1.

Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jittratta l-interpretazzjoni tal-Artikolu 32(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1346/2000  ( 2 ), applikabbli għall-kawża ratione temporis fid-dawl tad-data tal-ftuħ tal-proċedura prinċipali ta’ insolvenza  ( 3 ).

2.

Il-Višje sodišče v Ljubljani (il-Qorti tal-Appell ta’ Ljubljana, is-Slovenja) tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk l-istralċjarju ta’ proċedura prinċipali ta’ insolvenza mressqa fl-Awstrija, li għandu l-għan li jippreżenta, fi proċedura sekondarja, imressqa fis-Slovenja kontra l-istess debitur, il-krediti li diġà ppreżenta fl-ewwel proċedura, huwiex suġġett għat-termini (u għall-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ osservanza tagħhom) tal-leġiżlazzjoni Slovena.

3.

Il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet deċiżjoni dwar l-insolvenzi transfrontalieri diversi drabi  ( 4 ), iżda dan qatt ma sar, sakemm mhux sejjer żball, dwar l-Artikolu 32 tar-Regolament Nru 1346/2000, li l-implimentazzjoni tiegħu tinvolvi ħafna diffikultajiet  ( 5 ).

I.

Il‑kuntest ġuridiku

A.

Id‑dritt tal‑Unjoni Ewropea. Ir‑Regolament Nru 1346/2000

4.

Konformement mal-premessa 21:

5.

Skont il-premessa 23:

6.

L-Artikolu 4 (“Liġi applikabbli”) jindika li:

7.

Skont l-Artikolu 28 (“Liġi applikabbli”):

8.

L-Artikolu 32 (“Eżerċizzju tad-drittijiet ta’ kredituri”) jipprovdi li:

B.

Id‑dritt nazzjonali

1.

Id‑dritt Awstrijak. Insolvenzordnung  ( 6 )

9.

Konformement mal-Artikolu 107(1), għandha tinżamm seduta speċjali sabiex jiġu rrikonoxxuti l-krediti ppreżentati wara l-iskadenza tat-terminu stabbilit għal dan il-għan, li ma jkunux ġew eżaminati waqt is-seduta ġenerali għad-determinazzjoni tal-passiv. Għal dawn il-krediti għandu japplika l-Artikolu 105(1). Ma għandhomx jiġu kkunsidrati l-krediti ppreżentati wara erbatax‑il jum fir-rigward tas-seduta għall-eżami tal-passiv.

2.

Id‑dritt Sloven. Zakon o finančnem poslovanju, postopkih zaradi insolventnosti in prisilnem prenehanju  ( 7 )

10.

Skont l-Artikolu 59(2) tiegħu, fil-kuntest ta’ proċedura ta’ insolvenza, il-kreditur għandu jippreżenta l-kreditu tiegħu fil-konfront tad-debitur insolventi f’terminu ta’ tliet xhur mill-pubblikazzjoni tal-avviż ta’ ftuħ ta’ din il-proċedura, ħlief meta jiġi previst mod ieħor fl-Artikolu 59(3) u (4)  ( 8 ).

11.

Konformement mal-Artikolu 298(1), meta l-kreditu jkun iggarantit bi privileġġ, il-kreditur għandu wkoll jippreżenta dan il-privileġġ fil-proċedura ta’ falliment fit-terminu previst għall-preżentazzjoni tal-kreditu, ħlief meta jiġi previst mod ieħor fl-Artikolu 281(1)  ( 9 ), jew fl-Artikolu 282(2)  ( 10 ).

12.

L-Artikolu 296(5) jipprovdi li, meta kreditur ma jippreżentax il-kreditu tiegħu fil-konfront tad-debitur insolventi fit-terminu previst għal dan il-għan, il-kreditu għandu jiġi estint u l-qorti għandha tiċħad il-preżentazzjoni tardiva tiegħu.

13.

Skont l-Artikolu 298(5), meta l-kreditur ma josservax it-terminu għall-preżentazzjoni tad-dritt preferenzjali, dan id-dritt għandu jiġi estint.

II.

Il‑fatti, il‑kawża u d‑domanda preliminari

14.

Permezz ta’ digriet tad‑19 ta’ Ġunju 2013, il-Handelsgericht Wien (il-Qorti Kummerċjali ta’ Vjenna, l-Awstrija) fetħet proċedura ta’ insolvenza kontra l-kumpannija ALPINE Bau GmbH.

15.

Inizjalment, il-proċedura nfetħet bħala ta’ ristrutturazzjoni, iżda fl‑4 ta’ Lulju 2013 inbidlet fi proċedura ta’ falliment.

16.

Mid-digriet tal‑5 ta’ Lulju 2013 tal-Handelsgericht Wien (il-Qorti Kummerċjali ta’ Vjenna) jirriżulta li dik imressqa kontra ALPINE Bau GmbH hija “proċedura prinċipali ta’ insolvenza”, fis-sens tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000.

17.

Fis‑6 ta’ Awwissu 2013, l-istralċjarju tal-proċedura prinċipali ta’ insolvenza  ( 11 ) ressaq quddiem l-Okrožno sodišče v Celju (il-Qorti Reġjonali ta’ Celju, is-Slovenja) talba għall-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza sekondarja kontra ALPINE BAU GmbH, Salzburg —fergħa ta’ Celje—.

18.

Permezz tad-deċiżjoni tad‑9 ta’ Awwissu 2013, l-Okrožno sodišče v Celju (il-Qorti Reġjonali ta’ Celju):

–

fetħet il-proċedura sekondarja kontra din il-fergħa;

–

informat lill-kredituri u lill-istralċjarji li, skont l-Artikolu 32 tar-Regolament Nru 1346/2000, huma setgħu jippreżentaw il-krediti tagħhom fil-proċedura prinċipali u fi kwalunkwe proċedura sekondarja. Hija ddikjarat dan f’avviż ippubblikat fuq is-sit internet tal-Agencija Republike Slovenije za javnopravne evidence in storitve (l-Aġenzija tar-Repubblika tas-Slovenja għar-Reġistri Uffiċjali Pubbliċi u Servizzi Relatati) fl-istess jum.

19.

Skont l-avviż, il-preżentazzjoni tal-krediti (preferenzjali jew le) fil-proċedura sekondarja kellha ssir f’terminu ta’ tliet xhur mill-pubblikazzjoni tiegħu. Tfakkar ukoll li, jekk il-krediti u d-drittijiet preferenzjali ma jiġux ppreżentati fit-terminu, dawn jiġu estinti fil-konfront tad-debitur f’din il-proċedura sekondarja u l-qorti tirrifjuta t-talba, fis-sens tal-Artikolu 296(5), jew tal-Artikolu 298(5) taż-ZFPPIPP.

20.

Fit‑30 ta’ Jannar 2018, NK ressaq talba għall-preżentazzjoni ta’ krediti (fis-sens tal-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000) fil-proċedura ta’ insolvenza sekondarja. Huwa talab lill-Okrožno sodišče v Celju (il-Qorti Reġjonali ta’ Celju) sabiex tilqagħha u tinkludiha fit-tqassim kollu tal-kwantitajiet lill-kredituri mwettaq sussegwentement fil-kuntest ta’ dik il-proċedura.

21.

F’digriet tal‑5 ta’ Lulju 2019, l-Okrožno sodišče v Celju (il-Qorti Reġjonali ta’ Celju) ċaħdet it-talba, minħabba n-natura tardiva tagħha, skont l-Artikolu 296(5) taż-ZFPPIPP.

22.

NK appella minn dan id-digriet quddiem il-Višje sodišče v Ljubljani (il-Qorti tal-Appell ta’ Ljubljana), li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja din id-domanda preliminari:

III.

Il‑proċedura

23.

It-talba għal deċiżjoni preliminari waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑20 ta’ Jannar 2020.

24.

ALPINE BAU GmbH, NK, il-Gvern tar-Repubblika tal-Polonja Pollakk u dak tar-Repubblika tas-Slovenja, kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet. Iż-żamma ta’ seduta ma tqisitx neċessarja.

IV.

Analiżi

A.

Preċiżazzjonijiet preliminari

25.

L-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000 jistabbilixxi li kwalunkwe stralċjarju, kemm jekk tal-proċedura prinċipali, kif ukoll jekk ta’ dik sekondarja, għandu s-setgħa (jekk ikun il-każ, l-obbligu)  ( 12 ) sabiex jippreżenta  ( 13 ) fi proċeduri ta’ insolvenza oħrajn, miftuħa kontra l-istess debitur, il-krediti li jkunu diġà ġew ippreżentati fil-proċedura li għaliha jkun inħatar.

26.

Ir-Regolament Nru 1346/2000 ma jistabbilixxix espressament f’liema mument għandu jsir użu mill-possibbiltà deskritta. Għalhekk, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-istralċjarju ta’ proċedura prinċipali ta’ insolvenza huwiex suġġett għat-termini (u għall-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ osservanza tagħhom) li jirregola d-dritt tal-Istat fejn tkun infetħet proċedura sekondarja.

27.

Bl-eċċezzjoni ta’ NK, dawk li dehru quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja huma inklinati li jifhmu li s-sistema tat-termini għall-preżentazzjoni tal-krediti, u l-effetti li din tkun tardiva, hija rregolata mil-lex concursus ta’ kull proċedura.

28.

Għal NK, madankollu, il-verifika u r-rikonoxximent ta’ krediti fil-proċedura prinċipali għandhom jippreċedu l-preżentazzjoni tagħhom fi kwalunkwe proċedura oħra. Impliċitament, isostni li t-termini għal din il-preżentazzjoni huma ddeterminati konformement mal-lex concursus tal-ewwel proċedura.

29.

Jiena tal-istess opinjoni bħal dik tal-maġġoranza fir-rigward tal-liġi li tirregola t-termini għall-preżentazzjoni tal-krediti fil-proċeduri sekondarji. Barra minn hekk, jiena ma naqbilx mal-argument ta’ NK fir-rigward tal-eżami u tar-rikonoxximent tal-krediti qabel il-preżentazzjoni tagħhom fil-proċedura sekondarja.

30.

L-ewwel għandi nittratta ċerti aspetti tas-sistema Ewropea ta’ insolvenza transfrontaliera li jgħinu sabiex wieħed jifhem aħjar dak li qiegħed jiġi diskuss fir-rinviju għal deċiżjoni preliminari.

B.

Insolvenzi transfrontalieri

1.

Il‑leġiżlazzjoni  ( 14 )

31.

L-ewwel proposti ta’ regolamentazzjoni tal-insolvenzi transfrontalieri għal (dik li llum hija) l-Unjoni Ewropea imorru lura għas-snin sittin tas-seklu preċedenti. Dak iż-żmien diġà kienet tiddomina l-konvinzjoni li biss qafas regolatorju komuni jista’ jindirizza aġir opportunist tad-debitur fallut, jew tal-kredituri tiegħu, u jippermetti l-amministrazzjoni effiċjenti ta’ impriża f’diffikultà li l-assi tagħha kienu jinsabu f’diversi Stati Membri.

32.

Wara diversi tentattivi mingħajr suċċess, fit‑23 ta’ Novembru 1995 infetħet għall-firma Konvenzjoni dwar il-proċeduri ta’ insolvenza (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni”)  ( 15 ), li ma waslitx sabiex tidħol fis-seħħ. Din kienet akkumpanjata minn rapport imħejji u nnegozjat mill-Istati  ( 16 ). Għalkemm dan id-dokument qatt ma ġie adottat uffiċjalment, jintuża bħala riferiment għall-interpretazzjoni tat-testi sussegwenti għall-Konvenzjoni, meta dawn jirriproduċu l-kontenut tagħha  ( 17 ).

33.

Ir-Regolament Nru 1346/2000 ġie stabbilit fuq il-bażi tal-Konvenzjoni. B’mod partikolari, l-Artikolu 32 tiegħu jirriproduċi dispożizzjoni minn tiegħu.

34.

Fl‑2012, konformement mal-Artikolu 46 tar-Regolament Nru 1346/2000, il-Kummissjoni fasslet rapport dwar l-applikazzjoni tiegħu. Hija annettiet proposta għal riforma  ( 18 ) li wasslet għar-Regolament 2015/848, applikabbli b’mod ġenerali mis‑26 ta’ Ġunju 2017 għall-proċeduri miftuħa f’dak il-jum jew sussegwentement.

35.

It-test tal‑2015 iżomm is-sustanza ta’ dak preċedenti, filwaqt li jintroduċi, għal dak li huwa inkwistjoni f’dan il-każ, titjib fir-rigward tal-interrelazzjoni bejn proċeduri ta’ insolvenza paralleli, l-informazzjoni lill-kredituri u l-preżentazzjoni tal-krediti tagħhom fi Stat Membru differenti mid-domiċilju, ir-residenza jew is-sede tagħhom  ( 19 ).

36.

B’mod partikolari, id-dispożizzjoni li dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jirrigwarda l-interpretazzjoni tagħha baqgħet l-istess, issa bħala l-Artikolu 45 tar-Regolament 2015/848.

2.

Il‑mudell tar‑Regolament Nru 1346/2000

37.

Ir-Regolament Nru 1346/2000 jinkludi regoli dwar il-ġurisdizzjoni internazzjonali, il-liġi applikabbli, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet u għall-koordinazzjoni ta’ proċeduri. B’mod ġenerali, dan jistabbilixxi sistema konformi mal-mudell ta’ “universaliżmu mtaffi” jew “attenwat”  ( 20 ).

a)

Pluralità ta’ proċeduri (prinċipali u sekondarji)

38.

Il-mudell adottat jaċċetta li proċedura unika ta’ insolvenza b’validità universali tista’ ma tirriżultax prattika. Għalhekk, dan jawtorizza li, flimkien ma’ proċedura prinċipali, ikunu jeżistu oħrajn “territorjali” (indipendenti, jekk ikunu preċedenti għall-ftuħ ta’ dik prinċipali; u sekondarji, jekk ikunu sussegwenti), li jkunu limitati għall-beni li jinsabu fil-pajjiż fejn ikunu nfetħu l-proċeduri  ( 21 ).

39.

Il-proċedura prinċipali tinfetaħ quddiem “[il-]qrati ta’ l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkun jinstab iċ-ċentru ta’ l-interessi prinċipali tad-debitur”  ( 22 ). Hija għandha portata ġenerali għall-passiv u għall-attiv. Il-ftuħ ta’ proċedura fi Stat Membru ieħor titlob li jkun hemm stabbiliment tad-debitur f’dan l-Istat. L-attiv huwa magħmul biss mill-beni tad-debitur f’dan it-territorju  ( 23 ).

40.

Fil-proċeduri territorjali u sekondarji, il-passiv jinkludi l-kredituri kollha tad-debitur. Kull kreditur, irrispettivament minn fejn jinsabu d-domiċilju, ir-residenza abitwali jew is-sede tiegħu fl-Unjoni  ( 24 ), għandu d-dritt “li jippreżenta t-talbiet tiegħu […] li jkollhom x’jaqsmu ma’ l-assi tad-debitur” fi kwalunkwe proċedura miftuħa fl-Istati Membri li fir-rigward tagħhom japplika r-Regolament Nru 1346/2000  ( 25 ).

41.

Il-fatt li jkun hemm diversi proċeduri ta’ insolvenza pendenti fl-istess ħin b’rabta mal-istess debitur iwassal għall-ħtieġa li dawn jiġu kkoordinati. Ir-Regolament Nru 1346/2000 jipprevedi, għal dan il-għan, regoli sostantivi, bħal dik dwar id-distribuzzjoni tal-prodott tal-attiv illikwidat  ( 26 ) u regoli dwar il-kooperazzjoni tal-istralċjarji, b’mod partikolari permezz tal-iskambju suffiċjenti ta’ informazzjoni  ( 27 ).

42.

Bl-istess għan (li tiġi żgurata l-koordinazzjoni tal-proċeduri pendenti), il-leġiżlatur jirrikonoxxi natura predominanti lil dik li tinfetaħ fl-Istat taċ-ċentru tal-interessi prinċipali tad-debitur. Dan ir-rikonoxximent jinbidel fil-possibbiltà li l-istralċjarju nnominat għall-proċedura prinċipali jintervjeni wkoll fil-proċeduri sekondarji għal ċerti finijiet (pereżempju sabiex jipproponi pjan ta’ ristrutturazzjoni jew jitlob id-differiment tal-likwidazzjoni tal-assi fil-proċedura sekondarja)  ( 28 ).

b)

Il‑liġi applikabbli

43.

Ir-Regolament Nru 1346/2000 ma jistabbilixxix dritt Ewropew tal-insolvenza, iżda regoli ta’ kunflitt uniformi li jidentifikaw il-liġi nazzjonali li għandha tirregola kull proċedura, kif ukoll l-effetti tagħhom.

44.

Flimkien mar-regoli ta’ kunflitt, dan jinkludi regoli sostantivi jew proċedurali, ta’ applikazzjoni diretta, li jissostitwixxu lil dawk tal-ordinamenti tal-Istati Membri  ( 29 ).

45.

Ħlief fil-każ ta’ dispożizzjoni kuntrarja fir-Regolament Nru 1346/2000 innifsu, il-liġi tal-Istat ta’ ftuħ (lex concursus) għandha tiġi applikata għal kull proċedura, kemm jekk prinċipali, territorjali jew sekondarja  ( 30 ).

46.

L-għażla tal-lex concursus, komuni fl-istrumenti li jirregolaw l-insolvenza transfrontaliera, hija ġġustifikata minn tliet argumenti  ( 31 ):

–

L-unità tas-soluzzjonijiet, indispensabbli sabiex tintemm b’suċċess proċedura kollettiva bħal dik ta’ insolvenza u sabiex tingħata ċertezza lill-persuni involuti dwar l-obbligi u d-drittijiet tagħhom.

–

L-iffaċilitar tal-amministrazzjoni tal-proċess, billi l-forum u l-ius jikkoinċidu. B’dan il-mod jiġu evitati wkoll l-ispejjeż marbuta mal-prova u l-applikazzjoni tad-dritt barrani.

–

L-iżgurar li l-kredituri kollha tal-istess debitur jiġu suġġetti, fir-rigward tal-pożizzjoni tagħhom fil-falliment, għall-istess ordinament fil-kuntest ta’ kull proċess.

47.

Għalhekk, hija l-lex concursus li għandha tirregola l-ftuħ, l-iżvilupp u t-tmiem tal-proċedura ta’ insolvenza, fl-aspetti sostantivi u proċedurali tagħha.

48.

Konformement ma’ dan il-kriterju, permezz ta’ lista mhux eżawrjenti  ( 32 ), l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1346/2000 jassenja d-determinazzjoni, b’mod partikolari, ta’ ċerti elementi lil-liġi tal-Istat ta’ ftuħ. Fosthom hemm, bla ħsara għall-eċċezzjonijiet li jipprevedi r-regolament iċċitat  ( 33 ), “ir-regoli li jirregolaw il-preżentazzjoni, il-verifika u l-ammissjoni tat-talbiet”  ( 34 ).

c)

Il‑liġi li tirregola l‑preżentazzjoni tal‑krediti

49.

Minn dak li ntqal qabel jirriżultaw tliet konsegwenzi għall-kredituri (ċertament, għal dawk residenti fl-Unjoni) fil-każijiet ta’ insolvenza transfrontaliera:

–

Id-dritt tagħhom sabiex jippreżentaw il-kreditu fi kwalunkwe proċedura, prinċipali jew sekondarja (jew territorjali, jekk ikun il-każ), li tinbeda kontra l-istess debitur fi Stat Membru marbut mir-Regolament Nru 1346/2000.

–

Il-kreditur ikollu jeżerċita dan id-dritt konformement mal-liġi applikabbli għall-proċedura li fiha jagħżel li jippreżenta l-kreditu.

–

Ir-rikonoxximent ta’ kreditu fi proċedura ma jimplikax awtomatikament li jkun irrikonoxxut fi proċedura oħra. L-eżami u r-rikonoxximent tal-krediti jiddependu mil-liġi applikabbli għal kull proċedura  ( 35 ).

50.

Konxju mid-diffikultajiet marbuta mal-preżentazzjoni ta’ krediti fi proċeduri miftuħa barra mill-pajjiż, il-leġiżlatur inkluda ċerti dispożizzjonijiet speċifiċi fir-Regolament Nru 1346/2000:

–

Skont l-Artikolu 32(2), ma huwiex meħtieġ li jkunu l-kredituri nfushom dawk li jippreżentaw il-krediti: dan jista’ jagħmlu, minflokhom, l-istralċjarju maħtur għal proċedura, b’rabta mal-krediti diġà ppreżentati fiha  ( 36 ).

–

Konformement mal-Artikolu 40, huwa meħtieġ li jiġu informati l-kredituri magħrufa kollha, li d-domiċilju, ir-residenza abitwali jew is-sede tagħhom tkun tinsab fi Stat differenti minn dak tal-ftuħ, li dan ikun seħħ. Il-komunikazzjoni, permezz ta’ ittra individwali, għandu jkollha kontenut minimu, li jinkludi r-riferiment għat-termini għall-preżentazzjoni tal-krediti u għall-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ osservanza tagħhom  ( 37 ).

51.

Ir-Regolament Nru 1346/2000 ma jirrendix it-termini għall-preżentazzjoni tal-krediti uniformi. Dan ma jagħmlu fir-rigward ta’ ebda proċedura jew ta’ ebda attur b’mod partikolari  ( 38 ).

52.

Fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-lex concursus ta’ kull proċedura, l-Istati Membri jistgħu, għalhekk, jirregolaw it-termini b’mod jew ieħor, sakemm jiġu osservati l-prinċipji ta’ effettività u ta’ ekwivalenza  ( 39 ).

C.

Terminu sabiex l-istralċjarju jippreżenta l-krediti

53.

Ser nittratta l-interpretazzjoni tal-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000 billi nagħti l-motivi li għalihom, fl-opinjoni tiegħu, l-istralċjarju tal-proċedura prinċipali għandu jikkonforma ruħu mat-termini previsti mil-leġiżlazzjoni tal-Istat tal-ftuħ ta’ proċedura sekondarja, jekk ikun beħsiebu jitlob, f’din tal-aħħar, il-krediti diġà ppreżentati fl-ewwel proċedura.

54.

Għal dan il-għan, ser nuża l-kriterji ermenewtiċi normali, jiġifieri, il-kriterju letterali, storiku, teleoloġiku u dak sistematiku.

1.

Il‑kriterju letterali

55.

Ladarba ġiet ammessa l-pluralità ta’ proċeduri ta’ insolvenza kontra l-istess debitur, l-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000 jindika li “[l-]likwidaturi fil-proċedimenti prinċipali u xi proċedimenti sekondarji għandhom jippreżentaw fil-proċedimenti l-oħra t-talbiet li jkunu diġa ġew ippreżentati fil-proċedimenti li għalihom ikunu ġew maħtura […]”.

56.

Fit-test xejn ma jindika li l-krediti għandhom jiġu ppreżentati f’xi mument jew ieħor. Għaldaqstant, għandha tiġi applikata s-sistema ġenerali, jiġifieri, dik li tirriżulta mir-regola ta’ kunflitt bażika (Artikoli 4 u 28 tar-Regolament Nru 1346/2000) li tindika, kif diġà semmejt, il-lex concursus tal-Istat tal-ftuħ ta’ kull proċedura  ( 40 ).

57.

B’mod partikolari, mill-Artikolu 4(2)(h) jirriżulta li l-liġi tal-Istat ta’ ftuħ tiddetermina s-sistema tal-preżentazzjoni, l-eżami u r-rikonoxximent tal-krediti, inklużi t-termini sabiex titwettaq din il-preżentazzjoni. Il-klassifikazzjoni proċedurali ta’ din il-kwistjoni kienet twassal ukoll għall-applikazzjoni tal-liġi tal-qorti li quddiemha tressqet il-kawża, inkluż fl-assenza ta’ dispożizzjoni espliċita  ( 41 ).

58.

Is-sentenza ENEFI tikkonferma din l-interpretazzjoni. Barra minn hekk, fiha jiġi ddikjarat li l-lex concursus tapplika għall-konsegwenzi tan-nuqqas ta’ osservanza tar-regoli dwar il-preżentazzjoni ta’ krediti u, b’mod partikolari, tat-termini  ( 42 ).

2.

Il-kriterju storiku u dak teleoloġiku

59.

L-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000 jirriproduċi d-dispożizzjoni korrelattiva tal-Konvenzjoni (mingħajr suċċess). Mill-kontinwità taż-żewġ strumenti jirriżulta li l-preżentazzjoni ta’ krediti mill-istralċjarju tissodisfa l-istess funzjoni u għandha l-istess għan fiż-żewġ testi. Konsegwentement, ir-rekwiżiti ta’ din il-preżentazzjoni għandhom ikunu l-istess ukoll.

60.

L-Artikolu 32 tal-Konvenzjoni ġie introdott fil-kuntest tal-mudell ta’ universaliżmu attenwat, fejn il-pluralità ta’ proċeduri ta’ insolvenza kontra l-istess debitur hija possibbli. L-Artikolu 32(1) stabbilixxa, bħala eċċezzjoni għar-regola li tissuġġetta l-preżentazzjoni ta’ krediti għal-lex concursus, id-dritt ta’ kull kreditur sabiex jitlob il-krediti tiegħu fil-proċedura li jagħżel  ( 43 ), jew inkluż f’diversi proċeduri  ( 44 ).

61.

Sabiex jiġi ffaċilitat l-eżerċizzju ta’ dan id-dritt  ( 45 ), ġie mfassal mekkaniżmu li jinkariga lill-istralċjarju ta’ kull proċedura bil-provvista ta’ servizz  ( 46 ) lill-kredituri li jirrappreżenta: l-istralċjarju jikkomunika dawn il-krediti fi proċeduri miftuħa oħrajn  ( 47 ), bir-riserva għad-detentur ta’ kull kreditu tal-possibbiltà li jopponi.

62.

Sabiex iwettaq il-kompitu tiegħu, l-istralċjarju ingħata s-setgħa fil-Konvenzjoni sabiex jitlob, fi proċeduri oħrajn, il-krediti diġà ppreżentati fil-proċedura li fiha huwa jopera. B’ċertu mod, huwa jaġixxi minflok il-kredituri, f’isimhom u għan-nom tagħhom  ( 48 ), u għandu jipproċedi għall-komunikazzjoni tal-krediti, sa fejn din tkun utli għal dawn il-kredituri.

63.

Madankollu, id-deċiżjoni dwar il-preżentazzjoni ta’ kreditu ma timplikax li jinbidel id-detentur tiegħu: il-kreditu jibqa’ jkun ta’ kull kreditur individwali. Il-Konvenzjoni tħares id-dritt tal-kredituri, billi tippermettilhom kemm li jopponu għall-preżentazzjoni mill-istralċjarju, kif ukoll li jirtiraw il-kreditu diġà ppreżentat fi proċedura oħra  ( 49 ).

64.

Konformement ma’ dan il-prinċipju, il-komunikazzjoni mill-istralċjarju tipproduċi l-istess effetti bħal dik tal-kreditur innifsu  ( 50 ). Għaldaqstant, huma identiċi l-kundizzjonijiet u t-termini tagħhom, li, skont il-Konvenzjoni, huma rregolati mil-lex concursus, irrispettivament minn min jippreżenta l-krediti  ( 51 ).

3.

Il‑kriterju sistematiku

a)

Id-dmir tal‑istralċjarju, estensjoni tad-dritt tal‑kreditur

1)

Il‑pożizzjoni tal‑istralċjarju fl‑Artikolu 32 tar‑Regolament Nru 1346/2000

65.

Id-dmir li, skont l-Artikolu 32 tar-Regolament Nru 1346/2000, jaqa’ fuq l-istralċjarju, isegwi r-regola li tagħti s-setgħa lill-kredituri sabiex jippreżentaw il-krediti tagħhom fi kwalunkwe proċedura ta’ insolvenza.

66.

Il-pożizzjoni tad-dispożizzjoni tikkonferma dak li indikajt fir-rigward tal-oriġini u l-għan tagħha: il-pożizzjoni tal-istralċjarju maħtur fi proċedura, li jippreżenta l-krediti fi kwalunkwe proċedura oħra, hija ta’ kontinwità u ta’ dipendenza fir-rigward ta’ dik li għandhom il-kredituri nnifishom  ( 52 ).

67.

Għalkemm ir-rabta bejn l-istralċjarju u l-kredituri tiġġustifika li jkunu suġġetti għall-istess sistema meta jippreżentaw il-krediti fi proċedura oħra, il-prijorità mogħtija lill-kreditur tikkonferma li hija s-sitwazzjoni tiegħu dik li tiddefinixxi din is-sistema. Għalhekk:

–

Il-lex concursus, applikabbli għall-preżentazzjoni tal-krediti skont l-Artikoli 4 u 28 tar-Regolament Nru 1346/2000, taffettwa b’mod ugwali lill-kredituri u lill-istralċjarji.

–

Ikun possibbli li jiġi eżentat l-istralċjarju ta’ proċedura mit-termini għal preżentazzjoni previsti mil-lex concursus li tirregola proċeduri oħrajn jekk anki l-kredituri jkunu jgawdu mill-eżenzjoni. Madankollu, il-Kapitolu IV tar-Regolament Nru 1346/2000, li jistabbilixxi regoli sostantivi derogatorji mill-lex concursus favur il-kredituri b’residenza abitwali, domiċilju jew sede fi Stat Membru li huwa differenti minn dak tal-ftuħ, ma jipprevedix din il-possibbiltà  ( 53 ).

2)

L‑utilità tal‑preżentazzjoni ta’ krediti mill-istralċjarju

68.

L-istralċjarju ma għandux biss is-setgħa sabiex jippreżenta fi proċeduri oħrajn il-krediti ppreżentati f’dik tiegħu, iżda huwa obbligat li jagħmel dan, sa fejn dan ikun utli għall-kredituri  ( 54 ).

69.

Is-setgħa li jippreżenta l-krediti tagħti lill-istralċjarju locus standi attiv fil-proċeduri kollha, irrispettivament minn jekk l-ordinament tal-Istat ta’ ftuħ jipprevedihx jew le. B’dan il-mod, huwa jkun jista’ jwettaq l-obbligu legali tiegħu  ( 55 ) u jiġi żgurat l-għan tal-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000.

70.

Madankollu, id-dmir tal-istralċjarju ma huwiex assolut: dan jitlob eżami tal-utilità  ( 56 ) jew tal-vantaġġi potenzjali li jirriżultaw mill-preżentazzjoni, fi proċedura sekondarja, tal-krediti diġà mitluba fil-proċedura li għaliha jkun inħatar.

71.

Dan l-eżami ma jirrigwardax kull kreditu individwali u l-aspettattivi ta’ ħlas tiegħu  ( 57 ). Huwa pjuttost eżami globali dwar il-krediti kollha  ( 58 ) ippreżentati fil-proċedura li fiha dan inħatar.

72.

Evalwazzjoni speċifika, skont il-liġi applikabbli għall-kreditu u, f’dak li jirrigwarda l-klassifikazzjoni tiegħu, skont il-liġi tal-Istat fejn jiġi ppreżentat, tikkorrispondi għall-kreditur partikolari, għal raġunijiet evidentement prattiċi  ( 59 ).

73.

Għalhekk, l-aħħar kelma dwar il-preżentazzjoni ta’ kreditu tkun tad-detentur tiegħu (jiġifieri, il-kreditur) li għalih, fl-Artikolu 32(2) in fine tar-Regolament Nru 1346/2000, tinżamm il-possibbiltà li jopponi għall-komunikazzjoni mill-istralċjarju, u li jirtira l-kreditu, jekk jikkonkludi li din il-komunikazzjoni ma hijiex adatta għalih  ( 60 ).

74.

Fir-realtà, l-istralċjarju ma jiddefendix interess differenti, jew superjuri, għal dak tal-kredituri, li jiġġustifika li tiġi applikata fir-rigward tiegħu sistema speċjali meta jiġu kkomunikati l-krediti fi proċeduri oħrajn. Il-punt ta’ għeluq tas-sistema, li jħalli f’idejn kull kreditur individwali d-deċiżjoni dwar jekk jiġix ippreżentat jew le l-kreditu tiegħu, jikkonferma l-konverġenza tal-interessi tal-istralċjarju u tal-kredituri.

75.

Ir-raġunijiet għalfejn l-evalwazzjoni tal-istralċjarju ma hijiex l-istess bħal dik ta’ kreditur ma humiex dommatiċi, iżda prattiċi  ( 61 ). Il-kreditur li ppreżenta l-kreditu tiegħu fi proċedura juri, bħala prinċipju, interess sabiex ikoprih bl-assi tad-debitur, ikun fejn ikun  ( 62 ). Fuq il-bażi ta’ din il-premessa, huwa leġittimu li l-kompitu tal-istralċjarju jiġi limitat għal ponderazzjoni ta’ vantaġġi u inkonvenjenzi għall-krediti kollha ppreżentati fil-proċedura li fiha huwa jopera.

b)

Id‑dmir tal-istralċjarju fi kwalunkwe proċedura?

76.

L-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000 jappartjeni għall-Kapitolu III tiegħu, dwar il-proċeduri sekondarji ta’ insolvenza. Madankollu, id-dmir previst f’din id-dispożizzjoni jirrigwarda, letteralment, lill-istralċjarji kollha, kemm dawk tal-proċedura prinċipali, kif ukoll ta’ dik sekondarja. It-tnejn li huma għandhom “jippreżentaw fi proċeduri oħrajn il-krediti diġà ppreżentati fil-proċedura li għaliha jkunu nħatru”  ( 63 ).

77.

Ma għandux jinftiehem li, minħabba l-pożizzjoni sistematika tal-artikolu, l-istralċjarju tal-proċedura prinċipali jgawdi minn pożizzjoni speċjali, meta kkomparat mal-istralċjarji tal-proċeduri pendenti l-oħrajn, meta jintalbu l-krediti ppreżentati fil-proċedura prinċipali.

78.

In-natura subordinata tal-proċeduri sekondarji, fir-rigward ta’ dik miftuħa fiċ-ċentru tal-interessi prinċipali tad-debitur, tirriżulta ċertament f’pożizzjoni speċjali tal-istralċjarju ta’ din il-proċedura b’rabta mal-oħrajn  ( 64 ). Madankollu, ir-Regolament Nru 1346/2000 ma jagħtihx privileġġ fir-rigward tal-preżentazzjoni tal-krediti, li jista’ jiġi rifless fil-fatt li ma jiġix suġġett għat-termini stabbiliti fil-lex concursus ta’ kull proċedura.

c)

Rabta mal‑Kapitolu IV tar‑Regolament Nru 1346/2000

79.

Taħt it-titolu “Proviżjon ta’ informazzjoni għal kredituri u preżentazzjoni tat-talbiet tagħhom”, il-Kapitolu IV tar-Regolament Nru 1346/2000 jistabbilixxi regoli derogatorji mill-lex concursus li, bħall-Artikolu 32(2), huma intiżi li jiffaċilitaw il-preżentazzjoni tal-krediti.

80.

Dawn ir-regoli, ta’ applikazzjoni diretta, jiffavorixxu lill-kredituri li għandhom residenza abitwali, domiċilju jew sede fit-territorju ta’ Stat Membru differenti minn dak fejn tinfetaħ il-proċedura ta’ insolvenza. Inqis li dawn jistgħu jiġu applikati ukoll, mutatis mutandis, għall-istralċjarju ta’ proċedura barranija.

81.

L-għarfien professjonali li b’mod leġittimu jiġi preżunt minn stralċjarju mhux neċessarjament jinkludi l-insolvenza transfrontaliera, lanqas ma jirriżulta f’kundizzjonijiet iktar severi għal atti li jistgħu jwettqu l-kredituri nnifishom, meta l-istralċjarju, billi jassumihom, li jagħmel huwa li jipprovdilhom servizz, billi jpoġġi lilu nnifsu flokhom  ( 65 ).

82.

Fir-Regolament Nru 1346/2000 l-ebda waħda mir-regoli msemmija ma tagħmel riferiment speċifikament għas-sistema tat-termini  ( 66 ). It-tifsira ta’ dan is-silenzju hija doppja: a) jagħmilha diffiċli sabiex jiġi sostnut li l-istralċjarju ma huwiex suġġett għas-soluzzjoni ġenerali, jiġifieri, għal-lex concursus ta’ kull proċedura; u b) jobbliga, jekk ma jkunx il-każ, li jiġi deċiż, permezz ta’ interpretazzjoni, liema soluzzjoni għandha tapplika, minflok dik ġenerali  ( 67 ).

83.

In-nuqqas ta’ issuġġettar tal-istralċjarju għat-termini tal-lex concursus ta’ kull proċedura jkun ifisser, definittivament, trattament differenti, imprevist u mhux irregolat, għalih (u b’estensjoni, għall-kredituri li jkun qiegħed jippreżenta l-krediti tagħhom)  ( 68 ), meta mqabbel mal-kredituri lokali, suġġetti għal dawn it-termini u għall-konsegwenzi ta’ preżentazzjoni tardiva tal-krediti tagħhom  ( 69 ).

4.

Rikapitolazzjoni

84.

Fil-qosor, naħseb li l-preżentazzjoni tal-krediti imwettqa mill-istralċjarju (tal-proċedura ta’ insolvenza prinċipali) fi proċedura sekondarja hija rregolata mit-termini previsti fil-liġi tal-Istat tal-ftuħ ta’ din tal-aħħar.

85.

Barra minn hekk, din is-soluzzjoni hija imposta minn perspettiva prammatika. Jekk l-istralċjarju ma kienx suġġett għal dawn it-termini fil-proċedura sekondarja, it-tmexxija, il-progress u l-iżvilupp tagħha jkunu jwasslu għal inkonvenjenzi serji.

D.

Krediti ppreżentati (mhux “eżaminati u rrikonoxxuti”)

86.

Sabiex inkun eżawrjenti, ser nanalizza fil-qosor l-interpretazzjoni li NK jipproponi għall-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000. Fl-opinjoni tiegħu, fil-proċedura sekondarja ta’ insolvenza jistgħu jiġu ppreżentati biss il-krediti diġà ppreżentati fil-proċedura prinċipali, ladarba jkunu ġew eżaminati u rrikonoxxuti fiha.

87.

Fil-fehma tiegħi, l-argument ta’ NK ma huwiex sostnut la mill-formulazzjoni ta’ dan l-artikolu la mill-oriġini tiegħu u lanqas mill-għan tiegħu, u lanqas ma jirriżulta minn interpretazzjoni sistematika. Barra minn hekk, il-fatt li jiġi aċċettat jikkomprometti t-tmexxija effikaċi ta’ kull proċedura ta’ insolvenza.

88.

Dan l-argument, nirrepeti, għandu jiġi miċħud, peress li:

–

Fl-ebda waħda mill-verżjonijiet lingwistiċi tat-test ma huwa stabbilit li l-krediti, barra milli jiġu ppreżentati fi proċedura, għandhom ikunu ġew eżaminati u rrikonoxxuti bħala prerekwiżit għat-talba sussegwenti tagħhom fi proċeduri oħrajn.

–

La l-Konvenzjoni u lanqas ir-rapport li jakkumpanjaha ma jillimitaw il-preżentazzjoni ta’ krediti mill-istralċjarju għal dawk eżaminati u ammessi fil-proċedura li għaliha jkun inħatar.

–

Din il-limitazzjoni ma hijiex konformi mal-għan tal-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000: tiġġenera spejjeż u ddewwem il-komunikazzjoni tal-krediti, mingħajr ma twassal għal benefiċċji. Minħabba li l-ammissjoni u r-rikonoxximent tal-krediti jiddependu, f’kull proċedura, mil-lex concursus, il-fatt li jiġu ssuperati dawn l-istadji f’waħda minnhom ma jiżgurax l-eżitu fil-bqija tal-proċeduri  ( 70 ).

–

Ma huwiex possibbli li wieħed jifhem li l-aġġettiv “ippreżentati” fl-imsemmi Artikolu 32(2) jinkludi l-aġġettivi “eżaminati u rrikonoxxuti”. Ir-Regolament Nru 1346/2000 iddistingwa, f’dispożizzjonijiet oħrajn, dawn it-termini  ( 71 ), billi rrifletta l-partijiet jew l-istadji karatteristiċi differenti ta’ proċedura ta’ insolvenza.

–

Timmilita fl-istess sens ir-relazzjoni sistematika bejn l-Artikolu 32 u l-Kapitolu IV tar-Regolament Nru 1346/2000, li jirrigwarda esklużivament il-formalitajiet ta’ preżentazzjoni ta’ dawn il-krediti. Għall-koerenza, it-tifsira tat-terminu “ippreżentati” għandha tkun l-istess fiż-żewġ każijiet.

–

Id-dritt ta’ kwalunkwe kreditur sabiex jitlob kreditu f’diversi proċeduri ma jiddependix mill-eżami tiegħu u mir-rikonoxximent minn qabel tiegħu f’ebda waħda. Minħabba li l-istralċjarju jaġixxi f’isem u għan-nom tal-kreditur, huwa koerenti li d-dmir tiegħu lanqas ma jkun suġġett għall-issuperar ta’ dawn l-istadji.

E.

Kunsiderazzjonijiet addizzjonali (qosor tat-termini previsti fid-dritt applikabbli)

89.

Spjegajt li ma jeżistux, fl-opinjoni tiegħi, argumenti għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000 fis-sens li d-dmir tal-istralċjarju huwa limitat għall-krediti diġà eżaminati u rrikonoxxuti fil-proċedura li għaliha jkun inħatar.

90.

Lanqas ma ninnota li hemm argumenti konvinċenti sabiex wieħed jifhem li, għal dan il-motiv jew ieħor, l-istralċjarju jgawdi minn sistema ta’ termini għall-preżentazzjoni derogatorja minn dik li tapplika għall-kredituri lokali jew għal dawk li, filwaqt li jkunu talbu il-krediti tagħhom fi proċedura, jagħżlu li jippreżentawhom f’oħrajn individwalment.

91.

NK isostni  ( 72 ) li t-termini previsti fiż-ZFPPIP huma qosra ħafna u, b’dan il-mod, inkompatibbli mat-tfassil Awstrijak tal-proċeduri ta’ insolvenza. Għalhekk, jirriżulta impossibbli li l-obbligu tal-Artikolu 32(2) tar-Regolament Nru 1346/2000 jitwettaq fil-prattika.

92.

Minħabba li nqis li NK wettaq żball inizjali diġà indikat (fir-rigward tal-karatteristiċi tal-krediti li għandu jippreżenta fi proċeduri oħrajn), l-argument tiegħu, marbut ma’ dan l-iżball, ma jistax jiġi aċċettat.

93.

Għall-kuntrarju, huwa korrett li jiġi sostnut li t-termini imposti għall-preżentazzjoni ta’ krediti fi kwalunkwe Stat Membru ma għandhomx iċaħħdu regola tad-dritt tal-Unjoni mill-utilità tagħha. F’dan is-sens, il-problema mqajma minn NK tista’ tkun reali.

94.

Il-qosor tat-termini previsti għall-preżentazzjoni tal-krediti fl-Istati differenti  ( 73 ), kif ukoll id-differenzi bejniethom, anki fir-rigward tal-effetti tal-preżentazzjoni tardiva  ( 74 ), jista’ jimmina l-prattika tal-Artikolu 32 tar-Regolament Nru 1346/2000.

95.

Fir-rigward tal-Artikolu 32(2), l-applikazzjoni tiegħu tista’ tikkontribwixxi għall-preżentazzjoni rrepetuta tal-istess kreditu: kreditur li ma jafdax li l-istralċjarju jikkunsidra utli l-preżentazzjoni tal-krediti fi proċedura barranija jista’ jħossu obbligat li jikkomunikahom huwa stess, sabiex ikun ċert li jkun għadu fit-terminu stabbilit  ( 75 ).

96.

Madankollu, il-leġiżlatur Ewropew jikkunsidra d-differenzi fl-ordinamenti tal-Istati Membri, meta jipprevedi l-applikazzjoni tal-lex concursus għall-preżentazzjoni tal-krediti.

97.

Ir-riforma li wasslet għar-Regolament 2015/848 tenniet id-diffikultajiet tal-kredituri, b’mod partikolari tal-kredituri ż-żgħar u tal-impriżi żgħar u medji, għall-preżentazzjoni tal-krediti tagħhom fi proċeduri miftuħa barra mill-pajjiż.

98.

Ir-Regolament 2015/848 indirizza dawn id-diffikultajiet billi stabbilixxa regola uniformi li, minn naħa, tikkonferma b’mod espliċitu l-applikazzjoni tal-lex concursus għat-termini; u, min-naħa l-oħra, temendaha billi timponi terminu minimu (u d-dies a quo tiegħu) sabiex kreditur barrani jippreżenta l-kreditu tiegħu  ( 76 ).

99.

It-tul taż-żmien ta’ dan il-perijodu (30 jum)  ( 77 ) juri li l-leġiżlatur Ewropew ikkunsidra s-soluzzjoni diġà adottata fil-maġġoranza tal-Istati Membri bħala tiegħu nnifsu.

100.

Minħabba li ma jidhirx probabbli li l-Istati Membri jsolvu, huma stess, il-problemi ta’ adattament tat-termini differenti għall-preżentazzjoni, l-implimentazzjoni tal-Artikolu 32 tar-Regolament Nru 1346/2000 (kif ukoll tal-Artikolu 45 tar-Regolament 2015/848) titlob il-kooperazzjoni bejn l-istralċjarji sabiex tiġi evitata l-preżentazzjoni multipla ta’ kreditu fl-istess proċedura ta’ insolvenza  ( 78 ).

V.

Konklużjoni

101.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi lill-Višje sodišče v Ljubljani (il-Qorti tal-Appell ta’ Ljubljana, is-Slovenja) kif ġej: