, ως γλώσσα διαδικασίας, η γλώσσα αυτή καθίσταται γλώσσα της διαδικασίας ενώπιον του Πρωτοδικείου. Σε περίπτωση ανακοπής, εντός της προαναφερθείσας προθεσμίας, κατά της επιλογής του προσφεύγοντος ως προς τη γλώσσα της διαδικασίας και ελλείψει σχετικής συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασίας, η γλώσσα στην οποία είναι συντεταγμένη η επίδικη αίτηση καταχώρησης που κατατέθηκε ενώπιον του Γραφείου καθίσταται γλώσσα της διαδικασίας. Ωστόσο, εάν κατόπιν αιτιολογημένης αιτήσεως ενός διαδίκου και αφού ακούσει τους λοιπούς διαδίκους ο Πρόεδρος διαπιστώσει ότι η χρήση της γλώσσας αυτής δεν επιτρέπει σε όλους τους διαδίκους της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασίας να παρακολουθήσουν τη διαδικασία και να εξασφαλισθεί η υπεράσπισή τους, και ότι μόνον η χρήση μιας άλλης γλώσσας από αυτές που αναφέρονται στο άρθρο 35, παράγραφος 1, επιτρέπει να επιλυθεί το θέμα αυτό, μπορεί να ορίσει την εν λόγω γλώσσα ως γλώσσα της διαδικασίας. Ο Πρόεδρος μπορεί να παραπέμψει το θέμα αυτό στο Πρωτοδικείο. § 3 Στα υπομνήματα και τα άλλα έγγραφα τα απευθυνόμενα προς το Πρωτοδικείο, καθώς και κατά τη διάρκεια της προφορικής διαδικασίας, o προσφεύγων μπορεί να χρησιμοποιεί τη γλώσσα που επέλεξε σύμφωνα με την παράγραφο 1, ενώ έκαστος των λοιπών διαδίκων μπορεί να χρησιμοποιεί τη γλώσσα που επέλεξε από τις αναφερόμενες στο άρθρο 35, παράγραφος 1, γλώσσες. § 4 Αν, δυνάμει της παραγράφου 2, γλώσσα της διαδικασίας καταστεί κάποια άλλη από αυτήν στην οποία είναι συντεταγμένη η προσφυγή, o Γραμματέας μεριμνά για τη μετάφραση της προσφυγής στη γλώσσα της διαδικασίας. Κάθε διάδικος οφείλει, εντός εύλογης προθεσμίας που τάσσει προς το σκοπό αυτό ο Γραμματέας, να προσκομίσει τη μετάφραση προς τη γλώσσα της διαδικασίας των υπομνημάτων ή εγγράφων που κατέθεσε εκτός της προσφυγής, συντεταγμένων σε γλώσσα άλλη από τη γλώσσα της διαδικασίας κατ' εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 3. Η ακρίβεια της μετάφρασης αυτής, η οποία αναγνωρίζεται ως αυθεντική κατά την έννοια του άρθρου 37, πρέπει να πιστοποιείται από τον διάδικο που την προσκομίζει. Αν η μετάφραση αυτή δεν προσκομισθεί εντός της ταχθείσας προθεσμίας, το σχετικό υπόμνημα ή έγγραφο της διαδικασίας αποσύρεται από τη δικογραφία. Ο Γραμματέας μεριμνά ώστε ό,τι λέγεται κατά τη διάρκεια της προφορικής διαδικασίας να μεταφράζεται προς τη γλώσσα της διαδικασίας και, μετά από αίτηση ενός των διαδίκων, σε άλλη γλώσσα που χρησιμοποιείται απ' αυτόν σύμφωνα με την παράγραφο 3. Άρθρο 132 § 1 Υπό την επιφύλαξη του άρθρου 44, η προσφυγή περιέχει τα ονόματα όλων των διαδίκων στην ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασία και τις διευθύνσεις που είχαν δηλώσει για τις πραγματοποιούμενες στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας κοινοποιήσεις. Η προσβαλλόμενη απόφαση του τμήματος προσφυγών προσαρτάται στην προσφυγή. Πρέπει να περιέχεται μνεία της ημερομηνίας κοινοποίησης της απόφασης αυτής στον προσφεύγοντα. § 2 Αν η προσφυγή δεν είναι σύμφωνη με την παράγραφο 1, εφαρμόζεται το άρθρο 44, παράγραφος 6. Άρθρο 133 § 1 Ο Γραμματέας πληροφορεί το Γραφείο καθώς και όλους τους διαδίκους της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασίας για την κατάθεση της προσφυγής και προβαίνει στην επίδοση της προσφυγής αφού καθορίσει τη γλώσσα της διαδικασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 131, παράγραφος 2. § 2 Η προσφυγή επιδίδεται στο Γραφείο, ως καθού, καθώς και στους λοιπούς, πλην του προσφεύγοντος, διαδίκους της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασίας. Η επίδοση γίνεται στη γλώσσα της διαδικασίας. Η επίδοση της προσφυγής σε διάδικο της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασίας πραγματοποιείται με συστημένη ταχυδρομική αποστολή, με απόδειξη παραλαβής, στη διεύθυνση που έχει δηλώσει ο οικείος διάδικος για τις κοινοποιήσεις στο πλαίσιο της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασίας. § 3 Ευθύς μετά την επίδοση της προσφυγής, το Γραφείο διαβιβάζει στο Πρωτοδικείο το φάκελο της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασίας. Άρθρο 134 § 1 Οι διάδικοι της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασίας πλην του προσφεύγοντος μπορούν να συμμετάσχουν στην ενώπιον του Πρωτοδικείου διαδικασία ως παρεμβαίνοντες. § 2 Οι κατά την παράγραφο 1 παρεμβαίνοντες έχουν τα ίδια δικονομικά δικαιώματα με τους κυρίους διαδίκους. Έχουν τη δυνατότητα να στηρίξουν τα αιτήματα ενός των κυρίων διαδίκων και να προβάλουν αιτήματα και ισχυρισμούς αυτοτελείς σε σχέση με εκείνους των κυρίων διαδίκων. § 3 Οι κατά την παράγραφο 1 παρεμβαίνοντες μπορούν, με το υπόμνημα αντικρούσεως που καταθέτουν σύμφωνα με το άρθρο 135, παράγραφος 1, να αιτούνται την ακύρωση ή τη μεταρρύθμιση της αποφάσεως του τμήματος προσφυγών ως προς το θέμα στο οποίο δεν αναφέρεται η προσφυγή και να προβάλλουν ισχυρισμούς που δεν έχουν προβληθεί στην προσφυγή. Τα αιτήματα και οι ισχυρισμοί που προβάλλονται στο υπόμνημα αντικρούσεως του παρεμβαίνοντος γίνονται άνευ αντικειμένου εάν ο προσφεύγων παραιτηθεί της προσφυγής. § 4 Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 122, η ερήμην διαδικασία δεν εφαρμόζεται οσάκις ένας παρεμβαίνων κατά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου αντέκρουσε την προσφυγή νομοτύπως και εμπροθέσμως. Άρθρο 135 § 1 Το Γραφείο και οι κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, παρεμβαίνοντες μπορούν να καταθέτουν υπομνήματα αντικρούσεως της προσφυγής εντός προθεσμίας δύο μηνών από της επιδόσεως της προσφυγής. Το άρθρο 46 εφαρμόζεται όσον αφορά τα υπομνήματα αντικρούσεως. § 2 Η προσφυγή και τα υπομνήματα αντικρούσεως μπορούν να συμπληρωθούν με υπομνήματα απαντήσεως και ανταπαντήσεως των διαδίκων, συμπεριλαμβανομένων των κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, παρεμβαινόντων, οσάκις ο Πρόεδρος, κατόπιν αιτιολογημένης αιτήσεως υποβαλλόμενης εντός προθεσμίας δύο εβδομάδων από της κοινοποιήσεως των υπομνημάτων αντικρούσεως ή απαντήσεως, κρίνει ότι είναι αναγκαίο και το επιτρέψει, προκειμένου να παράσχει στον οικείο διάδικο τη δυνατότητα να υπερασπιστεί την άποψή του. Ο Πρόεδρος τάσσει προθεσμία για την κατάθεση αυτών των υπομνημάτων. § 3 Υπό την επιφύλαξη των ανωτέρω, στις περιπτώσεις του άρθρου 134, παράγραφος 3, οι λοιποί διάδικοι μπορούν, εντός προθεσμίας δύο μηνών αφότου τους κοινοποιηθεί το υπόμνημα αντικρούσεως, να καταθέσουν υπόμνημα, το αντικείμενο του οποίου περιορίζεται στην αντίκρουση των αιτημάτων και των ισχυρισμών που προβλήθηκαν για πρώτη φορά με το υπόμνημα αντικρούσεως ενός παρεμβαίνοντος. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί από τον Πρόεδρο μετά από αιτιολογημένη αίτηση του ενδιαφερόμενου διαδίκου. § 4 Τα υπομνήματα των διαδίκων δεν μπορούν να τροποποιήσουν το αντικείμενο της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαφοράς. Άρθρο 136 § 1 Οσάκις γίνεται δεκτή προσφυγή κατ' αποφάσεως τμήματος προσφυγών, το Πρωτοδικείο μπορεί να αποφαίνεται ότι το Γραφείο φέρει μόνο τα δικά του έξοδα. § 2 Τα αναγκαία έξοδα στα οποία υποβάλλονται οι διάδικοι στο πλαίσιο της ενώπιον του τμήματος προσφυγών διαδικασίας, καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβάλλονται προκειμένου να προσκομίσουν τις προβλεπόμενες από το άρθρο 131, παράγραφος 4, δεύτερο εδάφιο, μεταφράσεις των υπομνημάτων ή εγγράφων στη γλώσσα της διαδικασίας, θεωρούνται ως αποδοτέα έξοδα. Σε περίπτωση προσκομίσεως ανακριβών μεταφράσεων, εφαρμόζεται το άρθρο 87, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο. Τελικές διατάξεις Άρθρο 136α (6) Το Πρωτοδικείο μπορεί να εκδίδει πρακτικές οδηγίες σχετικές ιδίως με την προετοιμασία και τη διεξαγωγή των δημοσίων ενώπιόν του συνεδριάσεων καθώς και με την κατάθεση υπομνημάτων ή γραπτών παρατηρήσεων. Άρθρο 137 (3) Ο παρών κανονισμός, το κείμενο του οποίου είναι αυθεντικό στις γλώσσες που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 35, δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Τίθεται σε ισχύ την πρώτη ημέρα του δεύτερου μήνα που έπεται της δημοσιεύσεώς του. (1) Η ισχύουσα κατά τον χρόνο της δημοσιεύσεως της παρούσας εκδόσεως απόφαση έχει δημοσιευθεί στην ΕΕ C 327 της 24.10.1998, σ. 18. (2) Βλ. κανονισμό 1103/97 του Συμβουλίου, άρθρο 2, EE L 162 της 19.6.1997, σ. 1.