SENTENZA TAL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)

11 ta’ Ġunju 2026 ( *1 )

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet – Servizzi finanzjarji – Dritt ta’ aċċess għal kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi – Direttiva 2014/92/UE – Artikolu 16(4) – Prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew tal-finanzjament tat-terroriżmu – Direttiva (UE) 2015/849 – Konsumatur fuq il-lista tal-Uffiċċju tal-Kontroll tal-Assi Barranin tat-Teżor tal-Istati Uniti – Rifjut ta’ ftuħ ta’ kont ta’ ħlas bħal dan”

Fil-Kawża C‑81/24 [Jenec] ( i ),

li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Okrajno sodišče v Mariboru (Il-Qorti Distrettwali ta’ Maribor, Is-Slovenja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑25 ta’ Jannar 2024, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑31 ta’ Jannar 2024, fil-proċedura

LH

vs

OTP banka d.d., li kienet NOVA KREDITNA BANKA MARIBOR,

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),

komposta minn I. Jarukaitis (Relatur), President ta’ Awla, K. Lenaerts, President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qiegħed jaġixxi bħala Imħallef tar-Raba’ Awla, M. Condinanzi, N. Jääskinen u R. Frendo, Imħallfin,

Avukat Ġenerali: J. Richard de la Tour,

Reġistratur: A. Calot Escobar,

wara li rat il-proċedura bil-miktub,

wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:

–

għal LH, minn A. Mužina, odvetnik,

–

għal OTP banka d.d., li kienet NOVA KREDITNA BANKA MARIBOR, minn A. Mitić, odvetnica,

–

għall-Gvern Sloven, minn J. Morela, bħala aġent,

–

għall-Parlament Ewropew, minn A. Droin, J. Etienne u M. Peternel, bħala aġenti,

–

għall-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, minn I. Gurov, P. Mahnič u K. Pleśniak, bħala aġenti,

–

għall-Kummissjoni Ewropea, minn B. Rous Demiri, P. Vanden Heede u G. von Rintelen, bħala aġenti,

wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal‑4 ta’ Settembru 2025,

tagħti l-preżenti

Sentenza

1

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2014/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ Lulju 2014 dwar il-komparabbiltà tat-tariffi relatati mal-kontijiet tal-ħlas, il-bdil tal-kontijiet tal-ħlas u l-aċċess għal kontijiet tal-ħlas b’karatteristiċi bażiċi (ĠU 2014, L 257, p. 214), u l-Artikolu 48 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem “il-Karta”).

2

Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn LH, persuna fiżika, u OTP banka d.d., li qabel kienet NOVA KREDITNA BANKA MARIBOR (iktar ’il quddiem il-“Bank OTP”) dwar il-ftuħ ta’ kont bankarju.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt tal-Unjoni

Id-Direttiva 2014/92

3

Il-premessi 34 u 47 tad-Direttiva 2014/92 huma fformulati kif ġej:

“(34)

L-Istati Membri għandhom jiggarantixxu li l-konsumaturi li jkollhom l-intenzjoni li jiftħu kont tal-ħlas ma jiġux iddiskriminati abbażi taċ-ċittadinanza jew tal-post ta’ residenza tagħhom. Għalkemm huwa importanti li l-istituzzjonijiet tal-kreditu jiżguraw li l-klijenti tagħhom ma jkunux qed jużaw is-sistema finanzjarja għal skopijiet illegali bħal frodi, ħasil tal-flus jew finanzjament tat-terroriżmu, huma ma għandhomx jimponu xkiel għall-konsumaturi li jridu jibbenefikaw mill-vantaġġi tas-suq intern billi jiftħu u jużaw kontijiet tal-ħlas fuq bażi transkonfinali. Għaldaqstant, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva [(UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE (ĠU 2015, L 141, p. 73, rettifika fil-ĠU L, 2024/90601), kif emendata bid-Direttiva (UE) 2018/843 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Mejju 2018 (ĠU 2018, L 156, p. 43) (iktar ’il quddiem id-‘Direttiva 2015/849’)] ma għandhomx jintużaw bħala pretest biex jiġu rifjutati konsumaturi li huma kummerċjalment anqas attraenti.

[…]

(47)

L-istituzzjonijiet tal-kreditu għandhom jirrifjutaw il-ftuħ ta’ kuntratt jew ittemmu għal kont tal-ħlas b’karatteristiċi bażiċi biss f’ċirkostanzi speċifiċi, bħal nuqqas ta’ konformità mal-leġislazzjoni dwar il-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu jew il-prevenzjoni u l-investigazzjoni ta’ reati kriminali. Anke f’dawk il-każijiet, rifjut jista’ jkun ġustifikat biss fejn il-konsumatur ma jkunx jikkonforma ma’ dik il-leġislazzjoni u mhux għaliex il-proċedura sabiex tiġi kkontrollata l-konformità mal-leġislazzjoni tkun ta’ piż żejjed jewgħalja żżejjed. […]”

4

L-Artikolu 16(1), (2) u (4) ta’ din id-direttiva jipprovdi:

“1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kontijiet tal-ħlas b’karatteristiċi bażiċi huma offruti lil konsumaturi mill-istituzzjonijiet tal-kreditu jew minn għadd suffiċjenti ta’ istituzzjonijiet tal-kreditu biex jiġi garantit l-aċċess għalihom għall-konsumaturi kollha fit-territorju tagħhom, u biex jiġu evitati d-distorzjonijiet tal-kompetizzjoni. […]

2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-konsumaturi legali fl-Unjoni [Ewropea], inklużi konsumaturi mingħajr indirizz fiss u persuni li jfittxu asil, u konsumaturi li mhumiex garantiti permess ta’ residenza iżda li t-tkeċċija tagħhom hija impossibbli għal raġunijiet legali jew fattwali jkollhom id-dritt li jiftħu u jużaw kont tal-ħlas b’karatteristiċi bażiċi ma’ istituzzjonijiet tal-kreditu li jinsabu fit-territorju tagħhom. […]

[…]

4.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li istituzzjonijiet tal-kreditu jirrifjutaw applikazzjoni għal kont tal-ħlas b’karatteristiċi bażiċi meta l-ftuħ ta’ tali kont jirriżulta fi ksur tad-dispożizzjoni dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-ġlieda kontra l-finanzjament tat-terroristi stabbilit bid-Direttiva [2015/849].”

Id-Direttiva 2015/849

5

Il-premessi 22 u 30 tad-Direttiva 2015/849 huma fformulati kif ġej:

(22)

Ir-riskju tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu mhuwiex l-istess f’kull każ. Għaldaqstant, għandu jintuża approċċ olistiku bbażat fuq ir-riskju. L-approċċ ibbażat fuq ir-riskju mhuwiex għażla permissiva bla bżonn għall-Istati Membri u l-entitajiet marbutin b’obbligu. Dan jinvolvi l-użu tat-teħid tad-deċiżjonijiet fuq il-bażi ta’ provi biex jiġu mmirati b’mod aktar effettiv ir-riskji tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu li jiffaċċjaw l-Unjoni u dawk li joperaw fiha.

[…]

(30)

Ir-riskju nnifsu huwa varjabbli fin-natura, u l-varjabbli, waħedhom jew meta kkombinati, jistgħu jżidu jew jnaqqsu r-riskju potenzjali maħluq, u b’hekk għandhom impatt fil-livell adatt ta’ miżuri preventivi, bħal miżuri ta’ diliġenza dovuta fir-rigward tal-klijenti. Għaldaqstant hemm ċirkostanzi fejn għandha tiġi applikata diliġenza dovuta msaħħa, u oħrajn fejn diliġenza dovuta simplifikata tista’ tkun adatta.”

6

L-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva jipprovdi:

“Din id-Direttiva timmira għall-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja tal-Unjoni għall-finijiet tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu.”

7

L-Artikolu 8 tal-imsemmija direttiva jistabbilixxi:

“1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-entitajiet marbutin b’obbligu jieħdu l-passi xierqa biex jidentifikaw u jivvalutaw ir-riskji tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu tagħhom filwaqt li jieħdu kont ta’ fatturi ta’ riskju, inklużi dawk relattivi għall-klijenti, pajjiżi jew żoni ġeografiċi, prodotti, servizzi, transazzjonijiet jew kanali ta’ distribuzzjoni tagħhom. Dawk il-passi għandhom ikunu proporzjonati għan-natura u d-daqs tal-entitajiet marbutin b’obbligu.

[…]

3.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-entitajiet marbutin b’obbligu għandhom stabbiliti politiki, kontrolli u proċeduri biex jimmitigaw u jiġġestixxu b’mod effettiv ir-riskji tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu identifikati fil-livell tal-Unjoni, il-livell tal-Istati Membri, u l-livell tal-entitajiet marbutin b’obbligu. Dawk il-politiki, il-kontrolli u l-proċeduri għandhom ikunu proporzjonati għan-natura u d-daqs ta’ dawk l-entitajiet marbutin b’obbligu.

4.   Il-politiki, il-kontrolli u l-proċeduri msemmija fil-paragrafu 3 għandhom jinkludu:

(a)

l-iżvilupp ta’ politiki, kontrolli u proċeduri interni, inklużi l-mudelli ta’ prattiki għall-ġestjoni tar-riskju, id-diliġenza dovuta fir-rigward tal-klijenti, ir-rappurtar, iż-żamma tar-rekords, il-kontroll intern, il-ġestjoni tal-konformità inkluż, fejn xieraq, skont id-daqs u n-natura tan-negozju, il-ħatra ta’ uffiċjal tal-konformità fil-livell maniġerjali u l-verifiki fuq l-impjegati.

[…]”

8

L-Artikolu 13 tal-istess direttiva jipprovdi:

“1.   Il-miżuri ta’ diliġenza dovuta fir-rigward tal-klijenti għandhom jinkludu:

(a)

l-identifikazzjoni tal-klijent u l-verifika tal-identità tal-klijent fuq il-bażi ta’ dokumenti, data jew informazzjoni li jinkisbu minn sors affidabbli u indipendenti; […];

(b)

l-identifikazzjoni tas-sid benefiċjarju u t-teħid ta’ miżuri raġonevoli biex tiġi vverifikata l-identità ta’ dik il-persuna sabiex l-entità marbuta b’obbligu tkun sodisfatta li taf min hu s-sid benefiċjarju, […];

(c)

il-valutazzjoni u, kif xieraq, il-kisba ta’ informazzjoni fuq l-għan u l-għan maħsub tar-relazzjoni ta’ negozju;

(d)

it-twettiq ta’ monitoraġġ kontinwa tar-relazzjoni ta’ negozju inkluż skrutinju tat-transazzjonijiet matul il-kors ta’ dik ir-relazzjoni sabiex ikun żgurat li t-transazzjonijiet li jkunu qegħdin jitwettqu jkunu konsistenti mal-għarfien tal-entità marbuta b’obbligu tal-klijent, in-negozju u l-profil tar-riskju, inkluż fejn ikun neċessarju tas-sors tal-fondi u jiġi żgurat li d-dokumenti, id-data jew l-informazzjoni miżmuma jinżammu dejjem aġġornati.

[…]

2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-entitajiet marbutin b’obbligu japplikaw kull rekwiżit ta’ diliġenza dovuta fir-rigward tal-klijenti stabbilit fil-paragrafu 1. Madankollu, l-entitajiet marbutin b’obbligu għandhom jiddeterminaw il-firxa ta’ miżuri bħal dawn fuq bażi ta’ sensittività għar-riskji.

[…]

4.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-entitajiet marbutin b’obbligu jistgħu juru lill-awtoritajiet kompetenti jew lill-korpi awtoregolatorji li l-miżuri huma xierqa fir-rigward tar-riskji tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu li ġew identifikati.

[…]”

9

L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 14(4) tad-Direttiva 2015/849 jipprovdi:

“L-Istati Membri għandhom jirrikjedu li, fejn entità marbuta b’obbligu ma tkunx tista’ tikkonforma mar-rekwiżiti ta’ diliġenza dovuta fir-rigward tal-klijenti stabbiliti fil-punti (a), (b) jew (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 13(1), hi ma għandhiex twettaq transazzjoni permezz ta’ kont tal-bank, tistabbilixxi relazzjoni ta’ negozju jew twettaq it-transazzjoni, u li għandha twaqqaf ir-relazzjoni ta’ negozju u tqis jekk għandhiex tfassal rapport dwar transazzjoni suspettuża lill-[Unità ta’ Informazzjoni Finanzjarja] fir-rigward tal-klijent f’konformità mal-Artikolu 33.”

10

Skont l-Artikolu 18 ta’ din id-direttiva:

“1.   “Fil-każijiet imsemmijin fl-Artikoli 18a sa 24, kif ukoll f’każijiet oħrajn ta’ riskju ikbar li jiġu identifikati mill-Istati Membri jew l-entitajiet marbutin b’obbligu, l-Istati Membri għandhom jirrikjedu li l-entitajiet marbutin b’obbligu japplikaw miżuri għal diliġenza dovuta fir-rigward tal-klijenti msaħħa biex jiġġestixxu u jimmitigaw dawk ir-riskji kif xieraq.

[…]”

Id-dritt Sloven

Il-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas

11

Iż-Zakon o plačilnih storitvah, storitvah izdajanja elektronskega denarja in plačilnih sistemih (Uradni list RS, Nri 7/18, 9/18 u 102/20) (il-Liġi dwar is-Servizzi ta’ Ħlas, Servizzi ta’ Ħruġ ta’ Flus Elettroniċi u Sistemi ta’ Ħlas), tipprevedi, fl-Artikolu 180(1) tagħha:

“Konsumatur li jirrisjedi legalment fl-Unjoni […] u li japplika sabiex jinfetaħlu kont ta’ ħlas bażiku fl-Unjoni […] jew sabiex ikollu aċċess għalih, ma jistax ikun is-suġġett ta’ diskriminazzjoni min-naħa tal-bank ibbażata, b’mod partikolari, fuq in-nazzjonalità tiegħu, il-post ta’ residenza tiegħu, is-sess tiegħu, ir-razza tiegħu, il-kulur tiegħu, l-oriġini etnika jew soċjali tiegħu, il-karatteristiċi ġenetiċi tiegħu, il-lingwa tiegħu, ir-reliġjon jew it-twemmin tiegħu, l-opinjonijiet politiċi jew oħrajn tiegħu, l-appartenenza tiegħu għal komunità nazzjonali, għal minoranza nazzjonali ta’ Stat ieħor, il-patrimonju tiegħu, it-twelid tiegħu, id-diżabbiltà tiegħu, l-età tiegħu jew l-orjentazzjoni sesswali tiegħu. Il-kundizzjonijiet li japplikaw għall-ftuħ u għall-aċċess għal kont ta’ ħlas bażiku ma jistgħu bl-ebda mod iwasslu għal distinzjoni mhux iġġustifikata.”

12

L-Artikolu 181 ta’ din il-liġi jipprovdi:

“(1)   Il-banek kollha li jiġġestixxu kontijiet ta’ ħlas ta’ konsumaturi għandhom joffru kont ta’ ħlas bażiku lill-konsumaturi.

[…]

(3)   Konsumatur li jirrisjedi legalment fl-Unjoni […], inkluż konsumatur li ma jgħixx f’post fiss u applikant għal ażil kif ukoll konsumatur li ma ngħatalux permess ta’ residenza u li t-tneħħija tiegħu mit-territorju ma hijiex possibbli għal raġunijiet legali jew materjali, għandu d-dritt għall-ftuħ u għall-użu ta’ kont ta’ ħlas bażiku ma’ bank. […]

(4)   Il-bank għandu jorganizza l-proċedura għall-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas bażiku b’mod li l-eżerċizzju ta’ dan id-dritt ma jkunx diffiċli jew oneruż wisq għall-konsumatur. […]

[…]

(6)   Bank għandu jiċħad l-applikazzjoni ta’ konsumatur għall-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas bażiku meta l-ftuħ ta’ tali kont iwassal għal ksur tad-dispożizzjonijiet tal-liġi li tirregola l-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu. F’dan il-każ, il-bank għandu jaġixxi f’konformità mal-liġi li tirregola l-qasam tal-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu.

[…]”

Il-Liġi dwar il-Prevenzjoni tal-Ħasil tal-Flus u tal-Finanzjament tat-Terroriżmu

13

Il-punt 1 tal-Artikolu 4(1) taż-Zakon o preprečevanju pranja denarja in financiranja terorizma (il-Liġi dwar il-Prevenzjoni tal-Ħasil tal-Flus u tal-Finanzjament tat-Terroriżmu) (Uradni list RS, Nru 48/22) jipprovdi:

“Il-banek u l-fergħat tagħhom fl-Istati Membri, il-fergħat tal-banek ta’ Stati terzi u banek ta’ Stati Membri li jistabbilixxu fergħa fir-Repubblika tas-Slovenja għandhom jimplimentaw il-miżuri ta’ identifikazzjoni u ta’ prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu previsti f’din il-liġi, qabel kif ukoll fil-mument tar-riċezzjoni, tal-kunsinna, tal-konverżjoni, tal-konservazzjoni, tad-dispożizzjoni jew ta’ forom oħra ta’ ġestjoni tal-kapital jew assi oħra, u waqt l-istabbiliment ta’ relazzjonijiet ta’ negozju.”

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari

14

Fit‑22 ta’ Ottubru 2017, LH ipprova jħallas f’stazzjon tal-petrol ta’ Ljubljana (is-Slovenja) fattura maħruġa f’isem il-konjuġi tiegħu mill-kont bankarju ta’ din tal-aħħar, miftuħ mal-Bank OTP. Madankollu, wara l-introduzzjoni, mill-impjegat ta’ dan l-istazzjon, tad-data personali ta’ LH fis-sistema ta’ ħlas tiegħu, dan il-bank ibblokka l-ħlas.

15

Fl-ittra dwar dan l-imblukkar tal-ħlas indirizzata lid-detentur tal-kont, l-imsemmi bank indika li, fid-dawl tal-avvenimenti politiċi, tal-perikolu ikbar li jikkonċerna s-sigurtà ġenerali u ta’ possibbiltà ikbar ta’ abbuż ta’ prodotti bankarji għall-finijiet tal-finanzjament tat-terroriżmu u ta’ reati serji oħra, huwa kien adotta sensiela ta’ miżuri iktar stretti sabiex jissodisfa l-obbligi li jirriżultaw mil-Liġi dwar il-Prevenzjoni tal-Ħasil tal-Flus u tal-Finanzjament tat-Terroriżmu. Dawn il-miżuri jikkonċernaw, b’mod partikolari, skont id-dokument intern tal-istess bank, l-osservanza tar-restrizzjonijiet imposti mill-Office of Foreign Assets Control (OFAC) (l-Uffiċċju tal-Kontroll tal-Assi Barranin (OFAC), l-Istati Uniti tal-Amerika).

16

Wara l-imsemmi mblukkar, LH ressaq azzjoni kontra dan il-bank quddiem l-Okrajno sodišče v Ljubljani (il-Qorti Distrettwali ta’ Ljubljana, is-Slovenja). Permezz ta’ digriet tal‑20 ta’ April 2021, dik il-qorti ddikjarat li ma kellhiex ġurisdizzjoni territorjali u bagħtet il-kawża lill-Okrajno sodišče v Mariboru (il-Qorti Distrettwali ta’ Maribor, is-Slovenja), li hija l-qorti tar-rinviju.

17

Fit‑23 ta’ Marzu 2022, LH talab direttament lill-Bank OTP jiftaħ f’ismu kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi. Wara li LH ippreżentat il-karta tal-identità tagħha, ġie spjegat lilu li s-sistema bankarja ma kinitx tippermetti l-ftuħ ta’ tali kont ma’ dan il-bank. LH talab, mingħajr suċċess, lill-imsemmi bank in-notifika ta’ deċiżjoni bil-miktub f’dan is-sens.

18

Għaldaqstant, quddiem il-qorti tar-rinviju, LH, permezz ta’ nota tal‑4 ta’ April 2022, emenda t-talbiet tiegħu sabiex jitlob li l-Bank OTP ikun obbligat jiftaħlu kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi.

19

Il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar il-konsegwenzi li l-inklużjoni ta’ persuna f’lista tal-OFAC jista’ jkollha fir-rigward tal-possibbiltà għal din il-persuna li tiftaħ kont ta’ ħlas. B’mod partikolari, hija tistaqsi jekk il-ftuħ ta’ tali kont jistax jikkostitwixxi ksur tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2015/849. Hija tirrileva li, għalkemm din id-direttiva tistabbilixxi b’mod ċar li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu għandhom jimplimentaw miżuri ta’ verifika tal-identità ta’ persuna li tfittex li tistabbilixxi relazzjoni kummerċjali magħhom, l-imsemmija direttiva ma tispeċifikax li għandha tiġi vverifikata l-eventwali inklużjoni ta’ din il-persuna f’lista bħal dik tal-OFAC, u lanqas liema huma l-konsegwenzi ta’ tali inklużjoni.

20

Madankollu, skont dik il-qorti, jekk, f’tali ċirkustanzi, persuna tiġi rrifjutata l-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi, dan ikun jikkostitwixxi limitazzjoni tad-dritt ta’ aċċess għal tali kont, b’applikazzjoni tal-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2014/92. Sussidjarjament u jekk id-dritt tal-Unjoni kellu jiġi interpretat fis-sens li jawtorizza tali rifjut, il-qorti tar-rinviju tistaqsi wkoll dwar il-kompatibbiltà ta’ tali interpretazzjoni mal-Artikolu 48 tal-Karta, dwar, b’mod partikolari, id-dritt għall-preżunzjoni tal-innoċenza.

21

F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, fit‑23 ta’ Frar 2015, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Speċjalizzat tar-Repubblika tas-Slovenja għalaq u arkivja l-proċedura li kienet inbdiet kontra LH u li kienet tikkonċerna l-istess reati bħal dawk li kienu wasslu għall-ħruġ ta’ mandat ta’ arrest internazzjonali kontrih. Hija żżid li LH ma ġie kkundannat imkien fid-dinja għar-reat kriminali li għalih ismu huwa inkluż fil-lista tal-OFAC u li ebda miżura restrittiva ma ġiet imposta fuqu mill-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti, mill-Unjoni jew mir-Repubblika tas-Slovenja.

22

F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Okrajno sodišče v Mariboru (il-Qorti Distrettwali ta’ Maribor) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:

“1.

L-Artikolu 16(4) tad-Direttiva [2014/92] jawtorizza lill-Istati Membri jissuġġettaw lill-banek għall-obbligu li jirrifjutaw lil konsumatur il-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi peress li dan il-konsumatur huwa inkluż fil-lista tal-Office of Foreign Assets Control (OFAC) […] minħabba li l-ftuħ ta’ tali kont jikkostitwixxi ksur tad-dispożizzjonijiet relatati mal-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu skont id-Direttiva [2015/849]?

2.

Fil-każ li tingħata risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda, teżisti eċċezzjoni fl-ipotezi fejn dan il-konsumatur ma ġie kkundannat imkien fid-dinja għal ksur li minħabba fih huwa jinsab fl-imsemmija lista u/jew ebda miżura restrittiva ma ġiet adottata fil-konfront tiegħu mill-Istat Membru inkwistjoni, mill-Unjoni […] jew minn organizzazzjoni internazzjonali oħra li tagħha l-Istat Membru inkwistjoni jew l-Unjoni […] huma membri?

3.

Risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda tfisser inkompatibbiltà mal-Artikolu 48 tal-[Karta] li jipprevedi d-dritt għall-preżunzjoni ta’ innoċenza?

4.

Risposta fin-negattiv għat-tieni domanda tfisser inkompatibbiltà mal-Artikolu 48 tal-[Karta] li jipprevedi d-dritt għall-preżunzjoni ta’ innoċenza?”

Fuq l-ammissibiltà

23

Il-Bank OTP isostni li d-domandi preliminari huma inammissibbli. Essenzjalment, hija ssostni, fl-ewwel lok, li r-risposti għal dawn id-domandi ma humiex neċessarji sabiex il-qorti tar-rinviju tagħti d-deċiżjoni tagħha, peress li, minn naħa, din il-qorti la stabbilixxiet b’mod suffiċjenti l-kuntest ġuridiku u fattwali tal-kawża prinċipali u lanqas ir-rabta bejn l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba u t-tilwima fil-kawża prinċipali u li, min-naħa l-oħra, hija ser tapplika biss, fi kwalunkwe każ, dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali u mhux id-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 2014/92 u 2015/849.

24

Fit-tieni lok, dan il-bank isostni li dawn id-domandi huma fformulati b’mod żbaljat, peress li d-dispożizzjonijiet li l-interpretazzjoni tagħhom hija neċessarja għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali huma dawk tad-Direttiva 2015/849, filwaqt li dawk tad-Direttiva 2014/92 dwar il-limitazzjoni tad-dritt għal kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi ma humiex rilevanti għal dan l-għan.

25

Fit-tielet lok, l-imsemmi bank iqis li l-applikazzjoni korretta tad-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 2014/92 u 2015/849 hija tant evidenti li ma tħalli lok għal ebda dubju dwar ir-risposti li għandhom jingħataw għad-domandi preliminari magħmula.

26

F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha tkun tressqet it-tilwima u li għandha terfa’ r-responsabbiltà sabiex tagħti d-deċiżjoni ġudizzjarja sussegwenti, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm il-ħtieġa għal deċiżjoni preliminari sabiex tkun tista’ tagħti s-sentenza tagħha, kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, peress li d-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni jew il-validità ta’ regola tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta li tiddeċiedi (ara s-sentenzi tad‑29 ta’ Novembru 1978, Redmond,83/78, EU:C:1978:214, punt 25; tas‑16 ta’ Ġunju 2015, Gauweiler et, C‑62/14, EU:C:2015:400, punt 24, kif ukoll tal‑24 ta’ Novembru 2020, Openbaar Ministerie (Falsifikazzjoni ta’ dokumenti), C‑510/19, EU:C:2020:953, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).

27

Fil-fatt, id-domandi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula mill-qorti nazzjonali fil-kuntest leġiżlattiv u fattwali ddefinit minnha u taħt ir-responsabbiltà tagħha, u li ma huwiex kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tivverifika l-eżattezza tiegħu, igawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tagħti deċiżjoni dwar domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali biss fil-każ li jkun jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma għandha ebda rabta mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex il-punti ta’ fatt u ta’ liġi meħtieġa sabiex tagħti risposta utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza tat‑23 ta’ Novembru 2021, IS (Illegalità tad-Digriet tar-Rinviju),C‑564/19, EU:C:2021:949, punt 61 u l-ġurisprudenza ċċitata).

28

Fir-rigward tal-ewwel ilment ta’ inammissibbiltà, li jgħid li hemm lakuni fit-talba għal deċiżjoni preliminari, li għalhekk ma tinkludix l-informazzjoni li madankollu hija neċessarja sabiex tippermetti lill-Qorti tal-Ġustizzja kemm li tifhem il-kuntest tal-kawża prinċipali kif ukoll li tiżgura ruħha li l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni hija neċessarja għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali, għandu jiġi rrilevat li, fid-dawl tal-elementi pprovduti mill-qorti tar-rinviju, ma jidhirx b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandhiex rabta mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali jew li l-problema li għandha quddiemha din il-qorti hija ta’ natura ipotetika, peress li hija tistaqsi dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttivi 2014/92 u 2015/849, sabiex tiġi ddeterminata l-legalità tar-rifjut tal-istabbiliment bankarju li jiftaħ kont bankarju f’isem ir-rikorrent fil-kawża prinċipali. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha.

29

Fir-rigward tal-argument ibbażat fuq il-fatt li l-qorti tar-rinviju tapplika biss dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali, b’tali mod li r-risposti għad-domandi preliminari ma għandhomx effett fuq id-deċiżjoni li għandha tingħata fil-kawża prinċipali, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li mill-proċess għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-qorti tar-rinviju tistaqsi preċiżament dwar l-interpretazzjoni, b’mod partikolari, tad-dispożizzjonijiet tad-direttivi tal-Unjoni li ġew trasposti mid-dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli għall-kawża prinċipali.

30

Fir-rigward tat-tieni lment ta’ inammissibbiltà, ibbażat fuq il-fatt li d-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju huma fformulati b’mod żbaljat sa fejn dawn jirrigwardaw biss id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2014/92, għandu jiġi kkonstatat li dan l-ilment lanqas ma jista’ jintlaqa’.

31

Fil-fatt, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 26 u 27 ta’ din is-sentenza, hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha titressaq il-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja li għandha tingħata, li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Peress li, f’dan il-każ, id-domandi magħmula jirrigwardaw l-interpretazzjoni ta’ regola tad-dritt tal-Unjoni, l-argument li l-qorti tar-rinviju kellha tirreferi għal dispożizzjonijiet oħra ta’ dan id-dritt fid-domandi tagħha ma jaffettwax l-ammissibbiltà tar-rinviju.

32

Fir-rigward tat-tielet ilment ta’ inammissibbiltà, ibbażat fuq il-fatt li r-risposta għad-domandi magħmula hija evidenti, huwa biżżejjed li titfakkar il-ġurisprudenza stabbilita li tgħid li s-sempliċi fatt li parti fil-kawża prinċipali tikkunsidra r-risposta għad-domandi preliminari bħala evidenti ma huwiex biżżejjed sabiex jirrendi inammissibbli talba għal deċiżjoni preliminari (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑1 ta’ Diċembru 2011, Painer, C‑145/10, EU:C:2011:798, punti 64 u 65; tas‑27 ta’ Marzu 2014, Consejería de Infraestructuras y Transporte de la Generalitat Valenciana u Iberdrola Distribución Eléctrica, C‑300/13, EU:C:2014:188, punt 18, kif ukoll tal‑21 ta’ Diċembru 2021, Euro Box Promotion et., C‑357/19, C‑379/19, C‑547/19, C‑811/19 u C‑840/19, EU:C:2021:1034, punt 138 u l-ġurisprudenza ċċitata).

33

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għandu jiġi kkonstatat li d-domandi magħmula huma ammissibbli.

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel domanda

34

Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2014/92, moqri flimkien mad-Direttiva 2015/849, għandux jiġi interpretat fis-sens li jawtorizza lill-Istati Membri jimponu fuq l-istituzzjonijiet ta’ kreditu l-obbligu li jirrifjutaw lil konsumatur il-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi għas-sempliċi raġuni li dan il-konsumatur huwa inkluż f’lista ta’ persuni suġġetti għal miżuri restrittivi imposti minn pajjiż terz.

35

F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2014/92 jipprevedi, b’mod partikolari, l-obbligu għall-Istati Membri li jiggarantixxu li l-istituzzjonijiet kollha ta’ kreditu jew numru suffiċjenti minnhom joffru kontijiet ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi lill-konsumaturi kollha fit-territorju tagħhom, kif ukoll il-kundizzjonijiet li fihom dawn l-istituzzjonijiet jistgħu jew għandhom jirrifjutaw il-ftuħ ta’ tali kont.

36

Fil-fatt, minn naħa, il-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu jistipula li kull konsumatur residenti legalment fl-Unjoni għandu d-dritt li jiftaħ u li juża kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi ma’ istituzzjoni ta’ kreditu li tinsab fit-territorju ta’ Stat Membru.

37

Min-naħa l-oħra, konformement mal-Artikolu 16(4) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu jirrifjutaw applikazzjoni għall-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi meta l-ftuħ ta’ tali kont iwassal għal ksur tad-dispożizzjonijiet fil-qasam tal-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tal-ġlieda kontra l-finanzjament tat-terroriżmu stabbiliti mid-Direttiva 2015/849.

38

Madankollu, kif jirriżulta mill-premessa 34 tad-Direttiva 2014/92, id-dispożizzjonijiet dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus ma jistgħux jintużaw bħala skuża sabiex jiġu rrifjutati konsumaturi kummerċjalment inqas attraenti. Bl-istess mod, il-premessa 47 ta’ din id-direttiva tippreċiża li rifjut ta’ ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi jista’ jiġi ġġustifikat biss jekk il-konsumatur ma josservax il-leġiżlazzjoni dwar il-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, u mhux għas-sempliċi raġuni li l-proċedura intiża sabiex tiġi vverifikata din l-osservanza hija ta’ piż żejjed jew għalja żżejjed.

39

Minn dan isegwi li d-dritt tal-konsumatur għall-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi skont l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2014/92 huwa suġġett għall-osservanza tad-dispożizzjonijiet dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-ġlieda kontra t-terroriżmu previsti mid-Direttiva 2015/849.

40

Għaldaqstant, għandhom jiġu eżaminati d-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva 2015/849 sabiex jiġi ddeterminat taħt liema kundizzjonijiet istituzzjoni ta’ kreditu hija obbligata, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet marbuta mal-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-ġlieda kontra l-finanzjament tat-terroriżmu, li ma tistabbilixxix relazzjoni ta’ negozju ma’ klijent u, għaldaqstant, taħt liema kundizzjonijiet il-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi jista’ jwassal għal ksur tal-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2014/92.

41

Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2015/849, li huma ta’ natura preventiva, huma intiżi li jistabbilixxu, skont approċċ ibbażat fuq ir-riskju, ġabra ta’ miżuri preventivi u dissważivi li jippermettu l-ġlieda effettiva kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, sabiex jiġi evitat, kif jirriżulta mill-premessa 1 ta’ din id-direttiva, li l-flussi ta’ flus illegali jkunu jistgħu jippreġudikaw l-integrità, l-istabbiltà u r-reputazzjoni tas-settur finanzjarju tal-Unjoni, u jheddu s-suq intern tagħha kif ukoll l-iżvilupp internazzjonali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Novembru 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883, punt 34 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).

42

F’dan ir-rigward, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 13(1) tad-Direttiva 2015/849 jiddefinixxi l-miżuri ta’ diliġenza fir-rigward tal-klijenti li l-entitajiet marbuta b’obbligu huma obbligati japplikaw. Dawn jinkludu, konformement mal-punti (a) sa (c) tal-ewwel subparagrafu, qabel kollox, l-identifikazzjoni tal-klijent u l-verifika tal-identità tiegħu abbażi ta’ dokumenti, ta’ data jew ta’ informazzjoni miksuba minn sors affidabbli u indipendenti, sussegwentement, l-identifikazzjoni tas-sid benefiċjarju u t-teħid ta’ miżuri raġonevoli sabiex tiġi vverifikata l-identità ta’ din il-persuna, kif ukoll, fl-aħħar nett, l-evalwazzjoni u, jekk ikun il-każ, il-kisba ta’ informazzjoni dwar is-suġġett u n-natura prevista tar-relazzjoni ta’ negozju.

43

L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 14(4) tad-Direttiva 2015/849 jipprevedi, min-naħa tiegħu, li entità marbuta b’obbligu, bħal istituzzjoni ta’ kreditu, li ma tkunx f’pożizzjoni li tikkonforma ruħha mal-obbligi ta’ diliġenza fir-rigward tal-klijenti previsti fil-punti (a), (b) jew (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 13(1) ta’ din id-direttiva hija obbligata, b’mod partikolari, li ma tistabbilixxix relazzjoni ta’ negozju mal-klijent ikkonċernat.

44

F’dan il-każ, bla ħsara għall-evalwazzjoni tal-qorti tar-rinviju, ebda waħda mill-kundizzjonijiet stabbiliti fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 14(4) tal-imsemmija direttiva ma tidher li hija ssodisfatta. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-proċess ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja, minn naħa, il-klijent, jiġifieri LH, huwa identifikat u ma huwiex allegat li dan ma huwiex il-benefiċjarju effettiv tar-relazzjoni ta’ negozju prevista, li tikkonsisti fil-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’servizzi bażiċi, min-naħa l-oħra, il-Bank OTP irrifjuta li jiftaħ tali kont għas-sempliċi raġuni li dan il-klijent kien inkluż fil-lista tal-OFAC.

45

Issa, id-Direttiva 2015/849 ma tipprevedix li l-inklużjoni f’lista tal-OFAC jew f’kull lista oħra tal-istess natura stabbilita minn pajjiż terz twassal awtomatikament għall-projbizzjoni għal istituzzjoni ta’ kreditu milli tidħol f’relazzjoni ta’ negozju mal-klijent ikkonċernat.

46

Għall-kuntrarju, minn naħa, kif jirriżulta, b’mod partikolari, mill-Artikolu 8 tad-Direttiva 2015/849, l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju jippreżupponi evalwazzjoni ta’ dan ir-riskju li, fil-kuntest tas-sistema stabbilita minn din id-direttiva, titwettaq fi tliet livelli, jiġifieri, qabelxejn, fil-livell tal-Unjoni, mill-Kummissjoni, sussegwentement, fil-livell ta’ kull Stat Membru u, fl-aħħar nett, fil-livell tal-entitajiet marbuta b’obbligu. Min-naħa l-oħra, din l-evalwazzjoni tar-riskji tikkundizzjona, b’mod partikolari, l-adozzjoni, minn dawn l-entitajiet, ta’ miżuri ta’ diliġenza xierqa fir-rigward tal-klijent ikkonċernat. Fil-fatt, fl-assenza ta’ tali evalwazzjoni, la huwa possibbli għall-Istat Membru kkonċernat u lanqas, jekk ikun il-każ, għall-imsemmija entitajiet li jiddeċiedu każ b’każ liema miżuri japplikaw (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Novembru 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883, punt 35 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).

47

F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li d-Direttiva 2015/849 tipprevedi, fit-Taqsimiet 1 sa 3 tal-Kapitolu II tagħha, intitolat “Diliġenza Dovuta fir-rigward tal-Klijenti”, tliet tipi ta’ miżuri ta’ diliġenza, jiġifieri miżuri normali, miżuri ssemplifikati u miżuri msaħħa. Dawn il-miżuri huma intiżi sabiex jevitaw jew, tal-inqas, jostakolaw kemm jista’ jkun il-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, billi jistabbilixxu, għal dan il-għan, ostakoli fl-istadji kollha li l-imsemmija attivitajiet jistgħu jinvolvu, kontra l-ħasil tal-flus u dawk li jiffinanzjaw it-terroriżmu (sentenza tas‑17 ta’ Novembru 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883, punt 36 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).

48

Fir-rigward tal-miżuri ta’ diliġenza msaħħa, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 18(1) ta’ din id-direttiva jsemmi ċerti sitwazzjonijiet li jippreżentaw riskju ogħla ta’ ħasil tal-flus u ta’ finanzjament tat-terroriżmu li fihom l-Istati Membri jeżiġu li l-entitajiet marbuta b’obbligu japplikaw tali miżuri ta’ diliġenza fir-rigward tal-klijenti sabiex jiġġestixxu u jimmitigaw dan ir-riskju b’mod adegwat. Għalhekk, tali miżuri ta’ diliġenza msaħħa għandhom jiġu applikati minn dawn l-entitajiet, b’mod partikolari, f’każijiet ta’ riskji ogħla identifikati mill-Istati Membri jew mill-entitajiet marbuta b’obbligu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Novembru 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883, punt 37).

49

Konsegwentement, f’dawn il-każijiet, l-applikazzjoni ta’ miżuri ta’ diliġenza dovuta msaħħa tippreżupponi, konformement mal-approċċ ibbażat fuq ir-riskju, l-identifikazzjoni minn qabel, mill-Istat Membru jew mill-entità marbuta b’obbligu, ta’ riskji ogħla ta’ ħasil tal-flus u ta’ finanzjament tat-terroriżmu. Għaldaqstant, fl-imsemmija każijiet, l-assenjazzjoni ta’ livell ta’ riskju ogħla lil klijent u, konsegwentement, l-adozzjoni ta’ miżuri ta’ diliġenza msaħħa fir-rigward tiegħu ma humiex awtomatiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Novembru 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883, punt 38).

50

F’dan ir-rigward, il-premessa 22 tad-Direttiva 2015/849 tistabbilixxi li l-approċċ ibbażat fuq ir-riskji ma jikkostitwixxix għażla indebitament permissibbli għall-Istati Membri u l-entitajiet marbuta b’obbligu, iżda jippreżupponi l-użu ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet ibbażati fuq provi, b’mod li jiġu indirizzati b’mod iktar effettiv ir-riskji ta’ ħasil tal-flus u ta’ finanzjament tat-terroriżmu li jheddu lill-Unjoni u lill-atturi li joperaw fi ħdanha (sentenza tas‑17 ta’ Novembru 2022, Rodl & Partner, C‑562/20, EU:C:2022:883, punt 71).

51

Minn dan isegwi li l-inklużjoni f’lista tal-OFAC jew f’kull lista oħra tal-istess natura stabbilita minn pajjiż terz ta’ persuna tista’ tikkostitwixxi fattur ta’ riskju rilevanti li l-istituzzjoni ta’ kreditu hija obbligata tieħu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni individwalizzata tagħha tar-riskju ta’ ħasil tal-flus u ta’ finanzjament tat-terroriżmu. Madankollu, fil-preżenza ta’ tali fattur ta’ riskju, id-Direttiva 2015/849 ma tipprevedix li tali istituzzjoni tirrifjuta awtomatikament li tidħol f’relazzjoni ta’ negozju ma’ persuna inkluża f’tali lista, iżda timponi fuq din l-istituzzjoni l-obbligu li tapplika miżuri ta’ diliġenza msaħħa, wara li tkun wettqet evalwazzjoni individwalizzata tal-fatturi kollha ta’ riskju rilevanti fiċ-ċirkustanzi relatati mar-relazzjoni ta’ negozju prevista.

52

F’dan ir-rigward, ċertament, kif indika l-Avukat Ġenerali fil-punt 52 tal-konklużjonijiet tiegħu, in-natura stess ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi, li l-funzjonalitajiet tiegħu huma limitati, tnaqqas ir-riskju ta’ ħasil tal-flus jew ta’ finanzjament tat-terroriżmu li jista’ jiġi assoċjat mal-ftuħ tiegħu.

53

Madankollu, ma jistax jiġi eskluż li, wara tali evalwazzjoni, istituzzjoni ta’ kreditu tasal għall-konklużjoni li ma hijiex f’pożizzjoni li tamministra b’mod effettiv, permezz ta’ miżuri proporzjonati għan-natura u għad-daqs tagħha, ir-riskju ta’ ħasil tal-flus jew ta’ finanzjament tat-terroriżmu assoċjat ma’ relazzjoni ta’ negozju, u dan anki meta r-relazzjoni ta’ negozju prevista tkun limitata għall-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi.

54

Huwa biss f’dan il-każ li rifjut ta’ ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi jista’ jkun ibbażat fuq l-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2014/92.

55

F’dan il-każ, hija għalhekk il-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa jekk ir-rifjut ta’ ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi kontra LH kienx ibbażat fuq evalwazzjoni individwalizzata tar-riskju ta’ ħasil tal-flus jew ta’ finanzjament tat-terroriżmu li tieħu inkunsiderazzjoni l-fatturi rilevanti kollha, lil hinn mis-sempliċi inklużjoni ta’ dan tal-aħħar fil-lista tal-OFAC, u jekk il-Bank OTP kienx f’pożizzjoni li jiżgura, permezz ta’ miżuri proporzjonati, il-kontroll kontinwu tar-relazzjoni ta’ negozju prevista, imsemmija fl-Artikolu 13(1)(d) tad-Direttiva 2015/849, fil-każ tal-ftuħ ta’ tali kont.

56

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2014/92, moqri flimkien mad-Direttiva 2015/849, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jawtorizzax lill-Istati Membri jimponu fuq l-istituzzjonijiet ta’ kreditu l-obbligu li jirrifjutaw lil konsumatur il-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi għas-sempliċi raġuni li dan il-konsumatur huwa inkluż f’lista ta’ persuni suġġetti għal miżuri restrittivi imposti minn pajjiż terz, mingħajr ma l-istituzzjoni ta’ kreditu kkonċernata tkun wettqet evalwazzjoni individwalizzata tar-riskju ta’ ħasil tal-flus jew ta’ finanzjament tat-terroriżmu assoċjat mar-relazzjoni ta’ negozju prevista.

Fuq it-tieni sar-raba’ domanda

57

Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni sar-raba’ domanda, peress li dawn saru biss fil-każ li r-risposta għall-ewwel domanda tkun fl-affermattiv.

Fuq l-ispejjeż

58

Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

 

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

 

L-Artikolu 16(4) tad-Direttiva 2014/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑23 ta’ Lulju 2014 dwar il-komparabbiltà tat-tariffi relatati mal-kontijiet tal-ħlas, il-bdil tal-kontijiet tal-ħlas u l-aċċess għal kontijiet tal-ħlas b’karatteristiċi bażiċi, moqri flimkien mad-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑20 ta’ Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE, kif emendata bid-Direttiva (UE) 2018/843 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑30 ta’ Mejju 2018,

 

għandu jiġi interpretat fis-sens li:

 

ma jawtorizzax lill-Istati Membri jimponu fuq l-istituzzjonijiet ta’ kreditu l-obbligu li jirrifjutaw lil konsumatur il-ftuħ ta’ kont ta’ ħlas b’karatteristiċi bażiċi għas-sempliċi raġuni li dan il-konsumatur huwa inkluż f’lista ta’ persuni suġġetti għal miżuri restrittivi imposti minn pajjiż terz, mingħajr ma l-istituzzjoni ta’ kreditu kkonċernata tkun wettqet evalwazzjoni individwalizzata tar-riskju ta’ ħasil tal-flus jew ta’ finanzjament tat-terroriżmu assoċjat mar-relazzjoni ta’ negozju prevista.

 

Firem


( *1 ) Lingwa tal-kawża: Is-Sloven.

( i ) L-isem ta’ din il-kawża huwa fittizju. Dan l-isem ma jikkorrispondi għall-isem reali ta’ ebda waħda mill-partijiet fil-proċedura.