Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Léger της 27ης Φεβρουαρίου 2003. - Emil Färber GmbH & Co. κατά Stadt Neustadt/Weinstraße. - Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως: Verwaltungsgericht Neustadt an der Weinstraße - Γερμανία. - Κοινή γεωργική πολιτική - Τέλη για υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους των νωπών κρεάτων - Οδηγία 85/73/ΕΟΚ. - Υπόθεση C-423/01.
Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 2003 σελίδα I-11985
1 Τα νωπά κρέατα που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση αποτελούν, εντός των κρατών μελών, αντικείμενο διαφόρων εναρμονισμένων μέτρων επιθεωρήσεων και κτηνιατρικού ελέγχου. Αυτές οι επιθεωρήσεις και οι έλεγχοι γίνονται, ιδίως, στο στάδιο της σφαγής, και έπειτα του τεμαχισμού. Οι προϋποθέσεις χρηματοδοτήσεως αυτών των μέτρων επίσης έχουν εναρμονιστεί σε κοινοτικό επίπεδο.
2 Στην παρούσα υπόθεση, το Δικαστήριο καλείται να κρίνει εάν η μείωση του σχετικού με τους ελέγχους που συνδέονται με τις εργασίες τεμαχισμού τέλους, που προβλέπεται όταν αυτές οι εργασίες εκτελούνται στην εγκατάσταση όπου έχει γίνει η σφαγή, υποβάλλεται στην προϋπόθεση ότι το σφαγείο και το εργαστήριο τεμαχισμού ανήκουν στον ίδιο ιδιοκτήτη. Το αιτούν δικαστήριο ερωτά επίσης ποια είναι τα κριτήρια που πρέπει να ληφθούν υπόψη προκειμένου να καθοριστεί το ύψος της μειώσεως.$
Ι - Το νομικό πλαίσιο
Α - Το κοινοτικό δίκαιο
3 Το κοινοτικό νομικό πλαίσιο αποτελείται εν προκειμένω από κανόνες που διέπουν την υγειονομική επιθεώρηση των νωπών κρεάτων και από κανόνες σχετικά με τη χρηματοδότηση των επιθεωρήσεων αυτών.
1. Οι κανόνες που διέπουν την υγειονομική επιθεώρηση των νωπών κρεάτων
4 Οι κανόνες σχετικά με την υγειονομική επιθεώρηση των νωπών κρεάτων θεσπίζονται με την οδηγία 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου (1), όπως τροποποιήθηκε ιδίως με την οδηγία 91/497/ΕΟΚ του Συμβουλίου (2) (στο εξής: οδηγία 64/433).
5 Η οδηγία 64/433 αποσκοπεί στην κατάργηση των διαφορών που υπάρχουν στα κράτη μέλη όσον αφορά τις υγειονομικές προδιαγραφές στον τομέα του κρέατος προκειμένου να ευνοήσει την ελεύθερη κυκλοφορία τους (3). Προβαίνει έτσι σε μια προσέγγιση των διατάξεων των κρατών μελών προκειμένου να καταστήσει ενιαίους τους υγειονομικούς όρους του κρέατος στα σφαγεία και τα εργαστήρια τεμαχισμού καθώς και στον τομέα της αποθήκευσης και της μεταφοράς (4).
6 Προς τον σκοπό αυτό, η οδηγία 64/433 περιέχει στο δεύτερο άρθρο της ορισμούς. Σύμφωνα με αυτό το άρθρο, στοιχείο ιαα, ως «εγκατάσταση» νοείται «ένα εγκεκριμένο σφαγείο, ένα εγκεκριμένο εργαστήριο τεμαχισμού, μία εγκεκριμένη ψυκτική αποθήκη ή ένα συγκρότημα που περιλαμβάνει διάφορες τέτοιες εγκαταστάσεις».
7 Στο άρθρο 3, παράγραφος 1, Α και Β, η οδηγία 64/433 ορίζει ότι οι εργασίες σφαγής και τεμαχισμού πρέπει να εκτελούνται σε σφαγείο και εργαστήριο τεμαχισμού που έχουν εγκριθεί σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζει. Ορίζει επίσης ότι πρέπει να εφαρμόζονται συστηματικά μέτρα επιθεωρήσεως και ελέγχου κατά τη σφαγή και έπειτα κατά τον τεμαχισμό. Αυτές οι επιθεωρήσεις και αυτοί οι έλεγχοι πρέπει να γίνονται από επίσημο κτηνίατρο, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει το παράρτημα 1 αυτής της οδηγίας.
8 Σύμφωνα με το εν λόγω παράρτημα Ι, αυτές οι επιθεωρήσεις και αυτοί οι έλεγχοι αφορούν αφενός την υγιεινή του προσωπικού, των χώρων και των υλικών της εγκαταστάσεως (5) και αφετέρου την κατάσταση του κρέατος από υγειονομικής απόψεως. Έτσι, στο στάδιο της σφαγής, γίνεται, μεταξύ άλλων, υγειονομική επιθεώρηση post mortem όλων των τμημάτων του ζώου για να ελέγχεται αν το κρέας είναι κατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση (6). Στο στάδιο του τεμαχισμού, ο εκμεταλλευόμενος το εργαστήριο τεμαχισμού, ο ιδιοκτήτης του ή ο εκπρόσωπός του πρέπει να είναι σε θέση, σε κάθε αίτηση, να γνωρίζει στον επίσημο κτηνίατρο που είναι επιφορτισμένος με τον έλεγχο, την προέλευση του κρέατος που εισάγεται στην εγκατάστασή του και την καταγωγή των σφαγιασθέντων ζώων (7). Ομοίως, ο επίσημος κτηνίατρος πρέπει να προβαίνει στον έλεγχο των εισόδων και εξόδων νωπού κρέατος, στην υγειονομική επιθεώρηση του νωπού κρέατος που βρίσκεται στο εργαστήριο τεμαχισμού, καθώς και στην υγειονομική επιθεώρηση αυτών προ των εργασιών τεμαχισμού και κατά την έξοδό τους από την εν λόγω εγκατάσταση (8).
9 Η οδηγία 64/433 προβλέπει επίσης, στο άρθρο 10, ότι κάθε κράτος μέλος καταρτίζει κατάλογο των εγκεκριμένων εγκαταστάσεων ο οποίος περιέχει τον αριθμό κτηνιατρικής έγκρισης κάθε εγκαταστάσεως. Αυτός ο κατάλογος διαβιβάζεται στα άλλα κράτη μέλη και στην Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων. Σε περίπτωση ελλείπουσας υγιεινής, αυτή η έγκριση μπορεί να ανασταλεί ή να ανακληθεί.
10 Ο αριθμός κτηνιατρικής έγκρισης των σφαγείων και εργαστηρίων τεμαχισμού αναγράφεται επίσης στα συνοδευτικά των κρεάτων έγγραφα και στις συσκευασίες υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η οδηγία 64/433 (9).
2. Οι κανόνες στον τομέα της χρηματοδοτήσεως
11 Οι εναρμονισμένοι κανόνες χρηματοδοτήσεως των μέτρων επιθεωρήσεων και ελέγχων των νωπών κρεάτων προβλέπονται από την οδηγία 85/73/ΕΟΚ του Συμβουλίου (10), ως έχει μετά την τροποποίησή της με την οδηγία 96/43/ΕΚ του Συμβουλίου (11) (στο εξής: οδηγία 85/73).
12 Η εναρμόνιση αυτών των κανόνων αποσκοπεί στην αποφυγή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που μπορούν να προκύψουν λόγω της εισπράξεως διαφορετικών τελών στα διάφορα κράτη μέλη (12).
13 Η οδηγίας 85/73 επιβάλλει έτσι στα κράτη την είσπραξη κοινοτικού τέλους για τα έξοδα που προκύπτουν από τις εναρμονισμένες επιθεωρήσεις και τους εναρμονισμένους ελέγχους (13).
14 Σύμφωνα με το άρθρο 5 της οδηγίας 85/73, καλύπτουν τα στοιχεία κόστους που βαρύνουν την αρμόδια αρχή, αφενός, ως μισθοί και κοινωνικές επιβαρύνσεις της επιθεωρούσας υπηρεσίας, και, αφετέρου, ως διοικητικά έξοδα που σχετίζονται με τη διενέργεια των ελέγχων και επιθεωρήσεων, στα οποία μπορούν να προστίθενται και τα έξοδα που απαιτούνται για τη μετεκπαίδευση των επιθεωρητών. Απαγορεύεται οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση επιστροφή αυτής της οφειλής.
15 Το ύψος αυτού του τέλους ορίζεται στο παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, της οδηγίας 85/73. Σύμφωνα με το σημείο 1 αυτής της διατάξεως, τα κράτη μέλη εισπράττουν για τα έξοδα επιθεωρήσεως που συνδέονται με τις εργασίες σφαγής κατ' αποκοπή ποσά που ορίζονται σε αυτή τη διάταξη σε συνάρτηση με το είδος του ζώου, την ηλικία και το βάρος του.
16 Τα έξοδα επιθεωρήσεως που συνδέονται με τις εργασίες τεμαχισμού ρυθμίζονται στο παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, της οδηγίας 85/73, ως εξής:
«Οι έλεγχοι και οι επιθεωρήσεις που συνδέονται με τις εργασίες τεμαχισμού που αναφέρονται κυρίως στο άρθρο 3, παράγραφος 1, σημείο Β, της οδηγίας 64/433/ΕΟΚ [...] πρέπει να καλύπτονται:
α) είτε κατ' αποκοπή, με την προσθήκη κατ' αποκοπή ποσού ανά τόνο κρέατος που εισάγεται σε ένα εργαστήριο τεμαχισμού.
Το ποσό αυτό προστίθεται στα ποσά που αναφέρονται στο σημείο 1·
β) είτε με την είσπραξη του πραγματικού κόστους της επιθεώρησης, ανά ώρα εργασίας.
Όταν οι εργασίες τεμαχισμού πραγματοποιούνται στην εγκατάσταση στην οποία λαμβάνεται το κρέας, τα ποσά που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο μειώνονται έως 55 %.
Το κράτος μέλος που επιλέγει το καθεστώς με βάση τις παρασχεθείσες ώρες εργασίας πρέπει να μπορεί να αποδείξει στην Επιτροπή ότι η είσπραξη του τέλους που προβλέπεται στο στοιχείο αα δεν καλύπτει το πραγματικό κόστος.»
17 Σύμφωνα με το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 4, της οδηγίας 85/73, τα κράτη μέλη μπορούν να αυξάνουν, για μια συγκεκριμένη εγκατάσταση, τα κατ' αποκοπή ποσά που προβλέπονται στο εν λόγω κεφάλαιο, σημεία 1 και 2, στοιχείο αα, εάν τα έξοδα επιθεώρησης είναι αυξημένα λόγω ανομοιογένειας των ζώων προς σφαγή, συχνής καθυστερήσεως των σφαγών, αναμονής για το προσωπικό επιθεωρήσεως και χρόνου μετακινήσεως. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να εισπράττουν τέλος που να καλύπτει τα όντως πραγματοποιηθέντα έξοδα.
18 Σύμφωνα με το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 5, της οδηγίας 85/73, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να παρεκκλίνουν προς τη μείωση των κατ' αποκοπή ποσών που προβλέπονται στα σημεία 1 και 2, στοιχείο αα, του εν λόγω κεφαλαίου. Αυτή η παρέκκλιση επιτρέπεται είτε γενικώς, όταν το κόστος ζωής και το μισθολογικό κόστος είναι πολύ κατώτερα από τον κοινοτικό μέσο όρο, είτε για μια συγκεκριμένη εγκατάσταση υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Μεταξύ άλλων, η συχνότητα των σφαγών σε αριθμό και είδος ζώων πρέπει να επιτρέπει τον προγραμματισμό της παρεμβάσεως του επιφορτισμένου με τις επιθεωρήσεις προσωπικού και να αποτρέπει τις καθυστερήσεις. Αυτές οι παρεκκλίσεις δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να οδηγούν σε μείωση μεγαλύτερη του 55 % των επιπέδων που προβλέπονται στα εν λόγω σημεία 1 και 2, στοιχείο αα.
19 Σύμφωνα με το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 6, της οδηγίας 85/73, τα προπαρατεθέντα τέλη εισπράττονται στο σφαγείο ή στο εργαστήριο τεμαχισμού. Επιβαρύνουν τον εκμεταλλευόμενο ή τον ιδιοκτήτη που προβαίνει σε εργασίες σφαγής και τεμαχισμού, με δυνατότητα των τελευταίων να μετακυλίσουν το καταβληθέν για την οικεία εργασία τέλος στο φυσικό ή νομικό πρόσωπο για λογαριασμό του οποίου εκτελέστηκαν οι εν λόγω εργασίες. Στην περίπτωση εγκαταστάσεως που εκτελεί διάφορες εργασίες και σε θυγατρικές παραγωγής που περιλαμβάνουν διάφορες εργασίες, τα κράτη μέλη μπορούν να εισπράττουν ένα συνολικό τέλος που περιλαμβάνει τα διάφορα ποσά μία μόνον φορά και σε ένα μόνον τόπο.
Β - Η εθνική νομοθετική ρύθμιση
20 Το άρθρο 24 του Fleischhygienegesetz (νόμου περί της υγιεινής του κρέατος), της 8ης Ιουλίου 1993, όπως τροποποιήθηκε με τον νόμο της 17ης Ιουλίου 1996 (14), προβλέπει ότι οι περιπτώσεις στις οποίες καταβάλλονται τα τέλη που προβλέπονται στην παράγραφο 1 καθορίζονται βάσει του δικαίου των ομόσπονδων κρατών και ότι αυτά τα τέλη υπολογίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις των νομικών πράξεων που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϋκή Κοινότητα στον τομέα της χρηματοδοτήσεως των επιθεωρήσεων και υγειονομικών ελέγχων των κρεάτων.
21 Η οδηγία 85/73 μεταφέρθηκε στο εσωτερικό δίκαιο του ομόσπονδου κράτους της Ρηνανίας-Παλατινάτου (Γερμανία) με τον Landesgesetz zur Ausfόhrung fleisch- und geflόgelfleischhygienerechtlicher Vorschriften (νόμο του ομόσπονδου κράτους περί εφαρμογής των διατάξεων στον τομέα της υγιεινής των νωπών κρεάτων και των πουλερικών), της 17ης Δεκεμβρίου 1998 (15) και με τον Landesverordnung όber die Gebόhren und Auslagen fόr Untersuchungen und Hygienekontrollen nach fleisch- und geflόgelfleischhygienerechtlichen Vorschriften (κανονισμό του ομόσπονδου κράτους περί τελών και εξόδων για τις επιθεωρήσεις και τους υγειονομικούς ελέγχους που προβλέπουν οι διατάξεις στον τομέα της υγιεινής των νωπών κρεάτων και πουλερικών) της 17ης Φεβρουαρίου 1999 (16) (στο εξής: κανονισμός του ομόσπονδου κράτους).
22 Βάσει του κανονισμού του ομόσπονδου κράτους, το τέλος για τις «επιθεωρήσεις και τους ελέγχους στα εγκεκριμένα εργαστήρια τεμαχισμού, περιλαμβανομένου του προσδιορισμού και της αποστολής πιστοποιητικών, ανά τόνο παραδοθέντος μη αποστεωμένου κρέατος, που προορίζεται για τεμαχισμό» ανερχόταν, για το διάστημα μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 31ης Δεκεμβρίου 1999, σε 5,76 DEM ήτοι, σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του αιτούντος δικαστηρίου (17), βάσει της τότε ισχύουσας τιμής μετατροπής, σε 3 ECU.
23 Το σημείο 6.4 του τρίτου μέρους του παραρτήματος του κανονισμού του ομόσπονδου κράτους ορίζει τα εξής:
«Όταν οι εργασίες του σημείου 6 εκτελούνται στην εγκατάσταση στην οποία λαμβάνεται το κρέας, τα προβλεπόμενα στα σημεία 6.1 έως 6.3 τέλη πρέπει να μειώνονται κατά συνέπεια, το πολύ ωστόσο κατά 55 %.»
ΙΙ - Τα πραγματικά περιστατικά και η διαδικασία
24 Η Fδrber GmbH & Co. (στο εξής: Fδrber) εκμεταλλεύεται στην περιφέρεια του Δήμου Neustadt/Weinstrasse (Γερμανία) μια εγκεκριμένη εγκατάσταση τεμαχισμού κρεάτων. Στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα ευρίσκεται το σφαγείο της Schlachthof-Betriebs-GmbH, άλλης εταιρίας ανεξάρτητης της Fδrber, από το οποίο η τελευταία προμηθεύεται μέρος του τεμαχιζομένου από αυτήν στο εργαστήριό της κρέατος.
25 Για τις επιθεωρήσεις και τους υγειονομικούς ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν στο εργαστήριο τεμαχισμού της Fδrber στη διάρκεια του 1999, ο Δήμος Neustadt/Weinstrasse επέβαλε στη Fδrber τέλη υπολογισθέντα βάσει της τιμής των 5,76 DEM.
26 Η Fδrber αμφισβήτησε το ύψος αυτών των τελών ενώπιον του εν λόγω δήμου. Μετά την απόρριψη της ενστάσεώς της, άσκησε ενώπιον του Verwaltungsgericht Neustadt an der Weinstrasse (Γερμανία) προσφυγή ακυρώσεως. Ισχυρίστηκε ότι ένα μέρος του τεμαχισμένου στο εργαστήριό της κρέατος προερχόταν από το ευρισκόμενο στο ίδιο κτίριο σφαγείο και ότι, επομένως, σύμφωνα με τον κανονισμό του ομόσπονδου κράτους, τα τέλη που οφείλονταν λόγω του ελέγχου αυτού του κρέατος έπρεπε να μειωθούν κατά 55 %. Υποστήριξε ότι το εργαστήριο τεμαχισμού της και το εν λόγω σφαγείο έπρεπε να θεωρηθούν ενιαία «εγκατάσταση» υπό την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο ιαα, της οδηγίας 64/433.
27 Ο Δήμος Neustadt/Weinstrasse απέρριψε αυτή την επιχειρηματολογία προβάλλοντας ότι ένα σφαγείο και ένα εργαστήριο τεμαχισμού μπορούν να θεωρηθούν ενιαία «εγκατάσταση» υπό την έννοια της σχετικής κοινοτικής ρυθμίσεως μόνον εάν τα εκμεταλλεύεται το ίδιο, φυσικό ή νομικό, πρόσωπο.
ΙΙΙ - Τα προδικαστικά ερωτήματα
28 Το Verwaltungsgericht Neustadt an der Weinstrasse εκτίμησε ότι, λόγω της συμφωνίας μεταξύ, αφενός, του σημείου 6.4 του τρίτου μέρους του παραρτήματος του κανονισμού του ομόσπονδου κράτους και, αφετέρου, του παραρτήματος Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73, η επίλυση της υποβληθείσας ενώπιόν του διαφοράς εξηρτάτο από την ερμηνεία της τελευταίας διατάξεως.
29 Κατά συνέπεια, αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
«1) Έχει η διάταξη του παραρτήματος Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 96/43/ΕΚ, την έννοια ότι ως "εγκατάσταση, στην οποία λαμβάνεται το κρέας" πρέπει να θεωρείται και μια εγκατάσταση η οποία ευρίσκεται μεν στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα με το εργαστήριο τεμαχισμού, πλην όμως ο ιδιοκτήτης της είναι άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο από τον ιδιοκτήτη του εργαστηρίου τεμαχισμού;
2) Ποια κριτήρια είναι καθοριστικά για την απόφαση του δικαιούχου τελών σχετικά με το πόση θα είναι η μείωση τελών, στην οποία θα προβεί στο πλαίσιο της μειώσεως τελών έως 55 % που προβλέπει το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της προαναφερθείσας οδηγίας;
Ειδικότερα, επιτρέπεται στην περίπτωση αυτή να ληφθεί υπόψη ο ολιγότερος δαπανώμενος χρόνος του προσωπικού, το οποίο διεξάγει τους ελέγχους ή τις επιθεωρήσεις, ακόμη και αν τα σχετικά τέλη καθορίζονται με την προσθήκη κατ' αποκοπή ποσού σύμφωνα με το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αα, της προαναφερθείσας οδηγίας;
Μπορεί επιπλέον, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο ερώτημα 1, κατά τη μείωση του τέλους να ληφθεί εντούτοις υπόψη ότι οι ευρισκόμενες στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα εγκαταστάσεις έχουν διαφορετικούς -από νομικής απόψεως- ιδιοκτήτες, και πρέπει αυτό καταρχήν να έχει ως αποτέλεσμα ότι στις περιπτώσεις αυτές παρέχεται μικρότερη μείωση απ' ό,τι στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εγκαταστάσεις σφαγείου και τεμαχισμού όχι μόνο ευρίσκονται στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα αλλά επιπροσθέτως τις εκμεταλλεύεται το ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο;»
ΙV - Η απάντηση στα προδικαστικά ερωτήματα
Α - Επί του πρώτου προδικαστικού ερωτήματος
30 Με το πρώτο ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ερωτά στην ουσία εάν το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αυτή η διάταξη εφαρμόζεται επίσης όταν το εργαστήριο τεμαχισμού και η εγκατάσταση όπου λαμβάνονται τα κρέατα, που ευρίσκονται στον ίδιο τόπο, δεν ανήκουν στο ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
31 Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το καθεστώς ιδιοκτησίας του οικείου σφαγείου και εργαστηρίου τεμαχισμού δεν είναι κρίσιμο. Ωστόσο, η γεωγραφική τους γειτνίαση δεν αρκεί για τη γένεση του δικαιώματος για τη χορήγηση της εν λόγω μειώσεως. Προς τούτο, το σφαγείο και το εργαστήριο τεμαχισμού πρέπει να αποτελούν ενιαία ομάδα παραγωγής της οποίας η εκμετάλλευση γίνεται συντονισμένα. Πρέπει επίσης καθένας από αυτούς να προγραμματίζει, οργανώνει και εκτελεί τουλάχιστον ένα μέρος των κρίσιμων σταδίων παραγωγής σε συνάρτηση με το οικείο μέρος που εκτελείται από τον άλλον και να προκύπτουν πλεονεκτήματα από υγειονομικής απόψεως.
32 Η Σουηδική Κυβέρνηση θεωρεί ότι δικαίωμα για τη χορήγηση της μειώσεως γεννάται μόνον εφόσον το ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο εκμεταλλεύεται το σφαγείο και το εργαστήριο τεμαχισμού. Εκτιμά ότι η ανάγκη διασφαλίσεως αποτελεσματικού ελέγχου της τηρήσεως των προϋποθέσεων υγιεινής απαιτεί να υφίσταται σε κάθε επιχείρηση ένα μόνο υπεύθυνο φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Κατά την άποψή της, εάν γινόταν δεκτό ότι ένα σφαγείο και ένα εργαστήριο τεμαχισμού που ανήκουν σε διαφορετικούς ιδιοκτήτες συνιστούν μια ενιαία εγκατάσταση θα δημιουργούνταν αμφιβολίες ως προς την ταυτότητα του υπευθύνου για κάθε εργασία. Η «ανιχνευσιμότητα» του κρέατος επίσης θα διακυβευόταν, εφόσον αυτό το σφαγείο και αυτό το εργαστήριο τεμαχισμού θα εναπέθεταν τον ίδιο αριθμό στο κρέας.
33 Εκτιμώ, όπως και η Fδrber, ότι στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί καταφατική απάντηση. Σύμφωνα με την ερμηνεία που έχει κάνει το Δικαστήριο, βασίζω αυτή την ερμηνεία στο γράμμα των κρίσιμων διατάξεων, στο πλαίσιό τους και στους σκοπούς που επιδιώκει η νομοθετική ρύθμιση στην οποία υπάγονται οι εν λόγω διατάξεις (18).
1. Το γράμμα των κρίσιμων διατάξεων
34 Αυτές οι διατάξεις είναι αφενός, το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73 και, αφενός, το άρθρο 2, στοιχείο ιαα, της οδηγίας 64/433.
35 Όσον αφορά το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι αυτή η διάταξη δεν περιέχει καμία προϋπόθεση ή περιορισμό βάσει του οποίου δεν μπορεί να εφαρμόζεται παρά μόνον εάν το σφαγείο και το εργαστήριο τεμαχισμού ανήκουν στο ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Η μοναδική πρϋπόθεση που θεσπίζει ο κοινοτικός νομοθέτης είναι οι εργασίες τεμαχισμού να εκτελούνται στην εγκατάσταση όπου λαμβάνονται τα κρέατα. Το μόνο κριτήριο που προβλέπεται ρητώς είναι λοιπόν η τοποθεσία όπου εκτελούνται οι εργασίες τεμαχισμού, εκτός οποιασδήποτε αναφοράς στην ιδιοκτησία του σφαγείου και του εργαστηρίου τεμαχισμού.
36 Όσον αφορά το άρθρο 2, στοιχείο ιαα, της οδηγίας 64/433, φρονώ, όπως το αιτούν δικαστήριο (19) και όλοι οι παρεμβαίνοντες (20), ότι είναι κρίσιμο για την ερμηνεία της οδηγίας 85/73. Αυτή η οδηγία εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, στους ελέγχους και στις επιθεωρήσεις που προβλέπει η οδηγία 64/433 και δεν υφίσταται άλλος ορισμός της έννοιας της «εγκαταστάσεως» παρά ο προβλεπόμενος στο άρθρο 2, στοιχείο ιαα, στα κείμενα που προβλέπουν μέτρα υγειονομικών ελέγχων η χρηματοδότηση των οποίων καλύπτεται επίσης από την οδηγία 85/73 (21).
37 Το γράμμα του άρθρου 2, στοιχείο ιαα, της οδηγίας 64/433 επίσης δεν κάνει μνεία του καθεστώτος ιδιοκτησίας, εφόσον περιορίζεται να προβλέψει ότι η έννοια της «εγκαταστάσεως» καλύπτει συγχρόνως ένα εγκεκριμένο σφαγείο, ένα εγκεκριμένο εργαστήριο τεμαχισμού, μια εγκεκριμένη ψυκτική αποθήκη ή ένα σύνολο αυτών των εγκαταστάσεων. Ο κοινοτικός νομοθέτης δεν απαίτησε επομένως αυτό το σύνολο να έχει ορισμένη νομική μορφή.
38 Επιβάλλεται να υπομηνσθεί συναφώς ότι το κείμενο της διατάξεως του άρθρου 2, στοιχείο ιαα, της οδηγίας 64/433 ως έχει στην πλειονότητα των άλλων επίσημων γλωσσών χρησιμοποιεί όρους που εναρμονίζονται απόλυτα με εκείνους του γαλλικού κειμένου από σημειολογικής απόψεως (22).
39 Επομένως, η άποψη του Δήμου του Neustadt/Weinstrasse, την οποία επαναλαμβάνει η Σουηδική Κυβέρνηση, κατά την οποία η εφαρμογή της μειώσεως που προβλέπει το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73 εξαρτάται από την προϋπόθεση ότι το εργαστήριο τεμαχισμού και το σφαγείο που ευρίσκονται στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα ανήκουν στο ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ουδόλως στηρίζεται στο γράμμα των κρίσιμων διατάξεων.
40 Αυτή η ερμηνεία του γράμματος των εν λόγω διατάξεων επιβεβαιώνεται από το νομικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται.
2. Το πλαίσιο των κρίσιμων διατάξεων
41 Θα εξετάσω διαδοχικά το νομικό πλαίσιο του παραρτήματος Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73, κατόπιν το άρθρο 2, στοιχείο ιαα, της οδηγίας 64/433.
α) Το πλαίσιο του παραρτήματος Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73
42 Δύο στοιχεία μου φαίνεται ότι πρέπει να υπογραμμιστούν, το ένα ιστορικής φύσεως, το άλλο σχετικό με την οικονομία του παραρτήματος Α, κεφάλαιο Ι, της εν λόγω οδηγίας.
43 Όσον αφορά, κατ' αρχάς, το ιστορικό πλαίσιο, επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι η γένεση του ερμηνευτέου κειμένου συνιστά ένα από τα στοιχεία που το Δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη προκειμένου να επιβεβαιώσει την ερμηνεία που προκύπτει από το γράμμα του (23). Εν προκειμένω, το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, της οδηγίας 85/73, επαναλαμβάνει, στην ουσία, την απόφαση 88/408 του Συμβουλίου (24). Από την εικοστή πέμπτη αιτιολογική σκέψη αυτής της αποφάσεως προκύπτει ότι ο ορισμός εκ μέρους του νομοθέτη τέλους διαφορετικού ύψους για τις επιθεωρήσεις που συνδέονται με τις εργασίες σφαγής, τεμαχισμού και αποθηκεύσεως αποσκοπούσε στη λήψη υπόψη των περιπτώσεων στις οποίες αυτές οι τρεις πράξεις δεν εκτελούνται στο σφαγείο. Το καθοριστικό στοιχείο που οδήγησε στον καθορισμό τέλους διαφορετικού ύψους για καθεμιά από αυτές τις τρεις εργασίες ήταν επομένως αποκλειστικά ο τόπος όπου έπρεπε να εκτελούνται, ανεξαρτήτως οποιουδήποτε ιδιοκτησιακού καθεστώτος των διαφόρων οικείων εγκαταστάσεων (25).
44 Όσον αφορά, εν συνεχεία, την οικονομία του παραρτήματος Α, κεφάλαιο Ι, της οδηγίας 85/73, δείχνει, κατά την άποψή μου, ότι ο κοινοτικός νομοθέτης δεν θέλησε η μείωση του ύψους των τελών να εξαρτάται από το ζήτημα εάν τα εργαστήρια σφαγής, τεμαχισμού και αποθήκευσης ανήκουν στο ίδιο νομικό πρόσωπο ή όχι.
45 Είδαμε παραπάνω ότι το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημεία 4 και 5, της οδηγίας 85/73 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να περεκκλίνουν από την αύξηση ή τη μείωση των προβλεπομένων στο εν λόγω κεφάλαιο, σημεία 1 και 2, στοιχείο αα, κατ' αποκοπή ποσών για τις επιθεωρήσεις και τους ελέγχους που συνδέονται, αντίστοιχα, με τις εργασίες σφαγής και τεμαχισμού είτε για μια δεδομένη εγκατάσταση, είτε γενικώς. Επιβάλλεται να τονιστεί ότι μεταξύ των προϋποθέσεων που θεσπίζονται στα εν λόγω σημεία 4 και 5, για την εφαρμογή αυτών των παρεκκλίσεων, δεν γίνεται μνεία της ιδιοκτησίας του οικείου σφαγείου και εργαστηρίου τεμαχισμού. Τα κριτήρια που θεσπίζει αφορούν όλα τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες εκτελούνται οι σφαγές ή γίνονται οι επιθεωρήσεις, ή ακόμη το κόστος ζωής και το μισθολογικό κόστος στο οικείο κράτος μέλος.
46 Καίτοι ο κοινοτικός νομοθέτης εκτίμησε ότι οι προσαυξήσεις και οι μειώσεις που προβλέπονται στο παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημεία 4 και 5, της οδηγίας 85/73 μπορούν να εφαρμοστούν ανεξαρτήτως του ζητήματος εάν το σφαγείο και το εργαστήριο τεμαχισμού ανήκουν στον ίδιο ιδιοκτήτη, ένα τέτοιο κριτήριο πρέπει, a fortiori, να θεωρηθεί αλυσιτελές για τη χορήγηση που προβλέπεται στο σημείο 2 του ιδίου κεφαλαίου που εφαρμόζεται μόνο στο τέλος που οφείλει το εργαστήριο τεμαχισμού.
47 Αυτή η ανάλυση επιβεβαιώνεται από τους σχετικούς με την είσπραξη αυτών των τελών κανόνες. Είδαμε ότι το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 6, της οδηγίας 85/73 προβλέπει ότι τα τέλη που συνδέονται με τις εργασίες σφαγής, τεμαχισμού και αποθήκευσης πρέπει να εισπράττονται αντιστοίχως στο σφαγείο, στο εργαστήριο τεμαχισμού και στην ψυκτική αποθήκη. Σύμφωνα με το εν λόγω σημείο 6, στοιχείο αα, δεύτερο εδάφιο, η ιδιοκτησία του σφαγείου, του εργαστηρίου τεμαχισμού και της ψυκτικής αποθήκης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μόνον προκειμένου να καθοριστεί ο οφειλέτης του τέλους για καθέναν από τους τόπους εισπράξεως. Ωστόσο, δεν συνιστά κρίσιμο κριτήριο προκειμένου να καθοριστεί εάν τα κράτη μέλη μπορούν να εισπράττουν συνολικό τέλος. Το ίδιο σημείο προβλέπει, στο στοιχείο ββ, ότι «στην περίπτωση εγκαταστάσεων που πραγματοποιούν διάφορες εργασίες και κυκλωμάτων παραγωγής που περιλαμβάνουν πολλές εργασίες, τα κράτη μέλη μπορούν να εισπράττουν, άπαξ και σε έναν μόνον τόπο, ένα συνολικό τέλος το οποίο περιλαμβάνει τα διάφορα ποσά». Επομένως, ο νομοθέτης δεν εξάρτησε την είσπραξη συνολικού τέλους από την προϋπόθεση ότι το σφαγείο, το εργαστήριο τεμαχισμού και η ψυκτική αποθήκη έχουν τον ίδιο ιδιοκτήτη.
48 Η οικονομία της οδηγίας 85/73, όπως την περιέγραψα, επιβεβαιώνεται από εκείνη της οδηγίας 64/433.
β) Η οικονομία της οδηγίας 64/433
49 Με την οδηγία 64/433, ο κοινοτικός νομοθέτης όρισε τις υγειονομικές προϋποθέσεις που πρέπει να τηρούνται κατά τις εργασίες σφαγής, τεμαχισμού και αποθήκευσης σαν να επρόκειτο για αυτόνομες εργασίες. Ειδικότερα, απαίτησε καθεμία από αυτές να εκτελείται σε εγκεκριμένη εγκατάσταση και υπό την ευθύνη του εκμεταλλευομένου το σφαγείο, το εργαστήριο τεμαχισμού ή της ψυκτικής αποθήκης, αντιστοίχως, ή του ιδιοκτήτη τους ή του εκπροσώπου του (26). Όρισε ότι κάθε εγκατάσταση λαμβάνει αριθμό κτηνιτρικής εγκρίσεως (27). Τέλος, προέβλεψε ότι αυτή η συμφωνία εξηρτάτο, αφενός, από προϋποθέσεις κοινές για όλες τις μορφές εγκαταστάσεων και, αφετέρου, από προϋποθέσεις ειδικές για τα σφαγεία, τα εργαστήρια τεμαχισμού και τις ψυκτικές αποθήκες (28).
50 Κατά την άποψή μου, από αυτά απορρέει ότι μια εγκατάσταση που ανήκει στον ίδιο ιδιοκτήτη και στην οποία εκτελούνται εργασίες σφαγής και τεμαχισμού πρέπει να έχει λάβει διπλή έγκριση, μία για το σφαγείο και μία για το εργαστήριο τεμαχισμού (29). Επιπλέον, καθεμία από αυτές τις εγκρίσεις μπορεί να ανασταλεί προσωρινά ή να ανακληθεί σε περίπτωση παραβάσεως των κανόνων υγιεινής, ανεξαρτήτως της άλλης.
51 Κατά τον ίδιο τρόπο, όπως η Επιτροπή εξέθεσε σαφώς κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση και αντιθέτως προς ό,τι υποστήριξε η Σουηδική Κυβέρνηση, η συλλογιστική σύμφωνα με την οποία ένα σφαγείο και ένα ερργαστήριο τεμαχισμού που ανήκουν σε διαφορετικούς ιδιοκτήτες αποτελούν ενιαία εγκατάσταση δεν αμφισβητεί το γεγονός ότι έκαστος διαθέτει ίδια έγκριση. Επίσης δεν μπορεί να επιφέρει σύγχυση όσον αφορά τον υπεύθυνο για την τήρηση των επιταγών της οδηγίας 64/433 στον υγειονομικό τομέα στο σφαγείο και στο εργαστήριο τεμαχισμού, εφόσον οι εργασίες σφαγής και τεμαχισμού θα πρέπει να εκτελεστούν, αντιστοίχως, υπό την ευθύνη του εκμεταλλευομένου ή του ιδιοκτήτη του οικείου σφαγείου ή εργαστηρίου τεμαχισμού.
52 Επομένως, από το σύνολο αυτών των στοιχείων συμπεραίνω ότι ο κοινοτικός νομοθέτης δεν θέλησε η εφαρμογή των υγειονομικών μέτρων που προβλέπει η οδηγία 64/433 και οι κανόνες για τη χρηματοδότηση αυτών των μέτρων να εξαρτώνται κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο από το ζήτημα εάν το οικείο σφαγείο και εργαστήριο τεμαχισμού ανήκουν στο ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
53 Τέλος, αυτή η ανάλυση μου φαίνεται σύμφωνη με τους σκοπούς της κρίσιμης κοινοτικής νομοθεσίας.
3. Οι στόχοι της κρίσιμης νομοθετικής ρυθμίσεως
54 Η οδηγία 85/73 αποσκοπεί στην αποφυγή των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που θα μπορούσαν να προκύψουν από την είσπραξη τελών διαφορετικού ύψους στα διάφορα κράτη μέλη. Ο κοινοτικός νομοθέτης θέλησε μεταξύ άλλων να αποφύγει ένα κράτος μέλος να ευνοεί την κυκλοφορία της δικής του παραγωγής στην κοινοτική αγορά αναλαμβάνοντας ένα μέρος ή το σύνολο των εξόδων που συνεπάγεται η υλοποίηση των εναρμονισμένων επιθεωρήσεων και ελέγχων. Ο κοινοτικός νομοθέτης όρισε, προς τον σκοπό αυτόν, κατ' αποκοπή ποσά για τα σχετικά με τις επιθεωρήσεις και τους ελέγχους που συνδέονται με τις εργασίες σφαγής και τεμαχισμού έξοδα. Προέβλεψε επίσης ότι η δυνατότητα παρεκκλίσεως από τη μείωση αυτών των ποσών εξηρτάτο από ορισμένες προϋποθέσεις. Η επιδίωξη του στόχου αυτού απαιτεί επομένως τα κριτήρια που χρησιμεύουν για τον καθορισμό του ζητήματος εάν αυτές οι προϋποθέσεις πληρούνται να μην αφήνονται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών.
55 Κατά συνέπεια, είναι αναγκαίο η έννοια της «εγκαταστάσεως» που επαναλαμβάνεται πολλάκις στην οδηγία 85/73 και που καθορίζει την εφαρμογή του παραρτήματος Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, αυτής, να μην εξαρτάται από τις γλωσσικές ή νομικές ιδιαιτερότητες στα διάφορα κράτη μέλη, αλλά να ορίζεται κατά τρόπο ενιαίο σε κοινοτικό επίπεδο. Αυτή η συλλογιστική συνιστά πρόσθετο λόγο αναδρομής στον ορισμό της έννοιας «εγκατάσταση» που περιέχεται στο άρθρο 2, στοιχείο ιαα, της οδηγίας 64/433. Επομένως, φαίνεται παράλογο αυτή η έννοια να εξαρτάται από εκείνη της «ιδιοκτησίας» η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 295 ΕΚ, εμπίπτει στη νομοθετική αρμοδιότητα των κρατών μελών.
56 Με άλλα λόγια, ο στόχος που επιδιώκει η οδηγία 85/73 θα διακυβευόταν εάν, προκειμένου για την εφαρμογή της, η έννοια της «εγκαταστάσεως» έπρεπε να εξαρτάται από την ιδιοκτησία του οικείου σφαγείου και εργαστηρίου τεμαχισμού, εφόσον το ζήτημα εάν αυτές οι δύο εγκαταστάσεις ανήκουν στο ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί, σε παρόμοιες περιπτώσεις, να καταλήξει σε διαφορετικές λύσεις στα διάφορα κράτη μέλη (30).
57 Τέλος, αντιθέτως προς ό,τι υποστηρίζει η Σουηδική Κυβέρνηση, η λύση στην οποία καταλήγει αυτή η ανάλυση δεν διακυβεύει την «ανιχνευσιμότητα» των κρεάτων. Αυτή η απαίτηση της «ανιχνευσιμότητας», το περιεχόμενο της οποίας ενισχύθηκε από τον κοινοτικό νομοθέτη (31), υπονοούσε ήδη ορισμένες απαιτήσεις της οδηγίας 64/433, όπως η κοινοποίηση του καταλόγου των εγκεκριμένων από ένα κράτος μέλος εγκαταστάσεων στα άλλα κράτη μέλη της Κοινότητας και στην Επιτροπή καθώς και τη μνεία του αριθμού κτηνιατρικής εγκρίσεως επί των συνοδευτικών του κρέατος προς πώληση εγγράφων. Αυτές οι απαιτήσεις επιτρέπουν την παρακολούθηση των διαφόρων σταδίων επεξεργασίας του κρέατος και επαληθεύσεως ότι αυτά ολοκληρώθηκαν σε εγκατάσταση που πληροί τις κοινοτικές απαιτήσεις από υγειονομικής απόψεως. Όπως τονίσαμε ανωτέρω, το να θεωρηθεί ότι ένα σφαγείο και ένα εργαστήριο τεμαχισμού που ανήκουν σε διαφορετικά φυσικά ή νομικά πρόσωπα συνιστούν ενιαία εγκατάσταση υπό την έννοια του παραρτήματος Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, της οδηγίας 85/73 δεν αμφισβητεί το γεγονός ότι έκαστος διαθέτει ίδια έγκριση και ίδιο υπεύθυνο στην εγκατάσταση.
58 Κατόπιν των προεκτεθέντων, η μόνη απαιτούμενη κατά την άποψή μου προϋπόθεση για τη γένεση του δικαιώματος για τη χορήγηση της μειώσεως του τέλους που οφείλεται λόγω των επιθεωρήσεων και ελέγχων που συνδέονται με τις εργασίες τεμαχισμού, που προβλέπει το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73, είναι ότι το εργαστήριο τεμαχισμού ευρίσκεται στο ίδιο κτίριο ή κτιριακό συγκρότημα με το σφαγείο.
59 Από αυτά συνάγω ότι, αντιθέτως προς ό,τι υποστηρίζει η Επιτροπή, η γένεση του δικαιώματος για τη χορήγηση αυτής της μειώσεως δεν πρέπει να εξαρτάται από την προϋπόθεση ότι η εκμετάλλευση του σφαγείου και του εργαστηρίου τεμαχισμού γίνεται από κοινού υπό την έννοια ότι καθένα σχεδιάζει, οργανώνει και εκτελεί τουλάχιστον ένα μέρος των κρίσιμων σταδίων της παραγωγικής διαδικασίας σε συνάρτηση με το οικείο μέρος που εκτελείται από το άλλο και ότι προκύπτουν συναφώς πλεονεκτήματα από υγειονομικής απόψεως.
60 Επιπλέον, μια τέτοια προϋπόθεση δεν αντιστοιχεί στο πεδίο εφαρμογής της επίδικης διατάξεως. Η εν λόγω μείωση, αντίθετα με την προβλεπόμενη στο παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 5, της οδηγίας 85/73, αφορά μόνον το τέλος που οφείλεται λόγω των ελέγχων και των επιθεωρήσεων που συνδέονται με τις εργασίες τεμαχισμού. Επομένως, ωφελεί μόνον τον εκμεταλλευόμενο ή τον ιδιοκτήτη του εργαστηρίου τεμαχισμού. Επομένως, δεν είναι λογικό η γένεση ενός τέτοιου δικαιώματος να εξαρτάται από την προϋπόθεση ότι το σφαγείο σχεδιάζει, οργανώνει και εκτελεί ολόκληρη ή τμήμα της δραστηριότητάς του σε συνάρτηση με τις παροχές που πραγματοποιούνται στο εργαστήριο τεμαχισμού. Όσον αφορά τον συντονισμό των δραστηριοτήτων του εν λόγω εργαστηρίου με εκείνες του σφαγείου, απορρέει, κατά την άποψή μου, από τα κριτήρια που χρησιμεύουν στον καθορισμό της εκτάσεως της χορηγητέας μειώσεως, τα οποία αποτελούν το αντικείμενο του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος.
61 Ενόψει του συνόλου αυτών των στοιχείων, προτείνω στο Δικαστήριο να δώσει στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα την απάντηση ότι το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αυτή η διάταξη εφαρμόζεται επίσης όταν το εργαστήριο τεμαχισμού και η εγκατάσταση όπου λαμβάνονται τα κρέατα δεν ανήκουν στο ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
Β - Επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος
62 Αυτό το ερώτημα περιλαμβάνει τρία σκέλη. Με το πρώτο σκέλος, το αιτούν δικαστήριο ερωτά ποια είναι τα κριτήρια που ο δικαιούχος του τέλους πρέπει να λάβει υπόψη προκειμένου να καθορίσει το ύψος του τέλους που προβλέπει το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73.
63 Επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι, σύμφωνα με το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, της οδηγίας 85/73, ο δικαιούχος του σχετικού με τις επιθεωρήσεις και τους ελέγχους που συνδέονται με τις εργασίες τεμαχισμού τέλους μπορεί να χορηγήσει μείωση «ίση με το 55 % των ποσών που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο». Οι λέξεις «ίση με το 55 %» σημαίνουν ότι αυτή η μείωση μπορεί να ποικίλλει εντός των ορίων αυτού του ποσοστού.
64 Δεν αμφισβητείται μεταξύ των διαδίκων ότι η επίδικη διάταξη δεν καθορίζει τα κριτήρια που πρέπει να ληφθούν υπόψη προκειμένου να καθοριστεί η αξία αυτής της μειώσεως. Ωστόσο, αυτά τα κριτήρια μπορούν να συνάγονται, κατά την άποψή μου, από την οικονομία των οδηγιών 85/73 και 64/433. Δεδομένου ότι αυτές οι οδηγίες συνιστούν διατάξεις του κοινοτικού δικαίου, στο Δικαστήριο απόκειται να διευκρινίσει στο αιτούν δικαστήριο ποια είναι τα κριτήρια, στο πλαίσιο της συνεργασίας που θεσπίζει το άρθρο 177 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 234 ΕΚ) προκειμένου να διασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή αυτού του δικαίου. Άλλως θα διακυβευόταν η πρακτική αποτελεσματικότητα της οδηγίας 85/73. Εάν ο τρόπος υπολογισμού αυτής της μειώσεως αφηνόταν στη διακριτική ευχέρεια κάθε κράτους μέλους, δεν αποκλείεται, παρά την τήρηση του ορίου του 55 % που ορίζει το κείμενο του νόμου, η μείωση να κατέληγε στην καταβολή τέλους χαμηλότερου από το πραγματικό κόστος των μέτρων επιθεωρήσεως και ελέγχου στο οικείο εργαστήριο τεμαχισμού. Μια τέτοια κατάσταση θα είχε ως αποτέλεσμα να ευνοήσει δυσανάλογα την εμπορία στην κοινοτική αγορά κρεάτων τεμαχισμένων σε αυτή την εγκατάσταση.
65 Η Επιτροπή προτείνει να δοθεί στο αιτούν δικαστήριο η απάντηση ότι η έκταση της επίδικης μειώσεως πρέπει ουσιωδώς να βασίζεται στο βαθμό εντάξεως των στοιχείων της οικείας εγκαταστάσεως, στα πλεονεκτήματα από υγειονομικής απόψεως που εμφανίζονται κατ' αυτόν τον τρόπο, και, κατά το μέτρο που τούτο δεν περιλαμβάνεται ήδη στον υπολογισμό του τέλους, στον ελάχιστο φόρτο εργασίας για τους οργανισμούς που κάνουν τους ελέγχους.
66 Αυτή η απάντηση δεν μου φαίνεται ικανοποιητική, διότι τα κριτήρια που κάνει δεκτά δεν είναι αρκούντως σαφή και δεν επιτρέπουν τη σαφή κατανόηση του υπολογισμού της επίδικης μειώσεως. Όπως και η Fδrber, εκτιμώ ότι οι οικονομίες στο προσωπικό που είναι υπεύθυνο για τους ελέγχους και τις επιθεωρήσεις συνιστούν ένα σημαντικό κριτήριο. Στηρίζω αυτή την ανάλυση στα ακόλουθα στοιχεία.
67 Κατ' αρχάς, επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι τα κοινοτικά τέλη ορίζονται κατά τρόπον ώστε να καλύπτουν το σύνολο των εξόδων που συνεπάγονται οι υγειονομικοί έλεγχοι και επιθεωρήσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 5 της οδηγίας 85/73, αυτά τα έξοδα αποτελούν, αφενός, τα έξοδα προσωπικού, σχετικά με τους μισθούς των μελών της υπηρεσίας επιθεωρήσεως και το αντίστοιχο κοινωνικό κόστος και, αφετέρου, τα διοικητικά έξοδα, που συνδέονται με τη διεξαγωγή των ελέγχων και επιθεωρήσεων, στους οποίους μπορούν να καταλογιστούν τα αναγκαία για την επιμόρφωση των επιθεωρητών έξοδα. Από αυτό συνάγω ότι η μείωση του τέλους που οφείλεται λόγω ελέγχων και επιθεωρήσεων που συνδέονται με εργασίες τεμαχισμού πρέπει λογικά να εξαρτάται από την έκταση της μειώσεως των εξόδων προσωπικού και των διοκιητικών εξόδων που συνδέονται με αυτούς τους ελέγχους όταν το εργαστήριο τεμαχισμού ευρίσκεται κοντά στο σφαγείο.
68 Στη συνέχεια, δεν αμφισβητείται ότι μια τέτοια εγγύτητα μπορεί βεβαίως να μειώσει αυτά τα έξοδα. Είδαμε ότι η οδηγία 64/433 προβλέπει ότι ο απαιτούμενος χαρακτηρισμός προκειμένου να γίνονται οι έλεγχοι και οι επιθεωρήσεις που συνδέονται, αντίστοιχα, με τις εργασίες σφαγής και τεμαχισμού είναι ταυτόσημος εφόσον, σε αμφότερες τις περιπτώσεις, αυτές οι επιθεωρήσεις και αυτοί οι έλεγχοι πρέπει να γίνονται από επίσημο κτηνίατρο (32). Επιπλέον, αυτοί οι έλεγχοι και αυτές οι επιθεωρήσεις πρέπει να γίνονται επιτόπου, εφόσον αφορούν τις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό του σφαγείου και του εργαστηρίου τεμαχισμού καιθώς και το κρέας που τεμαχίζεται εκεί. Τέλος, οι επιθεωρήσεις και οι υγειονομικοί έλεγχοι που προβλέπονται στο στάδιο της σφαγής, αφενός, και του τεμαχισμού, αφετέρου, έχουν, σε ορισμένο βαθμό, διττή λειτουργία. Ο εν λόγω κτηνίατρος πρέπει να προβαίνει, στο στάδιο της σφαγής, σε εις βάθος έλεγχο post mortem όλων των μερών του ζώου προκειμένου να εξετάσει εάν το κρέας είναι κατάλληλο για ανθρώπιινη κατανάλωση. Στο στάδιο της σφαγής υποχρεούται εκ νέου, σύμφωνα με το παράρτημα Ι, κεφάλαιο Ξ, της οδηγίας 64/433, να προβεί σε έλεγχο και υγειονομική επιθεώρηση των νωπών κρεάτων πριν τις εργασίες τεμαχισμού.
69 Επομένως, οι επιθεωρήσεις και οι έλεγχοι που σχετίζονται με τις εργασίες τεμαχισμού, όταν το εργαστήριο τεμαχισμού βρίσκεται κοντά στο σφαγείο, μπορούν να εκτελούνται από τον κτηνίατρο που έχει προβεί στη λήψη υγειονομικών μέτρων στο στάδιο της σφαγής. Επιπλέον, η διεξαγωγή τους μπορεί να διευκολύνεται ή να επιταχύνεται αισθητά εάν η οργάνωση της δραστηριότητας του εργαστηρίου τεμαχισμού σε σχέση με εκείνη στο σφαγείο επιτρέπει σε αυτόν τον κτηνίατρο να παρακολουθήσει το κρέας από την post mortem επιθεώρησή του μέχρι τον τεμαχισμό του. Προκύπτει έτσι οικονομία χρόνου, και, ως εκ τούτου, μείωση των εξόδων προσωπικού καθώς και των διοικητικών εξόδων που συνδέονται με τα μέτρα επιθεωρήσεως και ελέγχου όπως, μεταξύ άλλων, τα έξοδα μετακινήσεως.
70 Τέλος, αυτές οι οικονομίες σε έξοδα προσωπικού και διοικητικά έξοδα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο αξιολογήσεως που επιτρέπει τον καθορισμό της εκτάσως της μειώσεως που πρέπει να χορηγηθεί από τον δικαιούχο του τέλους. Προκειμένου να γίνει αυτή η αξιολόγηση χρειάζεται να είναι γνωστά, αφενός, τα έξοδα προσωπικού και τα διοικητικά έξοδα που συνεπάγεται η διεξαγωγή επιθεωρήσεων και ελέγχων στο οικείο εργαστήριο τεμαχισμού, και, αφετέρου, το ύψος αυτών των εξόδων σε περίπτωση που αυτό το εργαστήριο δεν βρισκόταν κοντά στο σφαγείο. Ο καθορισμός αυτών των δύο κατηγοριών δεδομένων δεν νομίζω ότι παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες. Αρκεί, για την πρώτη από αυτές, να υπολογιστεί ο χρόνος που οι υπηρεσίες επιθεωρήσεως αφιέρωσαν στα υγειονομικά μέτρα στο εργαστήριο τεμαχισμού και τα διοικητικά έξοδα που αυτά τα μέτρα συνεπάγονταν στη διάρκεια ορισμένης περιόδου. Όσο για τη δεύτερη, μπορεί να καθοριστεί με βάση το κόστος του προσωπικού και των διοικητικών εξόδων που συνεπάγονται οι επιθεωρήσεις και οι έλεγχοι που γίνονται σε ένα ή περισσότερα εργαστήρια τεμαχισμού που δεν ευρίσκονται κοντά σε σφαγείο.
71 Η ανάλυσή μου βάσει της οποίας η επίδικη μείωση πρέπει να χορηγείται σε συνάρτηση με τη μείωση του κόστους του προσωπικού και των διοικητικών εξόδων που συνδέονται με τις επιθεωρήσεις και τους ελέγχους στο εργαστήριο τεμαχισμού επιβεβαιώνεται από τις προϋποθέσεις που απαριθμούνται στο παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 5, της οδηγίας 85/73. Όπως τόνισα ήδη, αυτές οι προϋποθέσεις, που εξαρτούν το δικαίωμα των κρατών μελών να παρεκκλίνουν από τη μείωση των κατ' αποκοπή ποσών που προβλέπει το εν λόγω παράρτημα, το κεφάλαιο Ι, σημεία 1 και 2, στοιχείο αα, αφορούν, μεταξύ άλλων, τα μισθολογικά έξοδα και τον σχεδιασμό της παρεμβάσεως των υπηρεσιών επιθεωρήσεως. Βεβαίως αυτή η διάταξη δεν διευκρινίζει ούτε τα κριτήρια βάσει των οποίων πρέπει να υπολογιστεί η μείωση των κατ' αποκοπή ποσών, εφόσον ορίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από αυτά τα ποσά μέχρι το πραγματικό κόστος της επιθεωρήσεως, χωρίς αυτή η μείωση να υπερβαίνει το 55 % αυτών των ποσών. Ωστόσο, μου φαίνεται ότι τα κριτήρια υπολογισμού της μειώσεως που προβλέπεται κατ' αυτόν τον τρόπο αντιστοιχούν στις προϋποθέσεις που αφορά η γένεση του δικαιώματος για τη χορήγησή της.
72 Κατόπιν αυτών των στοιχείων, θεωρώ ότι η επίδικη μείωση πρέπει να είναι ανάλογη με τη μείωση του κόστους προσωπικού και των διοικητικών εξόδων που συνδέονται με τις επιθεωρήσεις και τους ελέγχους των εργασιών τεμαχισμού που προκύπτουν λόγω της γειτνιάσεως με το σφαγείο.
73 Με το δεύτερο σκέλος του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο ερωτά εάν η εξοικονόμηση χρόνου για το προσωπικό που κάνει τις επιθεωρήσεις και τους ελέγχους μπορεί να ληφθεί υπόψη όταν το τέλος καθορίζεται κατ' αποκοπή σε 3 ECU ανά τόνο για το κρέας που εισάγεται στο εργαστήριο τεμαχισμού.
74 Όπως και οι δύο παρεμβαίνοντες που κατέθεσαν παρατηρήσεις επί του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος, εκτιμώ ότι η επίδικη μείωση έχει εφαρμογή σε αυτή την υποθετική περίπτωση και βάσει των ίδιων κριτηρίων. Από το γράμμα του παραρτήματος Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73 προκύπτει ότι η εν λόγω μείωση μπορεί να αφορά «τα ποσά που προβλέπονται στο πρώτο εδάφιο». Από αυτό απορρέει ότι αυτή η μείωση προορίζεται να εφαρμόζεται υπό τις ίδιες προϋποθέσεις όχι μόνο στο «πραγματικό κόστος της επιθεωρήσεως υπολογιζόμενο με την ώρα» που αφορά το εν λόγω σημείο 2, πρώτο εδάφιο, στοιχείο ββ, όταν αυτά έχουν οριστεί από τις αρμόδιες αρχές για το σύνολο της επικράτειας του κράτους μέλους ή ενός μέρους του, αλλά και στο κατ' αποκοπή ποσό των 3 ECU ανά τόνο, που προβλέπει το ίδιο σημείο 2, πρώτο εδάφιο, στοιχείο αα.
75 Με το τρίτο σκέλος του δεύτερου προδικαστικού ερωτήματος, το αιτούν δικαστήριο ερωτά εάν, σε περίπτωση θετικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, το γεγονός ότι το σφαγείο και το εργαστήριο τεμαχισμού που ευρίσκονται στο ίδιο κτίριο ανήκουν στον ίδιο ιδιοκτήτη μπορεί ωστόσο να ληφθεί υπόψη για τη μείωση του τέλους και για να δικαιολογήσει μεγαλύτερη μείωση απ' ό,τι αν ανήκαν σε διαφορετικούς ιδιοκτήτες.
76 Νομίζω ότι το γεγονός ότι το σφαγείο και το εργαστήριο τεμαχισμού ανήκουν στον ίδιο ιδιοκτήτη δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για την εκτίμηση της εν λόγω μειώσεως παρά μόνο στο μέτρο που συνιστά προϋπόθεση γενέσεως του δικαιώματος για τη χορήγηση της εν λόγω μειώσεως.
77 Το γεγονός ότι το σφαγείο και το εργαστήριο τεμαχισμού έχουν τον ίδιο ιδιοκτήτη δεν μπορεί, καθεαυτό, να μειώσει το κόστος που περιγράφει το άρθρο 5 της οδηγίας 85/73. Βεβαίως η ιδιοκτησία αυτών των δύο εγκαταστάσεων μπορεί να επιτρέψει στον ιδιοκτήτη να οργανώσει τη λειτουργία τους κατά τρόπον ώστε η διεξαγωγή των επιθεωρήσεων και ελέγχων που συνδέονται με τις εργασίες τεμαχισμού να διευκολύνεται και να επιταχύνεται αισθητά. Ωστόσο, αυτή η κατάσταση μπορεί να ληφθεί υπόψη από τις αρμόδιες αρχές με τη μείωση του κόστους του προσωπικού και των διοικητικών εξόδων που συνδέονται με αυτές τις επιθεωρήσεις και αυτούς τους ελέγχους.
78 Κατόπιν αυτής της συλλογιστικής, προτείνω στο Δικαστήριο να δώσει στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα την απάντηση ότι η επίδικη μείωση πρέπει να είναι ανάλογη με την οικονομία στα έξοδα προσωπικού και διοικητικά έξοδα που πραγματοποιείται, χάρη στην εγγύτητα του εργαστηρίου τεμαχισμού και του σφαγείου, κατά τη διεξαγωγή ελέγχων και επιθεωρήσεων που συνδέονται με τις εργασίες τεμαχισμού.
V - Πρόταση
79 Κατόπιν του συνόλου των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να δώσει την ακόλουθη απάντηση στα ερωτήματα που υπέβαλε το Verwaltungsgericht Neustadt an der Weinstrasse:
«1) Το παράρτημα Α, κεφάλαιο Ι, σημείο 2, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 85/73/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιανουαρίου 1985, για τη χρηματοδότηση των επιθεωρήσεων και κτηνιατρικών ελέγχων που προβλέπουν οι οδηγίες 89/662/ΕΟΚ, 90/425/ΕΟΚ, 90/675/ΕΟΚ και 91/496/ΕΟΚ, όπως έχει μετά την τροποποίησή της με την οδηγία 96/43/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1996, για τροποποίηση και κωδικοποίηση της οδηγίας 85/73 για τη χρηματοδότηση των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων των ζώντων ζώων και ορισμένων ζωικών προϋόντων, και για τροποποίηση των οδηγιών 90/675/ΕΟΚ και 91/496/ΕΟΚ, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αυτή η διάταξη έχει εφαρμογή επίσης στην περίπτωση όπου το εργαστήριο τεμαχισμού και η εγκατάσταση όπου λαμβάνονται τα κρέατα δεν ανήκουν στο ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
2) Η μείωση που προβλέπει η εν λόγω διάταξη πρέπει να είναι ανάλογη με την οικονομία στα έξοδα προσωπικού και διοικητικά έξοδα που πραγματοποιείται, χάρη στην εγγύτητα του εργαστηρίου τεμαχισμού και του σφαγείου, κατά τη διεξαγωγή ελέγχων και επιθεωρήσεων που συνδέονται με τις εργασίες τεμαχισμού.»
(1) - Οδηγία της 26ης Ιουνίου 1964 για τον καθορισμό των υγειονομικών όρων παραγωγής και διάθεσης στην αγορά νωπού κρέατος (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/001, σ. 129).
(2) - Οδηγία της 29ης Ιουλίου 1991 για την τροποποίηση και την κωδικοποίηση της οδηγίας 64/433 ώστε να καλύπτεται η παραγωγή και η διάθεση νωπού κρέατος στην αγορά (ΕΕ L 268, σ. 69).
(3) - Πρώτη και δεύτερη αιτιολογική σκέψη.
(4) - Τρίτη και τέταρτη αιτιολογική σκέψη.
(5) - Βλ., ιδίως, κεφάλαια V και X, σημείο 48, τέταρτη περίπτωση, αυτού του παραρτήματος.
(6) - Όπ.π., κεφάλαιο VIII.
(7) - Όπ.π., κεφάλαιο IX, σημείο 44.
(8) - Όπ.π., κεφάλαιο Ξ.
(9) - Παράρτημα Ι, κεφάλαια XI και XIII, καθώς και παραρτήματα IV και V.
(10) - Οδηγία της 29ης Ιανουαρίου 1985 για τη χρηματοδότηση επιθεωρήσεων και κτηνιατρικών ελέγχων που προβλέπουν οι οδηγίες 89/662/ΕΟΚ, 90/425/ΕΟΚ, 90/675/ΕΟΚ και 91/496/ΕΟΚ.
(11) - Οδηγία της 26ης Ιουνίου 1996 για τροποποίηση και κωδικοποίηση της οδηγίας 85/73 για τη χρηματοδότηση των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων των ζώντων ζώων και ορισμένων ζωικών προϋόντων και για τροποποίηση των οδηγιών 90/675/ΕΟΚ και 91/496/ΕΟΚ (ΕΕ L 162, σ. 1).
(12) - Πέμπτη και έβδομη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 96/43.
(13) - Άρθρο 1.
(14) - BGBl. I, σ. 991.
(15) - GVBl., σ. 422.
(16) - GVBl., σ. 32.
(17) - Βλ. διάταξη περί προδικαστικής παραπομπής (σημείο 2.1.1).
(18) - Απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 2002, C-491/01, British American Tobacco (Investments) και Imperial Tobacco (μη δημοσιευθείσα ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 203, και η παρατεθείσα σε αυτή νομολογία).
(19) - Βλ. τη διάταξη περί προδικαστικής παραπομπής (σημείο 2.1.2).
(20) - Βλ. τις παρατηρήσεις της Fδrber (σημείο 2.2)· της Σουηδικής Κυβερνήσεως (σημείο 3) και της Επιτροπής (σημείο 9).
(21) - Βλ., συναφώς, τις οδηγίες 71/118/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Φεβρουαρίου 1971, περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των συναλλαγών νωπών κρεάτων πουλερικών (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/006, σ. 116)· 91/495/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 1990, για τα υγειονομικά προβλήματα και τα προβλήματα υγειονομικού ελέγχου σχετικά με την παραγωγή και τη διάθεση στην αγορά του κρέατος κουνελιών και του κρέατος εκτρεφόμενων θηραμάτων (ΕΕ 1991, L 268, σ. 41), και 92/45/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 1992, για τα υγειονομικά προβλήματα και τα προβλήματα υγειονομικού ελέγχου για τη θανάτωση άγριων θηραμάτων και την εμπορία κρέατός των (ΕΕ L 268, σ. 35).
(22) - Επιφύλαξη πρέπει να διατυπωθεί όσον αφορά το γερμανικό κείμενο. Τούτο καταλήγει με τις λέξεις «oder rein aus diesen Betrieben bestehender Gabδudekomplex» που σημαίνει «ή κτιριακό συγκρότημα αποτελούμενο από αυτές τις εγκαταστάσεις». Ωστόσο, αυτό το κείμενο επιβεβειώνει την άποψη ότι η έννοια της «εγκαταστάσεως» δεν εξαρτάται από προϋπόθεση σχετική με την ιδιοκτησία.
(23) - Βλ., υπό αυτή την έννοια, τις αποφάσεις της 7ης Φεβρουαρίου 1979, 18/76, Γερμανία κατά Επιτροπής (Συλλογή τόμος 1979/Ι, σ. 151) και της 11ης Οκτωβρίου 2001, C-95/99 έως C-98/99 και C-180/99, Khalil κ.λπ. (Συλλογή 2001, σ. Ι-7413, σκέψη 43). Βλ., προκειμένου για πρόσφατη εφαρμογή, την απόφαση της 2ας Μαου 2002, C-292/99, Επιτροπή κατά Γαλλίας (Συλλογή 2002, σ.Ι- 4097, σκέψη 42).
(24) - Απόφαση της 15ης Ιουνίου 1988, σχετικά με το ύψος των τελών που πρέπει να εισπράττονται για τις υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους των νωπών κρεάτων σύμφωνα με την οδηγία 85/73 (ΕΕ L 194, σ. 24). Το άρθρο 3, παράγραφος 1, ορίζει ότι «[το] τμήμα του τέλους που καλύπτει τους ελέγχους και τις επιθεωρήσεις που συνδέονται με τις εργασίες τεμαχισμού που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1, σημείο Β της οδηγίας 64/433 [...] ορίζεται κατ' αποκοπή σε 3 ECU ανά τόνο κρέατος με κόκαλα προς αποστέωση που προορίζεται προς τεμαχισμό». Η παράγραφος 4 του ιδίου άρθρου προβλέπει ότι «[α]ν οι εργασίες τεμαχισμού πραγματοποιούνται στην εγκατάσταση στην οποία λαμβάνονται στα κρέατα, τα ποσά που προβλέπονται στην παράγραφο 1 μειώνονται έως 50 %».
(25) - Αυτή η πέμπτη αιτιολογική σκέψη έχει ως εξής: «[εκτιμώντας] ότι δεν αποκλείεται οι εργασίες σφαγής, τεμαχισμού και αποθήκευσης να διεξάγονται σε ξεχωριστές εγκαταστάσεις· ότι, συνεπώς, στις περιπτώσεις αυτές, το σύνολο των υγειονομικών επιθεωρήσεων και ελέγχων δυνάμει των οδηγιών 64/433 [...] που πρέπει να καλύπτονται από το τέλος, δεν πραγματοποιείται στο σφαγείο· ότι θα πρέπει [...]να ρυθμιστούν αυτές οι ειδικές περιπτώσεις με καθορισμό διαφορετικού ύψους του τέλους ανάλογα με τις πραγματοποιούμενες υγειονομικές επιθεωρήσεις και ελέγχους που πρέπει να πραγματοποιηθούν».
(26) - Άρθρο 3, παράγραφος 1, Α, στοιχείο αα, και Β, στοιχείο αα.
(27) - Άρθρο 10.
(28) - Παράρτημα Ι, κεφάλαια Ι έως IV.
(29) - Παράρτημα Ι, κεφάλαια Ι έως ΙΙΙ, και παραρτήματα IV και V, της οδηγίας 64/433.
(30) - Βλ. υπ' αυτή την έννοια, όσον αφορά την έκπτωση από τον φόρο προστιθεμένης αξίας για την παροχή υπηρεσιών στον άνθρωπο η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο της ασκήσεως ιατρικών και παραϋατρικών επαγγελμάτων, την απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2002, C-141/00, Kόgler (μη δημοσιευθείσα ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 30).
(31) - Βλ. το πρόγραμμα δράσεως «Από το κτήμα στο τραπέζι» που ορίζεται στη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής επί της ασφάλειας των τροφίμων, της 12ης Ιανουαρίου 2000 [COM (1999) 719 τελικό] καιθώς και τον κανονισμό (ΕΚ) 1760/2000 του Ευρωπαϋκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Ιουλίου 2000, για τη θέσπιση συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών και την επισήμανση του βοείου κρέατος και των προϋόντων με βάση το βόειο κρέας, καθώς και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) 820/97 του Συμβουλίου (EE L 204, σ. 1).
(32) - Σύμφωνα με το άρθρο 2, στοιχείο ζζ, της οδηγίας 64/433, ως «επίσημος κτηνίατρος» νοείται «ο κτηνίατρος που ορίζεται από την αρμόδια κεντρική αρχή του κράτους μέλους».