(1)

An 23 Meitheamh 2022, dheonaigh an Chomhairle Eorpach stádas tír is iarrthóir don Mholdóiv. Bhí an cinneadh bunaithe ar chomhlíonadh na gcoinníollacha ag an Moldóiv, ar coinníollacha iad a shonraítear sa tuairim ón gCoimisiún i mí an Mheithimh 2022 maidir le hiarratas na Moldóive ar bhallraíocht. An 14 Nollaig 2023, chinn an Chomhairle Eorpach tús a chur leis an gcaibidlíocht aontachais leis an Moldóiv, tar éis an mholta a d’eisigh an Coimisiún.

(2)

Sna conclúidí uaithi an 15 Nollaig 2022, dhearbhaigh an Chomhairle Eorpach go leanfaidh an tAontas de gach tacaíocht ábhartha a thabhairt don Mholdóiv agus í ag déileáil leis an tionchar ilghnéitheach atá ag cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin.

(3)

Tá tionchair eacnamaíocha agus sochaíocha ag cibirtheagmhais ar fud an Aontais agus ar an leibhéal domhanda i gcónaí. Tá cibearbhagairtí ag forbairt go han-tapa i dtíortha is iarrthóirí an Aontais áirithe ina bhféadfadh teagmhais fhéideartha shuntasacha nó mhórscála cur as do agus dochar a dhéanamh do bhonneagar criticiúil, cur isteach ar fheidhmiú ceart an gheilleagair agus na n-institiúidí nó rioscaí dáiríre a bheith ag gabháil leo do shlándáil agus sábháilteacht phoiblí na n-eintiteas agus na saoránach. Is amhlaidh atá go háirithe sa Mholdóiv, áit a bhfuil an Rúis i mbun feachtais hibrideacha agus cibirionsaithe chun bonneagar criticiúil, próisis dhaonlathacha agus bonneagar toghcháin a chur i mbaol.

(4)

Agus cineál dothuartha ionsaithe cibearshlándála á chur san áireamh, agus ós rud é gur minic nach gcoinnítear i limistéar geografach sonrach iad agus go bhfuil riosca ard iarmharta ag baint leo, rannchuidítear leis an Aontas, ina iomláine, a chosaint, agus go háirithe an margadh inmheánach agus an tionsclaíocht, le neartú athléimneacht na dtíortha comharsanachta agus a n-acmhainneachta freagairt go héifeachtach do theagmhais shuntasacha chibearshlándála ar mhórscála. Dá bhrí sin, le Rialachán (AE) 2025/38, foráiltear gur féidir tacú le tríú tíortha ó Chúltaca Cibearshlándála an Aontais (‘an Cúltaca’), ina gcríocha uile nó i gcuid dá gcríocha, ar tríú tíortha iad atá ina bpáirtithe i gcomhaontú comhlachais leis an Aontas lena gceadaítear a rannpháirtíocht sa Chlár don Eoraip Dhigiteach (‘CED’) (‘tríú tíortha atá comhlachaithe le CED’), i gcás ina bhforáiltear dó sin sa chomhaontú lena ndéantar an tríú tír a chomhlachú le CED.

(5)

I gcomhréir le hAirteagal 19 de Rialachán (AE) 2025/38, is féidir le tríú tíortha atá comhlachaithe le CED tacaíocht a iarraidh ón gCúltaca nuair is eintitis a oibríonn in earnálacha ardchriticiúlachta nó eintitis a oibríonn in earnálacha criticiúla eile iad na heintitis ar a ndírítear agus a bhfuil an tacaíocht sin á hiarraidh acu ina leith agus nuair a bhíonn suaitheadh oibríochtúil suntasach mar thoradh ar na teagmhais a bhraitear nó nuair a d’fhéadfadh éifeachtaí iarmharta a bheith acu san Aontas. Níl tríú tír incháilithe chun an tacaíocht sin a fháil ach amháin i gcás ina ndéantar foráil shonrach dó sa chomhaontú lena ndéantar an tír sin a chomhlachú le CED. Ina theannta sin, níor cheart do na tríú tíortha sin a bheith incháilithe ach amháin fad a chomhlíontar trí chritéar a leagtar amach in Airteagal 19(3) de Rialachán (AE) 2025/38. Ar an gcéad dul síos, tá téarmaí ábhartha an chomhaontaithe sin le comhlíonadh ag an tríú tír go hiomlán. Ar an dara dul síos, i bhfianaise chineál comhlántach an Chúltaca, tá céimeanna leormhaithe le bheith glactha ag an tríú tír chun ullmhú le haghaidh teagmhais shuntasacha chibearshlándála nó teagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála. Ar an tríú dul síos, tá soláthar na tacaíochta as an gCúltaca le bheith comhsheasmhach le beartas an Aontais i leith na tíre sin, agus leis an gcaidreamh foriomlán léi, agus le beartais eile an Aontais i réimse na slándála.

(6)

Féadfaidh soláthar na tacaíochta do thríú tíortha atá comhlachaithe le CED difear a dhéanamh don chaidreamh le tríú tíortha agus do bheartas slándála an Aontais, lena n-áirítear i gcomhthéacs an chomhbheartais eachtraigh agus slándála agus an chomhbheartais slándála agus cosanta. Gníomhaíonn an Chomhairle ar bhonn togra ón gCoimisiún, agus aird chuí á tabhairt ar mheasúnú an Choimisiúin ar na trí chritéar dá dtagraítear in Airteagal 19(3) de Rialachán (AE) 2025/38.

(7)

Tá difear mór á dhéanamh don Mholdóiv le cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin, agus dírítear gníomhaíochtaí hibrideacha na Rúise go díreach uirthi chun an tír a dhíchobhsú agus dochar a dhéanamh dá conair i dtreo aontachas leis an Aontas. I bhfianaise an mhéid sin, sholáthair an tAontas tacaíocht chuimsitheach don Mholdóiv maidir le haghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá roimpi de dheasca chogadh fhoghach na Rúise ar an Úcráin, agus chun athléimneacht, slándáil agus cobhsaíocht na tíre a neartú d’ainneoin ghníomhaíochtaí dhíreacha dhíchobhsaithe na Rúise.

(8)

An 24 Aibreán 2023, ghlac an Chomhairle Cinneadh (CBES) 2023/855 (2) lena mbunaítear Misean Comhpháirtíochta sibhialtach de chuid an Aontais Eorpaigh sa Mholdóiv faoin gcomhbheartas slándála agus cosanta chun comhairle straitéiseach agus tacaíocht oibríochtúil a sholáthar i réimsí na bainistíochta géarchéime agus na mbagairtí hibrideacha. Ó bhí 2021 ann, sholáthair an tAontas tacaíocht leanúnach tríd an tSaoráid Eorpach Síochána chun acmhainneachtaí na Moldóive sa réimse míleata agus cosanta a neartú. Le síniú na Comhpháirtíochta Slándála agus Cosanta idir an tAontas Eorpach agus an Mholdóiv an 21 Bealtaine 2024, rinneadh cuíchóiriú ar struchtúr chomhair an Aontais leis an Moldóiv i bpríomhréimsí na síochána, na slándála agus na cosanta. Thairis sin, is é is aidhm don Phlean Fáis don Mholdóiv, arna ghlacadh ag an gCoimisiún an 10 Deireadh Fómhair 2024, tacú le leasuithe socheacnamaíocha na Moldóive agus a rochtain ar an margadh inmheánach a fheabhsú, agus measfar go mbeidh athchóirithe sonracha ann i réimse an rialachais chibearshlándála.

(9)

Rinne an Coimisiún measúnú maidir leis an Moldóiv ar na trí chritéar a leagtar amach in Airteagal 19(3) de Rialachán (AE) 2025/38 agus meastar gur comhlíonadh iad. Chuaigh sé i gcomhairle freisin le hArdionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus an measúnú seo á dhéanamh.

(10)

I gcomhréir le hAirteagal 19(6) de Rialachán (AE) 2025/38, is é measúnú na Comhairle go bhfuil téarmaí ábhartha an chomhaontaithe lena ndéantar an tír sin a chomhlachú le CED á gcomhlíonadh ag an Moldóiv agus go bhfuil céimeanna leordhóthanacha glactha aici chun ullmhú do theagmhais shuntasacha chibearshlándála agus do theagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála. Thairis sin, is é measúnú na Comhairle go bhfuil an tacaíocht comhsheasmhach le beartas an Aontais i leith na Moldóive agus leis a chaidreamh foriomlán leis an Moldóiv, agus go bhfuil soláthar na tacaíochta ón gCúltaca comhsheasmhach le beartais eile an Aontais i réimse na slándála, go háirithe i bhfianaise na dtosca a leagtar amach in aithris 8.

(11)

Toisc go bhforáiltear tacaíocht ón gCúltaca leis an gcomhaontú lena ndéantar an Mholdóiv a chomhlachú le CED agus toisc go bhfuil na critéir a leagtar amach in Airteagal 19(3) de Rialachán (AE) 2025/38 á gcomhlíonadh ag an tír sin, ba cheart tacaíocht don Mholdóiv ón gCúltaca a údarú,