<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-616/20</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62020CC0616</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2022:284">EU:C:2022:284</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>14</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>14</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Opinia T. Ćapety – Sprawa C‑616/20</HT></P><P><HT TYPE="SC">M2Beauté Cosmetics</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznik generalnej</HT></P><P><HT TYPE="UC">Tamary Ćapety</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20220407">7 kwietnia 2022 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: angielski.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑616/20</HT></P><P>M2Beauté Cosmetics GmbH</P><P>przeciwko</P><P>Bundesrepublik Deutschland</P><P><HT TYPE="NORMAL">[wniosek o wydanie orzeczenie w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgericht Köln (sąd administracyjny w Kolonii, Niemcy)]</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 2001/83/WE</KEYWORD><KEYWORD>Definicja produktu leczniczego wedle funkcji</KEYWORD><KEYWORD>Analog strukturalny</KEYWORD><KEYWORD>Dowody naukowe</KEYWORD><KEYWORD>Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009</KEYWORD><KEYWORD>Produkt kosmetyczny</KEYWORD><KEYWORD>Znaczący korzystny wpływ na zdrowie ludzkie</KEYWORD><KEYWORD>Szkodliwy wpływ produktu</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wprowadzenie i pytania prejudycjalne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Piękno tkwi w oku patrzącego. W analizowanym przypadku – dosłownie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Skarżąca w postępowaniu głównym opracowała produkt <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>M2 Eyelash Activating Serum<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/> i wprowadza go do obrotu jako produkt kosmetyczny. Jak w reklamie twierdzi producent: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>To rewolucyjne [serum] wydłuża i pogrubia rzęsy, stymulując ich wzrost o niemal 50%!<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>. Rzeczone serum jest cieczą o konsystencji żelu, która znajduje się w wydłużonej butelce ze szczoteczką, przypominającej pojemnik na tusz do rzęs. Należy je nakładać raz dziennie u nasady górnych rzęs.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Okazuje się, że obecnie producent tego serum – oprócz tego, iż zapewnia swoim klientom gęste i długie rzęsy – jest zaplątany w gęstą i zawiłą sieć problemów natury naukowej i prawnej. Dlatego też przed przystąpieniem do analizy pytań prejudycjalnych zadanych przez sąd krajowy należy nieco dokładniej przedstawić istotne okoliczności faktyczne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Historia zaczyna się od leczenia jaskry (nadmiernie wysokiego ciśnienia wewnątrz gałki ocznej). Produkty lecznicze służące do jej leczenia, które są stosowane bezpośrednio do oka w postaci kropli do oczu, mają dobrze udokumentowany skutek uboczny w postaci zwiększenia wzrostu rzęs<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>D.L. Eisenberg, C.B. Toris, C.B. Camras, Bimatoprost and Travoprost: A Review of Recent Studies of Two New Glaucoma Drugs, <HT TYPE="ITALIC">Survey of Ophthalmology</HT>, Vol. 47 (Suppl. 1), 2002, s. 105–115.</P></NOTE>. Owe leki na jaskrę powstały w wyniku badań farmaceutycznych, w toku których opracowano syntetyczne prostaglandyny, podobne w swojej strukturze do ludzkich<?PAGE NO="2"?> prostaglandyn. Analog prostaglandyn o nazwie bimatoprost (BMP) dopuszczono w Niemczech do obrotu jako produkt leczniczy i jest on używany jako substancja czynna w kroplach do oczu służących do leczenia jaskry,.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Efekt wzrostu rzęs, który ujawnił się następnie jako skutek uboczny, wykorzystano poza dziedziną leczenia jaskry. Na przykład w Stanach Zjednoczonych BMP i inne analogi są wykorzystywane do wytwarzania produktów leczniczych służących leczeniu hipotrichozy rzęs<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>Hipotrichoza to stan, w którym liczba włosów jest mniejsza od normalnej, zaś mianem hipotrichozy rzęs określa się niewystarczającą liczbę rzęs<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>. Zobacz S.K. Law, Bimatoprost in the treatment of eyelash hypotrichosis, <HT TYPE="ITALIC">Clinical Ophthamology</HT>, Vol. 4, 2010, s. 349.</P></NOTE> oraz jako kosmetyki<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Aby zapoznać się z omówieniem, zob. D. Jones, Enhanced Eyelashes: Prescription and Over-the-Counter Options, <HT TYPE="ITALIC">Aesthetic Plastic Surgery</HT>, Vol. 35, 2011, s. 116.</P></NOTE>. W przypadku wykorzystywania substancji czynnej wyłącznie w celu stymulowania wzrostu rzęs nie jest ona stosowana w postaci kropli do oczu, lecz nakładana na skórę brzegu górnej powieki, u nasady rzęs. Przy takiej metodzie aplikacji używa się około 5% dawki substancji czynnej zawartej w kroplach do oczu przeznaczonych do leczenia jaskry, co nie ma żadnego wpływu na ciśnienie wewnątrzgałkowe<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Ibidem, s. 118–119.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Produkt <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>M2 Eyelash Activating Serum<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/> zawiera między innymi substancję czynną o nazwie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>metyloamido-dihydro-noralfaprostal<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/> (MDN). Ta substancja jest analogiem strukturalnym BMP<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>W swoich uwagach wstępnych uczestnicy wskazali, że stężenie MDN w rozpatrywanym produkcie wynosi 0,001%, natomiast w odpowiedziach na zadane następnie pytanie pisemne druga strona postępowania głównego podała, iż jest ono równe 0,0302%. Oczywiście to do sądu krajowego należy określenie, która z tych wartości jest prawidłowa, a także ocenienie skutków, jakie niesie za sobą takie ustalenie w świetle odpowiedzi na pytania prejudycjalne.</P></NOTE>. Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez skarżącą w postępowaniu głównym w Unii Europejskiej jako produkty kosmetyczne sprzedaje się co najmniej 20 innych produktów zawierających jako substancję czynną MDN lub inne analogi strukturalne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Decyzją z dnia <DATE ISO="20140429">29 kwietnia 2014 r.</DATE> Bundesinstitut für Arzneimittel und Medizinprodukte (federalny instytut ds. produktów leczniczych i wyrobów medycznych, Niemcy) (zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>BfArM<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>), działając w imieniu drugiej strony postępowania głównego, stwierdził, że produkt ten nie jest kosmetykiem, lecz produktem leczniczym, na które potrzebne jest pozwolenie na dopuszczenie do obrotu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20171109">9 listopada 2017 r.</DATE>, po bezskutecznym zakończeniu postępowania wszczętego na skutek sprzeciwu, skarżąca w postępowaniu głównym wniosła do sądu odsyłającego skargę, w której zażądała uchylenia tej decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>W tych właśnie okolicznościach Verwaltungsgericht Köln (sąd administracyjny w Kolonii, Niemcy) zwrócił się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>1.</NO.P><TXT>Czy organ krajowy, dokonując klasyfikacji produktu kosmetycznego, obejmującej badanie wszystkich cech charakterystycznych produktu, jako produktu leczniczego wedle funkcji w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2001/83/WE z dnia <DATE ISO="20011106">6 listopada 2001 r.</DATE> jest uprawniony do oparcia niezbędnej weryfikacji naukowej właściwości farmakologicznych produktu i związanego z nim ryzyka na tak zwanej <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>analogii strukturalnej<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="00AB" ID="QE0008"/>, jeżeli zastosowana substancja czynna została nowo opracowana, jest w swojej strukturze porównywalna z już znanymi i zbadanymi farmakologicznymi substancjami czynnymi, jednak wnioskodawca nie przedstawia żadnych kompleksowych badań farmakologicznych, toksykologicznych lub klinicznych nowej substancji, dotyczących jej działania i dozowania, a wymaganych jedynie w przypadku zastosowania dyrektywy 2001/83/WE?</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="3"?><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Czy art. 1 pkt 2 lit. b) dyrektywy 2001/83/WE z dnia <DATE ISO="20011106">6 listopada 2001 r.</DATE> należy interpretować w ten sposób, że produkt, który jest wprowadzony do obrotu jako kosmetyk i który poprzez działanie farmakologiczne wywiera znaczący wpływ na funkcje fizjologiczne, należy uznać za produkt leczniczy wedle funkcji tylko wtedy, gdy ma on określone prozdrowotne działanie? Czy wystarczy przy tym, że produkt ma przede wszystkim pozytywny wpływ na wygląd, który jest pośrednio korzystny dla zdrowia poprzez zwiększenie poczucia własnej wartości lub dobrego samopoczucia?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Czy też jest to również produkt leczniczy wedle funkcji, jeżeli jego pozytywne działanie ogranicza się do poprawy wyglądu i nie jest on przy tym bezpośrednio lub pośrednio korzystny dla zdrowia, ale nie posiada wyłącznie szkodliwych właściwości i z tego powodu nie jest porównywalny ze środkiem odurzającym?<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez strony w postępowaniu głównym, rządy estoński i grecki oraz przez Komisję.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dyrektywa w sprawie produktów leczniczych</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Cel dyrektywy w sprawie produktów leczniczych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20011106">6 listopada 2001 r.</DATE> w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="311" PAGE.FIRST="67" DATE.PUB="2001">Dz.U. 2001, L 311, s. 67</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 13, t. 27, s. 69). Z prawnie niewiążącą wersją skonsolidowaną można się zapoznać tutaj: &lt;http://data.europa.eu/eli/dir/2001/83/2021–05–26&gt;.</P></NOTE> został wskazany w jej motywach:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>(2)</NO.P><TXT>Ochrona zdrowia publicznego musi być podstawowym celem wszelkich zasad regulujących produkcję, dystrybucję i stosowanie produktów leczniczych.</TXT></NP></CONSID><CONSID><NP><NO.P>(3)</NO.P><TXT>Jednakże cel ten musi zostać osiągnięty za pomocą środków, które nie będą utrudniać rozwoju przemysłu farmaceutycznego lub handlu produktami leczniczymi we Wspólnocie<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</TXT></NP></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>W odniesieniu do zagrożeń i korzyści dla zdrowia wiążących się z produktami leczniczymi stwierdzono dalej w motywach:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>(7)</NO.P><TXT>[Pojęcie szkodliwości i skuteczności terapeutycznej] [m]oże być zbadane jedynie we wzajemnym odniesieniu i ma tylko relatywne znaczenie, zależne od postępu wiedzy naukowej i użytku, do którego produkt leczniczy jest przeznaczony. Szczegółowe dane i dokumentacja, która musi być obowiązkowo dołączona do wniosku o pozwolenie na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego wykazują, że terapeutyczna skuteczność produktu ma większe znaczenie niż potencjalne ryzyko<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</TXT></NP></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>W art. 1 pkt 2 dyrektywy w sprawie produktów leczniczych znajdują się dwie definicje produktu leczniczego:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>Produkt leczniczy:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>jakakolwiek substancja lub połączenie substancji prezentowana jako posiadająca właściwości lecznicze lub zapobiegające chorobom u ludzi; lub</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="4"?><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>jakakolwiek substancja lub połączenie substancji, które mogą być stosowane lub podawane ludziom w celu odzyskania, poprawy lub zmiany funkcji fizjologicznych poprzez powodowanie działania farmakologicznego, immunologicznego lub metabolicznego albo w celu stawiania diagnozy leczniczej<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>W art. 2 ust. 2 dyrektywy w sprawie produktów leczniczych określono zakres jej stosowania w sytuacjach, w których może się ona pokrywać z innymi aktami prawnymi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>Przepisy niniejszej dyrektywy stosuje się w przypadku wątpliwości, gdy uwzględniając wszelkie cechy charakterystyczne produktu leczniczego, produkt ten może być objęty zakresem definicji pojęcia <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>produkt leczniczy<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="00AB" ID="QE0013"/>; oraz zakresem definicji produktu podlegającego innym przepisom prawa wspólnotowego<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>W art. 6 ust. 1 określono tryb wprowadzania produktów leczniczych do obrotu na podstawie dyrektywy w sprawie produktów leczniczych:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>Żaden produkt leczniczy nie może być wprowadzony do obrotu w państwie członkowskim bez pozwolenia na wprowadzenie do obrotu wydanego przez właściwe organy tego państwa członkowskiego zgodnie z niniejszą dyrektywą lub pozwolenia udzielonego zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 726/2004<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20040331">31 marca 2004 r.</DATE> ustanawiające wspólnotowe procedury wydawania pozwoleń dla produktów leczniczych stosowanych u ludzi i do celów weterynaryjnych i nadzoru nad nimi oraz ustanawiające Europejską Agencję Leków (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="136" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2004">Dz.U. 2004, L 136, s. 1</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> w związku z rozporządzeniem (WE) nr 1901/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20061212">12 grudnia 2006 r.</DATE> w sprawie produktów leczniczych stosowanych w pediatrii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 1768/92, dyrektywę 2001/20/WE, dyrektywę 2001/83/WE i rozporządzenie (WE) nr 726/2004 (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="378" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2006">Dz.U. 2006, L 378, s. 1</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> oraz rozporządzeniem (WE) nr 1394/2007<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20071113">13 listopada 2007 r.</DATE> w sprawie produktów leczniczych terapii zaawansowanej i zmieniające dyrektywę 2001/83/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 726/2004 (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="324" PAGE.FIRST="121" DATE.PUB="2007">Dz.U. 2007, L 324, s. 121</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE><QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Rozporządzenie w sprawie kosmetyków</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>W art. 1 rozporządzenia w sprawie kosmetyków<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia <DATE ISO="20091130">30 listopada 2009 r.</DATE> dotyczące produktów kosmetycznych (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="342" PAGE.FIRST="59" DATE.PUB="2009">Dz.U. 2009, L 342, s. 59</REF.DOC.OJ>). Z prawnie niewiążącą wersją skonsolidowaną można się zapoznać tutaj: &lt;http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1223/2021–10–01&gt;.</P></NOTE> tak określono jego cel i zakres stosowania:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>Aby zapewnić funkcjonowanie rynku wewnętrznego i wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi, niniejsze rozporządzenie ustanawia przepisy, które musi spełniać każdy produkt kosmetyczny udostępniany na rynku<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Czym jest produkt kosmetyczny? W art. 2 ust. 1 lit. a) rozporządzenia w sprawie kosmetyków czytamy, że to pojęcie oznacza <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>każdą substancję lub mieszaninę przeznaczoną do kontaktu z zewnętrznymi częściami ciała ludzkiego (naskórkiem, owłosieniem, paznokciami, wargami oraz zewnętrznymi narządami płciowymi) lub z zębami oraz błonami śluzowymi jamy ustnej, którego wyłącznym lub głównym celem jest utrzymywanie ich w czystości, perfumowanie, zmiana ich wyglądu, ochrona, utrzymywanie w dobrej kondycji lub korygowanie zapachu ciała […]<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>W rozporządzeniu w sprawie kosmetyków zapisano, że w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi produkt kosmetyczny powinien być bezpieczny dla zdrowia ludzi (art. 3) oraz że za zapewnienie zgodności z tym wymogiem odpowiada osoba odpowiedzialna za produkt (art. 5).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Ponadto osoba odpowiedzialna musi zapewnić bezpieczeństwo dla zdrowia ludzi w drodze przeprowadzenia oceny bezpieczeństwa (art. 10), a także przedkłada Komisji odpowiednie informacje (art. 13). Właściwy organ krajowy może też sprawdzić, czy produkty kosmetyczne są bezpieczne dla zdrowia ludzi (art. 22).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Jeżeli produkt kosmetyczny ma ciężkie działanie niepożądane, osoba odpowiedzialna niezwłocznie zgłasza tę informację właściwemu organowi krajowemu (art. 23). W przypadku gdy produkt kosmetyczny zawiera substancje, w odniesieniu do których powstały poważne wątpliwości co do ich bezpieczeństwa, właściwy organ krajowy może zażądać od osoby odpowiedzialnej, przez skierowanie do niej umotywowanego wniosku, przedłożenia listy wszystkich produktów kosmetycznych, które zawierają taką substancję (art. 24).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Jeżeli osoba odpowiedzialna nie wypełnia któregokolwiek z tych obowiązków, właściwy organ krajowy zobowiązuje ją do podjęcia wszelkich odpowiednich środków, w tym obejmujących wycofanie danego produktu kosmetycznego z rynku (art. 25 ust. 1).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Wreszcie gdy produkt kosmetyczny stanowi poważne ryzyko dla zdrowia ludzi, właściwy organ krajowy może podjąć wszelkie właściwe środki tymczasowe, aby zagwarantować wycofanie tego produktu, jego wycofanie od użytkowników końcowych lub ograniczenie ich dostępności w inny sposób (art. 27).</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiza</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>W skierowanych do Trybunału pytaniach sąd odsyłający zwraca się o doprecyzowanie statusu produktu, który obecnie znajduje się na granicy pomiędzy kosmetykiem i produktem leczniczym. Na samym początku wyjaśnię, w jakich okolicznościach właściwy organ krajowy może przy przeprowadzaniu swojej oceny wykorzystać dowody naukowe dotyczące analogów strukturalnych substancji czynnych użytych w rozpatrywanym produkcie (sekcja A).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Następnie, w ramach łącznej odpowiedzi na pytania drugie i trzecie sądu odsyłającego (sekcja B), przedstawię w pierwszej kolejności powody, dla których uważam, że rozpatrywany produkt nie wchodzi w zakres pojęcia produktu leczniczego wedle funkcji ze względu na brak znaczącego korzystnego wpływu na zdrowie. W uzupełnieniu tego wniosku wyjaśnię również, dlaczego ewentualny szkodliwy wpływ owego produktu należy rozpatrywać w kontekście systemu ustanowionego rozporządzeniem w sprawie kosmetyków. Gdyby jednak Trybunał uznał, że zastosowanie znajduje dyrektywa w sprawie produktów leczniczych, na samym końcu przeanalizuję, jakie jest znaczenie ewentualnego szkodliwego wpływu rozpatrywanego produktu.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Pytanie pierwsze: czy właściwy organ może oprzeć się na dowodach naukowych dotyczących analogów strukturalnych?</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy właściwy organ, przy określaniu, czy produkt, w którym użyta została nowa substancja, można uznać za produkt leczniczy, może wykorzystywać dane naukowe nieodnoszące się do substancji czynnej zawartej w tym produkcie, lecz do jej analogu strukturalnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Od czasu wydanego przez Trybunał wyroku van Bennekom<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19831130">30 listopada 1983 r.</DATE>, <NO.CASE>227/82</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1983:354">EU:C:1983:354</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> wiemy, że nie istnieje żaden ogólny schemat, który można by przekrojowo stosować przy ustalaniu, czy dany produkt jest produktem leczniczym w świetle dyrektywy w sprawie produktów leczniczych. Organ krajowy powinien natomiast zawsze przeprowadzać indywidualną ocenę konkretnego produktu na podstawie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>aktualnego stanu wiedzy naukowej<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>. Tym pojęciem Trybunał konsekwentnie posługuje się w swoich rozstrzygnięciach dotyczących klasyfikowania pewnych produktów jako produktu leczniczego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910416">16 kwietnia 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Upjohn</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑112/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:147">EU:C:1991:147</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090430">30 kwietnia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>BIOS Naturprodukte</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑27/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:278">EU:C:2009:278</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0018">18</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140710">10 lipca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>D. i G.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑358/13 i C‑181/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2060">EU:C:2014:2060</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>W wyroku Delattre<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910321">21 marca 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Delattre</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑369/88</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:137">EU:C:1991:137</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz także opinia rzecznika generalnego W. Van Gervena w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑290/90</NO.CASE>, niepublikowana, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1992:125">EU:C:1992:125</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0005">5</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> Trybunał uściślił, że państwa członkowskie muszą brać pod uwagę wyniki międzynarodowych badań naukowych, jak również prace wyspecjalizowanych komitetów Unii, choć żaden akt prawny nie przewiduje wyraźnego wymogu zapoznania się z takimi pracami przed podjęciem decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Pomocny przy ustalaniu odpowiedniego standardu naukowego może też być kontekst art. 116 dyrektywy w sprawie produktów leczniczych, który odnosi się do zawieszania, unieważniania lub zmieniania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>W art. 116 dyrektywy w sprawie produktów leczniczych przewidziano, że taką procedurę stosuje się <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>w następstwie przyjęcia stanowiska, że produkt leczniczy jest szkodliwy lub nieskuteczny terapeutycznie, lub że równowaga ryzyko-korzyść nie jest korzystna, lub że jakościowy i ilościowy skład nie jest zgodny z podanym<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>.</P></NOTE>, a więc procedury stanowiącej odwrotność procedury uregulowanej w art. 6 ust. 1 owej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu właściwy organ ma poprzeć swoją decyzję <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>obiektywnymi i nowymi danymi naukowymi lub medycznymi<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190919">19 września 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>GE Healthcare/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑783/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2019:624">EU:T:2019:624</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200923">23 września 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>BASF/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑472/19</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2020:432">EU:T:2020:432</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>. Ponadto właściwy organ ma obowiązek przedstawienia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>głównych sprawozdań i ekspertyz naukowych, na których się opiera<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>, zaś ocena naukowa musi być oparta na <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>najbardziej reprezentatywnych tez[ach] i opini[ach] naukowych<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190919">19 września 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>GE Healthcare/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑783/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2019:624">EU:T:2019:624</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200923">23 września 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>BASF/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑472/19</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2020:432">EU:T:2020:432</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Następnie Sąd podkreślił znaczenie, jakie w tym kontekście ma kontrola sądowa, i wskazał, że zadaniem sądów nie jest przedstawianie własnej oceny, która w rzeczywistości zastępowałaby ocenę właściwego organu. Sądy mają natomiast kontrolować wewnętrzną spójność oraz uzasadnienie opinii właściwego organu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190919">19 września 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>GE Healthcare/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑783/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2019:624">EU:T:2019:624</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200923">23 września 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>BASF/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑472/19</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2020:432">EU:T:2020:432</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>. Ostatecznie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>sądy są jedynie uprawnione do<?PAGE NO="7"?> sprawdzenia, czy zalecenia i opinie zawierają uzasadnienie umożliwiające ocenę twierdzeń, na których są one oparte, i czy między ustaleniami natury medycznej lub naukowej a wnioskami, które zalecenia i opinie zawierają, istnieje zrozumiały związek<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200923">23 września 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>BASF/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑472/19</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2020:432">EU:T:2020:432</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Gdy zastosować te standardy w rozpatrywanej sprawie, okazuje się, że sąd krajowy uzyskał już informacje, które mogą być pomocne przy dokonywaniu oceny, czy BfArM faktycznie w sposób spójny i konsekwentny wykazał, iż ustalenia natury naukowej dotyczące jednego analogu strukturalnego odnoszą się również do innych analogów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Na przykład w uwagach na piśmie BfArM wskazuje na kompleksową ocenę dostępnych w tym względzie danych naukowych, z której wynika, że wnioski na temat substancji BMP mogą zostać przyjęte w odniesieniu do substancji zastosowanej przez skarżącą w postępowaniu głównym (MDN). Zdaniem BfArM badania w tym zakresie były również przeprowadzane przez niemiecki federalny instytut oceny ryzyka.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający może także wziąć pod uwagę fakt, że skarżąca w postępowaniu głównym oparła się na badaniach dotyczących analogów strukturalnych, aby wykazać wobec BfArM, na etapie postępowania administracyjnego, iż jej produkt jest bezpieczny. Co więcej, skarżąca w postępowaniu głównym wskazała na produkty zawierające MDN lub analogi strukturalne BMP jako na bezpośrednich konkurentów na rynku Unii Europejskiej, co dodatkowo przemawia za przyjęciem jednolitego założenia o wysokim stopniu podobieństwa tych substancji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Komisja wskazuje, że dowody naukowe dotyczące analogów strukturalnych można zaakceptować jedynie wówczas, gdy nie istnieją badania dotyczące konkretnie substancji czynnej zastosowanej przez skarżącą w postępowaniu głównym. Przyznaję, że taki wniosek jest spójny także ze sformułowanym przez Trybunał wymogiem, aby oceny dokonywano na podstawie <HT TYPE="ITALIC">aktualnego</HT> stanu wiedzy naukowej, jak również z wymogiem Sądu, aby ustalenia były nowe i oparte na najbardziej reprezentatywnych tezach i opiniach naukowych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>W świetle powyższego uważam, że właściwy organ może wykorzystywać dowody naukowe dotyczące analogu strukturalnego, jeżeli jest to metoda uznana naukowo w świetle aktualnego stanu wiedzy naukowej, co musi zostać zweryfikowane przez sąd odsyłający.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Pytania drugie i trzecie: czym jest produkt leczniczy wedle funkcji?</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Poprzez pytania drugie i trzecie, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający zmierza do ustalenia, jaki wpływ musi wywierać produkt, aby można go było uznać za produkt leczniczy wedle funkcji: czy taki produkt powinien mieć bezpośredni pozytywny wpływ na zdrowie, czy też taki wpływ może być wywierany pośrednio, na przykład w drodze poprawy wyglądu i zwiększenia poczucia własnej wartości? Alternatywnie, czy w tym względzie wystarczające jest, że taki produkt nie ma wyłącznie szkodliwego wpływu i z tego powodu nie jest porównywalny ze środkiem odurzającym?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>W kontekście stosowania dyrektywy w sprawie produktów leczniczych Trybunał konsekwentnie określa produkty, o których mowa w art. 1 pkt 2 lit. a), mianem produktów leczniczych wedle sposobu prezentacji, natomiast produkty, o których mowa w art. 1 pkt 2 lit. b)<?PAGE NO="8"?> – mianem produktów leczniczych wedle funkcji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Już w wyrokach: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910321">21 marca 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Delattre</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑369/88</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:137">EU:C:1991:137</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0015">15</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910321">21 marca 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Monteil i Samanni</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑60/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:138">EU:C:1991:138</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0017">17</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Aby się zapoznać z bardziej pogłębioną analizą tych dwóch pojęć, zob.: opinia rzecznik generalnej V. Trstenjak w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑319/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:364">EU:C:2007:364</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) oraz rozumowanie Trybunału (nawiązujące do opinii rzecznik generalnej) w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20071115">15 listopada 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑319/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:678">EU:C:2007:678</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0078">78</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Chociaż nie można wykluczyć, że te dwie definicje w pewnym stopniu się ze sobą pokrywają<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140710">10 lipca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>D. i G.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑358/13 i C‑181/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2060">EU:C:2014:2060</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, to rozpatrywana sprawa dotyczy konkretnie definicji produktu leczniczego wedle funkcji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>W celu ustalenia, czy produkt spełnia definicję produktu leczniczego wedle funkcji, Trybunał orzekł, że właściwe organy (kontrolowane przez sądy) powinny dokonywać oceny indywidualnej w zależności od przypadku, mając na uwadze ogół cech charakterystycznych produktu, w szczególności jego skład, jego właściwości farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne, jakie można ustalić w oparciu o aktualny stan wiedzy naukowej, jego sposób użycia, jego dystrybucję, wiedzę na jego temat wśród konsumentów oraz ryzyko związane z jego zastosowaniem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Zobacz na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131003">3 października 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Laboratoires Lyocentre</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑109/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:626">EU:C:2013:626</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz też wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090115">15 stycznia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hecht-Pharma</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑140/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:5">EU:C:2009:5</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090430">30 kwietnia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>BIOS Naturprodukte</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑27/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:278">EU:C:2009:278</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0018">18</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>W dalszej części niniejszej opinii zastanowię się najpierw nad tym, jak należy rozumieć pojęcie korzystnego wpływu na zdrowie, a więc wpływu, który powoduje odzyskanie, poprawę lub zmianę funkcji fizjologicznych (pkt 1). Następnie przeanalizuję, jakie jest znaczenie ewentualnego szkodliwego wpływu produktu w zakresie nieuregulowanym przepisami dyrektywy w sprawie produktów leczniczych (pkt 2). Na wypadek gdyby Trybunał nie zgodził się ze sformułowanymi przeze mnie wnioskami w przedmiocie korzystnego wpływu rozpatrywanego produktu na zdrowie, zbadam także znaczenie ewentualnego szkodliwego wpływu produktu w zakresie uregulowanym przepisami dyrektywy w sprawie produktów leczniczych (pkt 3).</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Czy rozpatrywany produkt wywołuje znaczący korzystny wpływ na zdrowie?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Czy zwiększenie wzrostu rzęs stanowi korzystny wpływ na zdrowie, co prowadziłoby do przyjęcia wniosku, że rozpatrywany produkt jest produktem leczniczym? Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy nieco dokładniej przeanalizować koncepcję korzystnego wpływu na zdrowie ludzkie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Tą kwestią Trybunał zajmował się w wielu sprawach dotyczących przypadków granicznych związanych z ewentualnym pokrywaniem się zakresów pojęciowych, z jednej strony, produktów kosmetycznych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910416">16 kwietnia 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Upjohn</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑112/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:147">EU:C:1991:147</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910321">21 marca 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Monteil i Samanni</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑60/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:138">EU:C:1991:138</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19920520">20 maja 1992 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑290/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1992:227">EU:C:1992:227</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120906">6 września 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Chemische Fabrik Kreussler</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑308/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:548">EU:C:2012:548</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, środków spożywczych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19831130">30 listopada 1983 r.</DATE>, <NAME.CASE>van Bennekom</NAME.CASE>, <NO.CASE>227/82</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1983:354">EU:C:1983:354</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910321">21 marca 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Delattre</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑369/88</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:137">EU:C:1991:137</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040429">29 kwietnia 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑387/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:235">EU:C:2004:235</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040429">29 kwietnia 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Austria</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑150/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:237">EU:C:2004:237</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20050609">9 czerwca 2005 r.</DATE>, <NAME.CASE>HLH Warenvertrieb i Orthica</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑211/03, C‑299/03 i od C‑316/03 do C‑318/03</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:370">EU:C:2005:370</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20071115">15 listopada 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑319/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:678">EU:C:2007:678</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090115">15 stycznia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hecht-Pharma</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑140/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:5">EU:C:2009:5</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090305">5 marca 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Hiszpania</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑88/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:123">EU:C:2009:123</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090430">30 kwietnia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>BIOS Naturprodukte</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑27/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:278">EU:C:2009:278</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161215">15 grudnia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>LEK</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑700/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:959">EU:C:2016:959</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, wyrobów medycznych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131003">3 października 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Laboratoires Lyocentre</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑109/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:626">EU:C:2013:626</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> i środków odurzających<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140710">10 lipca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>D. i G.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑358/13 i C‑181/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2060">EU:C:2014:2060</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> oraz, z drugiej strony, produktów leczniczych wedle funkcji.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Trybunał stwierdził już, że produkt leczniczy wedle funkcji musi mieć korzystny wpływ na zdrowie ludzkie oraz że nie wystarcza, iż jedynie zmienia on funkcje fizjologiczne<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Zobacz wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910416">16 kwietnia 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Upjohn</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑112/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:147">EU:C:1991:147</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20071115">15 listopada 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑319/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:678">EU:C:2007:678</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0060">60</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090430">30 kwietnia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>BIOS Naturprodukte</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑27/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:278">EU:C:2009:278</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140710">10 lipca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>D. i G.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑358/13 i C‑181/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2060">EU:C:2014:2060</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz także opinia rzecznika generalnego Y. Bota w sprawach połączonych <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>D. i G.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑358/13 i C‑181/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1927">EU:C:2014:1927</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0013">13</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Trybunał uznał raczej, że taki wpływ musi być znaczący<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090115">15 stycznia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hecht-Pharma</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑140/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:5">EU:C:2009:5</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090430">30 kwietnia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>BIOS Naturprodukte</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑27/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:278">EU:C:2009:278</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, musi prowadzić do wystąpienia znaczących skutków fizjologicznych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090115">15 stycznia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hecht-Pharma</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑140/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:5">EU:C:2009:5</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090430">30 kwietnia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>BIOS Naturprodukte</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑27/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:278">EU:C:2009:278</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, a ponadto być rzeczywiście przeznaczony<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20071115">15 listopada 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑319/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:678">EU:C:2007:678</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> do takiego celu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Z kolei produkty, które <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>nie są w stanie spowodować korzystnych skutków, bezpośrednich lub pośrednich, dla zdrowia ludzkiego<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> nie wchodzą w zakres stosowania dyrektywy w sprawie produktów leczniczych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140710">10 lipca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>D. i G.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑358/13 i C‑181/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2060">EU:C:2014:2060</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>BfArM utrzymuje, że przy dokonywaniu tego ustalenia rozstrzygające jest to, czy produkt nadaje się do użycia terapeutycznego. Ponadto jego zdaniem rozpatrywany produkt mógłby być wykorzystywany do celów terapeutycznych, na przykład w sytuacji uwarunkowanego chorobowo wypadania rzęs, które pojawia się w trakcie chemioterapii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Skarżąca w postępowaniu głównym twierdzi jednak, że BMP jest przeznaczony przede wszystkim do leczenia jaskry, podczas gdy stosowanie rozpatrywanego produktu nie ma na nią żadnego wpływu, w związku z czym nie można uznać, iż wywiera on korzystny wpływ na zdrowie ludzkie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Komisja podkreśla, że o ile funkcją produktu leczniczego nie jest wyłącznie leczenie chorób, o tyle sam wpływ na wygląd nie wystarcza do tego, by spełniona była przesłanka <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>zmiany funkcji fizjologicznych<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>, którą ustanowiono w art. 1 pkt 2 lit. b) dyrektywy w sprawie produktów leczniczych. Rząd estoński dodaje, że wywieranie pozytywnego wpływu na wygląd, z którego wynika wzrost poczucia własnej wartości, to w rzeczywistości główna funkcja produktów kosmetycznych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Rozpatrywany produkt zmienia wygląd człowieka, ponieważ powoduje wydłużenie fazy wzrostu rzęs. Choć może on, jak sugeruje sąd odsyłający, powodować zwiększenie poczucia własnej wartości, to zgadzam się z Komisją, że nie wpływa on znacząco na funkcje fizjologiczne ani ich nie modyfikuje.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Druga strona postępowania głównego proponuje przyjąć interpretację, zgodnie z którą analizowany produkt nadaje się do użycia terapeutycznego w stanach, które niekiedy pojawiają się w wyniku leczenia innych chorób, na przykład w przypadku wypadania rzęs wskutek chemioterapii.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Nie wydaje mi się, że możliwość takiego użycia tego produktu wystarcza, by można było twierdzić, iż istnieje znaczący korzystny wpływ na zdrowie ludzkie. Całkowicie możliwe jest jednak stosowanie produktów kosmetycznych w trakcie procedur takich jak chemioterapia w celu złagodzenia ich niepożądanych skutków, na przykład wypadania włosów<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Innym sposobem radzenia sobie z problemem utraty włosów spowodowanej chemioterapią jest noszenie peruk. Peruki też można z powodzeniem stosować podczas chemioterapii i po jej zakończeniu w celu złagodzenia wpływu wypadania włosów na poczucie własnej wartości i dobre samopoczucie, choć w żadnym razie nie zbliżają się one nawet do definicji produktu leczniczego wedle funkcji. Zgodnie z podręcznikiem grupy roboczej ds. produktów kosmetycznych (podgrupy ds. produktów o właściwościach granicznych) w sprawie zakresu stosowania rozporządzenia w sprawie kosmetyków – rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 (art. 2 ust. 1 lit. a)), wersja 5.2 (wrzesień 2020 r.), peruki nie są również produktami kosmetycznymi.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Wydaje mi się, że analizowany produkt można przyrównać na przykład do tuszu do tatuażu albo makijażu permanentnego. Zbyt daleko idące byłoby bowiem stwierdzenie, że ich oddziaływanie na wygląd skóry można określić mianem korzystnego wpływu, co pozwalałoby zakwalifikować je jako produkty lecznicze wedle funkcji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Kolejnym aspektem, który poruszył BfArM, jest kwestia użycia w serum substancji czynnej, która jest już stosowana w innym produkcie leczniczym wytwarzanym w celu leczenia określonej choroby (jaskry). Czy ma znaczenie fakt, że w produkcie użyto substancji czynnej znajdującej się w produkcie, który został już wprowadzony do obrotu w Niemczech jako produkt leczniczy?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Trybunał rozważał tę kwestię w wyroku Hecht-Pharma i stwierdził, że użycie w produkcie substancji, która może mieć efekt fizjologiczny (ponieważ jest używana w produkcie leczniczym), nie oznacza, iż taki produkt można w sposób systematyczny zaliczać do produktów leczniczych wedle funkcji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Zobacz podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090115">15 stycznia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hecht-Pharma</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑140/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:5">EU:C:2009:5</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Przed sformułowaniem wniosku, że produkt, w którego składzie znajduje się ta sama substancja, rzeczywiście ma korzystny wpływ na zdrowie ludzkie, właściwy organ powinien natomiast przeprowadzić indywidualną ocenę każdego produktu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Ibidem.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Wreszcie czy w tym zakresie istotna jest dawka substancji czynnej w serum? Trybunał potwierdził już, że w ramach oceny dawki trzeba wziąć pod uwagę normalne warunki stosowania produktu, niezależnie od ewentualnego wpływu, jaki może wywołać wyższa dawka<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040429">29 kwietnia 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Austria</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑150/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:237">EU:C:2004:237</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0075">75</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090115">15 stycznia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hecht-Pharma</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑140/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:5">EU:C:2009:5</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090305">5 marca 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Hiszpania</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑88/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:123">EU:C:2009:123</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0075">75</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090430">30 kwietnia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>BIOS Naturprodukte</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑27/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:278">EU:C:2009:278</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Do sądu krajowego należy ustalenie składu i dokładnego udziału procentowego substancji czynnej (z uwzględnieniem różnic w uwagach przedstawionych przez BfArM oraz przez sąd odsyłający w odesłaniu prejudycjalnym)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Zobacz przypis 6 do niniejszej opinii.</P></NOTE>, jak również określenie skutków, jakie te elementy wywierają w odniesieniu do warunków stosowania analizowanego produktu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>W związku z tym nie wydaje mi się, że analizowany produkt ma, jedynie przez to, iż zwiększa wzrost rzęs, znaczące korzyści zdrowotne, w związku z czym nie jest on produktem leczniczym wedle funkcji.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Znaczenie samego ewentualnego szkodliwego wpływu</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Jakie znaczenie z punktu widzenia możliwości zastosowania dyrektywy w sprawie produktów leczniczych ma, w przypadku braku znaczących korzyści zdrowotnych, ewentualny szkodliwy wpływ?</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Żadne<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Zobacz również podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090430">30 kwietnia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>BIOS Naturprodukte</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑27/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:278">EU:C:2009:278</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo. Zobacz także opinia rzecznika generalnego L.A. Geelhoeda w sprawach połączonych <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>HLH Warenvertrieb i Orthica</NAME.CASE> <NO.CASE>(C‑211/03, C‑299/03 i od C‑316/03 do C‑318/03</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:78">EU:C:2005:78</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0080">80</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Zgodnie z motywem 7 dyrektywy w sprawie produktów leczniczych szkodliwość produktu leczniczego może być oceniona wyłącznie w odniesieniu do jego skuteczności terapeutycznej. W przypadku braku takowej skuteczności wychodzimy z zakresu stosowania dyrektywy w sprawie produktów leczniczych i nie możemy rozpatrywać kwestii szkodliwego wpływu w jej kontekście. Trybunał potwierdził również, w odniesieniu do środków odurzających<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140710">10 lipca 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>D. i G.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑358/13 i C‑181/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2060">EU:C:2014:2060</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, że produkty, które są szkodliwe dla zdrowia ludzkiego i nie mają żadnych korzyści zdrowotnych, nie są produktami leczniczymi w rozumieniu dyrektywy w sprawie produktów leczniczych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Jak bowiem odnośnie do środków odurzających wskazał rzecznik generalny Y. Bot w opinii w sprawie D. i G., dyrektywa w sprawie produktów leczniczych nie może być wykorzystywana do ścigania wprowadzania do obrotu potencjalnie szkodliwych produktów, które nie wywołują skutków terapeutycznych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Opinia rzecznika generalnego Y. Bota w sprawach połączonych <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>D. i G.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑358/13 i C‑181/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:1927">EU:C:2014:1927</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Gdyby właściwy organ wykazał, zgodnie z kryteriami przedstawionymi w odpowiedzi na pytanie pierwsze, wobec sądu odsyłającego, że analizowany produkt ma szkodliwy wpływ, to mógłby on zostać wycofany z rynku w zastosowaniu procedury ustanowionej w rozporządzeniu w sprawie kosmetyków<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Zobacz sekcja II.B niniejszej opinii.</P></NOTE>. Mogłoby to spowodować interwencję szeregu organów krajowych, które są właściwe w sprawach objętych regulacją rozporządzenia w sprawie kosmetyków<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>W art. 34 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie kosmetyków zapisano, że państwa członkowskie wyznaczają właściwe organy krajowe, a Komisja sporządza i udostępnia do wiadomości publicznej wykaz takich organów.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Wracając do przykładu tuszów do tatuażu i makijażu permanentnego, obie te grupy produktów są obecnie poddawane ocenie pod kątem bezpieczeństwa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Aby się zapoznać z dokładniejszymi informacjami na temat tych prac i podjętych dotychczas decyzji, zob. &lt;https://ec.europa.eu/growth/news/chemicals-eu-takes-action-safer-tattooing-inks-and-permanent-make-2020–12–14_pl&gt;.</P></NOTE>. Do załączników II i IV do rozporządzenia w sprawie kosmetyków dodano także szereg substancji chemicznych używanych w tych produktach<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>W związku z tym ograniczone zostanie stosowanie ponad 4000 niebezpiecznych chemikaliów w tuszach do tatuażu i makijażu permanentnego. Ograniczenie wprowadza maksymalne stężenia graniczne dla pojedynczych substancji bądź grup substancji stosowanych w tuszach do tatuażu i makijażu permanentnego. Przykładami takich substancji chemicznych są pewne barwniki azowe, rakotwórcze aminy aromatyczne, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), metale oraz metanol. Aby się zapoznać z dokładniejszymi informacjami, zob. &lt;https://echa.europa.eu/pl/hot-topics/tattoo-inks&gt;.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Gdyby w rezultacie odpowiednich badań okazało się, że produkty stymulujące wzrost rzęs również stwarzają zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, to nie dostrzegam powodu, dla którego nie miałyby one podzielić losu tuszów do tatuażu czy makijażu permanentnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Niemniej jednak w takim przypadku późniejsza decyzja o podjęciu dalszych prac nad produktem, tak aby zapewnić jego bezpieczeństwo, zostaje pozostawiona do swobodnego uznania producenta, którego w tym względzie chroni swoboda prowadzenia działalności gospodarczej i swoboda przepływu towarów.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Podsumowując, uważam, że analizowanego produktu nie można uznać za produkt leczniczy wedle funkcji, jeżeli nie ma on korzystnego wpływu na zdrowie ludzkie, zaś wszelki jego ewentualny szkodliwy wpływ należy rozpatrywać w kontekście systemu ustanowionego rozporządzeniem w sprawie kosmetyków.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">3.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Znaczenie ewentualnego szkodliwego wpływu w zakresie stosowania dyrektywy w sprawie produktów leczniczych</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Gdyby jednak Trybunał uznał, że analizowany produkt ma znaczące korzyści zdrowotne, to art. 2 ust. 2 dyrektywy w sprawie produktów leczniczych wyklucza stosowanie rozporządzenia w sprawie kosmetyków<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Zobacz podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090115">15 stycznia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hecht-Pharma</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑140/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:5">EU:C:2009:5</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Również wówczas przy ustalaniu, czy produkt może zostać dopuszczony do obrotu jako produkt leczniczy, należy uwzględnić ewentualny szkodliwy wpływ. W takiej sytuacji, jeżeli produkt ma zostać dopuszczony do obrotu, skutki terapeutyczne muszą przeważać nad szkodliwością<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Zobacz motyw 7 dyrektywy w sprawie produktów leczniczych.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>W tym względzie należy zaznaczyć, że według BfArM dane naukowe dotyczące analogów analizowanego produktu nie pozwalają z całą pewnością stwierdzić, iż występuje szkodliwy wpływ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Uważam, że w takich wątpliwych z naukowego punktu widzenia przypadkach można uciec się do zastosowania zasady ostrożności. Jest tak dlatego, że zasada ostrożności, jako ogólna zasada prawa Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Aby zapoznać się z najnowszymi tendencjami w zakresie zasady ostrożności oraz większej swobody przysługującej państwom członkowskim, zob. I. Goldner Lang, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>Laws of Fear<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> in the EU: The Precautionary Principle and Public Health Restrictions to Free Movement of Persons in the Time of COVID-19, <HT TYPE="ITALIC">European Journal of Risk Regulation</HT>, 2021, <HT TYPE="ITALIC">s</HT>. 1–24.</P></NOTE>, została zastosowana przez Sąd w kontekście art. 116 dyrektywy w sprawie produktów leczniczych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>To przyjęte przez Sąd podejście zostało zaaprobowane przez Trybunał w wydanym w postępowaniu odwoławczym wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140410">10 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Acino/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑269/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:255">EU:C:2014:255</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Trybunał nawiązał w nim do swojego ogólnego orzecznictwa dotyczącego zasady ostrożności, na przykład do wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030909">9 września 2003 r.</DATE>, <NAME.CASE>Monsanto Agricoltura Italia i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑236/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2003:431">EU:C:2003:431</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0111">111</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Ma to szczególne znaczenie z uwagi na fakt, że jedną z przesłanek zawieszenia, unieważnienia lub zmienienia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego na podstawie art. 116 jest potencjalna szkodliwość produktu, które to pojęcie jest analogiczne do pojęcia analizowanego w niniejszym punkcie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Trybunał zdefiniował zasadę ostrożności w następujący sposób: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>[o]cena, jaką zobowiązane jest przeprowadzić państwo członkowskie może wykazać, że w tym zakresie istnieje w nauce i w praktyce duża niepewność. […] W tych okolicznościach należy przyznać, że w imię zasady ostrożności państwo członkowskie może podejmować środki ochronne, przy czym nie jest konieczne, aby rzeczywisty i poważny charakter ryzyka był w pełni udowodniony<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100128">28 stycznia 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Francja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑333/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:44">EU:C:2010:44</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0091">91</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Zastosowanie zasady ostrożności zakłada podjęcie dwóch działań, którymi są: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>po pierwsze, rozpoznanie potencjalnie negatywnych dla zdrowia skutków […], a po drugie, wszechstronn[a] ocen[a] ryzyka dla zdrowia, opart[a] na najbardziej wiarygodnych dostępnych danych naukowych i najświeższych wynikach badań międzynarodowych<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100128">28 stycznia 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Francja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑333/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:44">EU:C:2010:44</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0092">92</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz także wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030909">9 września 2003 r.</DATE>, <NAME.CASE>Monsanto Agricoltura Italia i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑236/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2003:431">EU:C:2003:431</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0113">113</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030923">23 września 2003 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Dania</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑192/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2003:492">EU:C:2003:492</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170119">19 stycznia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Queisser Pharma</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑282/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:26">EU:C:2017:26</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190328">28 marca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Verlezza i in.</NAME.CASE>, od <NO.CASE>C‑487/17 do C‑489/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:270">EU:C:2019:270</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Jeśli chodzi konkretnie o kontekst dyrektywy w sprawie produktów leczniczych, Sąd orzekł, w wyroku GE Healthcare/Komisja, że zagrożenia dla zdrowia nie muszą mieć charakteru rzeczywistego, a jedynie potencjalny. W takim przypadku właściwy organ <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>może ograniczyć się do przedstawienia poważnych i konkluzywnych przesłanek, które, nie usuwając niepewności, pozwalają rozsądnie wątpić w bezpieczeństwo danego produktu<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190919">19 września 2019 r.</DATE>, <NO.CASE>T‑783/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2019:624">EU:T:2019:624</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200923">23 września 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>BASF/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑472/19</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2020:432">EU:T:2020:432</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>W związku z tym uważam, że zasada ostrożności, tak jak została ona określona przez Sąd w kontekście art. 116 dyrektywy w sprawie produktów leczniczych, może znaleźć zastosowanie w odniesieniu do rozwiązań dostępnych BfArM przy ustalaniu ewentualnej szkodliwości analizowanego produktu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Mając na względzie uwagi przedstawione przez strony w postępowaniu głównym, wydaje mi się, co musi zostać zweryfikowane przez sąd krajowy, że przesłanki zastosowania zasady ostrożności są spełnione. Na przykład BfArM wskazał, że wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa BMP były również zgłaszane z wykorzystaniem systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach (RAPEX)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>System szybkiej wymiany informacji (RAPEX) to system ochrony konsumentów w Unii Europejskiej, który służy do wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach konsumpcyjnych. System RAPEX nie służy do przekazywania zgłoszeń dotyczących żywności, produktów farmaceutycznych i leków. Więcej informacji na ten temat można znaleźć tutaj: &lt;https://joinup.ec.europa.eu/collection/rapex/about&gt;.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Wreszcie w sprawozdaniu opracowanym przez Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów wskazano na zagrożenia dla zdrowia ludzkiego związane ze stosowaniem analogów prostaglandyn w celu zwiększenia wzrostu rzęs<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów, opinia dotycząca prostaglandyn i analogów prostaglandyn wykorzystywanych w produktach kosmetycznych, <DATE ISO="20210927">27 września 2021 r.</DATE> Dokument dostępny pod adresem https://ec.europa.eu/health/system/files/2022–02/sccs_o_258.pdf.</P></NOTE>. Należy zauważyć, że druga strona postępowania głównego zwróciła uwagę na fakt przygotowywania tego sprawozdania. Zostało ono jednak opublikowane dopiero po złożeniu w rozpatrywanej sprawie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Trybunał orzekł, również w kontekście unieważnienia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, że sąd krajowy kontrolujący taką decyzję o unieważnieniu nie jest zobowiązany do uwzględnienia nowych, zgromadzonych tymczasem dowodów naukowych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990121">21 stycznia 1999 r.</DATE>, <NAME.CASE>Upjohn</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑120/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:14">EU:C:1999:14</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Niemniej jednak moim zdaniem z tego wniosku nie wynika, że jest <HT TYPE="ITALIC">niedopuszczalne</HT>, aby sąd krajowy brał takie dowody pod uwagę zgodnie z krajowymi przepisami proceduralnymi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Podsumowując, gdyby Trybunał stwierdził, że analizowany produkt ma korzystny wpływ na zdrowie ludzkie i że zastosowanie znajduje dyrektywa w sprawie produktów leczniczych, to właściwy organ może, w obliczu istnienia w nauce niepewności co do szkodliwości analizowanego produktu, uciec się do zastosowania, pod kontrolą sądu odsyłającego, zasady ostrożności.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="14"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań proponuję Trybunałowi, by na pytania prejudycjalne przedstawione przez Verwaltungsgericht Köln (sąd administracyjny w Kolonii, Niemcy) odpowiedział następująco:</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Organ krajowy jest uprawniony do oparcia niezbędnej weryfikacji naukowej właściwości farmakologicznych produktu i związanego z nim ryzyka na tak zwanej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>analogii strukturalnej<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>, jeżeli aktualny stan wiedzy naukowej przemawia za możliwością odnoszenia poczynionych ustaleń do poszczególnych substancji będącymi analogami, co musi zostać zweryfikowane przez sąd odsyłający.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Artykuł 1 pkt 2 lit. b) dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20011106">6 listopada 2001 r.</DATE> w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi należy interpretować w ten sposób, że produkt wprowadzany do obrotu należy uznać za produkt leczniczy wedle funkcji tylko wtedy, gdy ma on określone korzyści zdrowotne, przy czym w tym względzie nie wystarcza, iż jedynie zwiększa on poczucie własnej wartości lub dobre samopoczucie.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>W przypadku braku znaczących korzyści zdrowotnych, dla celów uznania produktu za produkt leczniczy wedle funkcji nie ma znaczenia, czy jest on szkodliwy czy też nie.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>