Bruksela, dnia 1.2.2017

COM(2017) 37 final

ZAŁĄCZNIK

do

SPRAWOZDANIA KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

dotyczącego wdrożenia dyrektywy 2009/31/WE w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla


Określanie obszarów, na których można wybierać składowiska (art. 4 ust. 1)

Państwa członkowskie zachowują prawo do określania obszarów, na których mogą być lokalizowane składowiska, w tym prawo do wykluczenia możliwości lokalizacji składowisk na wybranych obszarach swojego terytorium. Większość państw członkowskich zezwala na geologiczne składowanie CO2, niektóre wprowadziły jednak zakaz składowania CO2 na całym swoim terytorium lub na jego części ze względu na nieodpowiednią do tego celu strukturę geologiczną (Finlandia, Luksemburg oraz Region Stołeczny Brukseli w Belgii). Kilka państw członkowskich nie zezwala na geologiczne składowanie CO2 (Austria, Chorwacja, Estonia, Irlandia, Łotwa, Słowenia) lub ogranicza je do składowania na morzu (Niderlandy, Zjednoczone Królestwo, Szwecja), w czasie (Republika Czeska 1 ), co do ilości (Niemcy 2 ) lub wyłącznie do celów demonstracji (Polska).

Pięć niemieckich krajów związkowych 3 przygotowuje decyzje lub przyjęło przepisy ograniczające podziemne składowanie CO2 lub zakazujące go, w tym do celów badawczych. Przyczyny takich decyzji to m.in. priorytetowe traktowanie wykorzystania podziemia do celów takich jak energia geotermalna, magazynowanie energii lub wydobycie lub też szczególny nacisk na kwestie związane z interesem publicznym, takie jak środowisko i turystyka.

Polska określiła jeden obszar składowania – Zbiornik kambryjski w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej (WSE) – który tworzą głębokie formacje geologiczne wyeksploatowanych złóż węglowodorów i ich otoczenie.

Ocena możliwości składowania (art. 4 ust. 2)

Zjednoczone Królestwo: jako część prac badawczych Front End Engineering and Design w ramach projektu UK CCS Commercialisation Competition przeprowadzono ocenę składowisk Goldeneye i Endurance i opublikowano ją w internecie . Zjednoczone Królestwo podjęło również projekt oceny składowania CO2 w odniesieniu do pięciu innych składowisk, obejmujący m.in. szacunkowe plany rozwoju i budżet. Projekt potwierdza, że nie istnieją żadne poważne przeszkody techniczne do składowania na skalę przemysłową CO2 na morzu w UK, przy czym rozważane składowiska mogłyby obsługiwać Zjednoczone Królestwo, a także Europę kontynentalną. W projekcie wyznaczono 20 konkretnych składowisk CO2 (z 579 potencjalnych), które łącznie stanowią zaledwie niewielką część bardzo dużego krajowego potencjału w zakresie składowania CO2, szacowanego na ok. 78 000 mln ton CO2. 15 % tych potencjalnych zdolności składowania wystarczyłoby Zjednoczonemu Królestwu na ok. 100 lat.

Szwecja: w latach 2011-2015 szwedzka służba geologiczna uczestniczyła w projekcie  Nordic CCS Competence Centre NORDICCS .. Jednym z najważniejszych jego rezultatów jest internetowy nordycki atlas składowania CO2  zawierający kompleksowy przegląd składowisk w krajach nordyckich (Dania, Szwecja, Norwegia i Islandia). Symulacje dla każdego z dwóch modelowych składowisk w szwedzkiej strefie ekonomicznej wykazały możliwości składowania 250 mln ton CO2.

Niderlandy: plan transportu i składowania CO2 zostanie zaktualizowany w 2017 r. W aktualizacji zostanie zbadane, które ze składowisk staną się dostępne w przyszłości, czy będą one odpowiednie z technicznego i geologicznego punktu widzenia w chwili gdy staną się dostępne, oraz jaka jest ich zdolność składowania. Rozważone zostanie również, jakie będą koszty utrzymania tych obiektów przez pewien czas w stanie umożliwiającym składowanie CO2, np. zanim dostępna będzie infrastruktura do transportu CO2 do tych obiektów.

Grecja przeprowadziła wstępną identyfikację miejsc odpowiednich do geologicznego składowania CO2 w znajdujących się w północnej Grecji zbiornikach osadowych. Do bardziej precyzyjnej oceny dostępnych możliwości składowania na tych obszarach niezbędne są jednak bardziej szczegółowe badania naukowe.

W 2013 r. Węgry dokonały oceny struktur geologicznych potencjalnie odpowiednich do podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz ich zdolności składowania

Niemcy kontynuują ocenę zdolności składowania CO2 w wodonośnych pokładach solankowych, stosując metodę używaną w atlasie składowania Ameryki Północnej na potrzeby specjalistycznego porównania metod.

Włochy przeprowadzają strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko, która umożliwi ocenę dostępnych możliwości składowania.

Bułgaria: Opracowano projekt wniosku dotyczącego projektu dalszej oceny składowisk CO2 oraz poszukuje się źródeł finansowania.

Większość obecnych ocen przeprowadzonych w państwach członkowskich jest statyczna i nie uwzględnia aspektów takich jak kalkulacja przepływów, ścieżki migracji i skutki rozpuszczania. Przestudiowanie tych parametrów byłoby niezbędne przy wyborze najodpowiedniejszych technik monitorowania i optymalizacji potencjalnych projektów w zakresie składowania CO2. Przydatność ocen dotyczących składowania CO2 zwiększyłyby również modele kosztów.

WCB pracuje obecnie nad pierwszym europejskim atlasem CO2 w ścisłej współpracy z europejskimi służbami geologicznymi, opierając się na zharmonizowanej metodyce oceny składowania CO2.

Projekty badawcze mające znaczenie dla dyrektywy CCS

Państwa członkowskie uczestniczą w projektach UE i regionalnych: projekty współfinansowane w ramach ERA-NET – ACT (Accelerating CCS technologies, technologie przyspieszające CCS) i GeoERA oraz projekt współpracy energetycznej w regionie Morza Bałtyckiego CGS Baltic (składowanie geologiczne CO2 w rejonie Morza Bałtyckiego). Niderlandy wspierają szeroko zakrojony projekt w dziedzinie demonstracji – ROAD 4 . Szereg projektów badawczych ma bezpośrednie znaczenie dla wdrażania dyrektywy, np. projekty służące lepszemu zrozumieniu potencjału składowania podziemnego, projekty doskonalące metodykę charakterystyki i oceny potencjalnego kompleksu składowania i otaczającego go terenu, badania zdolności do zatłaczania CO2 i opracowywanie najlepszych praktyk związanych z bezpiecznym zarządzaniem i ograniczeniem potencjalnych skutków składowania CO2.

Jedenaście państw członkowskich i jedno państwo EOG 5 uczestniczy w działaniu 9. planu EPSTE – „Ponowienie starań ukierunkowanych na demonstrację CCS w UE oraz opracowanie zrównoważonych rozwiązań do wychwytywania i wykorzystania dwutlenku węgla (CCU)”.

(1)

   W Republice Czeskiej będzie można składować CO2 w naturalnych formacjach skalnych od dnia 1 stycznia 2020 r.

(2)

   Niemcy wprowadziły roczny limit ilości CO2, którą można składować: 4 Mt CO2 w skali całego kraju oraz 1,3 Mt CO2 w obrębie jednego składowiska.

(3)

   Dolna Saksonia, Szlezwik-Holsztyn, Meklemburgia-Pomorze Przednie, Saksonia-Anhalt, Brema.

(4)

   Projekt ROAD  http://road2020.nl/en , jeden z sześciu projektów CCS finansowanych przez Europejski program energetyczny na rzecz naprawy gospodarczej.

(5)

   Belgia, Niemcy, Hiszpania, Finlandia, Francja, Chorwacja, Włochy, Niderlandy, Norwegia, Polska, Szwecja, Zjednoczone Królestwo.