C‑589/1062010CC0589EU:C:2012:3040001111313

KONKLUŻJONIJIET CRUZ VILLALÓN — KAWŻA C-589/10

WENCEL

<TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali</HT></P><P><HT TYPE="UC">Cruz Villalón</HT></P><P>ippreżentati fl-<DATE ISO="20120524">24 ta’ Mejju 2012</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Kawża C-589/10</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Janina Wencel</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">vs</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku</HT></P><P><HT TYPE="NORMAL">(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis-Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku (il-Polonja))</HT></P></STI>Sigurtà soċjaliArtikolu 7 u l-Anness III tar-Regolament Nru 1408/71Pensjoni mogħtija fil-Polonja qabel l-adeżjoniApplikabbiltà tad-dritt tal-UnjoniApplikabbiltà ta’ konvenzjoni dwar is-sigurtà soċjali konkluża qabel id-data li fiha sar applikabbli r-Regolament Nru 1408/71Persuna residenti f’żewġ Stati Membri li tibbenefika minn pensjoni tal-irtirar f’wieħed u minn pensjoni tas-superstiti fl-ieħorTneħħija ta’ waħda minn żewġ pensjonijiet u ordni ta’ ħlas lura ta’ ammonti ta’ flus imħallsa indebitamentPossibbiltà ta’ residenza doppja għall-finijiet tar-Regolament Nru 1408/71<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Introduzzjoni</HT></TXT></NP></TI>1.F’din il-kawża, il-qorti tar-rinviju qiegħda tagħmel tliet domandi fil-kuntest ta’ proċeduri li jirrigwardaw il-legalità ta’ deċiżjoni tal-2009, li permezz tagħha l-awtoritajiet Pollakki rrevokaw il-pensjoni tal-irtirar ta’ Janina Wencel lilha mogħtija fl-1990, li ordnatilha tirrimborsa l-benefiċċji mħallsa matul l-aħħar tliet snin. Wara li ġew ikkunsidrati diversi fatturi, u skont konvenzjoni internazzjonali konkluża bejn il-Polonja u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja fl-1975, ittieħdet il-pożizzjoni li s-sistema tas-sigurtà soċjali Ġermaniża kienet l-unika waħda kompetenti fir-rigward ta’ din il-pensjoni.2.Is-Sąd Apelacyjny qiegħda tistaqsi jekk din id-deċiżjoni amministrattiva (u l-leġiżlazzjoni Pollakka stess li fuqha din hija bbażata) hijiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, u b’mod partikolari mar-Regolament (KEE) Nru 1408/71

Regolament tal-Kunsill, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-siġurtà soċjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 35), emendat diversi drabi (iktar ’il quddiem ir-Regolament Nru 1408/71).

, li l-applikabilità tiegħu għall-kawża prinċipali hija diskutibbli.3.Din il-kawża ser tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel kjarifiki importanti fir-rigward tal-ġurisprudenza tagħha dwar is-sigurtà soċjali, kif ukoll fir-rigward tal-ġurisprudenza tagħha dwar il-problemi ġuridiċi li ta’ spiss jinqalgħu f’dak li jirrigwarda l-adeżjoni ta’ Stati Membri ġodda mal-Unjoni Ewropea u l-applikazzjoni għalihom ta’ dispożizzjonijiet tranżitorji.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-Kuntest Ġuridiku</HT></TXT></NP></TI><TI><NP><NO.P>A –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Regolament Nru 1408/71</HT></TXT></NP></TI>4.Skont l-Artikolu 1(h) tar-Regolament Nru 1408/71, għall-iskopijiet tar-regolament, residenza tfisser dar fejn normalment joqogħdu [residenza abitwali].5.Għalkemm skont l-Artikolu 6, bħala regola ġenerali, ir-Regolament Nru 1408/71 jissostitwixxi l-konvenzjonijiet internazzjonali dwar is-sigurtà soċjali, l-Artikolu 7 jagħmel eċċezzjoni għal din ir-regola billi jiddikjara li, fost regoli oħra, ċerti dispożizzjonijiet tal-konvenzjonijiet dwar is-sigurtà soċjali konklużi mill-Istati Membri qabel id-data ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament kemm-il darba jkunu aktar favorevoli għall-benefiċjarji jew jekk jinħolqu minn ċirkostanzi storiċi speċifiċi u l-effett tagħhom hu limitat fiż-żmien jekk dawn id-dispożizzjonijiet huma elenkati fl-Anness III (Artikolu 7(2)(ċ)).6.Il-Punt 19(a) tal-Parti A tal-Anness III tar-Regolament Nru 1408/71 jirreferi għall-Konvenzjoni tad-9 ta’ Ottubru 1975 dwar id-disposizzjonijiet dwar ix-xjuħija u l-korriment fuq ix-xogħol, taħt il-kondizzjonijiet u l-iskop definiti mill-Artikolu 27(2) sa (4) tal-Konvenzjoni dwar is-sigurtà soċjali tat-8 ta’ Diċembru 1990

Dz. U. tal-1976, Nru 16, punt 101. Iktar ’il quddiem il-Konvenzjoni tal-1975.

.7.L-Artikolu 10(1) tar-Regolament Nru 1408/71 jipprovdi li, Għajr fejn provdut xorta oħra f’dan ir-Regolament, il-benefiċċji fi flus għall-invalidità, ix-xjuħija jew is-sopravivenza, il-pensjonijiet għall-inċidenti fuq ix-xogħol jew għall-mard kawżat mix-xogħol u għotjiet għall-imwiet miksuba skond il-leġislazzjoni ta’ Stat Membru wieħed jew iktar għandhom ikunu bla ħsara għal kull tnaqqis, modifika, żamma, treġġigħ lura jew konfiska minħabba l-fatt illi min jirċevihom jirrisjedi fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor għajr dak li fih tinsab l-istituzzjoni responsabbli għall-ħlas. […].<TI><NP><NO.P>B –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt Pollakk</HT></TXT></NP></TI>8.Fil-Polonja, il-pensjonijiet tal-irtirar u pensjonijiet oħra tas-sigurtà soċjali huma rregolati mill-Ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Liġi tas-17 ta’ Diċembru 1998 dwar il-pensjonijiet mill-Fond tas-Sigurtà Soċjali)

Verżjoni konsolidata: Dz. U. tal-2009, Nru 153, punt 1227, (iktar ’il quddiem il-Liġi dwar il-pensjonijiet).

.9.L-Artikolu 114(1) tal-Liġi dwar il-pensjonijiet jipprovdi li d-dritt għall-benefiċċji u l-ammont tagħhom għandhom jiġu kkalkulati mill-ġdid fuq it-talba tal-persuna inkwistjoni jew fuq l-inizjattiva tal-istituzzjoni innifisha jekk, wara li tkun ittieħdet id-deċiżjoni dwar il-benefiċċji, jiġu ppreżentati provi ġodda jew inkella, qabel ma tkun ittieħdet id-deċiżjoni, jiġu skoperti ċirkustanzi eżistenti li jaffettwaw id-dritt għall-benefiċċji jew l-ammont tagħhom.10.10. Skont l-Artikolu 138(1) u (2) tad-Liġi dwar il-pensjonijiet, dawk il-persuni li jkunu tħallsu l-benefiċċji indebitament għandhom jirrimborsawhom. Għandhom jitqiesu bħala benefiċċji indebitament imħallsa dawk il-benefiċċji mħallsa minkejja ċirkustanzi li jwasslu għall-esklużjoni jew għas-sospensjoni tad-dritt għall-benefiċċji, jew għall-waqfien, totali jew parzjali, tal-ħlas tagħhom, meta l-persuna li tkun qed tirċievi l-benefiċċji tkun ġiet avżata li ma hijiex intitolata għalihom.<TI><NP><NO.P>C –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Il-Konvenzjoni tal-1975</HT></TXT></NP></TI>11.Huwa wkoll rilevanti għal din il-kawża l-Artikolu 4(1) tal-Konvenzjoni bejn il-Ġermanja u l-Polonja tad-9 ta’ Ottubru 1975, li jipprovdi dan li ġej: [il]-pensjonijiet tal-irtirar għandhom jitħallsu mill-istituzzjoni tal-assigurazzjoni tal-Istat li fih ikun qed jgħix il-benefiċjarju, skont id-dispożizzjonijiet applikabbli għat-tali istituzzjoni. [traduzzjoni mhux uffiċjali] L-Artikolu 4(3) jipprovdi li: [d]-dritt għal pensjoni jeżisti biss waqt il-perijodu ta’ residenza fit-territorju tal-Istat fejn tinsab l-istituzzjoni tal-assigurazzjoni li tkun stabbilixxiet il-pensjoni. [traduzzjoni mhux uffiċjali]<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari</HT></TXT></NP></TI>12.12. Il-kawża prinċipali tirrigwarda d-drittijiet tal-pensjoni tal-irtirar ta’ Janina Wencel, ċittadina Pollakka li twieldet fl-1930 u li mill-1975 kienet irreġistrata simultanjament bħala residenti fil-Ġermanja u fil-Polonja. Huwa xieraq li nibda billi niddeskrivi ċ-ċirkustanzi relatati mar-residenza tal-persuna inkwistjoni.13.13. Minn naħa waħda, J. Wencel kienet irreġistrata bħala residenti fil-Polonja fejn, bejn l-1 ta’ April 1984 u l-31 October 1990, hija ħadmet għall-ħtintha bl-inkarigu li tieħu ħsieb in-neputijiet tagħha stess. Minħabba din l-attività professjonali fil-Polonja, fl-24 ta’ Ottubru 1990 iz-Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Istituzzjoni tas-Sigurtà Soċjali, iktar ’il quddiem iz-ZUS) tat lil J. Wencel id-dritt għall-pensjoni tal-irtirar inkwistjoni f’din il-kawża, b’effett mill-1 ta’ Lulju 1990, fir-rigward tal-perijodi ta’ impjieg li għamlet fil-Polonja.14.Min-naħa l-oħra, fl-1975 J. Wencel kienet applikat quddiem l-awtoritajiet Ġermaniżi sabiex tingħata permess ta’ residenza u mill-proċess jirriżulta li hija kienet irreġistrata bħala residenti fi Frankfurt am Main mill-1975 sal-2010. Fl-1975, ir-raġel ta’ J. Wencel mar jgħix fi Frankfurt am Main, fejn hu kien impjegat, u baqa’ jgħix hemm sakemm miet fl-2008. Fl-1984, l-awtoritajiet Ġermaniżi tawh pensjoni tal-invalidità. Fl-1 ta’ Awwissu 2008, J. Wencel bdiet tirċievi pensjoni tas-superstiti mill-istituzzjoni tas-sigurtà soċjali Ġermaniża. Fl-applikazzjoni tagħha għal din il-pensjoni, hija indikat indirizz fil-belt ta’ Frankfurt.14.15. Il-partijiet iddikjaraw li bħalissa J. Wencel qiegħda tgħix fil-Polonja.16.Fl-2009, iz-ZUS saret taf bil-fatt li J. Wencel kienet irreġistrata ukoll fil-Ġermanja u talbet li din tissottometti dikjarazzjoni bil-miktub dwar liema hu l-post ta’ residenza attwali tagħha. Permezz ta’ dikjarazzjoni bil-miktub tal-24 ta’ Novembru 2009, J. Wencel indikat li mill-25 ta’ Awwissu 1975 ir-residenza abitwali tagħha kienet fil-Ġermanja, għalkemm għaddiet il-vaganzi, il-festi u l-jiem tal-ferjat tagħha kollha fil-Polonja.17.Abbażi ta’ din id-dikjarazzjoni, iz-ZUS ħadet żewġ deċiżjonijiet. L-ewwel waħda, adottata fis-26 ta’ Novembru 2009, annullat id-deċiżjoni tal-24 ta’ Ottubru 1990 li permezz tagħha J. Wencel ingħatat il-pensjoni tal-irtirar, u tterminat il-ħlas tal-pensjoni b’effett mill-1 ta’ Diċembru 2009. Skont iz-ZUS, ir-raġunijiet għal din id-deċiżjoni kienu li minkejja li hija kienet tat indirizz fil-Polonja meta applikat għall-pensjoni fl-1990, sa mill-1975 iċ-ċentru tal-interessi u r-residenza abitwali tagħha kienu jinsabu fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja. Għal din ir-raġuni z-ZUS sostniet li l-istituzzjoni tal-pensjonijiet Pollakka qatt ma kellha l-kompetenza biex tittratta l-applikazzjoni għall-pensjoni ta’ J. Wencel, iżda li, skont l-Artikolu 4 tal-Konvenzjoni tal-1975, kienet l-istituzzjoni tas-sigurtà soċjali Ġermaniża li kellha r-responsabbiltà tieħu din id-deċiżjoni. Iz-ZUS ikkonkludiet li l-applikanta ma kellha ebda dritt tippretendi pensjoni tal-irtirar mis-sistema tas-sigurtà soċjali Pollakka.18.It-tieni deċiżjoni taz-ZUS, adottata fit-23 ta’ Diċembru 2009, kienet konsegwenza tal-ewwel deċiżjoni u permezz tagħha J. Wencel ġiet mitluba tirrimborsa l-ammont indebitament mħallas lilha bħala pensjoni tal-irtirar matul l-aħħar tliet snin, jiġifieri, għall-perijodu bejn l-1 ta’ Diċembru 2006 u t-30 ta’ Novembru 2009, flimkien mal-interessi marbuta miegħu.19.J. Wencel ikkontestat iż-żewġ deċiżjonijiet quddiem is-Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku [Qorti distrettwali – Qorti tas-sigurtà soċjali u tax-xogħol ta’ Białystok, il-Polonja] billi sostniet li z-ZUS kienet qiegħda tikser id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni Ewropea dwar il-libertà tal-moviment u tar-residenza u li kienet interpretat ħażin id-dispożizzjonijiet dwar il-koordinazzjoni tas-sistemi tas-sigurtà soċjali. Hi ppreċiżat li, mill-1975, kienet tgħix kemm fil-Polonja kif ukoll fil-Ġermanja u għalhekk ma għandux issa jitneħħilha d-dritt għall-pensjoni tal-irtirar. Permezz tas-sentenza tal-15 ta’ Settembru 2010, iż-żewġ rikorsi ġew miċħuda. Is-Sąd Okręgowy ikkonstatat li L. Wencel kienet irreġistrata bħala residenti abitwali kemm fil-Polonja kif ukoll fil-Ġermanja iżda, fil-fatt, kienet għaddiet il-parti l-kbira ta’ żmienha fil-Ġermanja u għalhekk iċ-ċentru tal-interessi tagħha kellu jkun fil-Ġermanja.20.J. Wencel appellat kontra din is-sentenza quddiem is-Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku [Qorti tal-Appell – Qorti tas-sigurtà soċjali u tax-xogħol ta’ Białystok]. Minħabba li kien għad hemm dubji dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li hija qieset li kienu applikabbli għall-kawża, il-Qorti tal-Appell issospendiet il-kawża prinċipali u għamlet is-segwenti domandi preliminari:

“1)Il-prinċipju ta’ moviment liberu u ta’ residenza libera fl-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, stipulat fl-Artikoli 21 u 20(2) TFUE, iwassal għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 10 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-sigurtà socjali għall-persuni impjegati u l-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità, fis-sens li l-benefiċċji tax-xjuħija inkwistjoni, miksuba skont il-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, ma jista’ jkollhom ebda modifika, sospensjoni, tneħħija jew konfiska lanqas minħabba l-fatt li l-benefiċjarju rresjeda fl-istess ħin (kellu żewġ postijiet ta’ residenza abitwali tal-istess importanza) fit-territorju ta’ żewġ Stati Membri, li wieħed minnhom huwa Stat differenti minn dak fejn l-istituzzjoni responsabbli għall-ħlas [tal-pensjoni tal-irtirar] tinsab?2)L-Artikoli 21 u 20(2) TFUE u l-Artikolu 10 tar-Regolament (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu li r-regoli nazzjonali previsti fl-Artikolu 114(1) tal-ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Liġi tas-17 ta’ Diċembru 1998 fuq il-pensjonijiet tal-fond tas-sigurtà soċjali – Dz. U. 2009, Nru 153, poz. 1227, kif emendata), flimkien mal-Artikolu 4 tal-konvenzjoni dwar l-assigurazzjoni soċjali fil-każ ta’ inċidenti tax-xogħol u l-benefiċċji tal-invalidità, tax-xjuħija u tal-mewt, konkluża fid-9 ta’ Ottubru 1975 bejn ir-Repubblika Popolari tal-Polonja u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja (Dz. U. 1976, no 16, poz. 101, kif emendata), jiġu applikati b’mod li l-organizzazzjoni tal-irtirar Pollakka għandha teżamina mill-ġdid il-każ u ċċaħħad mid-dritt tagħha għal pensjoni ta’ rtirar persuna li, matul diversi snin, kellha fl-istess ħin żewġ postijiet ta’ residenza abitwali (żewġ ċentri tal-interessi) f’żewġ Stati li llum il-ġurnata huma membri tal-Unjoni Ewropea u li, qabel l-2009, ma ppreżentat ebda dikjarazzjoni u lanqas talba li tindika li hija kellha l-intenzjoni li tittrasferixxi ċ-ċentru tal-interessi tagħha f’xi wieħed minn dawn il-pajjiżi?

Fil-każ ta’ risposta negattiva:

3)L-Artikoli 20(2) u 21 TFUE, kif ukoll l-Artikolu 10 tar-Regolament (KEE) Nru 1408/71, tal-14 ta’ Ġunju 1971, għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu li r-regola nazzjonali prevista fl-Artikolu 138(1) u (2) tal-ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych tiġi applikata b’mod li l-organizzazzjoni tal-irtirar Pollakka għandha teżiġi r-rimbors ta’ pensjonijiet imħallsa matul l-aħħar tliet snin lil persuna li, mill-1975 sal-2009, kellha fl-istess ħin żewġ postijiet ta’ residenza abitwali (żewġ ċentri tal-interessi) f’żewġ pajjiżi li huma, fil-preżent, membri tal-Unjoni Europea, jekk, fl-eżami tat-talba għal pensjoni ta’ rtirar, u wara l-għoti tagħha, l-istituzzjoni tal-assigurazzjoni Pollakka ma avżatx lil din il-persuna bin-neċessità li hija tinformaha biż-żamma ta’ żewġ postijiet ta’ residenza abitwali f’żewġ pajjiżi u n-neċessità li tippreżenta talba jew dikjarazzjoni fir-rigward tal-għażla tal-istituzzjoni tal-assigurazzjoni ta’ wieħed minn dawn il-pajjiżi bħala istituzzjoni kompetenti sabiex teżamina t-talbiet li jirrigwardaw il-pensjonijiet ta’ rtirar?

<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja</HT></TXT></NP></TI>15.21. Id-domanda preliminari ġiet irreġistrata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-14 ta’ Diċembru 2010.16.22. Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub kemm miz-ZUS, mill-Gvern Pollakk u dak Ġermaniż u kif ukoll mill-Kummissjoni.17.23. Waqt is-seduta tal-1 ta’ Marzu 2012 instemgħu r-rappreżentanti taz-ZUS, tar-Repubblika tal-Polonja, tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja u tal-Kummissjoni.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiżi</HT></TXT></NP></TI>18.24. F’din il-kawża, il-qorti tar-rinviju fformulat tliet domandi li, fil-qosor, jittrattaw il-kwistjoni dwar jekk persuna li tkun għexet f’żewġ stati differenti simultanjament mill-1975, u li kienet ingħatat pensjoni tal-irtirar f’wieħed minn dawn l-istati fl-1990, tistax tinvoka d-dritt tal-Unjoni Ewropea bħala bażi biex tikkontesta l-legalità ta’ deċiżjoni li permezz tagħha, 19-il sena wara, ġiet imċaħħda minn din il-pensjoni u mitluba tirrimborsa s-somom imħallsa matul l-aħħar tliet snin.19.25. Mill-formulazzjoni ta’ dawn it-tliet domandi jidher li dawn ġew ibbażati fuq numru ta’ preżunzjonijiet li f’ċerti każijiet il-korrettezza tagħhom hija diskutibbli, b’tali mod li dawn id-domandi għandhom jiġu fformulati mill-ġdid u jiġu miżjuda kunsiderazzjonijiet addizzjonali li, għalkemm ma humiex speċifikament mitluba fid-digriet tar-rinviju, fil-fehma tiegħi għandhom jgħinu sabiex tingħata risposta li tkun kemm jista’ jkun utli u kompleta biex tiġi riżolta l-kwistjoni fil-kawża prinċipali.<TI><NP><NO.P>A –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">L-ewwel domanda</HT></TXT></NP></TI><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Il-possibbiltà ta’ residenza doppja għall-iskopijiet tas-sigurtà soċjali</TXT></NP></TI>20.26. L-ewwel domanda tippresupponi sitwazzjoni bbażata fuq il-fatti fejn J. Wencel għandha residenza doppja simultanja kemm fil-Polonja kif ukoll fil-Ġermanja, għal liema ċirkustanzi jidher li l-qorti tar-rinviju trid tattribwixxi ċerta importanza ġuridika. B’mod partikolari, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk il-protezzjoni mogħtija mill-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71, konġuntament mal-Artikoli 21 TFUE u 20(2) TFUE, tapplikax fil-każ ta’ benefiċjarja ta’ pensjoni tal-irtirar li kellha residenza doppja f’żewġ Stati Membri, li wieħed minnhom huwa Stat differenti minn dak fejn l-istituzzjoni responsabbli għall-ħlas tinsab.21.27. Madankollu, jiena nħoss li huwa neċessarju li qabel xejn jingħad li ma jidhirx li l-istruttura tar-Regolament Nru 1408/71 tippermetti li tiġi ddikjarata residenza doppja f’żewġ Stati Membri differenti għal raġunijiet ta’ sigurtà soċjali, u lanqas ma tista’, ħaġa bħal din, tkun meħtieġa mit-Trattat.22.28. Il-biċċa l-kbira tar-regoli ta’ koordinazzjoni tal-iskemi tas-sigurtà soċjali li jinsabu fir-Regolament Nru 1408/71 jużaw ir-residenza tal-persuna inkwistjoni bħala fattur ta’ konnessjoni biex jiddeterminaw liema leġiżlazzjoni hija applikabbli jew liema istituzzjoni hija responsabbli. Għalhekk, pereżempju, ir-residenza tiddetermina liema leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali hija applikabbli fil-każ ta’ persuna li teżerċita xi attività fit-territorju ta’ diversi Stati Membri [Artikolu 14(2)(b) u Artikolu 14a(1) tar-Regolament Nru 1408/71], jew f’każijiet fejn tispiċċa li tkun valida l-leġislazzjoni ta’ Stat Membru, mingħajr ma ssir applikabbli [għaliha] leġiżlazzjoni ta’ Stat ieħor [Artikolu 13(2)(f)]. Bl-istess mod, il-kriterju tar-residenza jiddetermina liema istituzzjoni hija responsabbli f’każ ta’, ngħidu aħna, benefiċċji speċjali mhux kontributtivi (Artikolu 10a(1)).23.29. Kieku kellhom jiġu rikonoxxuti effetti ġuridiċi għal sitwazzjonijiet ta’ residenza doppja, kemm dawn id-dispożizzjonijiet u kif ukoll bosta dispożizzjonijiet oħra tar-Regolament Nru 1408/71 ma jkunux jistgħu jiġu applikati u jkun qed jinkiser il-prinċipju ta’ leġiżlazzjoni applikabbli waħda li, flimkien mal-prinċipju tal-ugwaljanza u l-ħarsien tad-drittijiet miksuba u dawk fil-proċess li jinkisbu, huwa wieħed mill-prinċipji li jirregolaw din il-leġiżlazzjoni partikolari tal-Unjoni

Ir-Regolament il-ġdid (KE) Nru 883/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2004 dwar il-koordinazzjoni tas-sistemi tas-sigurtà soċjali, u b’mod partikolari l-Artikolu 89 tiegħu (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol 5, P. 1) hu bbażat fuq l-istess prinċipji.

.24.30. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-dispożizzjonijiet tat-Titlu II tar-Regolament Nru 1408/71 jikkostitwixxu sistema kompleta u uniformi ta’ regoli tal-kunflitt tal-liġijiet li l-iskop tagħhom huwa dak li jiġi żgurat li l-ħaddiema li jiċċaqilqu ġewwa l-Unjoni jkunu suġġetti għal sistema tas-sigurtà soċjali ta’ Stat Membru wieħed biss, sabiex tiġi evitata sitwazzjoni fejn tkun applikabbli l-leġiżlazzjoni ta’ iżjed minn stat Membru wieħed, u biex jiġu evitati l-kumplikazzjonijiet li jistgħu jinqalgħu minħabba dan

Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-10 ta’ Lulju 1986, Luitjen, 60/85, Ġabra p. 2365, punt 12.

. Għalhekk, id-determinazzjoni ta’ residenza unika għall-iskopijiet tas-sigurtà soċjali tippermetti li tiġi evitata, inter alia, is-sovrappożizzjoni ta’ benefiċċji pprojbita mir-Regolament Nru 1408/71 (Artikolu 12).25.31. Sitwazzjoni bħalma hija dik ta’ J. Wencel, fejn persuna jkollha diversi ċentri ta’ interessi ta’ importanza indaqs f’iżjed minn Stat Membru wieħed, ma hija bl-ebda mod eċċezzjonali. Il-leġiżlatura tal-Unjoni hija konxja ta’ dan u għaldaqstant iddeterminat il-fatturi li għandhom jiġu kkunsidrati meta tkun qed tiġi ddeterminata r-residenza ta’ persuna, u speċifikat li, anki jekk wara evalwazzjoni ġenerali ta’ dawn l-elementi kollha jkun għad baqa’ fehmiet diversi bejn l-istituzzjonijiet ikkonċernati, il-fattur deċiżiv għandu jkun l-intenzjoni tal-individwu

L-Artikolu 11 tar-Regolament (KE) Nru 987/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Settembru 2009, li jistabbilixxi l-proċedura għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 883/2004 dwar il-koordinazzjoni tal-iskemi ta’ sigurtà soċjali (ĠU L 284 p. 1).

. Konsegwentement, għall-iskopijiet tas-sigurtà soċjali, id-determinazzjoni ta’ residenza unika, kemm jekk issir b’selezzjoni jew, fin-nuqqas, b’għażla, hija inevitabbli.26.32. Barra dan, jidhirli li dispożizzjoni li timponi l-għażla ta’ residenza unika għall-iskopijiet tas-sigurtà soċjali, u li ma tippermettix effett ġuridiku fir-rigward ta’ residenza doppja de facto, fiha nnifisha u għal din ir-raġuni biss, ma tmurx kontra l-Artikoli 20 TFUE u 21 TFUE invokati mill-qorti tar-rinviju. Kif ser naraw, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti, ir-revoka tal-pensjoni Pollakka ma kellhiex għalfejn tipprekludi lil J. Wencel milli tapplika quddiem l-awtoritajiet Ġermaniżi għall-benefiċċju korrispondenti. Fil-prinċipju, l-obbligu li jiġi speċifikat Stat ta’ residenza wieħed biss ma joħloqx żvantaġġ lill-persuna inkwistjoni, minħabba li hi setgħet ukoll tapplika fil-Ġermanja għall-aggregazzjoni tal-perijodi li fir-rigward tagħhom kienet ħallset il-kontribuzzjonijiet fil-Polonja.27.33. Biex nikkonkludi, nixtieq ngħid li jidhirli li r-risposta għall-ewwel domanda għandha sempliċement tkun li r-Regolament Nru 1408/71 ma jippermettix li jiġu ddikjarati żewġ residenzi għall-iskopijiet tas-sigurtà soċjali, u li dan ma jmurx kontra l-Artikolu 20(2) TFUE u l-Artikolu 21 TFUE.<TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>L-applikabilità għall-kawża tad-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71</TXT></NP></TI>28.34. Sabiex nipprovdi lill-qorti tar-rinviju b’risposta li kemm jista’ jkun tkun utli għas-soluzzjoni tal-kwistjoni fil-kawża prinċipali, nixtieq inżid mal-konklużjoni preċedenti li l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71, li l-imsemmija qorti tinvoka fid-domanda tagħha, ma huwiex applikabbli għal każ inkwistjoni. Fil-fatt, bħalma ser naraw, id-dritt tal-Unjoni bilkemm huwa rilevanti għal din il-kawża, li essenzjalment hi rregolata minn konvenzjoni internazzjonali (a); u, barra dan, iċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża ma jaqgħux taħt is-sitwazzjoni ta’ fatt prevista fl-Artikolu 10(b).<TI><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>L-applikabbiltà tal-Konvenzjoni tal-1975 bejn il-Ġermanja u l-Polonja</TXT></NP></TI>29.35. Naturalment, fl-1990, meta z-ZUS tat il-pensjoni tal-irtirar lil J. Wencel, id-dritt tal-Unjoni, u b’mod speċifiku r-Regolament Nru 1408/71, ma kienx japplika fil-Polonja. Min-naħa l-oħra, il-Konvenzjoni tad-9 ta’ Ottubru 1975 bejn il-Ġermanja u l-Polonja li tirregola l-allowances tax-xjuħija u tal-korriment fuq ix-xogħol kienet fis-seħħ.30.36. Il-Konvenzjoni tal-1975 kienet waħda mill-ftehim ta’ integrazzjoni dwar il-pensjonijiet, li l-iskop tagħha kien li tirriżolvi l-problemi fil-qasam tas-sigurtà soċjali li kienu nqalgħu bejn ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Polonja minħabba t-tibdil fit-territorju u l-ispostament tal-popolazzjoni kkaġunati mill-ewwel u mit-tieni gwerer dinjija

Fil-Ġermanja, fl-istess kuntest u skont l-istess prinċipju ta’ integrazzjoni, ġiet approvata l-Fremdrentengesetz (Liġi tat-28 ta’ Settembru 1958 dwar id-drittijiet tal-pensjoni miksuba permezz ta’ kontribuzzjonijiet magħmula barra l-pajjiż). F’dan ir-rigward, ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Diċembru 2007, Habelt et, (C‑396/05, C‑419/05 u C‑450/05), punti 101 sa 104).

. Skont l-Artikolu 4 ta’ din il-konvenzjoni, ir-responsabbiltà tal-għoti tal-pensjonijiet kienet f’idejn l-istituzzjoni tas-sigurtà tal-Istat li ġewwa t-territorju tiegħu jgħix il-benefiċjarju, skont id-dispożizzjonijiet applikabbli għal din l-istituzzjoni, u d-dritt tal-pensjoni jintilef jekk il-persuna inkwistjoni ma tibqax tgħix ġewwa t-territorju tal-Istat li l-istituzzjoni tal-assigurazzjoni tiegħu tkun stabbilixxiet il-pensjoni.31.37. Kif sostna l-Gvern Ġermaniż, konvenzjoni bbażata fuq l-idea li l-pensjonijiet jiġu esportati u fuq il-ħarsien ta’ drittijiet miksuba fl-Istat tal-oriġini, ma setgħetx isseħħ fil-kuntest politiku ta’ dak iż-żmien (1975), u l-anqas ma seta’ jkun hemm il-fenomeni ta’ migrazzjoni abitwali marbuta max-xogħol. F’dak il-kuntest speċifiku, l-Istati firmatarji bażikament intrabtu biex iħallsu l-pensjonijiet ta’ persuni residenti ġewwa t-territorji tagħhom, filwaqt li ntrabtu li, meta jkunu qed jikkalkulaw il-pensjoni, jieħdu inkunsiderazzjoni l-perijodi ta’ kontribuzzjoni fl-Istat l-ieħor

Fl-1990, meta ċ-ċirkustanzi nbidlu, iż-żewġ Stati ffirmaw konvenzjoni oħra li, madankollu, ma hijiex applikabbli għal dan il-każ minħabba li bis-saħħa tal-Artikolu 27(2) tal-Konvenzjoni l-ġdida tas-sigurtà soċjali tat-8 ta’ Diċembru 1990, il-Konvenzjoni tal-1975 għandha tkompli tapplika għal dawk il-persuni li biddlu r-residenza tagħhom qabel l-1990.

.32.38. Fiż-żmien li J. Wencel kienet ippreżentat l-applikazzjoni tagħha għal pensjoni tal-irtirar, il-każ deher li kien wieħed purament domestiku: iz-ZUS aċċettat u sussegwentement ħallset pensjoni skont il-leġiżlazzjoni Pollakka lil persuna li kienet ħadmet u ħallset il-kontribuzzjonijiet fil-Polonja u li f’ebda stadju ma kienet informathom li kienet residenti barra mill-Polonja. Allura, wieħed għandu jippresupponi li kieku fl-1990 l-awtoritajiet Pollakki kienu jafu li l-post ta’ residenza ta’ J. Wencel, iddeterminat skont il-kriterji previsti mil-leġiżlazzjoni Pollakka, kien il-Ġermanja u mhux il-Polonja, huma kienu jirrifjutaw li jagħtuha l-pensjoni, minħabba li, skont il-Konvenzjoni tal-1975 bejn il-Ġermanja u l-Polonja, il-kompetenza għall-ħlas ta’ din il-pensjoni kienet tkun f’idejn l-istituzzjonijiet tas-sigurtà soċjali Ġermaniżi: l-istituzzjoni responsabbli tħallas il-pensjoni suppost li kienet l-istituzzjoni Ġermaniża, u l-kalkolu ta’ din il-pensjoni suppost kellu jsir skont il-leġiżlazzjoni Ġermaniża fis-seħħ f’dak iż-żmien, anki jekk wieħed iqis il-perijodi li fir-rigward tagħhom il-kontribuzzjonijiet tħallsu fil-Polonja.33.39. Għalhekk huwa assolutament raġonevoli li wieħed jassumi li, jekk J. Wencel kienet residenti fil-Ġermanja fl-1990, hija setgħet tapplika quddiem l-awtoritajiet Ġermaniżi għal pensjoni tal-irtirar, liema pensjoni kienet tiġi maħduma billi jittieħdu inkunsiderazzjoni s-snin li fihom hi kienet ħallset il-kontribuzzjonijiet fil-Polonja

Madankollu, għandu jiġi nnutat li, skont l-informazzjoni ppreżentata waqt is-seduta, li kieku J. Wencel għamlet dan, probabbilment ma kinitx tkun intitolata għal pensjoni tal-irtirar qabel ma jkunu għaddew ħames snin, minħabba li skont il-leġiżlazzjoni Ġermaniża dwar il-pensjonijiet, li kienet tkun tapplika fil-każ tagħha, u minkejja l-akkumulazzjoni tal-perijodi ta’ kontribuzzjoni kollha, l-età pensjonabbli Ġermaniża kienet tintlaħaq ħames snin wara dik Pollakka (jiġifieri fl-età ta’ 65 sena minflok 60).

. Il-Konvenzjoni tal-1975, min-naħa l-oħra, ma setgħetx tikkontempla applikazzjoni indirizzata lill-awtoritajiet Pollakki.34.40. Jidher li dan kien il-kriterju li wassal għad-deċiżjonijiet ikkontestati fil-kawża prinċipali, li permezz tagħhom ġiet ordnata r-revoka tal-pensjoni ta’ J. Wencel u li permezz tagħhom hija ġiet mitluba tirrimborsa l-ammonti mħallsa matul l-aħħar tliet snin. Dawn id-deċiżjonijiet huma wkoll irregolati mill-Konvenzjoni tal-1975, minkejja l-fatt li ttieħdu wara l-adeżjoni tal-Polonja mal-Unjoni Ewropea.35.41. Fil-fatt, għalkemm ir-Regolament Nru 1408/71 kien diġà applikabbli fil-Polonja sa mill-adeżjoni ta’ din tal-aħħar mal-Unjoni fl-2004, peress li dan ir-regolament issostitwixxa l-konvenzjonijiet tas-sigurtà soċjali bejn l-Istati Membri (Artikolu 6 tar-Regolament), l-Artikolu 7 tiegħu jipprevedi ċerti eċċezzjonijiet għal din ir-regola, waħda minn liema hija applikabbli għall-każ ineżami.36.42. Għalhekk, bis-saħħa tal-Artikolu 7(2)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71, minkejja dak previst fl-Artikolu 6, għandhom jibqgħu ġeneralment applikabbli ċerti dispożizzjonijiet tal-konvenzjonijiet dwar is-sigurtà soċjali konklużi mill-Istati Membri qabel id-data ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament kemm-il darba jkunu aktar favorevoli għall-benefiċjarji jew jekk jinħolqu minn ċirkostanzi storiċi speċifiċi u l-effett tagħhom hu limitat fiż-żmien jekk dawn id-dispożizzjonijiet huma elenkati fl-Anness III.37.43. Għalhekk is-subparagrafu (ċ) jipprevedi li d-dispożizzjonijiet tal-konvenzjonijiet tas-sigurtà soċjali li huma elenkati fl-Anness III tar-Regolament għandhom japplikaw, bħala eċċezzjoni, meta dawn ikunu iżjed favorevoli għall-benefiċjarju jew, fi kwalunkwe każ, meta dawn ikunu r-riżultat ta’ ċirkustanzi storiċi speċifiċi u l-effett tagħhom ikun limitat fiż-żmien.38.44. Fil-fehma tiegħi, minħabba li l-Konvenzjoni tal-1975 bejn il-Ġermanja u l-Polonja tissemma espressament, b’mod ġenerali, fil-punt 19(a) tal-Parti A tal-Anness III

Għandu jiġi nnotat li l-punt 19 tal-Anness III jirreferi għal-Konvenzjoni tal-1975 fit-totalità tagħha, għall-kuntrarju tal-punti l-oħra li jsemmu biss ċerti dispożizzjonijiet speċifiċi ta’ konvenzjonijiet oħra.

, fis-sens li l-Konvenzjoni kienet ir-riżultat taċ-ċirkustanzi storiċi speċifiċi msemmija iktar ’il fuq u li l-effett tagħha hu limitat fiż-żmien minħabba l-kundizzjonijiet tal-Konvenzjoni tal-1990 imsemmija iktar ’il fuq, hija l-Konvenzjoni tal-1975, pjuttost milli r-Regolament Nru 1408/71, li għandha titqies bħala totalment applikabbli fir-rigward tal-pensjoni tal-irtirar hawn inkwistjoni, u ma hemm ebda bżonn li wieħed iqis jekk id-dispożizzjoni inkwistjoni hijiex iżjed favorevoli għall-benefiċjarju mid-dispożizzjoni tal-Unjoni.39.45. Fil-prinċipju, u sa fejn dan huwa possibbli, il-ġurisprudenza, bħala regola ġenerali, ma tipprekludix l-applikazzjoni simultanja ta’ din it-tip ta’ konvenzjoni u d-dritt Komunitarju. Fil-fatt, fis-sentenza Torrekens

Sentenza tas-7 ta’ Mejju 1969, Torrekens (28/68, Ġabra 125).

 ġie ppreċiżat li r-Regolament imsejjaħ Nru 3 (li ppreċeda r-Regolament Nru 1408/71) baqa’ japplika sa fejn dawn il-konvenzjonijiet ma [kinux jipprekludu] l-applikazzjoni tiegħu (punt 21).40.46. Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet fis-sentenza TNT Express Nederland BV

Sentenza tal-4 ta’ Mejju 2010, TNT Express Nederland BV (C-533/08, Ġabra p. I-4107).

, b’konnessjoni mal-Artikolu 71 tar-Regolament Nru 44/2001

Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001, tat-22 ta’ Diċembru 2000, dwar ġurisdizzjoni, u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42).

, li dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li tagħti preċedenza lill-applikazzjoni ta’ konvenzjoni ma jistax ikoll[ha] portata kunfliġġenti mal-prinċipji li fuqhom tkun ibbażata l-leġiżlazzjoni li minnha [t]agħmel parti jew twassal għal riżultati li huma inqas favorevoli għat-twettiq tal-funzjonament tajjeb tas-suq intern minn dawk li għalihom iwasslu d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament (punt 51).41.47. L-istess idea tirriżulta mill-ġurisprudenza li ssostni li, minkejja n-natura mandatorja tar-regola ġenerali li l-konvenzjonijiet dwar is-sigurtà soċjali huma ssostitwiti mir-Regolament Nru 1408/71 u n-natura strettament eċċezzjonali tad-derogi skont l-Artikolu 7 u, b’mod partikolari, l-Anness III, il-libertajiet tat-Trattat jipprekludu t-telf ta’ benefiċċji tas-sigurtà soċjali lill-ħaddiema kkonċernati li jirriżultaw mill-inapplikabilità, wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1408/71, ta’ konvenzjonijiet li jseħħu bejn żewġ Stati Membri jew iżjed

Sentenza Habelt et, iċċitata iktar ’il fuq, punti 118 u 119. Ara ukoll is-sentenzi tas-7 ta’ Frar 1991, Rönfeldt (C-227/89 Ġabra I-323) u tal-5 ta’ Frar 2002, Kaske (C-277/99 Ġabra I-1261). Madankollu, il-ġurisprudenza tippreċiża li dan il-prinċipju ma jistax japplika għal ħaddiema li ma eżerċitawx id-dritt tagħhom ta’ moviment liberu qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament (sentenza tad-9 ta’ Novembru 1995, Thévenon, C-475/93, Ġabra I-3813).

.42.48. Madankollu jien jidhirli li fi kwalunkwe każ il-moviment liberu qed jiġi mħares f’din il-kawża. Meta, fl-2009, iz-ZUS iddeċidiet li l-istituzzjoni responsabbli għall-ħlas tal-pensjoni kienet dik ta’ Stat Membru ieħor, hija ma kkaġunat ebda telf lil J. Wencel ta’ benefiċċji tas-sigurtà soċjali jew ta’ drittijiet miksuba, għas-sempliċi raġuni li d-dritt għal pensjoni Pollakka qatt ma eżista. Fil-prinċipju, lanqas ma qegħditha f’pożizzjoni inqas favorevoli li setgħet timpedilha ċ-ċirkulazzjoni tagħha ġewwa l-Unjoni, peress li l-irtirar tal-pensjoni Pollakka ma ċaħħadhiex mid-dritt li tapplika għal pensjoni fil-Ġermanja.43.49. Konsegwentement, l-eżami tal-2009 tal-legalità tad-deċiżjoni meħuda fl-1990 kien irregolat mill-Konvenzjoni tal-1995. Id-dritt tal-Unjoni ma għandu ebda rilevanza meta jkun qed jiġi ddeterminat jekk id-deċiżjoni tal-1990 taz-ZUS favur l-għoti ta’ pensjoni Pollakka kinitx valida u allura jekk, fl-2009, din kellhiex tiġi annullata. Huwa biss fil-każ li kellu jiġi pprovat li, għall-iskopijiet tas-sigurtà soċjali, ir-residenza abitwali ta’ Wencel fl-1990 kienet fil-Polonja, li setgħet tiġi kkontestata l-validità tad-deċiżjoni taz-ZUS, u xorta waħda din il-kontestazzjoni kien ikollha ssir skont il-Konvenzjoni tal-1975 u r-regoli dwar id-determinazzjoni tar-residenza li jinsabu fiha u fil-leġiżlazzjoni Pollakka.<TI><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>Is-sitwazzjoni bbażata fuq il-fatti f’din il-kawża ma hijiex prevista fl-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71</TXT></NP></TI>44.50. Barra minn hekk, kif diġà semmejt, is-sitwazzjoni bbażata fuq il-fatti inkwistjoni ma hijiex prevista fl-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71, li japplika għal ċirkustanzi pjuttost differenti minn dawk li huma s-suġġett tal-kawża prinċipali.45.51. Skont il-kliem tiegħu, l-iskop tal-Artikolu 10 huwa dak li jipprevjeni li l-pensjonijiet jiġu b’xi mod ippreġudikati minħabba l-fatt li min jirċevihom jirrisjedi fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor għajr dak li fih tinsab l-istituzzjoni responsabbli għall-ħlas. Madankollu, kif spjegajt qabel, fil-każ ta’ J. Wencel, ma seta’ kien hemm ebda kunflitt bejn il-post fejn tinsab l-istituzzjoni u r-residenza tal-persuna kkonċernata. Skont il-Konvenzjoni tal-1975, din ir-residenza kienet tiddetermina l-Istat li kellu jħallas il-pensjoni; minn dan isegwi li J. Wencel jew kellha r-residenza tagħha fil-Ġermanja, f’liema każ l-istituzzjoni responsabbli għall-ħlas kienet l-istituzzjoni Ġermaniża, jew inkella r-residenza tagħha kienet fil-Polonja, f’liema każ il-pensjoni kienet taqa’ taħt il-kompetenza tal-awtoritajiet Pollakki. Barra minn hekk, minħabba li, kif diġà rajna, sitwazzjoni ta’ residenza doppja ma taqax fl-ambitu tar-Regolament Nru 1408/71

Huwa probabbli ħafna li l-Konvenzjoni tal-1975, li hija applikabbli għal dan il-każ, tadotta l-istess loġika tar-Regolament Nru 1408/71 fir-rigward ta’ dan il-punt partikolari. Għalkemm ser nissogra li nidħol f’ambitu li ma jaqax fil-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, jien naħseb li, fid-dawl tad-deskrizzjonijiet tal-Konvenzjoni mogħtija mill-partijiet, nista’ nistqarr b’xi ftit tal-kunfidenza li residenza doppja tkun, jekk xejn, iżjed problematika fil-kuntest u fiċ-ċirkustanzi li wasslu għall-Konvenzjoni milli fil-kuntest tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, minħabba li apparentement ir-residenza hija l-uniku kriterju jew fattur ta’ konnessjoni f’dak il-kuntest ġuridiku.

, iċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża ma jistgħu bl-ebda mod jaqgħu taħt is-sitwazzjoni ta’ fatt prevista fl-Artikolu 10.46.52. Fil-qosor, qed inħarsu lejn diversi sitwazzjonijiet ibbażati fuq il-fatti, u għalhekk f’din il-kawża ma nistgħux ninvokaw il-protezzjoni li jista’ joffri l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71.47.53. Minbarra l-osservazzjonijiet premessi, u sabiex tingħata risposta utli lis-Sąd Apelacyjny, għandu jingħad ukoll li l-Artikolu 10 jista’ jkun ta’ rilevanza fis-sitwazzjoni l-ġdida li ssib ruħha fiha J. Wencel issa li, wara l-mewt ta’ żewġha, reġgħet qiegħda tgħix il-Polonja b’mod stabbli.48.54. Naturalment, bidla ta’ residenza bħal din (u fi kwalunkwe każ hija l-qorti nazzjonali li għandha tiddeċiedi jekk dan huwiex il-każ jew le) ma tnaqqasx il-legalità tad-deċiżjoni tal-1990 taz-ZUS li, kif diġà semmejt, għandha dejjem tibqa’ tiġi eżamintata fid-dawl tal-Konvenzjoni tal-1975. F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, skont l-Artikolu 94 tar-Regolament Nru 1408/71, dan ir-Regolament ma joħloq ebda dritt fir-rigward ta’ dawk il-perijodi li ppreċedew id-dħul fis-seħħ tiegħu fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat. Din id-dispożizzjoni hija konsistenti mal-prinċipju ta’ ċertezza legali, li skont il-ġurisprudenza tipprekludi li regolament jiġi applikat b’mod retroattiv, u dan irrispettivament minn jekk applikazzjoni bħal din ikollhiex effetti favorevoli jew sfavorevoli fil-konfront tal-persuna kkonċernata

Sentenza tat-18 ta’ April 2002, Duchon, C-290/00, Ġabra p. I-3567, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata.

. Konsegwentement, anki li kieku kien hemm bidla tar-residenza lejn il-Polonja fl-2009, l-istituzzjoni responsabbli għall-ħlas tal-pensjoni ta’ J. Wencel xorta kienet tibqa’, skont il-Konvenzjoni tal-1975, l-istituzzjoni tas-sigurtà soċjali Ġermaniża. Bidla bħal din ma tistax taffettwa l-legalità ta’ deċiżjoni li diġà ttieħdet jew dritt li nħoloq meta kienet applikabbli biss il-Konvenzjoni.49.55. Madankollu, huwa wkoll prinċipju ġeneralment rikonoxxut li, anki jekk il-leġiżlazzjoni l-ġdida tkun applikabbli biss għall-futur, għandha tapplika wkoll, ħlief fil-każ ta’ xi derogi, għall-effetti futuri ta’ sitwazzjonijiet li nħolqu meta kienet fis-seħħ il-liġi preċedenti

Sentenza Duchon, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata.

. Għalhekk, għandu jiġi affermat li d-dritt tal-Unjoni jista’ jkollu xi impatt fir-rigward tal-ħlas attwali tal-pensjoni Ġermaniża fiż-żmien preżenti.50.56. Kif semmejt iktar ’il fuq, l-Artikolu 4(3) tal-Konvenzjoni tal-1975 jipprovdi li d-dritt għal pensjoni jeżisti biss waqt il-perijodu ta’ residenza fit-territorju tal-Istat fejn tinsab l-istituzzjoni tal-assigurazzjoni li tkun stabbilixxiet il-pensjoni. Madankollu, wara l-adeżjoni tagħhom mal-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-dritt tal-Unjoni jiġi osservat meta jkunu qed japplikaw din ir-regola. Għalhekk wieħed jista’ jsostni li, hekk kif il-persuna kkonċernata tmur tgħix il-Polonja wara li dak il-pajjiż ikun sar membru tal-Unjoni, id-dritt għall-pensjoni jiġi esportat skont ir-Regolament Nru 1408/71. Skont il-Konvenzjoni, li kienet tapplika fiż-żmien li fih inħoloq id-dritt, l-istituzzjoni responsabbli għall-ħlas tal-pensjoni xorta tibqa’ l-istituzzjoni Ġermaniża, iżda J. Wencel tista’ titlob il-pensjoni tal-irtirar tagħha fil-Polonja u, possibbilment, tista’ ukoll teżiġi l-esportazzjoni tal-pensjoni tas-superstiti Ġermaniża tagħha.51.57. Barra minn hekk, ir-ritorn lura fil-Polonja ma jista’ jkollu ebda impatt negattiv fuq il-persuna kkonċernata. Din is-sitwazzjoni taqa’ kollha kemm hi fl-ambitu tar-Regolament Nru 1408/71, u b’mod partikolari tal-Artikolu 10 tiegħu, minħabba li J. Wencel tkun qed tgħix fit-territorju ta’ Stat Membru (il-Polonja) li ma huwiex dak li fih tinsab l-istituzzjoni responsabbli għall-ħlas (il-Ġermanja). Dan l-artikolu jipprovdi li din is-sitwazzjoni ma għandiex tikkaġuna xi tnaqqis, modifika, irtirar jew sospensjoni ta’ benefiċċji. Naturalment, l-effetti ta’ din ir-regola huma limitati għal pensjonijiet dovuti b’effett miż-żmien li fih J. Wencel tkun irritornat lejn il-Polonja, u ma japplikawx fir-rigward ta’ deċiżjonijiet li jikkonċernaw pensjonijiet dovuti qabel dak iż-żmien. Għalhekk, f’sitwazzjoni bħal din, ikun importanti li wieħed jistabbilixxi d-data tar-ritorn biex tkun tista’ tiġi evalwata l-validità tad-deċiżjoni taz-ZUS tal-2009 li permezz tagħha ġie ordnat ir-rimbors tal-benefiċċji li jikkorrispondu għat-tliet snin preċedenti.<TI><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Konklużjoni tal-ewwel domanda</TXT></NP></TI>52.58. Biex wieħed jikkonkludi, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha l-ewwel nett tiġi introdotta permezz tal-preċiżazzjoni li dikjarazzjoni ta’ residenza doppja għall-iskopijiet tas-sigurtà soċjali ma tidħolx fl-ambitu tar-Regolament Nru 1408/71 u li l-esklużjoni ta’ din l-alternattiva ma tikkostitwixxix ksur tal-Artikoli 20(2) TFUE u 21 TFUE. It-tieni nett, għandu jiġi ppreċiżat li d-dritt tal-Unjoni (u r-Regolament Nru 1408/71 b’mod partikolari) ma huwiex rilevanti meta wieħed jiġi biex jevalwa l-legalità ta’ deċiżjoni li ttieħdet fl-1990 biex tingħata pensjoni Pollakka, u li, skont l-Artikolu 7(2)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71, id-drittijiet għal pensjoni ta’ ċittadina Pollakka li ħadmet u ħallset il-kontribuzzjonijiet fil-Polonja iżda ttrasferixxiet ir-residenza tagħha lejn il-Ġermanja qabel l-1990 ikomplu jiġu rregolati mill-Konvenzjoni bejn il-Ġermanja u l-Polonja tad-9 ta’ Ottubru 1975 dwar l-allowances tax-xjuħija u tal-korriment fuq ix-xogħol. Din is-sitwazzjoni ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71.53.59. Madankollu, li kieku l-benefiċjarja tal-pensjoni kienet marret lura sabiex tgħix fil-Polonja wara l-adeżjoni tal-Polonja mal-Unjoni Ewropea, dan ma setax iwassal, skont l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71, għal tnaqqis, modifika, sospensjoni, tneħħija jew konfiska ta’ dawk id-drittijiet għall-pensjoni.<TI><NP><NO.P>B –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">It-tieni u t-tielet domandi</HT></TXT></NP></TI>54.60. Permezz tat-tieni u t-tielet domandi, li jistgħu jiġu ttrattati flimkien, il-qorti Pollakka tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-Artikoli 21 u 20(2) TFUE u l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71 jipprekludux deċiżjonijiet bħal dawk adottati miz-ZUS fl-2009, li permezz tagħhom ġie miċħud id-dritt għal pensjoni tal-irtirar ta’ persuna li kellha fl-istess ħin żewġ postijiet ta’ residenza abitwali (żewġ ċentri tal-interessi) f’żewġ Stati li llum il-ġurnata huma membri tal-Unjoni Ewropea u li, qabel l-2009, ma ppreżentat ebda dikjarazzjoni u lanqas talba li tindika li hija kellha l-intenzjoni li tittrasferixxi ċ-ċentru tal-interessi tagħha f’xi wieħed minn dawn il-pajjiżi, u ġie ordnat ir-rimbors ta’ dawk l-ammonti mħallsa matul it-tliet snin preċedenti, meta jitqies li, fiż-żmien li fih kienet qiegħda tiġi eżaminata l-applikazzjoni għall-għoti ta’ pensjoni tal-irtirar u wara li din tħallset, dik il-persuna ma ġietx [avżata] bin-neċessità li hija tinformaha biż-żamma ta’ żewġ postijiet ta’ residenza abitwali f’żewġ pajjiżi u n-neċessità li tippreżenta talba jew dikjarazzjoni fir-rigward tal-għażla tal-istituzzjoni tal-assigurazzjoni ta’ wieħed minn dawn il-pajjiżi bħala istituzzjoni kompetenti sabiex teżamina t-talbiet li jirrigwardaw il-pensjonijiet ta’ rtirar.55.61. Dawn iż-żewġ domandi, bħall-ewwel domanda, jitilqu mill-premessa li sitwazzjoni bbażata fuq il-fatti ta’ residenza doppja f’żewġ Stati Membri jista’ jkollha effetti ġuridiċi. Ladarba tiġi eskluża din il-premessa ta’ residenza doppja, anki dawn iż-żewġ domandi, hekk kif inhuma fformulati, ikunu irrilevanti.56.62. Madankollu, sabiex għal darba oħra l-qorti tar-rinviju tingħata risposta utli, jidhirli li huwa neċessarju li nagħmel preċiżazzjoni fir-rigward ta’ dak li qalet il-qorti tar-rinviju dwar l-azzjonijiet taz-ZUS u tal-persuna kkonċernata matul il-proċedura tal-applikazzjoni, l-għoti u l-pagament tal-pensjoni.57.63. Skont dak li ntqal fid-digriet tar-rinviju, J. Wencel ma ddikjaratx il-bidla tar-residenza tagħha, u z-ZUS, min-naħa tagħha, ma infurmathiex li kellha tagħmel din id-dikjarazzjoni. Jidher li s-Sąd Apelacyjny qed tissuġġerixxi li dawn iċ-ċirkustanzi jistgħu jkunu rilevanti meta wieħed ikun qed jikkunsidra l-legalità tad-deċiżjonijiet taz-ZUS skont id-dritt tal-UE

Waqt is-seduta, sar ukoll riferiment għall-fatt li sentenza reċenti tal-Qorti Kostituzzjonali Pollakka, mogħtija fit-28 ta’ Frar 2012 (Kawża K 5/11), jista’ jkollha xi effett fuq il-legalità tad-deċiżjoni tal-2009 taz-ZUS, minħabba li din tal-aħħar ġiet adottata abbażi tal-Artikolu 114(1) tal-Liġi dwar il-pensjonijiet. Is-sentenza sabet li dispożizzjoni oħra ta’ din il-liġi, l-Artikolu 114(a), li tipprovdi li pensjoni għandha tiġi eżaminata mill-ġdid jekk jintwera li l-provi mogħtija ma jikkostitwixxux bażi suffiċjenti għad-determinazzjoni tad-dritt għal pensjoni jew tal-ammont tal-benefiċċji, tmur kontra l-kostituzzjoni. Għalkemm din is-sentenza ma teskludix b’mod kategoriku li din id-dikjarazzjoni li l-Artikolu 114(1a) jmur kontra l-kostituzzjoni jista’ jkollha xi riperkussjonijiet fuq l-Artikolu 114(1) (u li tirreferi b’mod speċifiku għall-konnessjoni qawwija bejn it-tnejn), din hija kwistjoni li fi kwalunkwe każ taqa’ barra mill-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.

.58.64. Fil-fatt, minkejja dak li diġà ntqal dwar l-applikabbiltà tal-Konvenzjoni tal-1975 għal din il-kawża, ir-Regolament Nru 1408/71 għandu jiġi applikat bħala kriterju tal-legalità tad-deċiżjoni taz-ZUS tal-2009 f’dak li jirrigwarda l-aspetti formali u proċedurali.59.65. Għalhekk, l-Artikolu 84a tar-Regolament, li jirrigwarda r-relazzjonijiet bejn l-istituzzjonijiet u l-persuni koperti mir-Regolament, huwa rilevanti biex ikun jista’ jiġi evalwat jekk, meta z-ZUS ħadet id-deċiżjoni fl-2009, issodisfatx l-istandards ta’ kondotta imposti minn din id-dispożizzjoni, li kienet kollha kemm hi fis-seħħ fid-data inkwistjoni, fil-konfront tar-relazzjonijiet tagħha ma’ J. Wencel.60.66. Minħabba li l-Artikolu 84a jirrigwarda biss l-aspetti formali tar-relazzjonijiet bejn is-sistema tas-sigurtà soċjali ta’ Stat Membru u l-persuni li għalihom japplika dan ir-regolament, u minħabba li ma jaffettwax is-sustanza tad-deċiżjoni tal-2009, ma jista’ jkun hemm ebda oġġezzjoni għall-applikazzjoni tiegħu f’dan il-każ

Madankollu, xejn ma jżomm lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tiddeċiedi dwar dan il-punt minħabba li, skont ġurisprudenza abbondanti, hija tista’ tkun obbligata tikkunsidra r-regoli tad-dritt tal-Unjoni li għalihom il-qorti nazzjonali ma rreferietx fid-domandi tagħha. Ara, pereżempju, is-sentenza tat-8 ta’ Diċembru 2011, Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SA (C-157/10, Ġabra p. I-13023, punt 19).

. B’mod partikolari, ma jistax jiġi allegat li l-iskop tar-Regolament Nru 1408/71 ma huwiex li jirregola l-proċedura tar-rimbors ta’ benefiċċji mħallsa indebitament. Huwa veru li hija r-responsabbiltà ta’ kull Stat Membru li jadotta leġiżlazzjoni speċifika fir-rigward ta’ din il-proċedura, iżda din il-leġiżlazzjoni għandha f’kull każ tkun konformi mad-dritt tal-UE.61.67. Fil-qosor, l-Artikolu 84a(1) jimponi obbligu reċiproku ta’ informazzjoni u ta’ kooperazzjoni lill-istituzzjonijiet u lill-persuni koperti mir-Regolament, li jinkiseb permezz tar-rekwiżit li jipprovdu lill-persuni konċernati b’kull informazzjoni meħtieġa biex huma jeżerċitaw id-drittijiet mogħtija lilhom minn dan ir-Regolament, fil-każ tal-istituzzjonijiet, u r-rekwiżit li jinformaw lill-istituzzjonijiet ta’ l-Istat kompetenti u ta’ l-Istat ta’ residenza malajr kemm jista’ jkun bil-bidliet kollha fis-sitwazzjoni personali jew tal-familja tagħhom li jolqtu d-dritt tagħhom għall-benefiċċji taħt dan ir-Regolament, fil-każ tal-persuni koperti mir-regolament.62.68. Għandha tkun il-qorti nazzjonali li tistabbilixxi jekk iz-ZUS u J. Wencel issodisfawx l-obbligi tagħhom ta’ kooperazzjoni, ta’ informazzjoni u ta’ amministrazzjoni tajba, u li tiddetermina l-punt safejn in-nuqqas ta’ dan jistax iwassal għall-annullament tad-deċiżjoni tal-2009.63.69. Fil-każ tal-azzjonijiet ta’ J. Wencel, wieħed għandu wkoll jieħu inkunsiderazzjoni li, skont l-Artikolu 84a(2), in-nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżit li jinforma lill-istituzzjonijiet nazzjonali rilevanti, jista’ jwassal għall-applikazzjoni ta’ miżuri taħt id-dritt nazzjonali. Madankollu, din id-dispożizzjoni tispeċifika li dawn il-miżuri għandhom ikunu proporzjonati, li jfisser li l-qorti nazzjonali tkun trid teżamina jekk l-irtirar tal-pensjoni u l-ordni biex jiġu rrimborsati l-ammonti indebitament imħallsa jikkostitwixxux miżuri li huma proporzjonati fil-kuntest ta’ kwalunkwe nuqqas min-naħa ta’ J. Wencel li tissodisfa l-obbligu tagħha li tinforma.64.70. Biex wieħed jikkonkludi, ir-risposta għat-tieni u għat-tielet domandi għandha tkun li kwalunkwe deċiżjoni tal-awtoritajiet tal-istituzzjoni tas-sigurtà soċjali Pollakka li tingħata wara d-data tal-adeżjoni tal-Polonja mal-Unjoni Ewropea għandha tirrispetta l-obbligi formali li jinsabu fl-Artikolu 84a tar-Regolament Nru 1408/71, anki fil-każ ta’ deċiżjonijiet li għandhom x’jaqsmu mad-drittijiet tal-pensjoni li ma humiex regolati mid-dritt tal-Unjoni. Huwa l-kompitu tal-qorti nazzjonali li tiddetermina jekk, fil-każ ineżami, kienx hemm ksur ta’ dawn l-obbligi u, jekk dan ikun il-każ, il-konsegwenzi legali u proporzjonati li jista’ jkun hemm għal dan il-ksur.<TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VI –</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI>65.71. Konsegwentement, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrispondi għad-domandi preliminari tas-Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku (il-Polonja) skont kif ġej:

1)Dikjarazzjoni ta’ residenza doppja għall-iskopijiet tas-sigurtà soċjali ma taqax fl-ambitu tar-Regolament (KEE) tal-Kunsill Nru 1408/71 dwar l-applikazzjoni tal-iskemi tas-siġurtà soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u għall-membri tal-familja tagħhom li jiċċaqilqu ġewwa l-Komunità. L-esklużjoni ta’ din il-possibbiltà ma tikkostitwixxix ksur tal-Artikoli 20(2) u 21 TFUE.

Id-dritt tal-Unjoni (u b’mod partikolari r-Regolament Nru 1408/71) ma huwiex rilevanti biex wieħed jevalwa l-legalità ta’ deċiżjoni tal-1990 biex tingħata pensjoni Pollakka. Skont l-Artikolu 7(2)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71, id-drittijiet tal-pensjoni ta’ ċittadina Pollakka li ħadmet u ħallset il-kontribuzzjonijiet fil-Polonja iżda ttrasferixxiet ir-residenza tagħha lejn il-Ġermanja qabel l-1990, ikomplu jiġu rregolati mill-Konvenzjoni bejn il-Ġermanja u l-Polonja, tad-9 ta’ Ottubru 1975, dwar l-allowances tax-xjuħija u tal-korriment fuq ix-xogħol.

Din is-sitwazzjoni ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71. Madankollu, kieku l-benefiċjarja tal-pensjoni kienet marret lura biex tgħix fil-Polonja wara l-adeżjoni tal-Polonja mal-Unjoni Ewropea, dan ir-ritorn ma setax ikollu, skont l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 1408/71, l-effett ta’ xi tnaqqis, modifika, sospensjoni, tneħħija jew konfiska ta’ dawn id-drittijiet għall-pensjoni.

2)Kwalunkwe deċiżjoni tal-awtoritajiet Pollakki tas-sigurtà soċjali li tingħata wara d-data tal-adeżjoni tal-Polonja mal-Unjoni Ewropea għandha tirrispetta l-obbligi formali li jinsabu fl-Artikolu 84a tar-Regolament Nru 1408/71, anki fil-każ ta’ deċiżjonijiet li għandhom x’jaqsmu mad-drittijiet tal-pensjoni li ma humiex regolati mid-dritt tal-Unjoni. Huwa l-kompitu tal-qorti nazzjonali li tiddetermina jekk, fil-każ ineżami, kienx hemm ksur ta’ dawn l-obbligi u, jekk dan ikun il-każ, il-konsegwenzi legali u proporzjonati li jista’ jkun hemm għal dan il-ksur.