Niftakar li, f’dan il-każ, id-dritt Rumen jipprovdi mezz speċifiku sabiex jiġu skartati sentenzi finali li, abbażi ta’ ġurisprudenza sussegwenti tal-Qorti tal-Ġustizzja, jidher li huwa inkonsistenti mad-dritt tal-Unjoni. Madankollu, dan il-mezz huwa limitata għal sentenzi mogħtija fi proċeduri amministrattivi. Ma jistax jintuża sabiex jinqalbu sentenzi mogħtija fi proċeduri ċivili. U dan huwa hekk, minkejja li d-dritt Rumen jipprovdi wkoll li sentenzi ċivili li sussegwentement jinstabu li jiksru d-dritt kostituzzjonali Rumen, minħabba deċiżjoni (sussegwenti) tal-Qorti Kostituzzjonali Rumena, jistgħu wkoll jiġu annullati.

Qabelxejn, huwa importanti li wieħed jiftakar fil-limiti esterni tad-dmir ta’ koperazzjoni leali stabbilit fl-Artikolu 4(3) TUE li huwa obbligu tal-Istati Membri, inklużi l-qrati tagħhom. Dan jeżiġi li huma għandhom “jieħdu kull miżura ġenerali jew partikolari xierqa sabiex jassiguraw li l-obbligi li joħorġu mit-Trattati [...] jitwettqu” u sabiex “joqogħdu lura minn kwalunkwe miżura li tista’ tqiegħed f’periklu l-kisba ta’ l-objettivi ta’ l-Unjoni”. Dan l-obbligu għandu jinqara flimkien mat-tieni subparagrafu tal-tal-Artikolu 19(1) TUE. Dan jipprovdi li “L-Istati għandhom jipprovdu r-rimedji meħtieġa sabiex jassiguraw protezzjoni legali effettiva fl-oqsma koperti mid-dritt ta’ l-Unjoni.”

Il-Qorti tal-Ġustizzja rriteniet li, “[f]ir-rigward tar-rimedji li għandhom jiġu previsti mill-Istati Membri […] la t-Trattat FUE u lanqas l-Artikolu 19 TUE ma kienu maħsuba sabiex joħolqu quddiem il-qrati nazzjonali, bl-iskop li jiġi osservat id-dritt tal-Unjoni Ewropea, rimedji għajr dawk stabbiliti mid-dritt nazzjonali.”  24 – Sentenza Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament u Il-Kunsill (C‑583/11 P, EU:C:2013:625) punt 103, li tiċċita s-sentenza Unibet, C‑432/05, EU:C:2007:163, punt 40. Il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet tgħid li “[j]kun jista’ jingħad mod ieħor biss jekk mill-istruttura tal-ordinament ġuridiku nazzjonali inkwistjoni jirriżulta li ma hemm ebda rimedju li jippermetti, anki jekk b’mod inċidentali, li jiġi żgurat ir-rispett tad-drittijiet li l-individwi jgawdu bis-saħħa tad-dritt tal-Unjoni Ewropea, jew inkella jekk l-uniku mod sabiex l-individwi jkollhom aċċess għal qorti jkun billi jiksru l-liġi.”  25 – Sentenza Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament Ewropew u Il-Kunsill (EU:C:2013:625), punt 104. (Enfasi tiegħi).

Id-dritt għal rimedju effettiv huwa wkoll iggarantit mill-Artikolu 47(1) tal-Karta lil kull min jinkisrulu d-drittijiet tiegħu ggarantiti mill-dritt tal-Unjoni. Ma hemmx dubju li l-awtoritajiet Rumeni kienu qed jimplementaw id-dritt tal-Unjoni, skont l-Artikolu 51(1) tal-Karta tal-Unjoni, meta l-irkupru tal-parti tat-taxxa speċjali fuq vetturi bil-mutur li tikkorrispondi għat-taxxa ta’ tniġġis ġie miċħud bi ksur tal-Artikolu 110 TFUE. Ir-rabta ratione materiae meħtieġa bejn il-miżuri kkontestati tal-Istat Membru u r-regoli sostantivi tal-Unjoni  26  – Sentenza Åkerberg Fransson (C‑617/10, EU:C:2013:105), punt 24. neċessarjament teżisti meta Stat Membru jiġbor taxxa bi ksur tad-dritt primarju, u tabilħaqq sekondarju, tal-Unjoni. Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tkompli tikkonferma li, kull meta individwu jitlob rimedju ġudizzjarju sabiex isewwi ksur tad-dritt tal-Unjoni dwar l-implementazzjoni tiegħu minn Stat Membru, il-qrati tal-Istat Membru huma marbuta bir-rekwiżiti kollha tal-Artikolu 47 tal-Karta  27  – Sentenza DEB (C‑279/09, EU:C:2010:811). .

Niftakar li fl-assenza ta’ regoli tal-Unjoni dwar l-irkupru ta’ taxxi nazzjonali miġbura indebitament, hija s-sistema legali domestika ta’ kull Stat Membru, skont il-prinċipju tal-awtonomija proċedurali tal-Istati Membri, li għandha tindika l-qrati u t-tribunali li jkollhom ġurisdizzjoni u li tistabbilixxi r-regoli proċedurali ddettaljati li jirregolaw azzjonijiet fid-dritt għall-ħarsien tad-drittijiet li persuni taxxabbli għandhom taħt id-dritt tal-Unjoni. L-Istati Membri, madankollu, għandhom ir-responsabbiltà sabiex jiżguraw li dawn id-drittijiet ikunu protetti effettivament f’kull każ. Ir-regoli proċedurali ddettaljati li jirregolaw azzjonijiet għall-ħarsien tad-drittijiet ta’ persuni taxxabbli taħt id-dritt tal-Unjoni ma għandhomx ikunu inkwadrati b’tali mod li jagħmel l-eżerċizzju ta’ drittijiet mogħtija mid-dritt tal-Unjoni impossibbli fil-prattika jew eċċessivament diffiċli  28 – Sentenza Test Claimants in the Franked Investment Income Group Litigation (C‑362/12, EU:C:2013:834), punti 31 u 32. .

F’dan ir-rigward, il-leġiżlazzjoni Rumena, u iktar speċifikament il-Kodiċi ta’ Proċedura Fiskali, jagħtu aċċess għal tribunali amministrattivi u fiskali u għal awli amministrattivi u fiskali ta’ qrati tal-appell skont il-każ  29 – It-tqassim tal-kompetenzi bejn tribunali amministrattivi u fiskali u awli amministrattivi u fiskali ta’ qrati tal-appell li jaqtgħu kawżi fl-ewwel istanza huwa stabbilit fl-Artikolu 10 tal-Liġi Nru 554/2004 dwar proċeduri amministrattivi. , f’sitwazzjonijiet fejn deċiżjonijiet ta’ awtoritajiet tat-taxxa jiġu kkontestati, inklużi talbiet li jikkonċernaw ir-restituzzjoni ta’ taxxi miġbura illegalment  30 – L-Artikoli 21(4), 113, 175 u 188 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Fiskali. . Dawn il-mezzi ta’ rimedju jidhru li japplikaw ukoll f’sitwazzjonijiet li fihom deċiżjonijiet dwar taxxi jiġu kkontestati b’riferiment għad-drittijiet li joriġinaw mid-dritt tal-Unjoni. Għalhekk, il-leġiżlazzjoni Rumena, prima facie, tiżgura protezzjoni ġudizzjarju effettiva fir-rigward ta’ dawn id-drittijiet.

Barra dan, bl-Artikolu 21(2) tal-Kodiċi tal-Liġi Nru 544/2004 dwar proċeduri amministrattivi, deċiżjonijiet finali ta’ organi ta’ proċeduri amministrattivi jistgħu jiġu annullati meta jkunu jidhru li jkunu inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni minħabba sentenza sussegwenti tal-Qorti tal-Ġustizzja. Fid-dawl tal-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq tal-Qorti tal-Ġustizzja relatata mal-kwistjoni speċifika ta’ res judicata, dan imur iktar lil hinn milli huwa meħtieġ mid-dritt tal-Unjoni  31  – Ara l-punt 20, iktar ’il fuq. .

Madankollu, kif diġà nnotajt, ir-regoli proċedurali nazzjonali kollha li huma rilevanti għall-inforzar tad-dritt tal-Unjoni, inklużi eċċezzjonijiet għal res judicata, għandhom ikunu konformi mad-dritt ta’ rimedju effettiv, u mal-prinċipji ta’ effettività u ta’ ekwivalenza. Id-diffikultà tinqala’, f’dan il-każ, fir-rigward tan-nuqqas ta’ ċarezza li dehret li kienet inerenti fid-dritt proċedurali Rumen fiż-żmien rilevanti meta kienu istitwiti għall-ewwel darba proċeduri minn D. C. Târșia sabiex huwa jirkupra t-taxxa speċjali fuq vetturi f’Ġunju 2007 quddiem qorti ċivili  32  – Il-fajls tal-kawża ma jindikawx id-data li fiha kienu istitwiti l-proċeduri. .

Fl-opinjoni tiegħi, jista’ jiġi argumentat li n-nuqqas ta’ ċarezza fid-dritt proċedurali Rumen kien inkonsistenti mal-Artikolu 47 tal-Karta, mar-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni taċ-ċertezza legali, u li dan seta’ għamel l-irkupru tat-taxxa ta’ tniġġis fuq il-karozza li kienet inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni impossibbli fil-prattika jew eċċessivament diffiċli li jiġi inforzat.

Ta’ min jiftakar li d-deċiżjoni ġudizzjarja li kienet tifforma ostakolu għar-restituzzjoni tat-taxxa ta’ tniġġis, u li kienet ittieħdet qabel id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Tatu (C‑402/09, EU:C:2011:219) kienet ingħatat minn qorti ta’ appell ċivili (Tribunalul Sibiu) fi proċedura ċivili bħala riżultat ta’ appell tal-Istat Rumen kontra s-sentenza ċivili tal-ewwel istanza mogħtija mill-Judecătoria Sibiu. Il-proċeduri ewlenin qed iseħħu wkoll fl-istess qorti ta’ appell ċivili, jiġifieri t-Tribunalul Sibiu.

Il-Kummissjoni tinnota fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha li azzjonijiet bħal dawn tqajmu fir-Rumanija kemm quddiem qrati amministrattivi kif ukoll quddiem qrati ċivili. Minħabba dan, huwa sorprendenti li, waqt is-seduta, il-gvern Rumen sostna li qrati ċivili kienu assolutament inkompetenti sabiex jisimgħu kawżi bħal dawn, u kull qorti ċivili Rumena li tagħmel hekk ikollha s-setgħa jew anki l-obbligu li tqajjem il-kwistjoni tal-kompetenza tagħha ex officio.

Għalhekk, kien hemm b’mod ċar ċertu konfużjoni dwar il-proċedura ġudizzjarja korretta applikabbli għall-irkupru tat-taxxa inkwistjoni f’dan il-każ  33  – Waqt is-seduta, D, C. Târșia sostna li l-inċertezza kienet iċċarata minn deċiżjoni tal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni Rumena fid-Deċiżjoni 24/2011 qabel ma huwa istitwixxa l-proċeduri għat-tieni darba fejn fittex li jistrieħ fuq l-eċċezzjoni ta’ res judicata, iżda wara l-azzjoni inizjali miġjuba abbażi tal-ħlas tat-taxxa speċjali fuq vetturi bil-mutur. . Hi x’inhi l-proċedura korretta llum, jibqa’ l-fatt li s-sentenza ċivili (Rumena) finali (id-deċiżjoni Nru 401/2008 tat-Tribunalul Sibiu) li ċaħdet l-irkupru tal-parti tat-taxxa speċjali fuq vettura bil-mutur, li tikkorrispondi għat-taxxa ta’ tniġġis, hija res judicata. Dan hu li ħoloq din il-problema legali.

Hemm lok għal dubju, għalhekk, li dwaru qrati Rumeni għandhom (jew kellhom) is-setgħa jisimgħu talbiet għal irkupru ta’ taxxa ta’ tniġġis fuq karozzi miġbura illegalment fiż-żmien rilevanti. Nikkonkludi li d-dritt Rumen ma kienx ċar f’dan ir-rigward. Hemmhekk tinsab il-problema, partikolarment fir-rigward tal-Artikolu 47 tal-Karta.

L-Artikolu 47(1) tal-Karta jgħid li kull persuna li jkollha d-drittijiet u l-libertajiet iggarantiti mid-dritt tal-Unjoni miksura għandha d-dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti skont il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu  34  – L-Artikolu 47 tal-Karta jżid protezzjoni rimedjali iktar speċifika, bħal rekwiżit li s-smigħ ikun ġust, pubbliku, isir fi żmien raġonevoli minn tribunal indipendenti u imparzjali stabbilit mil-liġi, li d-drittijiet tad-difiża jkunu osservati, u li jkun hemm għajnuna legali. . Skont l-ispjegazzjonijiet li hemm mal-Artikolu 47, l-ewwel punt jinkludi d-dritt għal rimedju effettiv u huwa bbażat fuq il-protezzjoni, iżda jmur lil hinn minnha, li hija mogħtija skont l-Artikolu 13 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem (KEDB)  35 – L-ispjegazzjonijiet ikomplu jgħidu li t-tieni paragrafu tal-Artikolu 47, li jinkludi, inter alia, li s-smigħ ikun ġust, jikkorrispondi għall-Artikolu 6(1) KEDB. . Ninnota wkoll li, skont l-Artikolu 52(3) tal-Karta, sa fejn id-drittijiet li hemm fiha jikkorrispondu għad-drittijiet iggarantiti mill-KEDB, it-tifsira u l-ambitu ta’ dawn id-drittijiet għandhom ikunu l-istess bħal dawk stabbiliti mill-KEDB, għalkemm l-Unjoni ma hijiex miżmuma milli tipprovdi protezzjoni iktar estensiva.

Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem dwar l-Artikolu 6(1) KEDB, sistemi ta’ stħarriġ ġudizzjarju għandhom ikunu “biżżejjed koerenti u ċari” sabiex jagħtu “dritt ta’ aċċess prattiku, effettiv” għal qorti  36  – De Geouffre de la Pradelle vs Franza, 16 ta’ Diċembru 1992, § 35, Serje A Nru 253-B. . Jekk ir-regoli jkunu ta’ “kumplessità tali” li joħolqu “inċertezza legali”, allura jkun hemm ksur tal-Artikolu 6(1)  37  – Ibid, punt 33. Ara wkoll Maširević vs Is-Serbja, Nru 30671/08, § 48, 11 ta’ Frar 2014. . Il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem irriteniet ukoll li rimedji ġudizzjarji għandhom ikunu “biżżejjed attenwati b’salvagwardji sabiex ikun evitat li l-proċeduri għall-użu ta’ rimedji disponibbli ma jinftehmux ħażin.”  38  – Bellet vs Franza, 4 ta’ Diċembru 1995, § 37, Serje A Nru 333-B. Barra dan, rekwiżit proċedurali li ma jiġix interpretat b’mod raġonevoli jista’ jġib miegħu ksur ta’ dritt ta’ aċċess għal qorti  39  – Běleš et vs Ir-Repubblika Ċeka, Nru 47273/99, §§ 50 u 51, ECHR 2002-IX. Omerović vs Il-Kroazja (Nru 2), Nru 22980/09, § 39, 5 ta’ Diċembru 2013, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li “interpretazzjoni partikolarment stretta ta’ regola proċedurali tista’ ċċaħħad rikorrent mid-dritt ta’ aċċess għal qorti”. . Il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem dan l-aħħar tenniet li “l-awtoritajiet għandhom josservaw u japplikaw leġiżlazzjoni domestika b’mod prevedibbli u konsistenti” u “l-elementi preskritti għandhom ikunu żviluppati u trasparenti biżżejjed fil-prattika sabiex jipprovdu ċertezza legali u proċedurali.”  40  – Maširević vs Is-Serbja, Nru 30671/08, § 50, 11 ta’ Frar 2014, u l-ġurisprudenza ċċitata. Din il-kawża tikkonċerna l-interpretazzjoni minn Qorti Suprema ta’ regola proċedurali li wasslet għal inċertezza legali, anki għal prattikanti legali. Ara b’mod partikolari l-punt 51. Regoli proċedurali għandhom iservu l-għanijiet taċ-ċertezza legali u tal-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja. Dawn ma għandhomx “jifformaw xorta ta’ barriera li ma tħallix lil-litigant milli jkollu l-kawża tiegħu jew tagħha maqtugħa fil-mertu mill-qorti kompetenti”  41  – Omerović vs Il-Kroazja (Nru 2), Nru 22980/09, § 39, 5 ta’ Diċembru 2013. .

Barra dan, għandu jiġi mfakkar li skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, “[i]ċ-ċertezza legali tikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni Ewropea li jeħtieġ, b’mod partikolari, li leġiżlazzjoni li tinvolvi konsegwenzi sfavorevoli fir-rigward ta’ individwi tkun ċara u preċiża u l-applikazzjoni tagħha tkun prevedibbli għall-persuni suġġetti għaliha.” (Enfasi tiegħi.)  42 –Sentenza Akzo Nobel Chemicals u Akcros Chemicals vs Il-Kummissjoni (C‑550/07 P, EU:C:2010:512), punt 100 u l-ġurisprudenza ċċitata.

Fl-opinjoni tiegħi, u fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, in-nuqqas ta’ ċarezza dwar il-proċedura ġudizzjarja korretta applikabbli għall-irkupru ta’ taxxi miġbura bi ksur tad-dritt tal-Unjoni jista’ jwassal għal ksur tal-Artikolu 47 tal-Karta, kemm f’termini tad-dritt għal rimedju effettiv, kif ukoll għal aċċess għall-ġustizzja. Dan ikun iktar il-każ jekk deċiżjoni mogħtija minn qorti ċivili assolutament mhux kompetenti tkun tista’ toħloq res judicata, jiġifieri li tipprekludi li titressaq azzjoni ulterjuri għal irkupru quddiem il-qorti kompetenti, kemm jekk dik tkun qorti ċivili jew qorti amministrattiva. Fl-opinjoni tiegħi, hija l-qorti tar-rinviju nazzjonali f’din il-kawża li għandha tagħmel l-analiżi tad-dritt proċedurali Rumen kollu kemm hu f’termini ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva fir-rigward tal-irkupru ta’ taxxi ta’ tniġġis imħallsa indebitament fuq vetturi bil-mutur  43  – Madankollu, niftakar li fil-punt 60 tas-sentenza DEB (C‑279/09, EU:C:2010:811), il-Qorti tal-Ġustizzja rriteniet li l-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva huwa suġġett għal limitazzjonijiet raġonevoli. Sentenza DEB (EU:C:2010:811), punt 60. .

Il-Qorti tal-Ġustizzja konsistentement irriteniet li “kull każ fejn tqum il-kwistjoni dwar jekk dispożizzjoni proċedurali nazzjonali trendix impossibbli jew eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju mill-partijiet f’kawża tad-drittijiet li [jinsiltu] mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni għandu jiġi analizzat billi jittieħed inkunsiderazzjoni r-rwol ta’ din id-dispożizzjoni fil-proċedura kollha, l-iżvolġiment u l-partikolaritajiet tagħha, quddiem id-diversi istanzi nazzjonali. F’din il-perspettiva, hemm lok li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-prinċipji li fuqhom huwa msejjes l-ordinament ġuridiku nazzjonali, bħalma huma l-protezzjoni tad-drittijiet tad-difiża, il-prinċipju ta’ ċertezza legali u l-iżvolġiment korrett tal-proċedura”  44  – Sentenza Surgicare - Unidades de Saúde (C‑662/13, EU:C:2015:89) punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata. .

Hawnhekk, jeħtieġ l-ewwel nett li jiġi nnotat li jidher li l-qorti nazzjonali u l-partijiet kollha li ppreżentaw osservazzjonijiet qed jassumu li l-Artikolu 21(2) tal-Liġi Nru 554/2004 ma jistax jiġi applikat fi proċeduri ċivili. Jidhirli li dan huwa loġiku, sakemm id-dritt proċedurali Rumen jagħmel distinzjoni netta bejn forom differenti ta’ proċeduri ġudizzjarji. F’każ bħal dan, ma jkunx hemm skop għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjonijiet li jiddefinixxu l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Liġi Nru 554/2004 b’mod li jgħin l-applikazzjoni tagħha minn qrati ċivili f’tilwimiet li jkunu ratione materiae tax-xorta tad-dritt amministrattiv jew fiskali. Madankollu, kieku kien jeżisti tali marġni, allura l-qorti tar-rinviju nazzjonali kienet tkun obbligata tinterpreta r-regoli nazzjonali rilevanti b’tali mod li dawn jikkontribwixxu sabiex tinkiseb il-konformità mad-dritt tal-Unjoni  45 – Pereżempju s-sentenza Impact (C‑268/06, EU:C:2008:223), il-punt 54. .

Huwa l-kompitu tal-qorti tar-rinviju nazzjonali li tagħmel l-analiżi ta’ jekk ir-regoli Rumeni inkwistjoni jagħmlux l-irkupru tat-taxxa ta’ tniġġis miġbura b’mod inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni impossibbli fil-prattika jew eċċessivament diffiċli sabiex ikun inforzat. Huwa suffiċjenti li jiġi nnotat, madankollu, li jidher li l-konfużjoni dwar jekk wieħed setax jirrikorri għal rimedji ċivili jew amministrattivi għall-irkupru tat-taxxa ta’ tniġġis fuq karozzi kellha dak l-effett.

D. C. Târșia jikkontendi li l-esklużjoni tal-applikazzjoni tal-eċċezzjoni li tinsab fl-Artikolu 21(2) tal-Liġi Nru 554/2004 għal res judicata minn proċeduri ċivili tkun inkompatibbli kemm mal-ugwaljanza f’għajnejn il-liġi, kif riflessa fl-Artikolu 20 tal-Karta, kif ukoll mal-prinċipju ta’ ekwivalenza.

Il-konformità mal-prinċipju ta’ ekwivalenza teżiġi li r-regola nazzjonali inkwistjoni tkun tapplika mingħajr distinzjoni għal azzjonijiet ibbażati fuq il-ksur tad-dritt tal-Unjoni u għal dawk ibbażati fuq il-ksur tad-dritt nazzjonali li jkollhom skop u kawżalità simili  46  – Sentenza Surgicare - Unidades de Saúde (C‑662/13, EU:C:2015:89), punt 30. .

Kif naħsibha jiena, dan ifisser li d-dritt tal-Unjoni ma jkollu ebda oġġezzjoni, fil-kuntest tal-prinċipju ta’ ekwivalenza, għad-dritt Rumen li jipprovdi eċċezzjoni għal res judicata fi proċeduri amministrattivi li jikkonċernaw id-dritt tal-Unjoni, u mhux fi proċeduri ċivili li jikkonċernaw l-istess suġġett. Il-prinċipju ta’ ekwivalenza jeżiġi trattament ugwali bejn talbiet paragunabbli bbażati fuq id-dritt nazzjonali, min-naħa l-waħda, u fuq id-dritt tal-Unjoni, min-naħa l-oħra, mhux ekwivalenza bejn forom differenti ta’ proċedura skont id-dritt nazzjonali  47  – Sentenza ÖBB Personenverkehr (C‑417/13, EU:C:2015:38), punt 74. .

F’kull każ, motivi mhux identiċi għal devjazzjoni mill-prinċipju ta’ res judicata jkunu raġonevoli fil-każ ta’ sentenzi ċivili, kriminali u amministrattivi finali  48 – Jidher, skont is-sorsi disponibbli, li kważi l-atti legali nazzjonali kollha fl-Unjoni ma jipprovdux motivi identiċi għal eċċezzjonijiet għal res judicata fi proċeduri ċivili, kriminali u amministrattivi. . L-effett ta’ dawn is-sentenzi huwa differenti, u hekk huwa wkoll it-tħassib dwar politika legali rilevanti għal definizzjoni ta’ eċċezzjonijiet (jekk ikun hemm) għal res judicata. Fil-każ ta’ sentenzi ċivili, iċ-ċertezza legali u l-istabbiltà ta’ relazzjonijiet legali kkonfermati minn sentenza li tkun saret finali huma tal-ikbar importanza. B’kuntrast, il-kundizzjonijiet għal reviżjoni ta’ sentenza kriminali fl-interess ta’ persuna kkundannata ħażin ma għandhomx ikunu ħorox iżżejjed. Fid-dritt amministrattiv, l-interess għall-protezzjoni tad-drittijiet ta’ individwi u l-prinċipju tal-interessi tal-legalità jistgħu jiġġustifikaw pożizzjoni iktar flessibbli għal reviżjoni ta’ sentenzi finali milli fil-każ ta’ sentenzi ċivili.

Għalhekk, is-suġġeriment ta’ D. C. Târșia li ż-żamma tal-eċċezzjoni għal res judicata biss għal proċeduri amministrattivi li jirrigwardaw id-dritt tal-Unjoni hija inkompatibbli mal-ugwaljanza f’għajnejn il-liġi hija infondata. Niftakar li jista’ jkun hemm trattament inugwali f’għajnejn il-liġi biss jekk is-sitwazzjonijiet rilevanti jkunu paragunabbli  49 – Niftakar li l-prinċipju ta’ trattament ugwali, li n-natura fundamentali tiegħu hija stabbilita bl-Artikolu 20 tal-Karta, jeżiġi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma għandhomx ikunu ttrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma għandhomx ikunu ttrattati bl-istess mod sakemm trattament bħal dan ma jkunx iġġustifikat oġġettivament. Ara s-sentenza Chatzi (C‑149/10, EU:C:2010:534), il-punti 63 u 64 u l-ġurisprudenza ċċitata. . Dan ma huwiex il-każ sa fejn għandhom x’jaqsmu l-motivi sabiex jiġu annullati sentenzi ċivili u amministrattivi finali. F’sitwazzjonijiet fejn ikun hemm sentenza sussegwenti tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħmel dispożizzjoni nazzjonali inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, jista’ jkun hemm ġustifikazzjoni sabiex tiġi annullata deċiżjoni finali skont id-dritt amministrattiv bi ħsara għal awtorità ta’ Stat Membru, iżda jista’, għal raġunijiet ta’ ċertezza legali, ma jkunx sewwa li tiġi annullata sentenza ċivili finali li tiddetermina relazzjoni skont id-dritt privat bejn żewġ individwi. Għalhekk, bħala soluzzjoni leġiżlattiva tax-xorta li hemm fir-Rumanija, il-fatt li jkun hemm din il-possibbiltà fi proċeduri amministrattivi iżda din tkun eskluża fi proċeduri ċivili, ma jmurx bħala tali kontra l-prinċipju ta’ ugwaljanza f’għajnejn il-liġi.

Madankollu, l-ugwaljanza f’għajnejn il-liġi hija regola differenti mill-prinċipju ta’ ekwivalenza. Kif innotat fl-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni, jekk id-dritt Rumen jipprovdi wkoll eċċezzjoni għal res judicata fid-dawl ta’ ġurisprudenza sussegwenti tal-Qorti Kostituzzjonali li tikkontesta l-korrettezza ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji preċedenti (u li taqsam il-ġurisdizzjonijiet domestiċi kollha)  50 – Niftakar li dan ir-riżultat isegwi mill-Artikolu 322(10) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili li huwa bħall-Artikolu 21(1) tal-Liġi Nru 554/2004 applikabbli wkoll fi proċeduri amministrattivi. , allura l-prinċipju ta’ ekwivalenza jista’ verament jiddetta li l-istess għandu jiġi applikat għal deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-dritt tal-Unjoni  51  – Il-Kummissjoni tirreferi hawnhekk għas-sentenza Weber’s Wine World et (C‑147/01, EU:C:2003:533). .

Filwaqt li nammetti li dan jista’ jwassal id-diskussjoni sabiex toħroġ mill-ambitu tat-talba għal deċiżjoni preliminari  52 – Niftakar li, skont il-ġurisprudenza stabbilita, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, fir-risposta tagħha għal domanda preliminari, tqis id-dispożizzjonijiet kollha rilevanti tad-dritt tal-Unjoni, anki jekk ma jkunux issemmew mill-qorti tar-rinviju nazzjonali. Ara pereżempju s-sentenza Efir (C‑19/12, EU:C:2013:148), il-punt 27. , fl-opinjoni tiegħi, ma jkunx hemm konformità mal-prinċipju ta’ ekwivalenza jekk deċiżjoni sussegwenti tal-Qorti Kostituzzjonali nazzjonali tista’ twassal għal reviżjoni ta’ sentenza ċivili finali preċedenti, u b’hekk tgħin sabiex ikun jista’ jsir irkupru ta’ taxxa miġbura indebitament fejn sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tkunx tista’ tagħmel dan. F’sitwazzjoni bħal din, drittijiet ibbażati fuq il-kostituzzjoni nazzjonali jgawdu iktar protezzjoni mid-drittijiet li joriġinaw mid-dritt tal-Unjoni, u b’hekk dawn tal-aħħar ma jgawdux protezzjoni ekwivalenti għal dik li tgawdi din il-kategorija ta’ drittijiet ibbażati fuq id-dritt nazzjonali. Nuqqas ta’ simetrija simili tipprevali, skont l-Artikolu 322(9) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili Rumena, fir-rigward tal-effetti ta’ sentenzi tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem meta mqabbla ma’ dawk tas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja.