WYROK TRYBUNAŁU (dziewiąta izba)
z dnia 2 maja 2019 r. ( *1 )
Odesłanie prejudycjalne – Ochrona zdrowia – Pakiet higieniczny – Rozporządzenie (WE) nr 853/2004 – Higiena żywności pochodzenia zwierzęcego – Obowiązki spoczywające na przedsiębiorstwach sektora spożywczego – Wymogi szczególne – Mięso hodowlanych zwierząt kopytnych – Składowanie i transport – Warunki dotyczące temperatury mięsa
W sprawie C‑98/18
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez College van Beroep voor het bedrijfsleven (sąd apelacyjny ds. postępowania administracyjnego w sprawach gospodarczych, Niderlandy) postanowieniem z dnia 6 lutego 2018 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 12 lutego 2018 r., w postępowaniu:
T. Boer & Zonen BV
przeciwko
Staatssecretaris van Economische Zaken,
TRYBUNAŁ (dziewiąta izba),
w składzie: K. Jürimäe, prezes dziewiątej izby, D. Šváby (sprawozdawca) i S. Rodin, sędziowie,
rzecznik generalny: M. Bobek,
sekretarz: A. Calot Escobar,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi przedstawione:
|
– |
w imieniu T. Boer & Zonen BV przez K.J. Defaresa, advocaat, |
|
– |
w imieniu rządu niderlandzkiego przez M.K. Bulterman i M.L. Noort, działające w charakterze pełnomocników, |
|
– |
w imieniu rządu francuskiego przez D. Colasa, S. Horrenbergera i A.L. Desjonquères, działających w charakterze pełnomocników, |
|
– |
w imieniu rządu węgierskiego przez M.Z. Fehéra, G. Koósa i M.M. Tátrai, działających w charakterze pełnomocników, |
|
– |
w imieniu rządu rumuńskiego przez C.R. Canţăra, C.M. Florescu i A. Wellman, działających w charakterze pełnomocników, |
|
– |
w imieniu Komisji Europejskiej przez A. Bouqueta, W. Farrella i B. Eggers, działających w charakterze pełnomocników, |
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
|
1 |
Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni pkt 1 i 3 rozdziału VII sekcji I załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. 2004, L 139, s. 55 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 3, t. 45, s. 14; sprostowania: Dz.U. 2004, L 226, s. 22; Dz.U. 2013, L 160, s. 15). |
|
2 |
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy T. Boer & Zonen BV, przedsiębiorstwem sektora spożywczego z siedzibą w Niderlandach, a Staatssecretaris van Economische Zaken (sekretarzem stanu ds. gospodarczych, Niderlandy, zwanym dalej „sekretarzem stanu”) w przedmiocie grzywien administracyjnych nałożonych przez tego ostatniego na skarżącą w postępowaniu głównym za przeładunek do samochodu chłodni mięsa o temperaturze wyższej niż 7 °C oraz niektórych produktów mięsnych o temperaturze wyższej niż 11 °C. |
Ramy prawne
Prawo Unii
Rozporządzenie nr 853/2004
|
3 |
Motywy 1, 2, 4 i 9 rozporządzenia nr 853/2004 mają następujące brzmienie:
[…]
[…]
|
|
4 |
Artykuł 2 tego rozporządzenia, zatytułowany „Definicje”, stanowi: „Dla celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
|
|
5 |
Artykuł 3 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Obowiązki ogólne”, przewiduje w ust. 1: „Przedsiębiorstwa sektora spożywczego zobowiązane są stosować odpowiednie przepisy załącznika II i III”. |
|
6 |
Zgodnie z art. 4 omawianego rozporządzenia, zatytułowanym „Rejestracja i zatwierdzanie zakładów”: „1. Przedsiębiorstwa sektora spożywczego wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego wytwarzane we Wspólnocie wyłącznie w przypadku, gdy zostały one przygotowane oraz poddane obróbce w zakładach:
2. Bez uszczerbku dla art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 zakłady poddające obróbce produkty pochodzenia zwierzęcego, dla których wymogi ustanawia załącznik III do niniejszego rozporządzenia, nie mogą podejmować działalności do czasu uzyskania zatwierdzenia właściwego organu zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, z wyjątkiem zakładów zajmujących się wyłącznie: […]
[…]. 3. Zakład podlegający zatwierdzeniu zgodnie z ust. 2 nie podejmuje działalności, chyba że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi właściwy organ:
[…]. 4. Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 854/2004 przedsiębiorstwa sektora spożywczego zobowiązane są współpracować z właściwymi władzami. W szczególności przedsiębiorstwa sektora spożywczego zobowiązane są zapewnić zaprzestanie działalności zakładu w przypadku wycofania zatwierdzenia przez właściwy organ lub w przypadku nieprzedłużenia bądź nieprzyznania pełnego zatwierdzenia, w odniesieniu do zatwierdzenia warunkowego. […]”. |
|
7 |
Załącznik I do rozporządzenia nr 853/2004, zatytułowany „Definicje”, przewiduje w pkt 1.16, że „ubojnia” oznacza „zakład dokonujący uboju i patroszenia zwierząt, których mięso jest przeznaczone do spożycia przez ludzi”. |
|
8 |
Rozdział II sekcji I załącznika III do tego rozporządzenia, zatytułowany „Wymogi dotyczące ubojni”, przewiduje szereg wymogów dotyczących budowy, rozplanowania i wyposażenia ubojni, których powinny przestrzegać przedsiębiorstwa sektora spożywczego. |
|
9 |
Załącznik III do tego rozporządzenia zawiera sekcję I, której rozdział VII, zatytułowany „Składowanie i transport”, stanowi: „Przedsiębiorstwa sektora spożywczego zobowiązane są zapewnić, aby mięso hodowlanych zwierząt kopytnych składowano [i transportowano] zgodnie z poniższymi wymogami:
|
Rozporządzenie nr 852/2004
|
10 |
Artykuł 2 rozporządzenia nr 852/2004, zatytułowany „Definicje”, przewiduje w swym ust. 1 lit. c), że do celów tego rozporządzenia „przedsiębiorstwo” oznacza „każdą jednostkę przedsiębiorstwa sektora spożywczego”. |
|
11 |
Artykuł 5 rzeczonego rozporządzenia, zatytułowany „Analiza zagrożeń i krytyczne punkty kontroli”, stanowi w ust. 1: „Przedsiębiorstwa sektora spożywczego opracowują, wykonują i utrzymują stałą procedurę lub procedury na podstawie zasad HACCP [Hazard Analysis Critical Control Point – systemu analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli]”. |
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002
|
12 |
Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. 2002, L 31, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 15, t. 6, s. 463) definiuje w swym art. 3 pkt 2 „przedsiębiorstwo spożywcze” jako „przedsiębiorstwo publiczne lub prywatne, typu non-profit lub nie, prowadzące jakąkolwiek działalność związaną z jakimkolwiek etapem produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności”. |
|
13 |
Artykuł 6 tego rozporządzenia, zatytułowany „Analiza ryzyka”, stanowi w ust. 1: „W celu osiągnięcia ogólnego celu, jakim jest wysoki poziom ochrony zdrowia i życia ludzkiego, prawo żywnościowe powinno opierać się na analizie ryzyka, z wyjątkiem sytuacji, w której nie jest to właściwe ze względu na okoliczności lub charakter środka”. |
|
14 |
Artykuł 7 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Zasada ostrożności”, stanowi: „1. W szczególnych okolicznościach, gdy po dokonaniu oceny dostępnych informacji stwierdzono niebezpieczeństwo zaistnienia skutków szkodliwych dla zdrowia, ale nadal brak jest pewności naukowej, w oczekiwaniu na dalsze informacje naukowe umożliwiające bardziej wszechstronną ocenę ryzyka mogą zostać przyjęte tymczasowe środki zarządzania ryzykiem konieczne do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia określonego we Wspólnocie. 2. Środki przyjęte w oparciu o przepisy ust. 1 powinny być proporcjonalne i nie bardziej restrykcyjne dla handlu niż jest to wymagane w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia określonego we Wspólnocie, z uwzględnieniem wykonalności technicznej i ekonomicznej oraz innych czynników uznawanych za stosowne w rozważanej sprawie. W odpowiednim czasie, w zależności od rodzaju stwierdzonego ryzyka dla życia lub zdrowia oraz rodzaju informacji naukowej potrzebnej do wyjaśnienia niepewności naukowej oraz przeprowadzenia bardziej wszechstronnej oceny ryzyka, środki te zostaną poddane przeglądowi”. |
|
15 |
Artykuł 8 tego rozporządzenia, zatytułowany „Ochrona interesów konsumentów”, stanowi w ust. 1: „Prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. […]”. |
|
16 |
Zgodnie z art. 14 rozporządzenia nr 178/2002, zatytułowanym „Wymogi w zakresie bezpieczeństwa żywności”: „1. Żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzany na rynek. […] 5. Podczas podejmowania decyzji, że środek spożywczy nie nadaje się do spożycia przez ludzi, należy mieć na względzie, czy środek spożywczy nie może być spożywany przez ludzi stosownie [do] jego przeznaczeni[a] z powodu zanieczyszczenia, zarówno przez czynniki obce, jak i w inny sposób, czy też z powodu gnicia, psucia się lub rozkładu”. |
|
17 |
Artykuł 17 wspomnianego rozporządzenia, zatytułowany „Obowiązki”, stanowi: „1. Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. 2. Państwa członkowskie wprowadzają w życie prawo żywnościowe oraz monitorują i kontrolują przestrzeganie przez podmioty działające na rynku spożywczym odpowiednich wymogów prawa żywnościowego na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji. W tym celu państwa członkowskie zachowują system oficjalnych kontroli i innych działań stosownych do okoliczności, z uwzględnieniem informowania opinii publicznej o bezpieczeństwie i ryzyku związanym z żywnością i paszami, nadzorem [nadzoru] nad bezpieczeństwem żywności i pasz oraz innych działaniach [działań] monitorujących, obejmujących wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji. Państwa członkowskie ustanawiają również zasady dotyczące środków i kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia prawa żywnościowego i paszowego. Ustanowione środki i kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające”. |
Prawo niderlandzkie
|
18 |
Artykuł 6.2 ust. 1 Wet van 19 mei 2011 houdende een integraal kader voor regels over gehouden dieren en daaraan gerelateerde onderwerpen (ustawy z dnia 19 maja 2011 r. zawierającej integralne ramy dla przepisów dotyczących hodowli zwierząt i związanych z tym kwestii) (Stb. 2011, no 345, zwanej dalej „ustawą o zwierzętach”) stanowi: „Zakazuje się naruszania przepisów rozporządzeń Unii Europejskiej dotyczących kwestii, do których niniejsza ustawa ma zastosowanie, wskazanych w rozporządzeniu wykonawczym lub ministerialnym lub na podstawie rozporządzenia wykonawczego lub ministerialnego”. |
|
19 |
Artykuł 8.7 ustawy o zwierzętach przewiduje: „Nasz minister może nałożyć grzywnę administracyjną na sprawcę naruszenia”. |
|
20 |
Artykuł 2.4 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 7 december 2012, nr. WJZ/12346914, houdende regels met betrekking tot dierlijke producten (rozporządzenia ministra gospodarki nr WJZ/12346914 z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie przepisów dotyczących wyrobów pochodzenia zwierzęcego) (Stcrt. 2012, no 25949) stanowi w ust. 1 lit. d): „Przepisami rozporządzeń Unii Europejskiej, o których mowa w art. 6.2 ust. 1 ustawy o zwierzętach, są: […]
|
Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne
|
21 |
T. Boer & Zonen prowadzi ubojnię przetwarzającą i wprowadzającą do obrotu głównie mięso cielęce, produkty mięsne i produkty uboczne. Przedsiębiorstwo to stosuje proces uboju, w ramach którego po uboju i patroszeniu tusze i części tusz są stopniowo schładzane w chłodni przylegającej do pomieszczenia, w którym mają miejsce ubój i patroszenie. Schładzanie jest następnie kontynuowane w znajdującym się przy stanowisku załadunkowym ubojni samochodzie chłodni, do którego mięso jest przeładowywane z chłodni celem jego transportu. |
|
22 |
W celu ustalenia, czy we wszystkich częściach mięsa osiągnięto temperaturę schładzania 7 °C wymaganą w rozdziale VII sekcji I załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004, T. Boer & Zonen stosuje zasadę opartą na doświadczeniu, zgodnie z którą temperatura mięsa spada o 1 °C na godzinę. Podczas procesu stopniowego schładzania samochód chłodnia jest zaparkowany na terenie zakładu T. Boer & Zonen, zaś po zakończeniu tego procesu sporządza się i wydaje dokumenty przewozowe. Następnie mięso transportuje się w samochodzie chłodni. |
|
23 |
Podczas inspekcji przeprowadzonych w dniach 16 i 30 grudnia 2014 r. przez Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (niderlandzki urząd ds. bezpieczeństwa żywności i produktów konsumpcyjnych, Niderlandy) w pomieszczeniach T. Boer & Zonen stwierdzono, że mięso, które przeładowywano do samochodów chłodni, miało temperaturę wyższą niż 7 °C, a w niektórych przypadkach wyższą niż 11 °C. Stwierdzono również, że praktyka ta miała charakter strukturalny. |
|
24 |
Na podstawie tych ustaleń sekretarz stanu nałożył na T. Boer & Zonen, w dwóch odrębnych decyzjach z dnia 27 marca 2015 r., grzywny administracyjne w łącznej wysokości 20000 EUR ze względu na, po pierwsze, naruszenie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 853/2004 i pkt 3 rozdziału VII sekcji I załącznika III do tego rozporządzenia (naruszenie dotyczące maksymalnej temperatury przeładunku), a po drugie, naruszenie art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 852/2004 dotyczącego higieny żywności (naruszenie procedur opartych na zasadach HACCP). |
|
25 |
T. Boer & Zonen wniosła sprzeciw od tych decyzji. Decyzją z dnia 1 października 2015 r. sekretarz stanu uwzględnił część zarzutów podniesionych przez T. Boer & Zonen i obniżył kwotę tych grzywien. |
|
26 |
Następnie T. Boer & Zonen wniosła skargę na tę decyzję z dnia 1 października 2015 r. do rechtbank Rotterdam (sądu rejonowego w Rotterdamie, Niderlandy), którą ów sąd oddalił w dniu 14 lipca 2016 r. |
|
27 |
T. Boer & Zonen odwołała się od wyroku sądu pierwszej instancji do College van Beroep voor het bedrijfsleven (sądu apelacyjnego ds. postępowania administracyjnego w sprawach gospodarczych, Niderlandy). |
|
28 |
Na poparcie odwołania T. Boer & Zonen podnosi, że schładzanie mięsa może być też prowadzone po jego przeładunku do samochodu chłodni do momentu osiągnięcia przez mięso temperatury 7 °C, dopóki ów pojazd nie opuści terenu ubojni, zanim na podstawie zasady opartej na doświadczeniu, zgodnie z którą temperatura mięsa spada o 1 °C na godzinę, nie uzna się, że temperatura ta została osiągnięta. Sekretarz stanu twierdzi natomiast, że proces schładzania stosowany przez T. Boer & Zonen jest ewidentnie niezgodny z przepisami i celem rozporządzenia nr 853/2004 z tego względu, że nie gwarantuje on bezpieczeństwa żywności. Jego zdaniem schładzanie musi być prowadzone w ubojni, zgodnie z wymogami pkt 1 rozdziału VII sekcji I załącznika III do tego rozporządzenia, a samochodu chłodni nie można traktować jako ubojni w rozumieniu tego przepisu. Ponadto wymagany poziom schłodzenia należy osiągnąć, zanim mięso zostanie przeładowane do tego samochodu. |
|
29 |
Sąd odsyłający wyjaśnia, iż bezsporne jest, po pierwsze, że temperatura mięsa skontrolowanego przez niderlandzki urząd ds. bezpieczeństwa żywności i produktów konsumpcyjnych przekraczała 7 °C podczas przeładunku do samochodu chłodni, a po drugie, że okoliczności zawisłej przed nim sprawy nie odpowiadają sytuacji, o której mowa w pkt 3 zdanie drugie lit. a) i b) rozdziału VII sekcji I załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004. |
|
30 |
Sąd odsyłający uważa, po pierwsze, że samochodu chłodni nie można traktować jako „ubojni”, tak jak pojęcie to zdefiniowano w pkt 1.16 załącznika I do rozporządzenia nr 853/2004. Po drugie, uważa on, że taki pojazd nie jest jednostką przedsiębiorstwa sektora spożywczego, a zatem nie można go uznać za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 852/2004. W tym względzie sąd odsyłający uważa, że transport mięsa rozpoczyna się z chwilą jego przeładunku do samochodu chłodni i że pełne schłodzenie mięsa należy zakończyć przed jego przeładunkiem do tego samochodu. |
|
31 |
Zważywszy jednak na rozbieżności w wydanych przez sądy niderlandzkie wyrokach dotyczących interpretacji obowiązku schładzania przewidzianego w pkt 1 i 3 rozdziału VII sekcji I załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004, sąd odsyłający przyznaje, że wykładnia odnośnych przepisów prawa Unii nie jest tak oczywista, że nie pozostawia żadnych uzasadnionych wątpliwości. |
|
32 |
W tych okolicznościach College van Beroep voor het bedrijfsleven (administracyjny sąd apelacyjny do spraw gospodarczych) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy sekcję I rozdział VII pkt 1 i 3 załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004 należy interpretować w ten sposób, że mięso musi zostać poddane schłodzeniu w samej ubojni, tak że jego przeładunek do samochodu chłodni może rozpocząć się dopiero wtedy, gdy osiągnie ono temperaturę nie wyższą niż 7 °C, czy też schładzanie może odbywać się również w samochodzie chłodni, pod warunkiem że pozostaje on na terenie ubojni?”. |
W przedmiocie pytania prejudycjalnego
|
33 |
Poprzez zadane pytanie sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy pkt 1 i 3 rozdziału VII sekcji I załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004 należy interpretować w ten sposób, że schładzanie mięsa po uboju musi odbywać się wyłącznie w pomieszczeniach ubojni do momentu osiągnięcia przez wszystkie jego części temperatury nie wyższej niż 7 °C, czy też że schładzanie może odbywać się również w samochodzie chłodni znajdującym się na terenie tej ubojni. |
|
34 |
Na wstępie należy zaznaczyć, że pkt 3 zdanie drugie rozdziału VII sekcji I tego załącznika do rozporządzenia nr 853/2004 przewiduje odstępstwo od obowiązku schładzania mięsa do temperatury 7 °C przed transportem w odniesieniu do określonych produktów w szczególnych warunkach. Takie odstępstwo nie jest jednak brane pod uwagę w niniejszej sprawie, a sąd odsyłający nie zwraca się do Trybunału o wykładnię tego przepisu w zakresie, w jakim przewiduje on owo odstępstwo. |
|
35 |
Zgodnie z pkt 1 i 3 rozdziału VII sekcji I załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004 po badaniu poubojowym mięso trzeba poddać niezwłocznie schłodzeniu w ubojni celem zapewnienia temperatury wszystkich części mięsa nie wyższej niż 7 °C. Ponadto mięso musi osiągnąć tę temperaturę przed transportem oraz pozostawać w tej temperaturze podczas transportu. |
|
36 |
Z brzmienia tych przepisów wynika, że schładzanie trzeba przeprowadzić w samej ubojni. Należy zatem ustalić, czy samochód chłodnię, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, można uznać za część „ubojni” w rozumieniu rozporządzenia nr 853/2004 przeznaczoną na schładzanie mięsa. |
|
37 |
Punkt 1.16 załącznika I do tego rozporządzenia definiuje „ubojnię” jako „zakład dokonujący uboju i patroszenia zwierząt, których mięso jest przeznaczone do spożycia przez ludzi”. Artykuł 2 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 852/2004 stanowi, że „przedsiębiorstwo” oznacza „każdą jednostkę przedsiębiorstwa sektora spożywczego”. |
|
38 |
Ponadto, jak stwierdzono w pkt 34 niniejszego wyroku, takie przedsiębiorstwo powinno zapewnić natychmiastowe schłodzenie wszystkich części mięsa przed ich transportem. |
|
39 |
W tym względzie, jak słusznie podnosi Komisja Europejska, samochód chłodnia, taki jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, jest z samej swej natury przeznaczony do transportu mięsa i nie uczestniczy on w procesie uboju, patroszenia ani schładzania mięsa przed rozpoczęciem składowania lub transportu. Zadaniem takich pojazdów jest przede wszystkim transport mięsa, a nie jego schładzanie, zważywszy, że zainstalowane w nich urządzenia chłodnicze są zaprojektowane tak, by utrzymać niską temperaturę podczas transportu. |
|
40 |
Ponadto, jak podkreślił rząd francuski w swoich uwagach na piśmie, schładzanie w chłodni ubojni pozwala na natychmiastowe zastosowanie chłodzenia w optymalnych warunkach w celu zapobiegania rozwojowi bakterii, a co za tym idzie, w celu zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa żywności, w przeciwieństwie do schładzania, jakie można przeprowadzić w samochodzie chłodni, podczas którego temperatura jest kontrolowana jedynie w sposób empiryczny. |
|
41 |
Rozważań tych nie może podważyć okoliczność, że samochód chłodnia znajduje się na terenie ubojni w trakcie procesu schładzania. |
|
42 |
Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 853/2004 przedsiębiorstwa sektora spożywczego wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego wytwarzane w Unii wyłącznie w przypadku, gdy zostały one przygotowane oraz poddane obróbce w zakładach zarejestrowanych lub – gdy jest to wymagane zgodnie z ust. 2 – zatwierdzonych przez właściwy organ. Artykuł 4 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, że zakłady poddające obróbce produkty pochodzenia zwierzęcego, dla których wymogi ustanawia załącznik III do owego rozporządzenia, nie mogą podejmować działalności do czasu udzielenia im przez właściwy organ, w następstwie wizyty w miejscu, zatwierdzenia pozwalającego tym zakładom na wykonywanie czynności. Uzyskanie tego zatwierdzenia przez przedsiębiorstwa sektora spożywczego jest uzależnione od spełnienia pewnych wymogów dotyczących pomieszczeń zakładu, w którym prowadzona jest działalność uboju i patroszenia, omówionych w rozdziale II sekcji I załącznika III do tego rozporządzenia. |
|
43 |
Jeśli chodzi natomiast o środki transportu mięsa, wprawdzie podlegają one pewnym wymogom, takim jak te przewidziane w rozdziale IV zatytułowanym „Transport” załącznika II do rozporządzenia nr 852/2004, są jednak wyłączone z takiej procedury zatwierdzenia przez właściwy organ i nie są objęte zatwierdzeniem podmiotu prowadzącego ubojnię. |
|
44 |
Wreszcie wykładnia pkt 1 i 3 rozdziału VII sekcji I załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004 w ten sposób, że przedsiębiorstwa sektora spożywczego mogą schładzać w samochodzie chłodni znajdującym się na terenie ubojni przeznaczone do spożycia przez ludzi mięso pochodzące od zwierząt, które dopiero co zostały poddane ubojowi, do czasu gdy osiągnie ono 7 °C, nie może być zgodna z głównym celem realizowanym przez przepisy w zakresie higieny, które – jak wynika z motywu 9 tego rozporządzenia – zmierzają do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa żywności. |
|
45 |
Jak wynika bowiem z motywu 2 rozporządzenia nr 853/2004, żywność pochodzenia zwierzęcego może stanowić szczególne zagrożenie dla zdrowia ludzi, w związku z czym konieczne jest ustanowienie szczególnych przepisów dotyczących higieny. |
|
46 |
W tym względzie cel polegający na zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia publicznego skłonił ustawodawcę Unii – jak wynika z motywu 4 rozporządzenia nr 853/2004 – do obciążenia przedsiębiorstw sektora spożywczego odpowiedzialnością za zapewnienie bezpieczeństwa żywności, a także do nałożenia obowiązku przeprowadzania każdego uboju zwierząt w ubojniach spełniających wymogi techniczne dotyczące budowy, rozplanowania i wyposażenia, określone w szczególności w załączniku III do rozporządzenia nr 853/2004. |
|
47 |
W świetle całości powyższych rozważań na zadane pytanie należy odpowiedzieć, że pkt 1 i 3 rozdziału VII sekcji I załącznika III do rozporządzenia nr 853/2004 należy interpretować w ten sposób, iż schładzanie mięsa po uboju musi odbywać się w pomieszczeniach ubojni do momentu osiągnięcia przez wszystkie jego części temperatury nie wyższej niż 7 °C, zanim zostanie ono przeładowane do samochodu chłodni. |
W przedmiocie kosztów
|
48 |
Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. |
|
Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje: |
|
Punkty 1 i 3 rozdziału VII sekcji I załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego należy interpretować w ten sposób, że schładzanie mięsa po uboju musi odbywać się w pomieszczeniach ubojni do momentu osiągnięcia przez wszystkie jego części temperatury nie wyższej niż 7 °C, zanim zostanie ono przeładowane do samochodu chłodni. |
|
Podpisy |
( *1 ) Język postępowania: niderlandzki.