<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><ORDER xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.ORDER><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-367/20</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62020CO0367</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:909">EU:C:2020:909</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>7</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>7</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.ORDER><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">postanowienie z dnia <DATE ISO="20201112">12.11.2020 r.</DATE> – sprawa C‑367/20</HT></P><P><HT TYPE="SC">KLM Royal Dutch Airline</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Postanowienie trybunału</HT> (dziewiąta izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20201112">12 listopada 2020 r.</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: niemiecki.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem</KEYWORD><KEYWORD>Transport lotniczy</KEYWORD><KEYWORD>Rozporządzenie (WE) nr 261/2004</KEYWORD><KEYWORD>Wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 5 ust. 1 lit. c)</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 7 ust. 1</KEYWORD><KEYWORD>Prawo do odszkodowania</KEYWORD><KEYWORD>Duże opóźnienie w chwili przylotu</KEYWORD><KEYWORD>Lot zarezerwowany u wspólnotowego przewoźnika lotniczego składający się z dwóch lotów wykonywanych przez różnych przewoźników lotniczych z państwa trzeciego do państwa członkowskiego</KEYWORD><KEYWORD>Duże opóźnienie spowodowane przez pierwszy lot zapewniony, w ramach umowy o wspólnej obsłudze połączenia, przez przewoźnika lotniczego z państwa trzeciego</KEYWORD><KEYWORD>Powództwo odszkodowawcze przeciwko przewoźnikowi wspólnotowemu</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><ORDER.INIT><P>W sprawie C‑367/20</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Amtsgericht Hamburg (sąd rejonowy w Hamburgu, Niemcy) postanowieniem z dnia <DATE ISO="20200804">4 sierpnia 2020 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20200806">6 sierpnia 2020 r.</DATE>, w postępowaniu:</P></ORDER.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">SP</HT></P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">KLM Royal Dutch Airlines</HT>, Direktion für Deutschland,</P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE.GEN><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),</P><P>w składzie: D. Šváby (sprawozdawca), pełniący obowiązki prezesa izby, S. Rodin i K. Jürimäe, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: P. Pikamäe,</P><P>sekretarz: A. Calot Escobar,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>postanowiwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujące</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE.GEN><?PAGE NO="2"?><CONTENTS.ORDER><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postanowienie</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 5, art. 5 ust. 1 lit. b) i c) oraz art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20040211">11 lutego 2004 r.</DATE> ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="046" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2004">Dz.U. 2004, L 46, s. 1</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 7, t. 8, s. 10).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Wniosek ów został złożony w ramach sporu pomiędzy pasażerem SP a przewoźnikiem lotniczym KLM Royal Dutch Airlines, Direktion für Deutschland (zwanym dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>KLM<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>) w przedmiocie odmowy wypłacenia odszkodowania przez tego przewoźnika wspomnianemu pasażerowi, którego lot łączony doznał dużego opóźnienia w chwili przylotu.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Motyw 1 rozporządzenia nr 261/2004 stanowi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>Działanie Wspólnoty w dziedzinie transportu lotniczego powinno mieć na celu, między innymi, zapewnienie wysokiego poziomu ochrony pasażerów. Ponadto powinno się w pełni zwracać uwagę na ogólne wymogi ochrony konsumentów<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Artykuł 2 lit. b) i c) tego rozporządzenia stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Dla celów niniejszego rozporządzenia:</P><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>obsługujący przewoźnik<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="00AB" ID="QE0004"/> oznacza przewoźnika lotniczego wykonującego lub zamierzającego wykonać lot zgodnie z umową zawartą z pasażerem lub działającego w imieniu innej osoby, prawnej lub fizycznej, mającej umowę [z] tym pasażerem;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>przewoźnik wspólnotowy<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="00AB" ID="QE0005"/> oznacza przewoźnika lotniczego z ważną licencją na prowadzenie działalności wydaną przez państwo członkowskie zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 2407/92 z dnia <DATE ISO="19920723">23 lipca 1992 r.</DATE> w sprawie wydawania licencji przewoźnikom lotniczym [(<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="240" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="1992">Dz.U. 1992, L 240, s. 1</REF.DOC.OJ>)]<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Artykuł 3 owego rozporządzenia, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Zakres zastosowania<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>, przewiduje w ust. 1 i 5:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="003.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie:</P><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się w kraju [państwie] trzecim i lądujących na lotnisku w państwie członkowskim, do którego ma zastosowanie traktat, chyba że otrzymali oni korzyści lub odszkodowanie oraz udzielono im opieki w tym kraju [państwie] trzecim, jeżeli przewoźnik lotniczy obsługujący dany lot jest przewoźnikiem wspólnotowym.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><P>[…]</P><?PAGE NO="3"?><PARAG IDENTIFIER="003.005"><NO.PARAG>5.</NO.PARAG><ALINEA>Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do każdego obsługującego przewoźnika lotniczego, który świadczy usługi transportowe na rzecz pasażerów spełniających wymogi ust. 1 i 2. Gdy obsługujący przewoźnik lotniczy, nie będąc związanym umową z pasażerem, wykonuje zobowiązania wynikające z niniejszego rozporządzenia, uważa się, że robi to w imieniu osoby związanej umową z pasażerem<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Artykuł 5 ust. 1 lit. c) owego rozporządzenia przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>W przypadku odwołania lotu pasażerowie, których to odwołanie dotyczy:</P><P>[…]</P><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego zgodnie z art. 7, chyba że:</TXT><P><LIST TYPE="roman"><ITEM><NP><NO.P>(i)</NO.P><TXT>zostali poinformowani o odwołaniu co najmniej dwa tygodnie przed planowym czasem odlotu; lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(ii)</NO.P><TXT>zostali poinformowani o odwołaniu w okresie od dwóch tygodni do siedmiu dni przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot najpóźniej dwie godziny przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej cztery godziny po planowym czasie przylotu; lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(iii)</NO.P><TXT>zostali poinformowani o odwołaniu w okresie krótszym niż siedem dni przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot nie więcej niż godzinę przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich miejsca docelowego najwyżej dwie godziny po planowym czasie przylotu<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Artykuł 7 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004 ma następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>W przypadku odwołania do niniejszego artykułu pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości:</P><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b).</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Artykuł 13 tego rozporządzenia stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy wypłaca odszkodowanie lub wypełnia inne zobowiązania nałożone na niego przez niniejsze rozporządzenie, przepisy niniejszego rozporządzenia nie mogą być interpretowane jako ograniczające prawo przewoźnika lotniczego do dochodzenia, zgodnie z właściwym prawem, odszkodowania od jakiejkolwiek innej osoby, w tym od osób trzecich. W szczególności niniejsze rozporządzenie w żaden sposób nie ogranicza prawa obsługującego przewoźnika lotniczego do dochodzenia odszkodowania od organizatora wycieczek lub innej osoby, z którą przewoźnik podpisał umowę. Analogicznie przepisy niniejszego rozporządzenia nie mogą być interpretowane jako ograniczające prawo organizatora wycieczek lub osoby trzeciej, niebędącej pasażerem, z którym obsługujący przewoźnik lotniczy podpisał umowę, do dochodzenia, zgodnie z właściwym prawem, odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>SP dokonała potwierdzonej rezerwacji na lot przewidziany na dzień <DATE ISO="20190608">8 czerwca 2019 r.</DATE> na trasie z Nowego Jorku (Stany Zjednoczone) do Hamburga (Niemcy) z przesiadką w Amsterdamie (Niderlandy).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>W ramach tego lotu łączonego, będącego przedmiotem jednej rezerwacji dokonanej u KLM, mającego przymiot <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>przewoźnika wspólnotowego<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/> w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia nr 261/2004, lot pomiędzy Nowym Jorkiem a Amsterdamem, wykonany w ramach umowy o wspólnej obsłudze połączeń przez Delta Airlines, przewoźnika mającego siedzibę w państwie trzecim, doznał opóźnienia w chwili przylotu, które spowodowało, że lot łączony z Amsterdamu do Hamburga nie mógł być zapewniony zainteresowanym pasażerom, co spowodowało, że SP dotarła do miejsca przeznaczenia z opóźnieniem wynoszącym ponad 3 godziny.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Wobec odmowy wypłaty przez KLM odszkodowania przewidzianego w art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 261/2004 SP wytoczyła powództwo przed sądem odsyłającym, Amtsgericht Hamburg (sądem rejonowym w Hamburgu, Niemcy).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Mając wątpliwości co do możliwości zastosowania rozporządzenia nr 261/2004 do danego lotu – pomimo wykładni przyjętej przez Trybunał w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190711">11 lipca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>České aerolinie</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑502/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:604">EU:C:2019:604</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) – Amtsgericht Hamburg (sąd rejonowy w Hamburgu) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Czy art. 5 ust. 1 lit. c) i art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004 w związku z art. 3 ust. 5 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że w ramach lotu łączonego, składającego się z dwóch lotów i będącego przedmiotem jednej rezerwacji, rozpoczynającego się z lotniska znajdującego się poza terytorium państw członkowskich (w państwie trzecim) i kończącego się na lotnisku znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, z przesiadką na lotnisku w innym [państwie członkowskim], poszkodowany pasażer, który przyleciał do miejsca docelowego z opóźnieniem wynoszącym co najmniej trzy godziny, wynikającym z pierwszego lotu zapewnianego – w ramach umowy o wspólnej obsłudze połączeń – przez przewoźnika mającego siedzibę w państwie trzecim, może wytoczyć powództwo o odszkodowanie na podstawie tego rozporządzenia przeciwko przewoźnikowi wspólnotowemu, u którego dokonał rezerwacji na ów lot jako całość, który realizował tylko drugi segment lotu?<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytania prejudycjalnego</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, jeżeli, w szczególności, odpowiedź na pytanie prejudycjalne nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Ponieważ hipoteza ta jest spełniona w niniejszej sprawie, należy zastosować wspomniany wyżej przepis.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>Poprzez swoje pytanie prejudycjalne sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 5 ust. 1 lit. c) i art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004 w związku z art. 3 ust. 1 lit. b) i ust. 5 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że w ramach lotu łączonego, składającego się z dwóch lotów i będącego przedmiotem jednej rezerwacji, rozpoczynającego się z lotniska znajdującego się na terytorium państwa trzeciego i kończącego się na lotnisku znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, z przesiadką na lotnisku w innym państwie członkowskim, poszkodowany pasażer, który przyleciał do miejsca docelowego z opóźnieniem wynoszącym co najmniej trzy godziny, wynikającym z pierwszego lotu, zapewnianego – w ramach umowy o wspólnej obsłudze połączeń – przez przewoźnika mającego siedzibę w państwie trzecim, może wytoczyć powództwo o odszkodowanie na podstawie tego rozporządzenia przeciwko przewoźnikowi wspólnotowemu realizującemu drugi segment lotu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Odpowiedź na to pytanie wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, czy rozporządzenie nr 261/2004 ma zastosowanie do takiego lotu.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>Zgodnie z jego art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenie nr 261/2004 ma zastosowanie w szczególności do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się w państwie trzecim i lądujących na lotnisku w państwie członkowskim, do którego ma zastosowanie traktat FUE, chyba że otrzymali oni korzyści lub odszkodowanie oraz udzielono im opieki w tym państwie trzecim, jeżeli przewoźnik lotniczy obsługujący dany lot jest przewoźnikiem wspólnotowym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, że stosowanie rozporządzenia nr 261/2004 do sytuacji takiej jak ta, o której mowa w tym przepisie, wymaga spełnienia trzech przesłanek, a mianowicie, po pierwsze: lot ma odbywać się z lotniska znajdującego się w państwie trzecim do lotniska znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego, po drugie, lot ten ma być wykonany przez obsługującego przewoźnika lotniczego, a mianowicie, zgodnie z art. 2 lit. c) tego rozporządzenia, przewoźnika posiadającego ważną licencję na prowadzenie działalności wydaną przez państwo członkowskie, a po trzecie, dany pasażer nie może otrzymać w państwie trzecim korzyści, odszkodowania, względnie nie udzielono mu tam opieki (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200611">11 czerwca 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>Transportes Aéreos Portugueses</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑74/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:460">EU:C:2020:460</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>W odniesieniu do pierwszej z tych przesłanek Trybunał miał już okazję uściślić, że lot obejmujący kilka segmentów i będący przedmiotem jednej rezerwacji stanowi – do celów prawa pasażerów do odszkodowania przewidzianego w rozporządzeniu nr 261/2004 – jedną całość, co oznacza, że możliwość stosowania tego rozporządzenia jest oceniana w świetle pierwszego miejsca odlotu i miejsca docelowego dla tego lotu (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190711">11 lipca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>České aerolinie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑502/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:604">EU:C:2019:604</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0016">16</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Tak więc lot łączony, taki jak będący przedmiotem postępowania głównego, w odniesieniu do którego sąd odsyłający stwierdził, że był przedmiotem jednej rezerwacji i został wykonany z Nowego Jorku do Hamburga jako miejsca docelowego, należy uznać za wykonany z lotniska znajdującego się w państwie trzecim do lotniska znajdującego się w państwie członkowskim.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Co się tyczy drugiej z przesłanek, o których mowa w pkt 18 niniejszego postanowienia, Trybunał orzekł, że uznanie za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>obsługującego przewoźnika lotniczego<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/> w rozumieniu art. 2 lit. b) rozporządzenia nr 261/2004 zakłada, po pierwsze, wykonanie danego lotu, a po drugie, istnienie umowy zawartej z pasażerem (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190711">11 lipca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>České aerolinie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑502/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:604">EU:C:2019:604</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>W tym kontekście uznał on w szczególności, że w taki sposób należy zakwalifikować przewoźnika lotniczego, który – podobnie jak KLM w postępowaniu głównym – realizuje jeden z lotów w ramach lotu łączonego, w ramach umowy przewozu zawartej przez tego przewoźnika z danym pasażerem (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190711">11 lipca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>České aerolinie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑502/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:604">EU:C:2019:604</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>W związku z tym lot łączony, w ramach którego jeden z lotów jest wykonywany przez przewoźnika takiego jak KLM, co do którego wykazano, że posiada ważną licencję na prowadzenie działalności wydaną przez państwo członkowskie, należy uznać za lot wykonywany przez obsługującego wspólnotowego przewoźnika lotniczego w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 261/2004, niezależnie od okoliczności, że lot łączony został w części wykonany również przez przewoźnika niebędącego przewoźnikiem wspólnotowym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Co się tyczy trzeciej przesłanki, o której mowa w pkt 18 niniejszego postanowienia, z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w żaden sposób nie wynika, by dany pasażer otrzymał w Stanach Zjednoczonych korzyści, odszkodowanie, czy też by udzielono mu tam opieki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>W związku z tym, o ile dany pasażer nie otrzymał w Stanach Zjednoczonych korzyści, odszkodowania, czy też nie udzielono mu tam opieki, czego weryfikacji musi dokonać sąd odsyłający, lot łączony rozpoczynający się z lotniska znajdującego się na terytorium państwa trzeciego i kończący się na<?PAGE NO="6"?> lotnisku znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, wykonywany w części przez wspólnotowego obsługującego przewoźnika lotniczego w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 261/2004, w niniejszym przypadku przez KLM, należy do zakresu stosowania tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>W drugiej kolejności należy zatem ustalić, czy pasażer takiego lotu łączonego, będącego przedmiotem jednej rezerwacji, który dotarł z co najmniej trzygodzinnym opóźnieniem do miejsca docelowego, może wytoczyć powództwo o odszkodowanie przewidziane w art. 5 ust. 1 lit. c) i art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004 przeciwko któremukolwiek przewoźnikowi lotniczemu, który zrealizował ów lot łączony, w tym przeciwko obsługującemu przewoźnikowi lotniczemu, z którym pasażer zawarł umowę przewozu, lecz który nie realizował lotu będącego przyczyną opóźnienia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>W kwestii tej należy przypomnieć, że pasażerom opóźnionych lotów przysługuje prawo do odszkodowania przewidziane w art. 5 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 261/2004 w związku z art. 7 ust. 1 tego rozporządzenia, w przypadku gdy w chwili dotarcia do ich miejsca docelowego ponoszą oni stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20091119">19 listopada 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Sturgeon i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑402/07 i C‑432/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:716">EU:C:2009:716</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także, podobnie, z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121023">23 października 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nelson i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑581/10 i C‑629/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:657">EU:C:2012:657</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>W odniesieniu do osoby zobowiązanej do zapłaty odszkodowania należnego w przypadku dużego opóźnienia w chwili przylotu lotu łączonego, takiego jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, Trybunał wyjaśnił, że każdy obsługujący przewoźnik lotniczy, który uczestniczy w wykonaniu co najmniej jednego segmentu lotu łączonego, jest zobowiązany do zapłaty tego odszkodowania niezależnie od tego, czy zrealizowany przez niego lot jest przyczyną dużego opóźnienia pasażera w chwili przybycia do miejsca docelowego (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190711">11 lipca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>České aerolinie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑502/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:604">EU:C:2019:604</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>W tym względzie Trybunał stwierdził przede wszystkim, że loty łączone, składające się z jednego lub kilku segmentów, będące przedmiotem jednej rezerwacji, należy rozumieć jako całość, jak przypomniano w pkt 19 niniejszego postanowienia, co oznacza, że w ramach takich lotów obsługujący przewoźnik lotniczy, który wykonał drugi lot, nie może zasłaniać się nieprawidłowym wykonaniem wcześniejszego lotu realizowanego przez innego przewoźnika lotniczego (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190711">11 lipca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>České aerolinie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑502/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:604">EU:C:2019:604</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>Następnie Trybunał przypomniał, że art. 3 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia nr 261/2004 stanowi, iż gdy obsługujący przewoźnik lotniczy, nie będąc związanym umową z pasażerem, wykonuje zobowiązania wynikające z tego rozporządzenia, uważa się, że działa w imieniu osoby związanej umową z danym pasażerem. I tak w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym, w której w ramach lotu łączonego składającego się z dwóch lotów będących przedmiotem jednej rezerwacji, pierwszy lot jest realizowany na podstawie umowy o wspólnej obsłudze połączenia przez obsługującego przewoźnika lotniczego innego niż obsługujący przewoźnik lotniczy, który zawarł umowę przewozu z odnośnym pasażerem i zrealizował drugi lot, ten ostatni przewoźnik pozostaje umownie związany z pasażerem i to nawet w odniesieniu do wykonania pierwszego lotu (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190711">11 lipca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>České aerolinie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑502/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:604">EU:C:2019:604</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Trybunał wskazał ponadto, że rozwiązanie to jest uzasadnione celem zapewnienia wysokiego poziomu ochrony pasażerów, o którym mowa w motywie 1 rozporządzenia nr 261/2004, w celu zagwarantowania, że przewożeni pasażerowie otrzymają odszkodowanie od obsługującego przewoźnika lotniczego, który zawarł z nimi umowę przewozu, bez konieczności uwzględnienia ustaleń poczynionych przez tego przewoźnika w kwestii wykonywania innych lotów składających się na sprzedawany przez niego lot łączony (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190711">11 lipca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>České aerolinie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑502/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:604">EU:C:2019:604</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>Wreszcie Trybunał przypomniał, że zgodnie z art. 13 rozporządzenia nr 261/2004 zobowiązania nałożone na obsługującego przewoźnika lotniczego na mocy tego rozporządzenia pozostają bez uszczerbku dla jego prawa do dochodzenia odszkodowania, zgodnie z właściwym prawem krajowym, od jakiegokolwiek podmiotu, w tym osoby trzeciej, który spowodował, że przewoźnik uchybił spoczywającym na nim zobowiązaniom, co – w przypadku lotu łączonego, stanowiącego przedmiot jednej rezerwacji i wykonanego w ramach umowy o wspólnej obsłudze połączeń – pozwala na to, by obsługujący przewoźnik lotniczy, który był zobowiązany do zapłaty na podstawie rozporządzenia nr 261/2004 odszkodowania z powodu dużego opóźnienia lotu, którego on sam nie wykonywał, do wystąpienia z powództwem regresowym wobec obsługującego przewoźnika lotniczego ponoszącego odpowiedzialność za przyczynę opóźnienia w celu uzyskania rekompensaty z tytułu tego obciążenia finansowego (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190711">11 lipca 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>České aerolinie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑502/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:604">EU:C:2019:604</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Mając na uwadze powyższe rozważania, na przedstawione pytanie należy odpowiedzieć, że art. 5 ust. 1 lit. c) i art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004 w związku z art. 3 ust. 1 lit. b) i art. 3 ust. 5 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że w ramach lotu łączonego, składającego się z dwóch lotów i będącego przedmiotem jednej rezerwacji, rozpoczynającego się z lotniska znajdującego się na terytorium państwa trzeciego i kończącego się na lotnisku znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, z przesiadką na lotnisku w innym państwie członkowskim, poszkodowany pasażer, który przyleciał do miejsca docelowego z opóźnieniem wynoszącym co najmniej trzy godziny, wynikającym z pierwszego lotu, zapewnianego – w ramach umowy o wspólnej obsłudze połączeń – przez przewoźnika mającego siedzibę w państwie trzecim, może wytoczyć powództwo o odszkodowanie na podstawie tego rozporządzenia przeciwko przewoźnikowi wspólnotowemu realizującemu drugi segment lotu.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) postanawia, co następuje:</INTRO><P><HT TYPE="BOLD">Artykuł 5 ust. 1 lit. c) i art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20040211">11 lutego 2004 r.</DATE> ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91, w związku z art. 3 ust. 1 lit. b) i art. 3 ust. 5 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że w ramach lotu łączonego, składającego się z dwóch lotów i będącego przedmiotem jednej rezerwacji, rozpoczynającego się z lotniska znajdującego się na terytorium państwa trzeciego i kończącego się na lotnisku znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, z przesiadką na lotnisku w innym państwie członkowskim, poszkodowany pasażer, który przyleciał do miejsca docelowego z opóźnieniem wynoszącym co najmniej trzy godziny, wynikającym z pierwszego lotu, zapewnianego – w ramach umowy o wspólnej obsłudze połączeń – przez przewoźnika mającego siedzibę w państwie trzecim, może wytoczyć powództwo o odszkodowanie na podstawie tego rozporządzenia przeciwko przewoźnikowi wspólnotowemu realizującemu drugi segment lotu.</HT></P></JURISDICTION></CONTENTS.ORDER><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></ORDER>