Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Seachtú Dlísheomra)
15 Deireadh Fómhair 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Soláthar poiblí – Treoir 2014/24/AE – Dámhachtain conarthaí – Pointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) agus Airteagal 57(6) agus (7) – Forais roghnacha le haghaidh eisiamh ó rannpháirtíocht i nós imeachta soláthair phoiblí – Faisnéis bhréagach arna soláthar ag oibreoir eacnamaíoch maidir le comhlíonadh coinníollacha acmhainneachta – Áireamh ar liosta soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach le linn nós imeachta soláthair phoiblí – Airteagal 18(1) – Prionsabal na comhréireachta – Treoir 89/665/CEE – Airteagal 1 – Ceart chun leigheas éifeachtach a fháil)
I gCás C‑402/25,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE ó Lietuvos administracinių ginčų komisija (An Príomh-Choimisiún um Dhíospóidí Riaracháin, an Liotuáin), trí bhreith an 12 Meitheamh 2025, a fuarthas ag an gCúirt an 17 Meitheamh 2025, sna himeachtaí
Plungės rajono savivaldybės administracija
v
Viešųjų pirkimų tarnyba,
idiragraithe:
‘VA Statyba’ UAB,
tugann AN CHÚIRT (an Seachtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: Z. Csehi, Uachtarán Dlísheomra, M. Gavalec (Rapóirtéir) agus F. Schalin, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: M. Campos Sánchez-Bordona,
Cláraitheoir: V. Di Bucci,
ag féachaint don nós imeachta ó bhéal,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
– Rialtas na Liotuáine, ag K. Dieninis, U. Jakaitytė agus V. Kazlauskaitė-Švenčionienė, i gcáil Gníomhairí,
– an Coimisiún Eorpach, ag A. Biolan, J. Jokubauskaitė agus G. Wils, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1 Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 18(1) agus pointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir le soláthar poiblí agus lena n‑aisghairtear Treoir 2004/18/CE (IO 2014 L 94, lch. 65), arna leasú le Rialachán Tarmligthe (AE) 2021/1952 ón gCoimisiún an 10 Samhain 2021 (IO 2021 L 398, lch. 23) (‘Treoir 2014/24’), an ceathrú fomhír d’Airteagal 1(1) de Threoir 89/665/CEE ón gComhairle an 21 Nollaig 1989 maidir le comhordú na ndlíthe, na rialachán agus na bhforálacha riaracháin a bhaineann le cur i bhfeidhm nósanna imeachta athbhreithnithe chun conarthaí soláthair phoiblí agus oibreacha poiblí a dhámhachtain (IO 1989 L 395, lch. 33), arna leasú le Treoir 2014/23/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 (IO 2014 L 94, lch. 1) (‘Treoir 89/665’), agus prionsabal na comhréireachta.
2 Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Plungės rajono savivaldybės administracija (Riarachán Bardasach Cheantar Plungė, an Liotuáin; ‘an t‑údarás conarthach’) agus an Viešųjų pirkimų tarnyba (an tÚdarás um Sholáthar Poiblí, an Liotuáin) maidir leis an gcuideachta ‘VA Statyba’ UAB a áireamh ar liosta na soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach, dá bhforáiltear le dlí na Liotuáine.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais
Treoir 89/665
3 Foráiltear le hAirteagal 1 de Threoir 89/665, dar teideal ‘Raon feidhme agus infhaighteacht na nósanna imeachta athbhreithnithe’, i míreanna (1) agus (3) de:
‘1. Beidh feidhm ag an Treoir seo i leith na gconarthaí dá dtagraítear le Treoir [24/24] seachas má eisiatar na conarthaí sin i gcomhréir le hAirteagail 7, 8, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 17 agus 37 den Treoir sin.
[...]
Déanfaidh na Ballstáit, maidir le nósanna imeachta um dhámhachtain conarthaí a thagann faoi raon feidhme Threoir [2014/24], na bearta uile is gá chun a áirithiú go bhféadfar athbhreithniú éifeachtach a dhéanamh ar chinntí arna nglacadh ag údaráis chonarthacha agus, go háirithe, chomh tapa agus is féidir, i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach in Airteagail 2 go 2f den Treoir seo, ar an bhforas gur sáraíodh dlí an Aontais Eorpaigh leis na cinntí sin i réimse an tsoláthair phoiblí nó rialacha náisiúnta lena dtrasuitear an dlí sin.
[...]
3. Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh nósanna imeachta athbhreithnithe ar fáil, de réir rialacha mionsonraithe a fhéadfaidh na Ballstáit a bhunú, ar a laghad d’aon duine a bhfuil nó a raibh leas aige conradh ar leith a fháil agus a ndearnadh dochar dó nó a bhfuil baol ann go ndéanfar dochar dó trí shárú líomhnaithe.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoir 2014/24
4 Luaitear an méid seo a leanas in aithrisí 14, 101 agus 102 de Threoir 2014/24:
‘(14) Ba cheart a shoiléiriú gur cheart an coincheap “oibreoir eacnamaíoch” a léiriú go leathan, ionas go n‑áireofar ann aon duine nó eintiteas a thairgeann oibreacha a dhéanamh, táirgí a sholáthar nó seirbhísí a sholáthar ar an margadh, gan beann ar an bhfoirm dhlíthiúil inar roghnaigh sé oibriú. Dá bhrí sin, ba cheart do chuideachtaí, brainsí, fochuideachtaí, comhlachais, comharchumainn, cuideachtaí poiblí faoi dhliteanas teoranta, ollscoileanna, bídís poiblí nó príobháideach, chomh maith le cineálacha eintiteas seachas daoine nádúrtha, teacht faoi choincheap an oibreora eacnamaíoch, cibé acu is “daoine dlítheanacha” iad nó nach ea i ngach uile chás.
[...]
(101) Ba cheart an deis a thabhairt do na húdaráis chonarthacha oibreoirí eacnamaíocha a léirigh nach bhfuil siad iontaofa a eisiamh, mar shampla, ós rud é gur sháraigh siad oibleagáidí comhshaoil nó sóisialta, lena n‑áirítear rialacha maidir le hin‑rochtaineacht do dhaoine faoi mhíchumas nó go ndearna siad cineálacha eile mí-iompair ghairmiúil thromchúisigh, amhail sáruithe ar rialacha iomaíochta nó ar chearta maoine intleachtúla. Ba cheart a shoiléiriú gur féidir le mí-iompar gairmiúil tromchúiseach amhras a léiriú ar ionracas oibreora eacnamaíoch agus, dá bhrí sin, an t‑oibreoir eacnamaíoch a fhágáil mí-oiriúnach chun go ndéanfaí conradh poiblí a dhámhachtain dó beag beann ar ar mbeadh an cumas teicniúil agus eacnamaíoch ag an oibreoir eacnamaíoch an conradh a chomhlíonadh murach sin.
[...] Ba cheart d’údaráis chonarthacha a bheith in ann a mheas freisin go raibh mí-iompar gairmiúil tromchúiseach ann i gcás inar féidir leo a léiriú, trí aon mhodh iomchuí, sula ndéantar cinneadh críochnaitheach ceangailteach maidir le forais éigeantacha eisiaimh a bheith ann, gur mhainnigh an t‑oibreoir eacnamaíoch a oibleagáidí a chomhlíonadh, lena n‑áirítear oibleagáidí a bhaineann le cánacha nó ranníocaíochtaí slándála sóisialta a íoc, mura bhforáiltear a mhalairt leis an dlí náisiúnta. Ba cheart go mbeadh údaráis chonarthacha in ann iarrthóirí nó tairgeoirí ar léirigh a bhfeidhmíocht i gconarthaí poiblí roimhe seo easnaimh mhóra maidir le ceanglais shubstainteacha a eisiamh, mar shampla, mainneachtain soláthar nó comhlíonadh a dhéanamh, easnaimh shuntasacha sa táirge nó sa tseirbhís arna soláthar, rud a d’fhág nárbh fhéidir é nó í a úsáid chun na críche atá beartaithe, nó mí-iompar lena gcruthaítear amhras tromchúiseach maidir le hiontaofacht an oibreora eacnamaíoch. Ba cheart foráil a dhéanamh sa dlí náisiúnta d’uastréimhse eisiaimh den sórt sin.
Ba cheart d’údaráis chonarthacha aird ar leith a thabhairt ar phrionsabal na comhréireachta, agus forais roghnacha eisiaimh á gcur i bhfeidhm acu. Níor cheart go mbeadh eisiamh oibreora eacnamaíoch mar thoradh ar mhion‑neamhrialtachtaí ach amháin in imthosca eisceachtúla. Mar sin féin, d’fhéadfadh cásanna arís agus arís eile de mhion‑neamhrialtachtaí a bheith ina gcúis amhrais faoi iontaofacht oibreora eacnamaíoch, rud a d’fhéadfadh údar a thabhairt lena eisiamh.
(102) Mar sin féin, ba cheart d’oibreoirí eacnamaíocha a bheith in ann bearta comhlíontachta a dhéanamh arb é is aidhm dóibh iarmhairtí aon chionta coiriúla nó aon mhí-iompair a leigheas agus a n‑atarlú a chosc go héifeachtach. D’fhéadfaí a áireamh leis sin bearta maidir lena n‑eagrúchán agus lena bhfoireann, amhail deireadh a chur le haon chaidreamh le daoine aonair nó le heagraíochtaí a bhfuil baint acu le hiompar den sórt sin, bearta iomchuí atheagrúcháin foirne, córais tuairiscithe agus rialaithe a chur chun feidhme, cumas iniúchóireachta inmheánaí a bhunú chun faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh agus rialacha inmheánacha maidir le dliteanas agus sásamh a ghlacadh. I gcás ina dtugtar ráthaíochtaí leordhóthanacha leis na bearta sin, níor cheart an t‑oibreoir eacnamaíoch lena mbaineann a eisiamh a thuilleadh ar na forais sin amháin. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5 Foráiltear le hAirteagal 2 den Treoir sin, dar teideal ‘Sainmhínithe’, i mír (1) de:
‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
(10) ciallaíonn “oibreoir eacnamaíoch” aon duine nádúrtha nó dlítheanach, nó eintiteas poiblí nó grúpa de dhaoine nó d’eintitis den sórt sin, lena n‑áirítear aon chomhlachas sealadach de ghnóthais, a chuireann oibreacha nó obair a thabhairt i gcrích ar fáil, táirgí a sholáthar nó seirbhísí a sholáthar ar an margadh;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6 Foráiltear le hAirteagal 4(a) den Treoir sin, go bunúsach, go bhfuil feidhm aige maidir le conarthaí a bhfuil a luach measta, gan cáin bhreisluacha (CBL) a áireamh, comhionann le nó níos mó ná an tairseach EUR 5 382 000 le haghaidh conarthaí oibreacha poiblí.
7 Foráiltear le hAirteagal 18 den Treoir sin, dar teideal ‘Prionsabail a bhaineann le conarthaí a dhámhachtain’ mar seo a leanas:
‘1. Déileálfaidh údaráis chonarthacha le hoibreoirí eacnamaíocha go cothrom agus gan idirdhealú agus gníomhóidh siad ar mhodh trédhearcach agus comhréireach.
Ní dhéanfar dearadh na dámhachtana agus é ar intinn í a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo nó iomaíocht a chúngú go saorga. Measfar go bhfuil an iomaíocht cúngaithe go saorga i gcás ina ndéantar dearadh na dámhachtana d’fhonn buntáiste míchuí a thabhairt d’oibreoirí eacnamaíocha áirithe nó iad a chur faoi mhíbhuntáiste míchuí.
2. Déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí chun a áirithiú, i bhfeidhmiú conarthaí poiblí, go gcomhlíonfaidh oibreoirí eacnamaíocha na hoibleagáidí is infheidhme i réimsí an dlí comhshaoil, shóisialta agus saothair arna mbunú le dlí an Aontais, leis an dlí náisiúnta, le comhaontuithe comhchoiteanna nó leis na forálacha idirnáisiúnta maidir leis an dlí comhshaoil, sóisialta agus saothair a liostaítear in Iarscríbhinn X.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8 Foráiltear le hAirteagal 57 den Treoir sin, dar teideal ‘Clásail eisiaimh’, i míreanna (4) agus (7) de:
‘4. Féadfaidh na húdaráis chonarthacha oibreoir eacnamaíoch a eisiamh ó rannpháirtíocht i nós imeachta soláthair, as a stuaim féin nó arna iarraidh sin ag na Ballstáit, in aon cheann de na cásanna seo a leanas:
(a) i gcás inar féidir leis an údarás conarthach sárú ar na hoibleagáidí is infheidhme dá dtagraítear in Airteagal 18(2) a léiriú ar aon bhealach iomchuí;
[...]
(h) i gcás ina raibh an t‑oibreoir eacnamaíoch ciontach i mífhaisnéis thromchúiseach agus an fhaisnéis á soláthar aige a cheanglaítear chun a fhíorú nach bhfuil forais eisiaimh ann nó chun na critéir roghnúcháin a chomhlíonadh, gur choinnigh sé an fhaisnéis sin siar nó nach bhfuil sé in ann na doiciméid tacaíochta a cheanglaítear de bhun Airteagal 59 a chur isteach; nó
[...]
5. Tráth ar bith le linn an nós imeachta, féadfaidh na húdaráis chonarthacha, as a stuaim féin nó arna iarraidh sin ag na Ballstáit, oibreoir eacnamaíoch a eisiamh más rud é go ndeimhnítear go bhfuil an t‑oibreoir eacnamaíoch, ag féachaint do ghníomhartha a rinneadh nó nach ndearnadh roimh an nós imeachta nó lena linn, i gceann de na cásanna dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2.
Tráth ar bith le linn an nós imeachta, féadfaidh na húdaráis chonarthacha, as a stuaim féin nó arna iarraidh sin ag na Ballstáit, oibreoir eacnamaíoch a eisiamh más rud é go ndeimhnítear go bhfuil an t‑oibreoir eacnamaíoch, ag féachaint do ghníomhartha a rinneadh nó nach ndearnadh roimh an nós imeachta nó lena linn, i gceann de na cásanna dá dtagraítear i mír 4.
6. Féadfaidh aon oibreoir eacnamaíoch atá i gceann de na cásanna dá dtagraítear i míreanna 1 agus 4 fianaise a sholáthar lena léirítear gur leor na bearta arna nglacadh aige chun a iontaofacht a léiriú d’ainneoin foras eisiaimh ábhartha a bheith ann. Má mheastar fianaise den sórt sin a bheith leordhóthanach, ní leanfaidh an t‑oibreoir eacnamaíoch lena mbaineann de bheith eisiata ón nós imeachta soláthair.
Chuige sin, beidh ar an oibreoir eacnamaíoch a léiriú go bhfuil cúiteamh iomchuí íoctha aige, nó go bhfuil geallta aige cúiteamh iomchuí a íoc, as aon damáiste a rinneadh mar gheall ar an gcion coiriúil nó an mí-iompar, go bhfuil na fíorais agus na himthosca soiléirithe aige go hiomlán trí chomhoibriú go gníomhach leis na húdaráis imscrúdaithe agus go bhfuil bearta nithiúla teicniúla, eagrúcháin agus pearsanra glactha aige, arb iomchuí iad chun a thuilleadh cionta coiriúla nó mí-iompair a chosc.
Déanfar measúnú ar na bearta arna nglacadh ag oibreoirí eacnamaíocha agus tromchúis agus imthosca ar leith an chiona choiriúil nó an mhí-iompair á gcur san áireamh. I gcás ina measfar nach leor na bearta, gheobhaidh an t‑oibreoir eacnamaíoch ráiteas ar na cúiseanna atá leis an gcinneadh sin.
Ní bheidh na hoibreoirí eacnamaíocha ar eisiadh iad le breithiúnas críochnaitheach ó bheith rannpháirteach i nósanna imeachta soláthair nó i nósanna imeachta dámhachtana i dteideal leas a fháil as an bhféidearthacht dá bhforáiltear sa mhír seo le linn na tréimhse eisiaimh atá mar thoradh ar an mbreithiúnas sin sa Bhallstát ina bhfuil an breithiúnas in‑fhorfheidhmithe.
7. Déanfaidh na Ballstáit, trí dhlíthe, rialacháin nó forálacha riaracháin, agus dlí an Aontais á chur san áireamh acu, na coinníollacha maidir le cur i bhfeidhm an Airteagail seo a shonrú. Cinnfidh siad, go háirithe, an uastréimhse eisiaimh i gcás nár ghlac an t‑oibreoir eacnamaíoch na bearta a shonraítear i mír 6 chun a iontaofacht a léiriú. I gcás nach mbeidh an tréimhse eisiaimh socraithe le breithiúnas críochnaitheach, ní rachaidh an tréimhse sin thar cúig bliana ó dháta an chiontaithe le breithiúnas críochnaitheach sna cásanna dá dtagraítear i mír 1, ná thar trí bliana ó dháta an teagmhais ábhartha sna cásanna dá dtagraítear i mír 4.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9 Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 58 de Threoir 2014/24, dar teideal ‘Critéir roghnúcháin’, i mír 1 de:
‘D’fhéadfadh an méid seo a leanas a bheith i gceist leis na critéir roghnúcháin:
(a) oiriúnacht gníomhaíocht proifisiúnta a shaothrú;
(b) acmhainn eacnamaíochta agus airgeadais;
(c) acmhainn theicniúil agus phroifisiúnta.
Níl ach na critéir dá dtagraítear i míreanna 2, 3 agus 4 in‑fhorchurtha mar choinníollacha rannpháirtíochta ag na húdaráis chonarthacha ar na hoibreoirí eacnamaíocha. Déanfaidh siad na coinníollacha sin a theorannú do na coinníollacha atá oiriúnach le ráthú go bhfuil ag t‑iarrthóir nó tairgeoir i gcumas dlí agus airgeadais agus inniúil go teicniúil agus go proifisiúnta mar is gá chun an conradh le dámhachtain a chur i gcrích. Beidh na coinníollacha go léir ag baint agus i gcomhréir le hábhar an chonartha.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Liotuáine
An Dlí maidir le Riarachán Poiblí
10 Faoi Airteagal 3(4) agus (10) de Lietuvos Respublikos viešojo administravimo įstatymas (Dlí Phoblacht na Liotuáine maidir le riarachán poiblí), déanfaidh comhlachtaí riaracháin phoiblí a ngníomhaíochtaí i gcomhréir, inter alia, le prionsabail na dlíthiúlachta agus na comhréireachta.
An Dlí maidir le soláthar poiblí
11 Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 2(36) de Lietuvos Respublikos viešųjų pirkimų įstatymas (Dlí Phoblacht na Liotuáine maidir le soláthar poiblí), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘an Dlí maidir le soláthar poiblí’):
‘Ciallaíonn “soláthróir” – oibreoir eacnamaíoch – duine nádúrtha nó dlítheanach a rialaítear leis an dlí príobháideach nó poiblí, eagraíocht eile agus a comhaltaí nó grúpa ina bhfuil na daoine sin, lena n‑áirítear comhlachas sealadach d’oibreoirí eacnamaíocha, a thairgeann earraí nó seirbhísí ar an margadh.’
12 Foráiltear le hAirteagal 46 den Dlí sin, dar teideal ‘Clásail eisiaimh’, i míreanna (4) agus (12) de:
‘4. Déanfaidh an t‑údarás conarthach soláthróir a eisiamh ón nós imeachta soláthair sna cásanna seo a leanas:
[...]
(4) rinne an soláthraí sin, i gcomhthéacs an nós imeachta soláthair, faisnéis a choinneáil siar nó faisnéis bhréagach a sholáthar maidir le comhlíonadh na gceanglas a leagtar amach san Airteagal seo agus in Airteagal 47 den Dlí seo agus is féidir leis an údarás conarthach an méid sin a léiriú trí aon mhodh dlíthiúil, nó sa chás nach bhfuil an soláthraí in ann, toisc gur sholáthar sé faisnéis bhréagach, na doiciméid tacaíochta a cheanglaítear faoi Airteagal 50 den Dlí seo a thabhairt ar aird. Eisiafar an soláthróir freisin ón nós imeachta soláthair ar an bhforas sin más rud é, le linn nós imeachta soláthair roimhe sin [...] gur choinnigh sé faisnéis siar nó gur sholáthair sé faisnéis bhréagach dá dtagraítear sa phointe seo nó, toisc gur sholáthair sé faisnéis bhréagach, nach raibh sé in ann na doiciméid tacaíochta a cheanglaítear faoi Airteagal 50 den Dlí seo a thabhairt ar aird agus gur eisiadh é ar an gcúis sin le linn na bliana deireanaí de na nósanna imeachta soláthair [...]
[...]
10. I gcás ina dtagann soláthróir faoi cheann de na forais eisiaimh a leagtar amach i míreanna 1, 4 agus 6 den Airteagal seo, ní dhéanfaidh an t‑údarás conarthach an soláthróir sin a eisiamh ón nós imeachta soláthair i gcás ina gcomhlíontar an dá choinníoll seo a leanas:
1) chuir an soláthróir faisnéis ar fáil don údarás conarthach lena léirítear gur ghlac sé na bearta seo a leanas:
a) gur íoc sé cúiteamh go toilteanach, nó gur gheall sé go toilteanach cúiteamh a íoc, as aon díobháil a rinneadh de dheasca an chiona nó an tsáraithe dá dtagraítear i míreanna 1, 4 nó 6 den Airteagal seo, i gcás inarb infheidhme;
b) gur chomhoibrigh sé, gur chabhraigh sé go gníomhach nó go ndearna sé bearta eile a shoiléiríonn an cion nó an sárú a rinne sé, i gcás inarb infheidhme;
c) go bhfuil bearta teicniúla, eagraíochtúla nó bainistíochta foirne déanta aige atá ceaptha tuilleadh cionta nó sáruithe a chosc;
2) rinne an t‑údarás conarthach measúnú ar an bhfaisnéis a sholáthair an soláthróir de bhun phointe 1 den mhír seo agus ghlac sé cinneadh réasúnaithe ina luaitear gur leor na bearta a ghlac an soláthróir chun a iontaofacht a léiriú. Déanfar measúnú ar leordhóthanacht na mbeart sin agus tromchúis agus imthosca an tsáraithe á gcur san áireamh. Tabharfaidh an t‑údarás conarthach fógra i scríbhinn don soláthróir faoina chinneadh réasúnaithe tráth nach déanaí ná 10 lá tar éis dó an fhaisnéis dá dtagraítear i bpointe 1 den mhír seo a fháil ón soláthróir.
11. I gcás ina ndearnadh soláthróir a eisiamh ó nósanna imeachta soláthair agus dámhachtana lamháltais le cinneadh críochnaitheach cúirte, ní bhainfidh sé tairbhe as an bhféidearthacht dá bhforáiltear i mír 10 den mhír seo ar feadh na tréimhse a leagtar síos leis an gcinneadh cúirte sin.
12. I gcás inar socraíodh tréimhse eisiaimh i leith soláthróra le cinneadh críochnaitheach cúirte maidir le ceann de na forais eisiaimh dá dtagraítear i míreanna 1, 2, 21, 4 agus 6 den Airteagal seo, déanfaidh an t‑údarás conarthach an soláthróir a eisiamh ón nós imeachta soláthair ar feadh na tréimhse a leagtar síos leis an gcinneadh cúirte sin.’
13 Foráiltear le hAirteagal 52 den Dlí maidir le soláthar poiblí, dar teideal ‘Faisnéis a choinneáil siar, faisnéis bhréagach a sholáthar nó mainneachtain doiciméid a sholáthar’, i míreanna (1) agus (4) de:
‘1. Foilseoidh an t‑údarás conarthach ar an gCóras Lárnach Faisnéise um Sholáthar Poiblí, i gcomhréir leis na nósanna imeachta arna leagan síos ag an Údarás um Sholáthar Poiblí, an fhaisnéis seo a leanas faoin soláthróir (nó más grúpa soláthróirí é, faoi gach ceann de chomhaltaí an ghrúpa sin) a choinnigh faisnéis siar nó a sholáthair faisnéis bhréagach maidir le comhlíonadh na gceanglas a leagtar amach in Airteagail 46 agus 47 den Dlí seo nó, toisc gur sholáthair sé faisnéis bhréagach, nach raibh sé ábalta na doiciméid tacaíochta a cheanglaítear faoi Airteagal 50 den Dlí seo a thabhairt ar aird:
1) ainm an tsoláthróra (más duine nádúrtha é an soláthróir, a chéadainm agus a shloinne), an dáta a glacadh cinneadh an údaráis chonarthaigh an soláthróir a eisiamh ón nós imeachta soláthair de bhun Airteagal 46(4)(4) den Dlí seo agus na cúiseanna leis an gcinneadh sin;
2) an dáta a thionscain an soláthróir imeachtaí dlí i gcoinne chinneadh an údaráis chonarthaigh é a eisiamh ón nós imeachta soláthair;
3) an dáta a tháinig an cinneadh cúirte lena gcinntear nach raibh aon ghá géilleadh d’iarratas an tsoláthróra lena ndéantar agóid i gcoinne chinneadh an údaráis chonarthaigh é a eisiamh ón nós imeachta soláthair chun bheith críochnaitheach agus nasc leis an gcinneadh sin.
[...]
4. Is é is cuspóir don fhoilsiú dá bhforáiltear san Airteagal seo na húdaráis chonarthacha, na heintitis chonarthacha agus na húdaráis dámhachtana a chur ar an eolas faoin gcúis ar eisiadh an soláthróir ón nós imeachta soláthair nó tairgeoir ón nós imeachta um dhámhachtain lamháltais. I gcomhthéacs na feidhme a chuirtear de chúram air le hAirteagal 95(1)(11) den Dlí seo, áiritheoidh an tÚdarás um Sholáthar Poiblí nach rachaidh tréimhse foilsithe na faisnéise dá dtagraítear san Airteagal seo thar bhliain amháin ón dáta a glacadh cinneadh an údaráis chonarthaigh an soláthróir a eisiamh ón nós imeachta soláthair de bhun Airteagal 46(4)(4) den Dlí seo.’
14 Foráiltear le hAirteagal 95 den Dlí maidir le soláthar poiblí:
‘1. Beidh na feidhmeanna seo a leanas ag an Údarás um Sholáthar Poiblí:
[...]
11) Bainisteoidh sé an fhaisnéis arna foilsiú ag na húdaráis chonarthacha, i gcomhréir le hAirteagal 91(1) den Dlí seo, maidir le soláthróirí nár chomhlíon conradh nó nár chomhlíon conradh go ceart agus, i gcomhréir le hAirteagal 52(1) den Dlí seo, maidir le soláthróirí a choinnigh faisnéis siar nó a sholáthair faisnéis bhréagach maidir le comhlíonadh na gceanglas a leagtar amach in Airteagail 46 agus 47 den Dlí seo, nó maidir le soláthróirí nár thug na doiciméid tacaíochta a cheanglaítear faoi Airteagal 50 den Dlí seo ar aird toisc gur sholáthair siad faisnéis bhréagach;
[...]
2. Beidh sé de chumhacht ag an Údarás um Sholáthar Poiblí an méid seo a leanas a dhéanamh:
[...]
6) má chinneann sé go ndearnadh sárú ar an Dlí seo nó ar ghníomh lena gcuirtear chun feidhme é, ordú a thabhairt don duine dlítheanach, i gcomhréir le prionsabail na cothroime agus na réasúntachta, an nós imeachta soláthair a fhoirceannadh, na nósanna imeachta soláthair a sheoladh i gcomhréir leis an Dlí seo, cinntí nó gníomhartha neamhdhleathacha a leasú nó a chur ar neamhní, lena n‑áirítear cinneadh earraí, seirbhísí nó oibreacha a sholáthar gan ceanglais an Dlí seo agus na ngníomhartha lena gcuirtear chun feidhme é a chur i bhfeidhm agus, má chinneann sé gur tugadh an conradh nó an creat‑chomhaontú i gcrích go neamhdhleathach, iarratas a dhéanamh chuig na cúirteanna ar an gconradh nó ar an gcreat‑chomhaontú a chur ar neamhní agus/nó ar phionóis eile a fhorchur chun leas an phobail a chosaint;
[...]’
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear
15 Le glao ar thairiscintí a foilsíodh i mí Iúil 2023, sheol an t‑údarás conarthach nós imeachta tairisceana chun conradh oscailte idirnáisiúnta a dhámhachtain chun coimpléasc spóirt agus sláinte measctha a thógáil in Plungė (an Liotuáin).
16 San fhógra sin, leag an t‑údarás conarthach síos, inter alia, i measc na gcoinníollacha rannpháirtíochta a cheanglaítear ar oibreoirí eacnamaíocha, dhá choinníoll acmhainneachta, a bhaineann, go bunúsach, ar thaobh amháin, le méid an ioncaim bhliantúil ó ghníomhaíocht tógála le 3 bliana airgeadais anuas agus, ar an taobh eile, le cur i gcrích rathúil oibreacha foirgníochta, arna sonrú, sna 5 bliana roimhe sin.
17 Is léir ó na fíorais a chuir an chúirt a rinne an tarchur ar fáil gurbh é EUR 7 453 375 luach measta an chonartha gan CBL a áireamh, is é sin le rá, méid a sháraíonn an tairseach a leagtar síos in Airteagal 4(a) de Threoir 2014/24, dá dtagraítear i mír 6 den bhreithiúnas seo.
18 Tar éis dó na soláthróirí a chur ar an eolas, an 5 Meán Fómhair 2023, faoi rangú críochnaitheach na dtairiscintí a cuireadh isteach agus faoi dhámhachtain an chonartha do VA Statyba, thug an t‑údarás conarthach an conradh oibreacha foirgníochta i gcrích le VA Statyba an 10 Deireadh Fómhair 2023.
19 Thug an tairgeoir a rangaíodh sa dara háit caingean os comhair Klaipėdos apygardos teismas (Cúirt Réigiúnach Klaipėda, an Liotuáin), inar mhaígh sé gur sholáthair VA Statyba faisnéis bhréagach maidir le comhlíonadh an dá choinníoll acmhainneachta sin agus mhaígh sé, inter alia, gur cheart an chuideachta sin a áireamh ar liosta na soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach, de bhun fhorálacha ábhartha an Dlí maidir le soláthar poiblí.
20 Le breithiúnas an 29 Nollaig 2023, chinn an chúirt sin gur chuir VA Statyba faisnéis bhréagach faoi bhráid an údaráis chonarthaigh maidir le comhlíonadh na gcoinníollacha acmhainneachta sin, agus chinn sí gur chuir an t‑iompar sin an t‑údarás conarthach ar mhíthreoir trí mhórfhaillí. Dá bhrí sin, chinn an chúirt sin gur comhlíonadh na coinníollacha sa chás seo chun an chuideachta sin a eisiamh ón nós imeachta soláthair, de bhun Airteagal 46(4)(4) den Dlí maidir le soláthar poiblí.
21 Dá bhrí sin, chinn an chúirt sin cinneadh an údaráis chonarthaigh an 5 Meán Fómhair 2023 a chur ar neamhní, agus an conradh a dámhadh go neamhdhleathach idir an t‑údarás sin agus VA Statyba á choimeád ar bun aici, agus an nós imeachta a chur ar fionraí a mhéid a bhain sé leis an oibleagáid atá ar an údarás conarthach ainm na cuideachta sin a áireamh ar liosta na soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach. Ina theannta sin, d’fhorchuir sé pionós airgeadais ar an údarás conarthach ar mhéid a chomhfhreagraíonn do 1 % de luach an chonartha.
22 Le breithiúnas an 15 Márta 2024, sheas Lietuvos apeliacinis teismas (Cúirt Achomhairc na Liotuáine) leis an mbreithiúnas a tugadh ag an gcéad chéim.
23 Tar éis an bhreithiúnais sin, níor chuir an t‑údarás conarthach ainm VA Statyba ar liosta na soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach, ós rud é gur mheas sé nár comhlíonadh na coinníollacha a cheanglaítear leis an Dlí maidir le soláthar poiblí ina leith sin.
24 Agus é ag easaontú le seasamh an údaráis chonarthaigh, d’ordaigh an tÚdarás um Sholáthar Poiblí dó, le cinneadh an 27 Feabhra 2025, VA Statyba a chur ar liosta na soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach.
25 An 28 Aibreán 2025, thug an t‑údarás conarthach caingean le haghaidh neamhniú i gcoinne an chinnidh sin os comhair Lietuvos administracinių ginčų komisija (An Príomh-Choimisiún um Dhíospóidí Riaracháin, an Liotuáin), arb í an chúirt a rinne an tarchur í.
26 Mar thaca lena chaingean, áitíonn an t‑údarás conarthach gur léir ó Airteagal 52(1) den Dlí maidir le soláthar poiblí nach bhfuil soláthróirí le cur ar liosta na soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach ach sa chás gur eisiadh, faoi Airteagal 46(4)(4) den Dlí sin, ón nós imeachta soláthair iad le cinneadh ón údarás conarthach. De réir an údaráis chonarthaigh, ní fhoráiltear leis an Dlí sin, dá bhrí sin, go bhféadfaidh údarás conarthach soláthróir a chur ar an liosta sin i gcás nach é an t‑údarás conarthach féin é, ach cúirt a chinn gur sholáthair an soláthróir sin faisnéis bhréagach.
27 Ar an taobh eile, áitíonn an tÚdarás um Sholáthar Poiblí nach bhfágann Airteagal 52(1) den Dlí maidir le soláthar poiblí aon lánrogha don údarás conarthach cinneadh a dhéanamh soláthróir a áireamh ar liosta na soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach, a luaithe a shuífear an méid sin le cinneadh breithiúnach críochnaitheach.
28 Sna himthosca sin, chinn Lietuvos administracinių ginčų komisija (An Príomh-Choimisiún um Dhíospóidí Riaracháin, an Liotuáin) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil cleachtas an údaráis chonarthaigh a bheith faoi oibleagáid ainm aon tsoláthróra (oibreoir eacnamaíoch) a chuir faisnéis bhréagach ar fáil maidir le comhlíonadh na gceanglas cáilíochta a nochtadh, beag beann ar an bhfíoras nach ndearna an t‑údarás conarthach cinneadh soláthróir den sórt sin (oibreoir eacnamaíoch) a eisiamh ó pháirt a ghlacadh sa nós imeachta soláthair roimh dheireadh an nós imeachta soláthair (an conradh a thabhairt i gcrích) i gcomhréir le cuspóirí Threoir [2014/24], agus Airteagal 18(1) agus [pointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4)] di, chomh maith le cuspóirí Threoir [89/665] agus an ceathrú fomhír d’Airteagal 1(1) di, cibé acu le chéile nó ar leithligh, ach gan a bheith teoranta do na forálacha sin, agus le prionsabal na comhréireachta?’
An cheist a tharchuirtear
Inghlacthacht
29 Áitíonn Rialtas na Liotuáine go bhfuil an iarraidh ar réamhrialú do-ghlactha.
30 I ndáil leis sin, áitíonn an rialtas sin nach bhfuil aon fhoráil i dTreoracha 89/665 agus 2014/24 lena gceanglaítear ar an údarás conarthach, i gcás inarb iomchuí, de bhun cinneadh ón Údarás um Sholáthar Poiblí, oibreoir eacnamaíoch a áireamh ar liosta na soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach, agus mar thoradh air sin nach mbraitheann toradh na díospóide sna príomhimeachtaí ach ar léiriú fhorálacha ábhartha an dlí náisiúnta.
31 Ina theannta sin, de réir an rialtais sin, cé go mbaineann an cheist a tarchuireadh le léiriú fhorálacha Threoracha 89/665 agus 2014/24, ní mhíníonn an chúirt a rinne an tarchur conas atá nasc ag na forálacha sin leis an gcás sna príomhimeachtaí ná cén fáth a bhfuil gá leis an léiriú atá á lorg chun go mbeidh sí in ann rialú a thabhairt.
32 I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú, de réir cásdlí socair, go bhfuil toimhde ábharthachta ag ceisteanna maidir le léiriú dhlí an Aontais arna dtarchur ag cúirt náisiúnta sa chomhthéacs fíorasach agus reachtach a bhfuil an chúirt sin freagrach as a shainiú, agus nach faoin gCúirt atá sé a chruinneas a chinneadh. Ní féidir leis an gCúirt diúltú rialú a thabhairt ar iarraidh ar réamhrialú ó chúirt náisiúnta ach amháin má dhealraíonn sé go follasach nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú arna iarraidh ar dhlí an Aontais le fíorais iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, más fadhb de chineál hipitéiseach í, nó mura bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a chuirtear uirthi (breithiúnas an 19 Nollaig 2024, Tudmur, C‑185/24 agus C‑189/24, EU:C:2024:1036, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear).
33 I dtaca leis sin, ionas go bhféadfaidh an Chúirt léiriú a thabhairt ar dhlí an Aontais a bheidh úsáideach don chúirt náisiúnta, ceanglaítear le hAirteagal 94(c) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, inter alia, go leagfaí amach san iarraidh ar réamhrialú na cúiseanna a thug ar an gcúirt a rinne an tarchur fiosrú a dhéanamh maidir le léiriú nó bailíocht forálacha áirithe de dhlí an Aontais, agus an gaol idir na forálacha sin agus an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí.
34 Sa chás seo, is léir ón iarraidh ar réamhrialú go bhfuil díospóid os comhair na cúirte a rinne an tarchur idir an t‑údarás conarthach agus an tÚdarás um Sholáthar Poiblí maidir le clárú oibreora eacnamaíoch a sholáthair faisnéis bhréagach maidir le comhlíonadh ceanglas acmhainneachta – atá faoi réir cinneadh, dá bhrí sin, é a eisiamh ón nós imeachta soláthair – ar liosta na soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach.
35 Lena ceist, fiafraíonn an chúirt sin go sainráite den Chúirt maidir le léiriú dhlí an Aontais agus, go háirithe, an léiriú atá le déanamh ar an gceathrú fomhír d’Airteagal 1(1) de Threoir 89/665 agus ar Airteagal 18(1) agus pointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24.
36 Féachann an chúirt sin lena fháil amach an bhfuil na forálacha sin le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht nó ar chleachtas náisiúnta lena gceadaítear d’údarás den sórt sin a ordú d’údarás conarthach ainm oibreora eacnamaíoch a chur ar an liosta sin, i gcás nár eisiaigh an t‑údarás conarthach sin an oibreoir sin ón nós imeachta soláthair sular chríochnaigh sé agus gur cinneadh gur sholáthair an oibreoir sin faisnéis bhréagach, ar bhealach ciontach, le cinneadh breithiúnach atá tagtha chun bheith críochnaitheach.
37 Sna himthosca sin, ní léir nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú arna iarraidh ar Threoir 89/665 agus Treoir 2014/24 le fíricí iarbhír nó le cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí nó gur fadhb hipitéiseach í an fhadhb a ardaíodh.
38 Baineann an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú le léiriú fhorálacha dhlí an Aontais agus, ós rud é go gcuirfidh freagra na Cúirte ar chumas na cúirte a rinne an tarchur rialú a thabhairt ar chomhoiriúnacht na reachtaíochta agus an chleachtais náisiúnta le Treoir 89/665 agus Treoir 2014/24, tá an cheist sin ábhartha maidir le réiteach na díospóide sna príomhimeachtaí.
39 Sna himthosca sin, ní bhaineann an agóid lena líomhnaítear nach bhfuil feidhm ag na Treoracha sin maidir leis an gcás sna príomhimeachtaí le hinghlacthacht na hiarrata ar réamhrialú, ach baineann sí le substaint na hiarrata sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 27 Samhain 2025, Gryczara, C‑746/24, EU:C:2025:925, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).
40 Dá bhrí sin, tá an iarraidh ar réamhrialú inghlactha.
Substaint
41 Lena ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an bhfuil Airteagal 18(1) agus pointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24, agus Airteagal 1(1) agus (3) de Threoir 89/665, le léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht nó ar chleachtas náisiúnta faoina bhfuil sé de chumhacht ag údarás um sholáthar poiblí ordú a thabhairt d’údarás conarthach ainm oibreora eacnamaíoch a sholáthair faisnéis bhréagach maidir le comhlíonadh na gcoinníollacha acmhainneachta a fhoilsiú, cé nár eisiaigh an t‑údarás conarthach sin an t‑oibreoir sin ón nós imeachta soláthair sular cuireadh i gcrích é agus gur suíodh ciontacht an oibreora sin i mífhaisnéis le cinneadh breithiúnach atá tagtha chun bheith críochnaitheach.
42 I ndáil leis sin, ba cheart a mheabhrú go gceanglaítear leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24 ar na Ballstáit na forais eisiaimh roghnacha a liostaítear san fhoráil sin a thrasuí ina ndlí náisiúnta agus, i gcomhthéacs na hoibleagáide trasuí sin, nach mór do na Stáit sin foráil a dhéanamh don rogha nó don oibleagáid atá ar údaráis chonarthacha na forais sin a chur i bhfeidhm (féach, chuige sin, breithiúnas an 21 Nollaig 2023, Infraestruturas de Portugal agus Futrifer Indústrias Ferroviárias, C‑66/22, EU:C:2023:1016, mír 58).
43 Áirítear ar na forais sin, i bpointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) den Treoir sin, an cás ina raibh an t‑oibreoir eacnamaíoch ciontach i mífhaisnéis agus an fhaisnéis is gá á soláthar aige chun, go háirithe, comhlíonadh na gcritéar roghnúcháin a fhíorú.
44 Mar is léir ón bhforáil sin, arna léamh i gcomhar le haithris 101 den Treoir sin, is é is cuspóir don fhoras roghnach sin oibreoirí eacnamaíocha a eisiamh a gcuirtear a n‑iontaofacht i mbaol go mór mar gheall ar dhearbhuithe bréagacha arna ndéanamh ag na hoibreoirí sin d’aon ghnó nó le faillí.
45 Agus na coinníollacha maidir le cur i bhfeidhm an fhorais roghnaigh eisiaimh sin á leagan síos ina reachtaíocht náisiúnta, ní mór do gach Ballstát a bhuntréithe a urramú, mar a chuirtear in iúl i bpointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24 (féach, chuige sin, breithiúnas an 19 Meitheamh 2019, Meca, C‑41/18, EU:C:2019:507, mír 33).
46 Ina theannta sin, ní mór do chur i bhfeidhm an fhorais eisiaimh roghnaigh sin prionsabal na comhréireachta a chomhlíonadh, ar prionsabal ginearálta de dhlí an Aontais é dá dtagraítear, maidir le soláthar poiblí, in Airteagal 18(1) de Threoir 2014/24, ar cheart aird ar leith a thabhairt air agus an foras eisiaimh roghnach céanna á chur i bhfeidhm (breithiúnas an 30 Eanáir 2020, Tim, C‑395/18, EU:C:2020:58, míreanna 45 agus 48 agus an cásdlí dá dtagraítear).
47 I ndáil leis sin, ní mór don eisiamh sin, ar an gcéad dul síos, a bheith sealadach. Leanann sé ó aithris 101 de Threoir 2014/24 nach mór d’aon ghníomh dlí náisiúnta lena leagtar síos, inter alia, na coinníollacha chun pointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) den Treoir sin a chur i bhfeidhm foráil a dhéanamh maidir le huastréimhse eisiaimh. Luaitear in Airteagal 57(7) den Treoir sin, maidir le foras eisiaimh roghnaigh, i gcás nár socraíodh é le breithiúnas críochnaitheach, nach bhféadfaidh an tréimhse sin a bheith níos faide ná 3 bliana (breithiúnas an 26 Eanáir 2023, HSC Baltic agus páirtithe eile, C‑682/21, EU:C:2023:48, mír 39).
48 Ar an dara dul síos, le linn na tréimhse eisiaimh sin, ní mór cead a bheith ag an oibreoir eacnamaíoch lena mbaineann, mura n‑eisiatar é ó aon rannpháirtíocht i nós imeachta soláthair phoiblí le breithiúnas críochnaitheach, páirt a ghlacadh i nós imeachta den sórt sin má thugann sé, i gcomhréir le hAirteagal 57(6) de Threoir 2014/24, arna léamh i gcomhar le haithris 102 di, fianaise gur leor na bearta atá déanta aige chun a iontaofacht a léiriú. Cruthaíonn sé sin dreasacht d’oibreoirí eacnamaíocha bearta ceartaitheacha a ghlacadh (féach, chuige sin, breithiúnais an 3 Meitheamh 2021, Rad Service agus páirtithe eile, C‑210/20, EU:C:2021:445, mír 35, agus an 26 Eanáir 2023, HSC Baltic agus páirtithe eile, C‑682/21, EU:C:2023:48, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear).
49 Ar an tríú dul síos, ceanglaítear le prionsabal na comhréireachta measúnú nithiúil a dhéanamh ar dhearcadh agus iompar an oibreora lena mbaineann, ar bhonn na dtosca ábhartha uile (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Meitheamh 2021, Rad Service agus páirtithe eile, C‑210/20, EU:C:2021:445, mír 40 agus an cásdlí dá dtagraítear). I ndáil leis sin, is léir ó fhoclaíocht phointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) den Treoir sin, maidir le, inter alia, mífhaisnéis tríd an bhfaisnéis is gá a sholáthar chun comhlíonadh na gcritéar roghnúcháin a fhíorú, nach mór ciontacht an oibreora eacnamaíoch lena mbaineann a scrúdú agus a shuí. Níor cheart go mbeadh eisiamh oibreora eacnamaíoch mar thoradh ar mhion‑neamhrialtachtaí ach amháin in imthosca eisceachtúla.
50 Fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an faoin údarás conarthach amháin atá sé a chinneadh, le linn an nós imeachta soláthair, go gcomhlíontar na coinníollacha maidir le cur i bhfeidhm an fhorais eisiaimh roghnaigh a leagtar síos i bpointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24, nó an mbaineann an rogha sin le cúirt tar éis dhúnadh an nós imeachta sin freisin. Ar an gcaoi chéanna, fiafraíonn sí an féidir údarás inniúil soláthair phoiblí a chumhachtú chun ordú a thabhairt d’údarás conarthach, i bhfianaise cinneadh den sórt sin, ainm an oibreora eacnamaíoch atá i gceist a fhoilsiú ar liosta na soláthróirí a fuarthas ciontach i mífhaisnéis.
51 Ní chuirtear cosc le hAirteagal 57 de Threoir 2014/24 ar chúirt a chinneadh gur sholáthair oibreoir eacnamaíoch faisnéis bhréagach maidir le comhlíonadh na gcritéar roghnúcháin i nós imeachta soláthair phoiblí tar éis an nós imeachta sin a dhúnadh.
52 I ndáil leis sin, ní bhaineann sé le hábhar ar eisiadh an t‑oibreoir eacnamaíoch sin ón nós imeachta soláthair lena mbaineann.
53 Ar an gcéad dul síos, i gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 57(5) den Treoir sin, féadfaidh údaráis chonarthacha, ag aon chéim den nós imeachta, oibreoir eacnamaíoch a eisiamh nó a bheith faoi oibleagáid ag na Ballstáit oibreoir eacnamaíoch a eisiamh i gcás ina ndealraíonn sé go bhfuil sé i gceann de na cásanna dá dtagraítear i bpointe (h) den chéad fhomhír Airteagal 57(4) ag féachaint do na gníomhartha a rinneadh nó nach ndearnadh roimh an nós imeachta nó lena linn. Dá bhrí sin, féadfar an foras eisiaimh a leagtar síos san fhoráil sin a chur i bhfeidhm i nós imeachta soláthair phoiblí ina raibh an t‑oibreoir eacnamaíoch ciontach i mífhaisnéis agus an fhaisnéis is gá á soláthar aige chun comhlíonadh na gcritéar roghnúcháin a fhíorú agus i nósanna imeachta soláthair phoiblí ina dhiaidh sin (féach, chuige sin, breithiúnais an 3 Deireadh Fómhair 2019, Delta Antrepriză de Construcţii şi Montaj 93, C‑267/18, EU:C:2019:826, míreanna 34 agus 35, agus an 21 Nollaig 2023, Infraestruturas de Portugal agus Futrifer Indústrias Ferroviárias, C‑66/22, EU:C:2023:1016, míreanna 67 go 69).
54 Thairis sin, ós rud é gur féidir le Ballstát a cheangal ar údaráis chonarthacha oibreoir eacnamaíoch i gcás den sórt sin a eisiamh ó nósanna imeachta soláthair phoiblí, ní mór an deis a bheith ag an mBallstát sin freisin a chur de chúram ar údarás náisiúnta atá inniúil san ábhar cinneadh a dhéanamh an nglacfaidh sé cinneadh lena bhforchuirtear oibleagáid den sórt sin ar na húdaráis chonarthacha sin.
55 Ar an dara dul síos, ós rud é nach mór a bheith in ann agóid a dhéanamh i gcoinne cinneadh lena ndiúltaíonn údarás conarthach oibreoir eacnamaíoch a eisiamh, fiú go hintuigthe, ó nós imeachta soláthair ar cheann de na forais eisiaimh roghnacha dá bhforáiltear sa chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24, féadfaidh an chúirt náisiúnta a éisteann an cás athbhreithniú a dhéanamh ar an measúnú a rinne an t‑údarás conarthach sin i dtaobh ar comhlíonadh na coinníollacha is gá chun an foras eisiaimh sin a chur i bhfeidhm maidir leis an oibreoir eacnamaíoch lena mbaineann (féach, de réir analaí, breithiúnas an 7 Meán Fómhair 2021, Klaipėdos regiono atliekų tvarkymo centras, C‑927/19, EU:C:2021:700, míreanna 143 agus 144).
56 Sa chás seo, chinn Klaipėdos apygardos teismas (Cúirt Réigiúnach Klaipėda), lena breithiúnas an 29 Nollaig 2023, ar seasadh leis ar achomharc, gur sholáthair VA Statyba, trí mhórfhaillí, faisnéis bhréagach maidir le comhlíonadh an dá choinníoll acmhainneachta arna leagan síos ag an údarás conarthach chun go mbeadh oibreoir eacnamaíoch in ann páirt a ghlacadh sa nós imeachta soláthair phoiblí atá i gceist sna príomhimeachtaí. Sa bhreithiúnas sin, ar bhonn an chinnidh sin, shuigh an chúirt sin gur comhlíonadh na coinníollacha uile maidir le cur i bhfeidhm an fhorais roghnaigh eisiaimh dá dtagraítear i bpointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24.
57 Chun freagra úsáideach a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur, is gá a shoiléiriú an féidir, le Treoir 2014/24 – agus más féidir, cad iad na coinníollacha faoina bhféadfar – cumhacht a thabhairt d’údarás inniúil soláthair phoiblí orduithe a eisiúint faoina bhféadfaidh an t‑údarás sin a cheangal ar údarás conarthach oibreoir eacnamaíoch a áireamh ar liosta a dhíríonn ar oibreoirí eacnamaíocha a fuarthas ciontach, le breithiúnas críochnaitheach, as dearbhú bréagach a dhéanamh i nós imeachta soláthair phoiblí.
58 I ndáil leis sin, is léir ó chásdlí na Cúirte go bhfuil sé i gcomhréir le pointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24 agus le prionsabal na comhréireachta, a leagtar amach in Airteagal 18(1) den Treoir sin, ainmneacha na n‑oibreoirí eacnamaíocha go bhfuarthas ciontach iad, i nósanna imeachta den sórt sin, i bhfaisnéis bhréagach maidir le comhlíonadh na gceanglas acmhainneachta a fhoilsiú go sealadach ar liosta atá dírithe ar bhainistiú nósanna imeachta soláthair phoiblí a éascú. Ar thaobh amháin, tá sé beartaithe leis an bhforas eisiaimh roghnach sin rochtain oibreoirí den sórt sin ar nósanna imeachta soláthair phoiblí a shrianadh le toirmeasc i bprionsabal ar pháirt a ghlacadh sna nósanna imeachta sin agus, ar an taobh eile, tá sé beartaithe leis an bhfoilsiú sin, atá inrochtana d’údaráis chonarthacha agus d’eintitis eile atá inniúil in ábhair a bhaineann le soláthar poiblí, cur i bhfeidhm an tsriain sin a éascú (féach, de réir analaí, breithiúnas an 26 Eanáir 2023, HSC Baltic agus páirtithe eile, C‑682/21, EU:C:2023:48, míreanna 44 agus 45).
59 Dá bhrí sin, ní chuirtear cosc leis na forálacha sin de Threoir 2014/24 ar chumhacht a thabhairt d’údarás náisiúnta atá inniúil i gcúrsaí soláthair phoiblí a ordú d’údarás conarthach ainm oibreora eacnamaíoch a fhoilsiú, i gcás inar suíodh le breithiúnas críochnaitheach gur sholáthair an t‑oibreoir sin faisnéis bhréagach, le linn nós imeachta soláthair, maidir le comhlíonadh na gcoinníollacha acmhainneachta a leagtar síos chun bheith in ann páirt a ghlacadh sa nós imeachta sin, gan beann ar an bhfíoras nár eisiadh an t‑oibreoir eacnamaíoch sin ón nós imeachta sin.
60 É sin ráite, i gcás den sórt sin, ar dtús, ag féachaint don chásdlí dá dtagraítear i míreanna 47 agus 49 den bhreithiúnas seo, ní mór fad an fhoilsithe sin a bheith comhréireach le tromchúis iompar an oibreora eacnamaíoch lena mbaineann, agus ní fhéadfaidh an fad sin, in aon chás, faoi Airteagal 57(7) de Threoir 2014/24, a bheith níos faide ná 3 bliana ón dáta a sholáthair an t‑oibreoir eacnamaíoch sin faisnéis bhréagach den sórt sin.
61 Chomh maith, i bhfianaise an chásdlí dá dtagraítear i mír 48 den bhreithiúnas seo, fiú le linn thréimhse an fhoilsithe sin, ní mór, i bprionsabal, cead a thabhairt don oibreoir eacnamaíoch lena mbaineann páirt a ghlacadh i nós imeachta soláthair phoiblí má sholáthraíonn sé, i gcomhréir le hAirteagal 57(6) de Threoir 2014/24, fianaise chun a léiriú gur leor na bearta ceartaitheacha atá déanta aige chun cosc a chur ar athdhéanamh an tsáraithe arb é atá ann faisnéis bhréagach a sholáthar maidir le comhlíonadh na gcoinníollacha acmhainneachta agus, dá bhrí sin, go bhfuil na bearta sin in ann a iontaofacht a léiriú.
62 Má chuireann oibreoir eacnamaíoch bearta ceartaitheacha den sórt sin i láthair, sa chás dá dtagraítear i bpointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) den Treoir sin, agus nár eisiadh, go ginearálta, ó rannpháirtíocht i nósanna imeachta soláthair le breithiúnas críochnaitheach, ag glacadh leis go measann an t‑údarás conarthach gur leor iad, ceadaítear nach n‑eisiafar an t‑oibreoir eacnamaíoch sin ón nós imeachta soláthair lena mbaineann. Dá bhrí sin, ba cheart an fhéidearthacht sin a dheonú d’oibreoir eacnamaíoch is ábhar don fhoilsiú sin.
63 Ina theannta sin, ba cheart a mheabhrú nach mór léiriú leathan a dhéanamh ar an gcoincheap ‘cinntí arna nglacadh ag na húdaráis chonarthacha’, de réir bhrí an cheathrú fomhír d’Airteagal 1(1) de Threoir 89/665 (breithiúnas an 7 Meán Fómhair 2021, Klaipėdos regiono atliekų tvarkymo centras, C‑927/19, EU:C:2021:700, mír 105 agus an cásdlí dá dtagraítear). Le liosta soláthróirí a sholáthair faisnéis bhréagach, lena gcuirtear ar a gcumas d’údaráis chonarthacha ainmneacha a bheith ar an eolas faoi oibreoirí eacnamaíocha a mheastar nach soláthróirí iontaofa iad, tugtar le tuiscint, i bprionsabal, go n‑eisiatar go sealadach iad ó aon nós imeachta soláthair, mura léiríonn an t‑oibreoir eacnamaíoch lena mbaineann go bhfuil bearta ceartaitheacha iomchuí déanta aige. Sna himthosca sin, ceanglaítear le hAirteagal 1(1) agus (3) de Threoir 89/665, arna léamh i bhfianaise Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go bhféadfaidh, ar a laghad, an cinneadh lena n‑ordaítear don údarás náisiúnta atá freagrach as soláthar poiblí d’údarás conarthach ainm oibreora eacnamaíoch a fhoilsiú ar liosta den sórt sin, nó an cinneadh foilsithe arna ghlacadh ag an údarás conarthach sin chun an t‑ordú sin a chomhlíonadh, a bheith faoi réir an athbhreithnithe bhreithiúnaigh dá bhforáiltear leis an Treoir sin.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
64 I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear ná nach mór Airteagal 18(1) agus pointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24 agus Airteagal 1(1) agus (3) de Threoir 89/665 a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht nó ar chleachtas náisiúnta faoina bhfuil sé de chumhacht ag údarás um sholáthar poiblí ordú a thabhairt d’údarás conarthach ainm oibreora eacnamaíoch a sholáthair faisnéis bhréagach maidir le comhlíonadh na gcoinníollacha acmhainneachta a fhoilsiú, cé nár eisiaigh an t‑údarás conarthach sin an t‑oibreoir sin ón nós imeachta soláthair sular cuireadh i gcrích é agus gur suíodh as ciontacht an oibreora sin i mífhaisnéis le cinneadh breithiúnach atá tagtha chun bheith críochnaitheach, ar choinníoll:
– go bhfuil fad an fhoilsithe sin comhréireach le tromchúis iompar an oibreora eacnamaíoch lena mbaineann agus nach dtéann sé thar an uastréimhse a leagtar síos in Airteagal 57(7) de Threoir 2014/24;
– go bhféadfaidh an t‑oibreoir eacnamaíoch sin, le linn thréimhse an fhoilsithe sin, fianaise a sholáthar maidir lena iontaofacht, i gcomhréir le hAirteagal 57(6) de Threoir 2014/24, d’fhonn é a ligean isteach i nós imeachta soláthair phoiblí ina dhiaidh sin;
– go bhfuil leigheas éifeachtach ag an oibreoir eacnamaíoch sin i gcoinne ceann amháin ar a laghad de na cinntí a bhaineann le foilsiú den sórt sin, arna nglacadh faoi seach ag an údarás sin agus ag an údarás conarthach lena mbaineann.
Costais
65 Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na príomhpháirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Seachtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 18(1) agus pointe (h) den chéad fhomhír d’Airteagal 57(4) de Threoir 2014/24/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014, maidir le soláthar poiblí agus lena n‑aisghairtear Treoir 2004/18/CE, arna leasú le Rialachán Tarmligthe (AE) 2021/1952 ón gCoimisiún an 10 Samhain 2021, agus Airteagal 1(1) agus (3) de Threoir 89/665/CEE ón gComhairle an 21 Nollaig 1989 maidir le comhordú na ndlíthe, na rialachán agus na bhforálacha riaracháin a bhaineann le cur i bhfeidhm nósanna imeachta athbhreithnithe chun conarthaí soláthair phoiblí agus oibreacha poiblí a dhámhachtain, arna leasú le Treoir 2014/23/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
cuirtear cosc leo ar reachtaíocht nó ar chleachtas náisiúnta faoina bhfuil sé de chumhacht ag údarás um sholáthar poiblí ordú a thabhairt d’údarás conarthach ainm oibreora eacnamaíoch a sholáthair faisnéis bhréagach maidir le comhlíonadh na gcoinníollacha acmhainneachta a fhoilsiú, cé nár eisiaigh an t‑údarás conarthach sin an t‑oibreoir sin ón nós imeachta soláthair sular cuireadh i gcrích é agus gur suíodh as ciontacht an oibreora sin i mífhaisnéis le cinneadh breithiúnach atá tagtha chun bheith críochnaitheach, ar choinníoll:
– go bhfuil fad an fhoilsithe sin comhréireach le tromchúis iompar an oibreora eacnamaíoch lena mbaineann agus nach dtéann sé thar an uastréimhse a leagtar síos in Airteagal 57(7) de Threoir 2014/24, arna leasú;
– go bhféadfaidh an t‑oibreoir eacnamaíoch sin, le linn thréimhse an fhoilsithe sin, fianaise a sholáthar maidir lena iontaofacht, i gcomhréir le hAirteagal 57(6) de Threoir 2014/24, arna leasú, d’fhonn é a ligean isteach i nós imeachta soláthair phoiblí ina dhiaidh sin;
– go bhfuil leigheas éifeachtach ag an oibreoir eacnamaíoch sin i gcoinne ceann amháin ar a laghad de na cinntí a bhaineann le foilsiú den sórt sin, arna nglacadh faoi seach ag an údarás sin agus ag an údarás conarthach lena mbaineann.
Sínithe
* Teanga an cháis: an Liotuáinis.