ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τέταρτο τμήμα)

της 4ης Δεκεμβρίου 2024 ( *1 )

[Κείμενο διορθωμένο με διάταξη της 19ης Δεκεμβρίου 2024]

«Υπαλληλική υπόθεση – Υπάλληλοι – Βαθμολογία – Έκθεση αξιολογήσεως – Αξιολόγηση για το έτος 2021 – Νομότυπο της διαδικασίας – Αρχή της αμεροληψίας»

Στην υπόθεση T‑158/23,

Jean-Marc Colombani, κάτοικος Auderghem (Βέλγιο), εκπροσωπούμενος από τη N. de Montigny, δικηγόρο,

προσφεύγων,

κατά

Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), εκπροσωπούμενης από τον R. Coesme, τον R. Spáč και τη S. Falek,

καθής,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),

συγκείμενο από τους R. da Silva Passos, πρόεδρο, I. Reine (εισηγήτρια) και T. Pynnä, δικαστές,

γραμματέας: H. Eriksson, διοικητική υπάλληλος,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,

κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 2ας Μαΐου 2024,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

1

Με την ασκηθείσα δυνάμει του άρθρου 270 ΣΛΕΕ προσφυγή, ο προσφεύγων, Jean-Marc Colombani, ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο να ακυρώσει την έκθεση αξιολογήσεώς του για το έτος 2021 (στο εξής: προσβαλλόμενη έκθεση αξιολογήσεως).

Ιστορικό της διαφοράς

2

Ο προσφεύγων είναι υπάλληλος της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) με βαθμό AD 14. Ανέλαβε καθήκοντα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την 1η Μαΐου 1990.

3

Ο προσφεύγων υπηρέτησε σε διάφορες θέσεις στην ΕΥΕΔ από την 1η Ιανουαρίου 2011. Από τις 22 Ιουνίου 2011 έως τις 31 Μαΐου 2016, άσκησε καθήκοντα βοηθού του εκτελεστικού γενικού γραμματέα της ΕΥΕΔ και, εν συνεχεία, από την 1η Ιουνίου 2016 μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2016, ανέλαβε καθήκοντα συμβούλου στη γενική γραμματεία. Κατόπιν του διορισμού νέας γενικής γραμματέα της ΕΥΕΔ, από την 1η Ιανουαρίου 2017, τοποθετήθηκε ως σύμβουλος ενός εκ των τριών αναπληρωτών γενικών γραμματέων της ΕΥΕΔ. Την 1η Μαΐου 2020 ο άμεσα προϊστάμενος του προσφεύγοντος αντικαταστάθηκε.

4

Στις 18 Φεβρουαρίου 2021 ο προσφεύγων υπέβαλε αίτηση αρωγής δυνάμει του άρθρου 24 του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΚΥΚ), λόγω προβαλλομένων πράξεων ηθικής παρενοχλήσεώς του, τις οποίες καταλόγιζε σε τέσσερα πρόσωπα, μεταξύ των οποίων καταλεγόταν και ο άμεσα προϊστάμενός του. Με απόφαση της 15ης Ιουνίου 2021, η εν λόγω αίτηση απορρίφθηκε κατά το μέρος που αφορούσε τις ενέργειες δύο εκ των μνημονευομένων στην αίτηση προσώπων. Αντιθέτως, η ΕΥΕΔ αποφάσισε να κινήσει διοικητική έρευνα κατά του άμεσα προϊσταμένου του προσφεύγοντος και ενός ακόμη προσώπου.

5

Η διαδικασία αξιολογήσεως για το έτος 2021 κινήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2022. Στην αυτοαξιολόγησή του, ο προσφεύγων μνημόνευσε την αίτηση αρωγής λόγω ηθικής παρενοχλήσεως εκ μέρους του άμεσα προϊσταμένου του.

6

Με ηλεκτρονική επιστολή που απέστειλε στο γραφείο του προϊσταμένου του, ο προσφεύγων διερωτάται σχετικά με το ενδεχόμενο συγκρούσεως συμφερόντων κατά την έννοια του άρθρου 11α του ΚΥΚ, σε περίπτωση κατά την οποία ο εν λόγω προϊστάμενος διενεργούσε τη διαδικασία αξιολογήσεως.

7

Η συζήτηση σχετικά με την αξιολόγηση του προσφεύγοντος για το έτος 2021 διεξήχθη τηλεφωνικά, στις 6 Μαΐου 2022, με τον άμεσα προϊστάμενο του προσφεύγοντος.

8

Στις 2 Ιουνίου 2022 ο προϊστάμενος του προσφεύγοντος, ενεργώντας υπό την ιδιότητα του αξιολογητή, υπέγραψε την έκθεση αξιολογήσεως του προσφεύγοντος. Στην εν λόγω έκθεση, οι επιδόσεις του προσφεύγοντος κρίθηκαν ικανοποιητικές. Πάντως, στη σχετική με την απόδοση του αξιολογουμένου στήλη μνημονευόταν η ακόλουθη εκτίμηση:

«Ο Jean-Marc Colombani δέχθηκε, τον Απρίλιο του 2021, τους νέους στόχους αναφοράς οποίοι περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες προτεραιότητες: 1/την πολιτικοστρατιωτική συνεργασία 2/τον Ινδοειρηνικό 3/τη συνιστάμενη σε συλλογή και αξιολόγηση πληροφοριών στρατηγική επαγρύπνηση με έμφαση στη Στρατηγική Πυξίδα […] προς λύπη μου, ο Jean-Marc δεν προέβη σε ενέργειες για την υλοποίηση της τρίτης προτεραιότητας. Ένα έργο συλλογής και αξιολόγησης πληροφοριών σχετικά με τη Στρατηγική Πυξίδα θα παρείχε χρήσιμα στοιχεία για τη διαπραγμάτευση που διεξάγεται χωριστά με τα κράτη μέλη, λαμβανομένης υπόψη της διαπερατότητάς της με το δημόσιο διάλογο και με το έργο των ερευνητικών κέντρων […]».

9

Την ίδια ημέρα ο προσφεύγων ζήτησε την εξέταση σε δεύτερο βαθμό της αξιολογήσεώς του, καθώς και την αναστολή της διαδικασίας αξιολογήσεως, εν αναμονή του αποτελέσματος των σχετικών με τις προβαλλόμενες πράξεις ηθικής παρενοχλήσεως διοικητικών ερευνών, οι οποίες κινήθηκαν εις βάρος, κυρίως, του άμεσα προϊσταμένου του. Ο προσφεύγων έθεσε εν αμφιβόλω την αμεροληψία του άμεσα προϊσταμένου του ως αξιολογητή, για τον λόγο ότι είχε κινηθεί εις βάρος του τέτοια έρευνα.

10

Κατόπιν συνεντεύξεως με τον προσφεύγοντα στις 28 Ιουνίου 2022, ο γενικός γραμματέας της ΕΥΕΔ, ως δευτεροβάθμιος αξιολογητής, επικύρωσε την αξιολόγηση που είχε καταρτίσει ο άμεσα προϊστάμενος του προσφεύγοντος, στις 13 Ιουλίου 2022.

11

Στις 19 Αυγούστου 2022 ο προσφεύγων υπέβαλε διοικητική ένσταση δυνάμει του άρθρου 90, παράγραφος 2, του ΚΥΚ κατά της προσβαλλόμενης εκθέσεως αξιολογήσεως.

12

Στις 25 Οκτωβρίου 2022 η αρμόδια για τη σύναψη των συμβάσεων προσλήψεως της ΕΥΕΔ αρχή αποφάσισε την περάτωση, χωρίς άσκηση πειθαρχικής διώξεως, της διοικητικής έρευνας για προβαλλόμενες πράξεις ηθικής παρενοχλήσεως κατά το μέρος που αφορούσε τον άμεσα προϊστάμενο του προσφεύγοντος.

13

Στις 20 Δεκεμβρίου 2022 εκδόθηκε η απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως του προσφεύγοντος.

Αιτήματα των διαδίκων

14

Ο προσφεύγων ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

–

να ακυρώσει την προσβαλλόμενη έκθεση αξιολογήσεως·

–

να ακυρώσει, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, την απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως·

–

να καταδικάσει την ΕΥΕΔ στα δικαστικά έξοδα.

15

Η ΕΥΕΔ ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

–

να απορρίψει την προσφυγή·

–

να καταδικάσει τον προσφεύγοντα στα δικαστικά έξοδα.

Σκεπτικό

Επί του αντικειμένου της προσφυγής

16

Με το δεύτερο αίτημά του, ο προσφεύγων ζητεί την ακύρωση, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, της αποφάσεως περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως.

17

Κατά πάγια νομολογία, στην περίπτωση που απόφαση περί απορρίψεως διοικητικής ενστάσεως στερείται αυτοτελούς περιεχομένου, αιτήματα προβαλλόμενα τυπικώς κατά της εν λόγω αποφάσεως έχουν ως αποτέλεσμα να επιλαμβάνεται το Γενικό Δικαστήριο της πράξεως κατά της οποίας υποβλήθηκε η διοικητική ένσταση (βλ. απόφαση της 14ης Δεκεμβρίου 2017, RL κατά Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, T‑21/17, EU:T:2017:907, σκέψη 26 και εκεί μνημονευομένη νομολογία).

18

Εν προκειμένω, η απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως στερείται αυτοτελούς περιεχομένου, δεδομένου ότι με αυτήν απλώς επικυρώνεται η προσβαλλόμενη έκθεση αξιολογήσεως και παρέχονται διευκρινίσεις ως προς την αιτιολογία της ΕΥΕΔ, σε απάντηση των επικρίσεων που διατύπωσε ως προς αυτήν ο προσφεύγων. Πράγματι, με την εν λόγω απόφαση επιβεβαιώνεται, αφενός, όπως εκτίμησε και ο δευτεροβάθμιος αξιολογητής, η απουσία μεροληψίας και καταστάσεως συγκρούσεως συμφερόντων όσον αφορά τον αξιολογητή του προσφεύγοντος και η εγκυρότητα της δευτεροβάθμιας διαδικασίας αξιολογήσεως και, αφετέρου, η αξιολόγηση του επιπέδου των επιδόσεων του προσφεύγοντος για το έτος 2021.

19

Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η υπό κρίση προσφυγή στρέφεται κατά της προσβαλλόμενης εκθέσεως αξιολογήσεως, της οποίας η νομιμότητα πρέπει να εξεταστεί λαμβανομένης υπόψη της αιτιολογίας που περιλαμβάνεται στην απόφαση περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως (πρβλ. απόφαση της 9ης Νοεμβρίου 2022, QM κατά Ευρωπόλ, T‑164/21, EU:T:2022:695, σκέψη 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

Επί της ουσίας

20

Προς στήριξη της προσφυγής, ο προσφεύγων προβάλλει δύο λόγους ακυρώσεως, οι οποίοι αφορούν, ο μεν πρώτος, παράβαση των κανόνων που διέπουν τη διαδικασία αξιολογήσεως, των άρθρων 11α, 12α και 24 του ΚΥΚ, καθώς και έλλειψη αντικειμενικότητας και αμεροληψίας του αξιολογητή, ο δε δεύτερος, πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως και κατάχρηση εξουσίας.

21

Όσον αφορά τον πρώτο λόγο ακυρώσεως, διαπιστώνεται εκ προοιμίου ότι το άρθρο 24 του ΚΥΚ αφορά την εκ μέρους της Διοικήσεως υποχρέωση αρωγής προς τους υπαλλήλους και το λοιπό προσωπικό της σε περίπτωση που υφίστανται, μεταξύ άλλων, ηθική παρενόχληση. Το αντικείμενο, όμως, της υπό κρίση προσφυγής περιορίζεται σε αίτημα ακυρώσεως της προσβαλλόμενης εκθέσεως αξιολογήσεως. Ως εκ τούτου, με την υπό κρίση προσφυγή δεν ζητείται ακύρωση πράξεως που σχετίζεται με την αίτηση αρωγής που υπέβαλε ο προσφεύγων. Κατά συνέπεια, η επίκληση της εν λόγω διατάξεως πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελής.

22

Τούτου διευκρινισθέντος, ο υπό κρίση λόγος ακυρώσεως αποτελείται από δύο σκέλη, εκ των οποίων το πρώτο αφορά έλλειψη αντικειμενικότητας και αμεροληψίας του αξιολογητή του προσφεύγοντος και το δεύτερο παράβαση των κανόνων που διέπουν τη διαδικασία αξιολογήσεως.

23

Στο πλαίσιο του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, ο προσφεύγων υπενθυμίζει ότι, κατά τον χρόνο καταρτίσεως της προσβαλλόμενης εκθέσεως αξιολογήσεως, όχι μόνον ο ίδιος είχε υποβάλει αίτηση αρωγής όσον αφορά πράξεις παρενοχλήσεως οι οποίες προβάλλεται ότι είχαν τελεσθεί από τον άμεσα προϊστάμενο του, αλλά και η Διοίκηση είχε αποφασίσει να κινήσει διοικητική έρευνα κατά του προϊσταμένου του, η οποία δεν είχε περατωθεί κατά τον χρόνο καταρτίσεως της εν λόγω εκθέσεως. Στο πλαίσιο αυτό, κατά τον προσφεύγοντα, ήταν απίθανο ο άμεσα προϊστάμενός του, κατά του οποίου κινήθηκε η εν λόγω έρευνα, να παραμείνει ουδέτερος και αμερόληπτος έναντι του προσφεύγοντος.

24

Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι, κατά τη διάρκεια της συνεντεύξεως αξιολογήσεως με τον άμεσα προϊστάμενό του, ο δεύτερος του προσήψε ότι κίνησε διαδικασία εις βάρος του. Επομένως, η ΕΥΕΔ όφειλε να κρίνει ότι ο άμεσα προϊστάμενος του προσφεύγοντος δεν ήταν ούτε αντικειμενικά ούτε υποκειμενικά αμερόληπτος έναντι του προσφεύγοντος και να ορίσει άλλον αξιολογητή για τη διαδικασία αξιολογήσεως όσον αφορά το έτος 2021, όπως καθίσταται δυνατόν βάσει της αποφάσεως ADMIN(2022) 3 του γενικού γραμματέα της ΕΥΕΔ, της 24ης Ιανουαρίου 2022, περί θεσπίσεως των γενικών εκτελεστικών διατάξεων του άρθρου 43 και του άρθρου 44, παράγραφος 1, του ΚΥΚ σχετικά με τις εκθέσεις αξιολογήσεως των μονίμων και εκτάκτων υπαλλήλων.

25

Ο προσφεύγων θεωρεί ότι η ΕΥΕΔ δεν έπρεπε να συνεχίσει τη διαδικασία αξιολογήσεως κατά τον συνήθη τρόπο και ότι μπορούσε να ορίσει άλλον αξιολογητή ή να αναστείλει τη διαδικασία αξιολογήσεως.

26

Ο προσφεύγων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο άμεσα προϊστάμενός του τελούσε σε κατάσταση συγκρούσεως συμφερόντων κατά την έννοια του άρθρου 11α του ΚΥΚ.

27

Η ΕΥΕΔ υποστηρίζει ότι, κατά τη νομολογία, το γεγονός ότι η εξέταση της υποβληθείσας εκ μέρους του προσφεύγοντος αιτήσεως αρωγής και η σχετική διοικητική έρευνα πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αξιολογήσεως δεν σημαίνει ότι ο άμεσα προϊστάμενος του προσφεύγοντος ήταν μεροληπτικός ή ότι τελούσε σε κατάσταση συγκρούσεως συμφερόντων. Επομένως, η απαλλαγή του άμεσα προϊσταμένου από τα καθήκοντα του αξιολογητή ή η αναστολή της διαδικασίας αξιολογήσεως μπορούσε να προσβάλει το τεκμήριο αμεροληψίας και αθωότητάς του και να προκαταλάβει τα αποτελέσματα της έρευνας που κινήθηκε κατόπιν της υποβληθείσας εκ μέρους του προσφεύγοντος αιτήσεως αρωγής. Επιπλέον, η αναστολή της διαδικασίας αξιολογήσεως δεν θα ήταν, υπό το πρίσμα της νομολογίας, των εφαρμοστέων κανόνων του ΚΥΚ και της αποφάσεως ADMIN(2022) 3, ούτε προβλεπόμενη ούτε κατάλληλη.

28

Η ΕΥΕΔ επισημαίνει ότι, εν πάση περιπτώσει, η διοικητική έρευνα κατά του άμεσα προϊσταμένου του προσφεύγοντος δεν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι εκ μέρους του προσφεύγοντος ισχυρισμοί περί ηθικής παρενοχλήσεως ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα.

29

H ΕΥΕΔ συνάγει εκ των ανωτέρω ότι η αξιολόγηση του προσφεύγοντος εκ μέρους του άμεσα προϊσταμένου του, στο πλαίσιο της επίμαχης διαδικασίας αξιολογήσεως, δεν συνιστούσε παράβαση της υποχρεώσεως αμεροληψίας και δεν περιήγε τον άμεσα προϊστάμενο σε κατάσταση συγκρούσεως συμφερόντων, όπως προκύπτει και από τις διατυπωμένες στην προσβαλλόμενη έκθεση αξιολογήσεως εκτιμήσεις του. Συγκεκριμένα, πέραν της υπάρξεως υπό εξέταση αιτήσεως αρωγής και διοικητικής έρευνας εις βάρος του άμεσα προϊσταμένου του προσφεύγοντος, ο προσφεύγων δεν προβάλλει κανένα άλλο επιχείρημα ικανό να στοιχειοθετήσει παράβαση της υποχρεώσεως αμεροληψίας και των υποχρεώσεων που επιβάλλει το άρθρο 11α του ΚΥΚ. Ο προσφεύγων προβάλλει είτε στοιχεία που απορρίφθηκαν κατά τη διοικητική έρευνα είτε συμπεριφορές εκ μέρους του προϊσταμένου του τις οποίες δεν τεκμηρίωσε.

30

Εν προκειμένω, υπενθυμίζεται εκ προοιμίου ότι η σύγκρουση συμφερόντων αποτελεί απλώς ειδικότερη έκφανση του ελαττώματος της μεροληψίας, δεδομένου ότι η υποχρέωση αμεροληψίας καταλαμβάνει όλες τις περιστάσεις κατά τις οποίες ο μόνιμος υπάλληλος ή το μέλος του λοιπού προσωπικού που καλείται να αποφανθεί επί ορισμένης υποθέσεως οφείλει ευλόγως να αντιληφθεί ότι θα μπορούσαν να προκαλέσουν στους τρίτους την εντύπωση ότι είναι ικανές να επηρεάσουν την ανεξαρτησία του (βλ. απόφαση της 10ης Φεβρουαρίου 2021, Spadafora κατά Επιτροπής, T‑130/19, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2021:74, σκέψη 99 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

31

Συναφώς, επισημαίνεται ότι το καθήκον αμεροληψίας των υπαλλήλων καθιερώνεται με το άρθρο 11, πρώτο εδάφιο, του ΚΥΚ, το οποίο ορίζει ότι ο υπάλληλος εκπληρώνει με τρόπο αντικειμενικό και αμερόληπτο τα καθήκοντα που του ανατίθενται.

32

Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι τα θεσμικά όργανα, τα λοιπά όργανα και οι οργανισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης οφείλουν να σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνονται στο δίκαιο της Ένωσης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και το δικαίωμα χρηστής διοικήσεως, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλ. απόφαση της 3ης Δεκεμβρίου 2019, Pethke κατά EUIPO, T‑808/17, EU:T:2019:832, σκέψη 43 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

33

Το άρθρο 41, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην αμερόληπτη εξέταση των υποθέσεών του από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης.

34

Κατά πάγια νομολογία, τα θεσμικά όργανα, τα λοιπά όργανα και οι οργανισμοί της Ένωσης οφείλουν να συμμορφώνονται προς την επιταγή της αμεροληψίας ως προς αμφότερες τις πτυχές της, οι οποίες είναι, αφενός, η υποκειμενική αμεροληψία, κατά την οποία κανένα μέλος του οικείου θεσμικού οργάνου δεν πρέπει να εκδηλώνει μεροληψία ή προσωπικές προκαταλήψεις, και, αφετέρου, η αντικειμενική αμεροληψία, κατά την οποία το θεσμικό αυτό όργανο πρέπει να παρέχει επαρκή εχέγγυα για τον αποκλεισμό κάθε εύλογης αμφιβολίας σχετικά με ενδεχόμενη προκατάληψη (βλ. απόφαση της 25ης Φεβρουαρίου 2021, Dalli κατά Επιτροπής, C‑615/19 P, EU:C:2021:133, σκέψη 112 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει συναφώς ότι, προκειμένου να αποδειχθεί ότι η οργάνωση της διοικητικής διαδικασίας δεν παρέχει επαρκή εχέγγυα για τον αποκλεισμό κάθε εύλογης αμφιβολίας σχετικά με ενδεχόμενη προκατάληψη, δεν απαιτείται να αποδεικνύεται η έλλειψη αμεροληψίας. Αρκεί να υφίσταται επ’ αυτού εύλογη αμφιβολία, η οποία να μην μπορεί να αρθεί (αποφάσεις της 27ης Μαρτίου 2019, August Wolff και Remedia κατά Επιτροπής, C‑680/16 P, EU:C:2019:257, σκέψη 37, και της 21ης Οκτωβρίου 2021, Κοινοβούλιο κατά UZ, C‑894/19 P, EU:C:2021:863, σκέψη 54).

35

Το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων.

36

[Όπως διορθώθηκε με διάταξη της 19ης Δεκεμβρίου 2024] Εν προκειμένω, ο προσφεύγων προβάλλει έλλειψη τόσο υποκειμενικής όσο και αντικειμενικής αμεροληψίας του άμεσα προϊσταμένου του κατά την άσκηση των καθηκόντων του ως αξιολογητή.

37

Όσον αφορά, ειδικότερα, την αντικειμενική αμεροληψία του άμεσα προϊσταμένου του, ο προσφεύγων στηρίζεται στη διοικητική έρευνα που εξακολουθούσε να εκκρεμεί κατά του εν λόγω προϊσταμένου κατά τον χρόνο της διαδικασίας αξιολογήσεως.

38

Συναφώς, όπως επισημαίνει η ΕΥΕΔ, κατά πάγια νομολογία, όταν η αρμόδια για τους διορισμούς αρχή ενός θεσμικού οργάνου επιλαμβάνεται, δυνάμει του άρθρου 90, παράγραφος 1, του ΚΥΚ, αιτήσεως αρωγής, κατά την έννοια του άρθρου 24 του ΚΥΚ, οφείλει, μεταξύ άλλων, να διενεργήσει διοικητική έρευνα, εάν ο υπάλληλος που ζητεί την προστασία του θεσμικού οργάνου στο οποίο εργάζεται προσκομίσει αρχή αποδείξεως του υποστατού των επιθέσεων τις οποίες ισχυρίζεται ότι υφίσταται, προκειμένου να διαπιστώσει τα πραγματικά περιστατικά στα οποία στηρίζεται η καταγγελία, σε συνεργασία με τον καταγγέλλοντα (αποφάσεις της 24ης Απριλίου 2017, HF κατά Κοινοβουλίου, T‑570/16, EU:T:2017:283, σκέψη 46, και της 13ης Ιουλίου 2018, Curto κατά Κοινοβουλίου, T‑275/17, EU:T:2018:479, σκέψη 97).

39

Ως εκ τούτου, στις 15 Ιουνίου 2021, αποφασίζοντας την κίνηση διοικητικής έρευνας όσον αφορά τον άμεσα προϊστάμενο του προσφεύγοντος, η ΕΥΕΔ εκτίμησε ότι ο προσφεύγων είχε προσκομίσει αρχή αποδείξεως κατά του προϊσταμένου του.

40

Μια τέτοια κατάσταση, όμως, είναι ικανή να προκαλέσει στους τρίτους εύλογη αμφιβολία σχετικά με ενδεχόμενη προκατάληψη του άμεσα προϊσταμένου του προσφεύγοντος στο πλαίσιο της ασκήσεως των αρμοδιοτήτων του ως αξιολογητή του προσφεύγοντος.

41

[Όπως διορθώθηκε με διάταξη της 19ης Δεκεμβρίου 2024] Υπό περιστάσεις όπως αυτές της υπό κρίση υποθέσεως, η ΕΥΕΔ δεν μπορεί να επικαλεστεί τεκμήριο αμεροληψίας υπέρ του άμεσα προϊσταμένου του προσφεύγοντος. Δεν μπορεί να επικαλεστεί ούτε τη νομολογία κατά την οποία το γεγονός ότι ένας υπάλληλος έχει υποβάλει καταγγελία για ηθική παρενόχληση κατά του υπαλλήλου που καλείται να αξιολογήσει την εργασία του δεν μπορεί, αυτό καθεαυτό, ανεξαρτήτως οποιασδήποτε άλλης περιστάσεως, να θέσει εν αμφιβόλω την αμεροληψία του προσώπου κατά του οποίου στρέφεται η καταγγελία (βλ. απόφαση της 8ης Νοεμβρίου 2018, QB κατά ΕΚΤ, T‑827/16, EU:T:2018:756, σκέψη 94 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία· απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2021, ZU κατά Επιτροπής, T‑671/18 και T‑140/19, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2021:715, σκέψη 207). Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τη νομολογία που μνημονεύεται στη σκέψη 34 ανωτέρω, σε περίπτωση παραβάσεως της υποχρεώσεως αντικειμενικής αμεροληψίας, δεν απαιτείται να αποδειχθεί η έλλειψη αμεροληψίας. Αρκεί να υφίσταται επ’ αυτού εύλογη αμφιβολία, η οποία να μην μπορεί να αρθεί. Ως εκ τούτου, επιχειρήματα που αποσκοπούν στην απόδειξη της υποκειμενικής αμεροληψίας του άμεσα προϊσταμένου δεν μπορούν να ευδοκιμήσουν. Επιπλέον, εν προκειμένω, πέραν της υποβολής της καταγγελίας εκ μέρους του προσφεύγοντος, η ΕΥΕΔ κίνησε επίσης διοικητική έρευνα.

42

[Όπως διορθώθηκε με διάταξη της 19ης Δεκεμβρίου 2024] Όπως προκύπτει από τη σκέψη 4 ανωτέρω, ο προσφεύγων υπέβαλε την αίτησή του αρωγής βάσει του άρθρου 24 του ΚΥΚ στις 18 Φεβρουαρίου 2021. Όπως, όμως, επισημαίνεται στη σκέψη 5 ανωτέρω, η διαδικασία αξιολογήσεως των επιδόσεων του προσφεύγοντος για το έτος 2021 κινήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2022, ήτοι σχεδόν ένα έτος κατόπιν της υποβολής της εν λόγω αιτήσεως. Επιπλέον, η διοικητική έρευνα σχετικά με τις προβαλλόμενες πράξεις ηθικής παρενοχλήσεως που αφορούσαν τον άμεσα προϊστάμενο του προσφεύγοντος κινήθηκε στις 15 Ιουνίου 2021. Επομένως, η ΕΥΕΔ είχε στη διάθεσή της επαρκή χρόνο για να λάβει τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να αποφευχθεί κάθε κίνδυνος ελλείψεως αντικειμενικής αμεροληψίας όσον αφορά τον άμεσα προϊστάμενο του προσφεύγοντος ως αξιολογητή του.

43

Επιπλέον, κατά το χρονικό σημείο που πραγματοποιήθηκε η συνέντευξη μεταξύ του προσφεύγοντος και του ενεργούντος υπό την ιδιότητα του αξιολογητή προϊσταμένου του, ήτοι στις 6 Μαΐου 2022, η οποία προηγήθηκε της εκθέσεως αξιολογήσεως, καθώς και κατά το χρονικό σημείο υπογραφής της εν λόγω εκθέσεως από τον προϊστάμενο, ήτοι στις 2 Ιουνίου 2022, το πόρισμα της διοικητικής έρευνας που μνημονεύεται στη σκέψη 42 ανωτέρω δεν ήταν ακόμη γνωστό, δεδομένου ότι η έρευνα αυτή περατώθηκε μόλις στις 25 Οκτωβρίου 2022 (βλ. σκέψη 12 ανωτέρω). Βεβαίως, η εν λόγω διοικητική έρευνα περατώθηκε χωρίς άσκηση πειθαρχικής διώξεως, πλην όμως η έκβαση αυτή της έρευνας δεν ήταν γνωστή κατά τον χρόνο της αξιολογήσεως.

44

Υπό τις ως άνω περιστάσεις, ο προσφεύγων βασίμως υποστηρίζει ότι η ΕΥΕΔ δεν οργάνωσε τη διαδικασία αξιολογήσεως για το 2021 κατά τρόπον ώστε να του παράσχει επαρκείς εγγυήσεις ως προς την αντικειμενική αμεροληψία του αξιολογητή.

45

Ωστόσο, κατά πάγια νομολογία, διαδικαστική πλημμέλεια μπορεί να δικαιολογήσει την ακύρωση πράξεως μόνον εφόσον η διαδικασία θα μπορούσε να καταλήξει σε διαφορετικό αποτέλεσμα εάν δεν υφίστατο η συγκεκριμένη πλημμέλεια (βλ. απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2021, Kerstens κατά Επιτροπής, T‑220/20, EU:T:2021:716, σκέψη 44 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

46

Στο πλαίσιο μιας τέτοιας εξετάσεως, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των περιστάσεων της συγκεκριμένης υποθέσεως, ιδίως δε η φύση των αιτιάσεων και το εύρος των διαδικαστικών πλημμελειών που έχουν διαπραχθεί σε σχέση με τις εγγυήσεις που παρέχονται στον υπάλληλο (βλ. απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2021, Kerstens κατά Επιτροπής, T‑220/20, EU:T:2021:716, σκέψη 45 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

47

Εν προκειμένω, η διαπιστωθείσα πλημμέλεια, ήτοι η έλλειψη αντικειμενικής αμεροληψίας εκ μέρους του ενεργούντος υπό την ιδιότητα του αξιολογητή άμεσα προϊσταμένου του προσφεύγοντος, κατά την έννοια της νομολογίας που μνημονεύεται στη σκέψη 45 ανωτέρω, συνεπάγεται ότι ο άμεσα προϊστάμενος του προσφεύγοντος δεν πληροί το κριτήριο της αμεροληψίας ώστε να αναλάβει το ρόλο του αξιολογητή του. Πράγματι, όπως προκύπτει από τη σκέψη 40 ανωτέρω, η αξιολόγηση των επιδόσεων του προσφεύγοντος από τον άμεσα προϊστάμενό του πριν από την περάτωση της κινηθείσας κατά του δευτέρου διαδικασίας σχετικά με προβαλλόμενη ηθική παρενόχληση ήταν ικανή να προκαλέσει στους τρίτους εύλογη αμφιβολία σχετικά με ενδεχόμενη προκατάληψη.

48

Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά τη νομολογία, οι αξιολογητές διαθέτουν την ευρύτερη δυνατή διακριτική ευχέρεια κατά την εκτίμηση της εργασίας των προσώπων τα οποία αξιολογούν, ο δε δικαστής δεν οφείλει να ελέγξει το βάσιμο της εκτιμήσεως αυτής, η οποία περιλαμβάνει σύνθετες αξιολογικές κρίσεις, οι οποίες, ως εκ της φύσεώς τους, δεν επιδέχονται αντικειμενική επαλήθευση, πλην περιπτώσεως πρόδηλης πλάνης (βλ. απόφαση της 23ης Σεπτεμβρίου 2020, VE κατά ΕΑΚΑΑ, T‑77/18 και T‑567/18, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2020:420, σκέψη 90 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία· απόφαση της 13ης Ιουλίου 2022, TL κατά Επιτροπής, T‑677/21, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2022:456, σκέψη 38).

49

Υπό τις συνθήκες αυτές, λαμβανομένης υπόψη της ευρύτερης δυνατής διακριτικής ευχέρειας εκτιμήσεως που διαθέτουν οι αξιολογητές, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η επίμαχη διαδικασία αξιολογήσεως να μπορούσε να καταλήξει σε διαφορετικό αποτέλεσμα εάν δεν υφίστατο η διαπιστωθείσα παρατυπία, ήτοι η έλλειψη αντικειμενικής αμεροληψίας εκ μέρους του άμεσα προϊσταμένου του προσφεύγοντος, κατά την άσκηση των καθηκόντων του ως αξιολογητή, ιδίως εάν οι αρμοδιότητες του εν λόγω αξιολογητή είχαν ανατεθεί σε άλλο πρόσωπο.

50

Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να γίνει δεκτό.

51

Κατά συνέπεια, η προσβαλλόμενη έκθεση αξιολογήσεως πρέπει να ακυρωθεί, χωρίς να είναι αναγκαίο να εξεταστούν το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως και ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως που προέβαλε ο προσφεύγων, καθώς και το παραδεκτό των αποδεικτικών στοιχείων που προσκόμισε η ΕΥΕΔ στο πλαίσιο της απάντησής της στα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας που διέταξε το Γενικό Δικαστήριο.

Επί των δικαστικών εξόδων

52

Κατά το άρθρο 134, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.

53

Δεδομένου ότι η ΕΥΕΔ ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του προσφεύγοντος.

 

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα)

αποφασίζει:

 

1)

Ακυρώνει την έκθεση αξιολογήσεως του Jean-Marc Colombani για το έτος 2021.

 

2)

Καταδικάζει την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) στα δικαστικά έξοδα.

 

da Silva Passos

Reine

Pynnä

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 4 Δεκεμβρίου 2024.

Ο Γραμματέας

V. Di Bucci

Ο Πρόεδρος

Σ. Παπασάββας


( *1 ) Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική.