Βρυξέλλες, 3.12.2025

COM(2025) 946 final

2025/0385(COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1252

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Η πράξη για τις κρίσιμες πρώτες ύλες [κανονισμός (ΕΕ) 2024/1252] παρείχε στην ΕΕ τους στόχους και ένα πρώτο σύνολο εργαλείων ώστε να διασφαλιστεί ότι η βιομηχανία της έχει πρόσβαση σε ασφαλή και βιώσιμο εφοδιασμό με κρίσιμες πρώτες ύλες. Οι κρίσιμες πρώτες ύλες είναι απαραίτητες για την κατασκευή των στρατηγικών τεχνολογιών που είναι καθοριστικής σημασίας για την καθαρή και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και για εφαρμογές στους τομείς της άμυνας και της αεροδιαστημικής. Ωστόσο, από την έναρξη ισχύος της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες στις 23 Μαΐου 2024, η γεωπολιτικοποίηση του εφοδιασμού με κρίσιμες πρώτες ύλες έχει επιταθεί από σειρά κινεζικών περιορισμών στις εξαγωγές σπάνιων γαιών και άλλων κρίσιμων πρώτων υλών. Παράλληλα, άλλοι παγκόσμιοι παράγοντες έχουν εντείνει τη δράση τους για να διασφαλίσουν την πρόσβαση των βιομηχανιών τους σε κρίσιμες πρώτες ύλες μέσω της χρηματοδότησης έργων κρίσιμων πρώτων υλών και της διαφοροποίησης του εφοδιασμού τους μέσω εταιρικών σχέσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, στις 3 Δεκεμβρίου 2025 η Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο δράσης RESourceEU για την επιτάχυνση της επίτευξης των στόχων της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες και της ανακοίνωσης για την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας της ΕΕ 1 . Το σχέδιο δράσης περιλαμβάνει μέτρα για την οικονομική ελαχιστοποίηση των κινδύνων και τη ρυθμιστική στήριξη έργων κρίσιμων πρώτων υλών με άμεσο δυναμικό διαφοροποίησης, καθώς και μέτρα για την επιχειρησιακή υλοποίηση των εταιρικών σχέσεών του με τρίτες χώρες, την προστασία της ενιαίας αγοράς και τη δημιουργία μιας μακρόπνοης αγοράς για διαφοροποιημένο εφοδιασμό με κρίσιμες πρώτες ύλες. Μεταξύ των μέτρων για την επίτευξη των εν λόγω στόχων, η Επιτροπή προτείνει στοχευμένες τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΚ) 2024/1252 (πράξη για τις κρίσιμες πρώτες ύλες) με σκοπό τον εξορθολογισμό, την αποσαφήνιση και την απλούστευση ορισμένων κανόνων για τη βελτίωση της κυκλικότητας, προκειμένου να αυξηθεί η ικανότητα ανακύκλωσης και να ενισχυθεί η δευτερογενής αγορά κρίσιμων πρώτων υλών.

Καταρχάς, οι προτεινόμενες τροποποιήσεις της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες αποσκοπούν στη δημιουργία μιας μακρόπνοης αγοράς για την αξιακή αλυσίδα των πρώτων υλών της Ένωσης. Για να επιτευχθεί αυτό, οι τροποποιήσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των βιομηχανικών κλάδων της Ένωσης που κατασκευάζουν στρατηγικά τεχνολογικά προϊόντα με πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας, ένα υποσύνολο των κρίσιμων πρώτων υλών. Η εν εξελίξει εφαρμογή της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες φέρνει στην επιφάνεια τον κίνδυνο κατακερματισμού της ενιαίας αγοράς λόγω του ανομοιογενούς προσδιορισμού από τα μεμονωμένα κράτη μέλη των μεγάλων επιχειρήσεων που πρέπει να διενεργούν εκτίμηση κινδύνου των αλυσίδων εφοδιασμού τους σύμφωνα με το άρθρο 24 της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Αυτός ο κίνδυνος κατακερματισμού δείχνει ότι, όταν οι αδυναμίες της αγοράς έχουν ως αποτέλεσμα οι εταιρείες να μην εφαρμόζουν στρατηγικές μετριασμού για τον περιορισμό των τρωτών σημείων τους, μπορεί να είναι αναγκαίο να αναλάβει πρόσθετη δράση η Επιτροπή. Οι τροποποιήσεις αυτές θα παράσχουν κίνητρα στις εταιρείες να επενδύσουν στην ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού τους και θα δώσουν επίσης ώθηση στην ζήτηση για διαφοροποιημένες πηγές εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών.

Δεύτερον, η άμεση ανάγκη ταχείας αύξησης της παραγωγής κρίσιμων πρώτων υλών απαιτεί την επέκταση του πλαισίου κυκλικότητας για την αύξηση της ανάκτησης και της επαναχρησιμοποίησης κρίσιμων πρώτων υλών, ιδίως για τους μόνιμους μαγνήτες σπάνιων γαιών 2 . Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προτείνει την τροποποίηση της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες μέσω της επέκτασης του φάσματος των προϊόντων που καλύπτονται από την επισήμανση, καθώς και μέσω της αποσαφήνισης των υποχρεώσεων ενημέρωσης βάσει του άρθρου 28 της πράξης αυτής. Για τους ίδιους λόγους, η Επιτροπή προτείνει επίσης να συμπεριληφθούν τα απόβλητα πριν από την κατανάλωση στην υποχρέωση ανακυκλωμένου περιεχομένου για τους μόνιμους μαγνήτες σπάνιων γαιών, ιδίως επειδή τα απόβλητα αυτά ανακυκλώνονται ευκολότερα και επί του παρόντος είναι πιο προσβάσιμα από τα απόβλητα μετά την κατανάλωση.

Τέλος, η Επιτροπή προτείνει την εισαγωγή πρόσθετης ευελιξίας όσον αφορά τον αριθμό των προσκλήσεων που απαιτούνται ανά ημερολογιακό έτος, δεδομένου του μεγάλου αριθμού αιτήσεων ανά πρόσκληση και της ανάγκης να διασφαλιστεί η συνεκτική αξιολόγηση κάθε αίτησης. Η παρούσα πρόταση βασίζεται στην εφαρμογή από την Επιτροπή του άρθρου 7 της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες σχετικά με την επιλογή έργων στρατηγικής σημασίας. Μια πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων προκηρύχθηκε το 2024 και επελέγησαν 47 έργα στρατηγικής σημασίας στην ΕΕ και 13 εκτός αυτής 3 . Η Επιτροπή δημοσίευσε δεύτερη πρόσκληση υποβολής προτάσεων στις 25 Σεπτεμβρίου 2025.

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

Οι τροποποιήσεις που περιέχονται στην παρούσα πρόταση θα διασφαλίσουν αποδοτική χρήση των πόρων και θα στηρίξουν τον ασφαλή και βιώσιμο εφοδιασμό με κρίσιμες πρώτες ύλες. Ειδικότερα, θα ενισχύσουν τη στρατηγική αυτονομία της Ένωσης καθώς θα διασφαλίσουν και θα εγγυηθούν τη διαφοροποίηση των αλυσίδων εφοδιασμού της. Η πρωτοβουλία για το σχέδιο δράσης RESourceEU ενισχύει άλλα μέτρα για την προώθηση των στόχων της πολιτικής της Ένωσης για τη βιομηχανική και οικονομική ασφάλεια, συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων που ορίζονται στην ανακοίνωση σχετικά με τη συμφωνία για καθαρή βιομηχανία και συνδέεται στενά με το δόγμα της ευρωπαϊκής οικονομικής ασφάλειας.

Ταυτόχρονα, οι τροποποιήσεις θα στηρίξουν τον καθαρό και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, μέσω της διασφάλισης της διαθεσιμότητας βασικών πόρων που χρησιμοποιούνται από βιομηχανίες διαφόρων κλάδων. Οι τροποποιήσεις θα βελτιώσουν την ιχνηλασιμότητα για τη στήριξη της ανάκτησης στο τέλος του κύκλου ζωής και την προώθηση της σταδιακής χρήσης ανακυκλωμένων πρώτων υλών, συμβάλλοντας έτσι σε ένα συνεκτικό και ευθυγραμμισμένο πλαίσιο για την ενίσχυση της κυκλικότητας και τη διασφάλιση του εφοδιασμού της Ένωσης με κρίσιμες πρώτες ύλες.

•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της Ένωσης

Η παρούσα πρόταση είναι συνεπής και διασφαλίζει τη συμπληρωματικότητα και τις συνέργειες με άλλες πολιτικές της Ένωσης.

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

Σύμφωνα με το άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο προτεινόμενος κανονισμός έχει ως στόχο να συμβάλει στην εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, ιδίως με την ενίσχυση και την αποσαφήνιση των κανόνων που διασφαλίζουν τον ασφαλή και βιώσιμο εφοδιασμό της Ένωσης με κρίσιμες πρώτες ύλες.

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Ο γενικός στόχος της πρότασης είναι η διασφάλιση της ομοιομορφίας και ο εξορθολογισμός ορισμένων διαδικασιών σε επίπεδο Ένωσης, προκειμένου να προετοιμαστούν οι μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη για την αντιμετώπιση διαταραχών στις αλυσίδες εφοδιασμού και για τη λήψη μέτρων μετριασμού.

Οι στόχοι της παρούσας πρότασης δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς με μεμονωμένες ενέργειες των κρατών μελών.

•Αναλογικότητα

Η πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας, καθώς περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο για την επίτευξη των δεδηλωμένων στόχων της σε επίπεδο Ένωσης και δεν υπερβαίνει το μέτρο που είναι αναγκαίο για τον σκοπό αυτό.

•Επιλογή της νομικής πράξης

Κανονισμός που τροποποιεί τον κανονισμό για τις κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελεί την κατάλληλη νομική πράξη για την υλοποίηση των στόχων του RESourceEU.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΥΧΟΥΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

Άνευ αντικειμένου

•Διαβουλεύσεις με τους συμφεροντούχους

Μολονότι δεν πραγματοποιήθηκε επίσημη διαβούλευση με τους συμφεροντούχους, οι προτεινόμενες τροποποιήσεις βασίζονται σε τεχνικά εργαστήρια με εκπροσώπους ολόκληρης της αξιακής αλυσίδας μόνιμων μαγνητών, σε ανταλλαγή απόψεων στο πλαίσιο του συμβουλίου για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, καθώς και στις τεχνικές εργασίες που ανέλαβε το Κοινό Κέντρο Ερευνών για την κατάρτιση του παράγωγου δικαίου σύμφωνα με τα άρθρα 28 και 29 της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Λόγω της φύσης των προτεινόμενων τροποποιήσεων και του επείγοντος χαρακτήρα τους, δεν υπήρξε συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας για την παρούσα πρόταση.

•Εκτίμηση επιπτώσεων

Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της πρότασης, δεν διενεργήθηκε εκτίμηση επιπτώσεων.

•Καταλληλότητα και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου

Άνευ αντικειμένου

•Θεμελιώδη δικαιώματα

Η παρούσα πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η πρόταση δεν έχει επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Η παρούσα πρόταση τροποποιεί την πράξη για τις κρίσιμες πρώτες ύλες και περιλαμβάνει αλλαγές στα σχέδια υλοποίησης για τα κράτη μέλη, ιδίως με την κατάργηση της υποχρέωσης των κρατών μελών να προσδιορίζουν τις μεγάλες επιχειρήσεις και τη μεταβίβαση της υποχρέωσης αυτής στην Επιτροπή. Η αλλαγή αυτή απλουστεύει και εξορθολογίζει τις διοικητικές διαδικασίες σε επίπεδο Ένωσης.

Οι υποχρεώσεις και οι ρυθμίσεις υποβολής εκθέσεων για ορισμένες εταιρείες αποσαφηνίζονται μέσω στοχευμένων αλλαγών σε πολύ περιορισμένο αριθμό άρθρων.

•Επεξηγηματικά έγγραφα (για οδηγίες)

Άνευ αντικειμένου

•Αναλυτική επεξήγηση των επιμέρους διατάξεων της πρότασης

Το άρθρο 1 τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1252.

Το άρθρο1 σημείο 1) τροποποιεί τον αριθμό των προθεσμιών για τις ανοικτές προσκλήσεις υποβολής αιτήσεων για έργα στρατηγικής σημασίας στο πλαίσιο της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες.

Το άρθρο 1 σημείο 2) στοιχείο α) εξορθολογίζει την υποχρέωση προσδιορισμού των μεγάλων επιχειρήσεων, μεταβιβάζοντάς την από τις εθνικές διοικήσεις στην Επιτροπή.

Το άρθρο 1 σημείο 2) στοιχείο β) απαιτεί από την Επιτροπή να ενημερώνει τις μεγάλες επιχειρήσεις σχετικά με τις υποχρεώσεις τους.

Το άρθρο 1 σημείο 2) στοιχείο γ) αποσαφηνίζει την υποχρέωση των μεγάλων επιχειρήσεων για την εκτίμηση της ετοιμότητάς τους όσον αφορά την αντιμετώπιση κινδύνων και τις πτυχές που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη στο πλαίσιο αυτό.

Το άρθρο 1 σημείο 2) στοιχείο δ) αποσαφηνίζει τις υποχρεώσεις με τις οποίες πρέπει να συμμορφώνονται οι μεγάλες επιχειρήσεις όσον αφορά τα μέτρα μετριασμού

Το άρθρο 1 σημείο 2) στοιχείο ε) ενισχύει την υποχρέωση των μεγάλων επιχειρήσεων να μεριμνούν ώστε το διοικητικό τους συμβούλιο να είναι ενημερωμένο σχετικά με την εκτίμηση κινδύνου.

Το άρθρο 1 σημείο 2) στοιχείο στ) επιτρέπει στην Επιτροπή να ζητά πληροφορίες από μεγάλες επιχειρήσεις σχετικά με τη συμμόρφωσή τους με τις υποχρεώσεις τους εκτίμησης κινδύνου και εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να προσδιορίζει, εάν απαιτείται, τα μέτρα μετριασμού για τις μεγάλες επιχειρήσεις μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

Το άρθρο 1 σημείο 2) στοιχείο ζ) διαγράφει μια παράγραφο που είναι πλέον άνευ αντικειμένου, δεδομένου ότι οι υποχρεώσεις βάσει του άρθρου 28 της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες ανατίθενται στην Επιτροπή.

Το άρθρο 1 σημείο 3) διευρύνει τον κατάλογο των προϊόντων που περιέχουν μόνιμους μαγνήτες και που πρέπει να εξετάζονται από την Επιτροπή για την επισήμανσή τους.

Το άρθρο 1 σημείο 4) αποσαφηνίζει και επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 29 της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, συμπεριλαμβάνοντας τα απόβλητα μόνιμων μαγνητών πριν από την κατανάλωση, ώστε να καταστεί δυνατή η πιο ολοκληρωμένη δράση της Επιτροπής για την ανακύκλωση των μόνιμων μαγνητών.

Το άρθρο 1 σημείο 5) προσαρμόζει τους κανόνες για την άσκηση της εξουσιοδότησης ώστε να συμπεριληφθεί η νέα εξουσιοδότηση βάσει του άρθρου 1 σημείο 2) στοιχείο στ).

2025/0385 (COD)

Πρόταση

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1252

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 114,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής 4 ,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών 5 ,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Από την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1252 στις 23 Μαΐου 2024, η Επιτροπή συλλέγει δεδομένα και πληροφορίες από τα ενδιαφερόμενα μέρη και τα κράτη μέλη σχετικά με την εφαρμογή του.

(2)Η πρόσβαση σε ασφαλείς και βιώσιμες κρίσιμες πρώτες ύλες είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων της Ένωσης για καθαρή και ψηφιακή μετάβαση, όπως ορίζεται στη συμφωνία για καθαρή βιομηχανία 6 . Οι κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελούν επίσης ουσιώδη κατασκευαστικά στοιχεία για τις βιομηχανίες της Ένωσης, σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της άμυνας. Λόγω της τρέχουσας γεωπολιτικής κατάστασης, ο εφοδιασμός της Ένωσης με κρίσιμες πρώτες ύλες και η ασφάλεια αυτών έχουν τεθεί σε κίνδυνο και, ως εκ τούτου, το ισχύον πλαίσιο θα πρέπει να ενισχυθεί.

(3)Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1252, η Επιτροπή υποχρεούται να προκηρύσσει προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για έργα στρατηγικής σημασίας με τουλάχιστον τέσσερις καταληκτικές ημερομηνίες ετησίως. Δεδομένου του μεγάλου αριθμού αιτήσεων για την αναγνώριση έργων στρατηγικής σημασίας που λαμβάνονται στο πλαίσιο κάθε πρόσκλησης για τον προσδιορισμό έργων στρατηγικής σημασίας που αφορούν κρίσιμες πρώτες ύλες, και προκειμένου να διασφαλιστεί η καλύτερη αξιολόγηση των διαφόρων αιτήσεων, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να περιορίζει τον αριθμό των εν λόγω προσκλήσεων ανά έτος.

(4)Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1252, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να προσδιορίσουν τις μεγάλες επιχειρήσεις έως τον Μάιο του 2025 και εντός 12 μηνών από κάθε επικαιροποίηση του καταλόγου πρώτων υλών στρατηγικής σημασίας σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 3. Ωστόσο, οι μεγάλες επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν κρίσιμες πρώτες ύλες μπορούν να δραστηριοποιούνται σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη. Για να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη του προσδιορισμού των εν λόγω μεγάλων επιχειρήσεων από τις διάφορες εθνικές διοικήσεις και να αποτραπεί ο κίνδυνος κατακερματισμού της ενιαίας αγοράς, το καθήκον του προσδιορισμού των εν λόγω μεγάλων εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην Ένωση θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή.

(5)Είναι σημαντικό να ενισχυθεί η ετοιμότητα των μεγάλων εταιρειών που προσδιορίζονται από την Επιτροπή να αντιμετωπίζουν τους κινδύνους, καθώς και να ενισχυθούν οι υποχρεώσεις τους, επομένως θα πρέπει να απαιτείται από τις μεγάλες επιχειρήσεις να λαμβάνουν μέτρα για τον μετριασμό των τρωτών σημείων τους, μεταξύ άλλων με τη διαφοροποίηση της αλυσίδας εφοδιασμού πρώτων υλών τους. Η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να λαμβάνει τις πληροφορίες σχετικά με τη συμμόρφωση των εν λόγω εταιρειών οι οποίες είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική παρακολούθηση και να διασφαλίζει ότι οι εταιρείες αυτές είναι προετοιμασμένες σε περίπτωση διαταραχής του εφοδιασμού. Η Επιτροπή θα πρέπει να προσδιορίσει τα μέτρα μετριασμού που θα πρέπει να λαμβάνουν οι μεγάλες επιχειρήσεις σε περίπτωση που υπάρχουν τρωτά σημεία, και θα πρέπει να είναι σε θέση να το πράττει μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(6)Στο πλαίσιο της διενέργειας εκτίμησης κινδύνου, οι μεγάλες επιχειρήσεις θα πρέπει να χαρτογραφούν τον τόπο εξόρυξης, επεξεργασίας και ανακύκλωσης των πρώτων υλών στρατηγικής σημασίας που χρησιμοποιούν, να αναλύουν τους παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν τον εφοδιασμό τους και να αξιολογούν τα τρωτά σημεία τους σε διαταραχές του εφοδιασμού. Προκειμένου να έχουν σαφή εικόνα των τρωτών σημείων τους, θα πρέπει επίσης να χαρτογραφήσουν την αλυσίδα εφοδιασμού των κατασκευαστικών στοιχείων που περιέχουν κρίσιμες πρώτες ύλες. Για να ενισχυθεί η ετοιμότητά τους, οι μεγάλες επιχειρήσεις θα πρέπει να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με την εκτίμηση κινδύνου τους στο διοικητικό τους συμβούλιο ή το συμβούλιο διαχειριστών τους.

(7)Η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση και την ετοιμότητα των μεγάλων επιχειρήσεων να αντιμετωπίζουν τους κινδύνους, διασφαλίζοντας ότι θα βρίσκονται σε ετοιμότητα σε περίπτωση διαταραχής των αλυσίδων εφοδιασμού τους. Για τον σκοπό αυτό, και όταν το αποφασίσει, η Επιτροπή μπορεί να ζητά πληροφορίες από μεγάλες επιχειρήσεις σχετικά με τα μέτρα συμμόρφωσης και μετριασμού που εφαρμόζουν, όπως απαιτείται από τον παρόντα κανονισμό.

(8)Η αναγνώριση των ανακυκλωμένων υλικών πριν από την κατανάλωση συμπληρώνει την ανάκτηση των αποβλήτων μετά την κατανάλωση, διασφαλίζοντας ότι οι κατασκευαστές μπορούν να βελτιώσουν τη βραχυπρόθεσμη αποδοτική χρήση των πόρων, και παράλληλα να εξακολουθήσουν να έχουν ισχυρά κίνητρα για την κατασκευή και την επέκταση συστημάτων συλλογής και ανακύκλωσης στο τέλος του κύκλου ζωής. Ως εκ τούτου, οι πρόσθετες κατηγορίες προϊόντων και τα πρόσθετα απόβλητα πριν από την κατανάλωση είναι ουσιαστικής σημασίας για τη βελτίωση της ανακύκλωσης, την ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας και την αύξηση της διαθεσιμότητας δευτερογενών υλικών, ώστε να στηριχθεί η συνολική αποδοτικότητα των πόρων και η ασφάλεια του εφοδιασμού της Ένωσης.

(9)Επομένως, για την επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στο σχέδιο δράσης RESourceEU, ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1252 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1
Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1252

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1252 τροποποιείται ως εξής:

1)Στο άρθρο 7 παράγραφος 3, το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Η πρώτη προθεσμία λήγει στις 24 Αυγούστου 2024 το αργότερο. Η Επιτροπή καθορίζει προθεσμίες έως και τέσσερις φορές ετησίως.»·

2)Το άρθρο 24 τροποποιείται ως εξής:

α)Η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Έως τις [Υπηρεσία Εκδόσεων: να προστεθεί η ημερομηνία που αντιστοιχεί στην ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού συν δύο μήνες] και εντός έξι μηνών από κάθε επικαιροποίηση του καταλόγου πρώτων υλών στρατηγικής σημασίας, η Επιτροπή προσδιορίζει τις μεγάλες επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται στην Ένωση και χρησιμοποιούν πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας για την κατασκευή μπαταριών για αποθήκευση ενέργειας και ηλεκτροκίνηση, εξοπλισμού που σχετίζεται με την παραγωγή και τη χρήση υδρογόνου, εξοπλισμού που σχετίζεται με την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, αεροσκαφών, κινητήρων έλξης, αντλιών θερμότητας, εξοπλισμού που σχετίζεται με τη μετάδοση και αποθήκευση δεδομένων, κινητών ηλεκτρονικών συσκευών, εξοπλισμού που σχετίζεται με την προσθετική κατασκευή, εξοπλισμού που σχετίζεται με τη ρομποτική, δρόνων, εκτοξευτών πυραύλων, ραντάρ, δορυφόρων ή προηγμένων μικροκυκλωμάτων.»·

β)προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος 1α:

«1α Η Επιτροπή ενημερώνει τις μεγάλες επιχειρήσεις τις οποίες προσδιόρισε βάσει της παραγράφου 1 σχετικά με τον προσδιορισμό και τις υποχρεώσεις τους δυνάμει του παρόντος άρθρου.»·

γ)Η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

2. Οι μεγάλες επιχειρήσεις της παραγράφου 1 διενεργούν, εντός έξι μηνών από την ενημέρωσή τους σχετικά με τον προσδιορισμό τους και τουλάχιστον κάθε τρία έτη και στον βαθμό που οι απαιτούμενες πληροφορίες είναι διαθέσιμες σ’ αυτές, εκτίμηση κινδύνου της αλυσίδας εφοδιασμού τους πρώτων υλών των πρώτων υλών στρατηγικής σημασίας, η οποία περιλαμβάνει: 

α) χαρτογράφηση της αλυσίδας εφοδιασμού κατασκευαστικών στοιχείων τα οποία περιέχουν πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας·

β) χαρτογράφηση του τόπου εξόρυξης, επεξεργασίας ή ανακύκλωσης των πρώτων υλών στρατηγικής σημασίας τις οποίες χρησιμοποιούν·

γ) ανάλυση των παραγόντων που ενδέχεται να επηρεάσουν τον εφοδιασμό τους με πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας·

δ) αξιολόγηση των τρωτών σημείων τους σε διαταραχές του εφοδιασμού.»·

δ)Η παράγραφος 4 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«4. Εάν, ως αποτέλεσμα της εκτίμησης κινδύνου της παραγράφου 2, εντοπιστούν σημαντικά τρωτά σημεία σε διαταραχές του εφοδιασμού, οι μεγάλες επιχειρήσεις της παραγράφου 1 καταβάλλουν προσπάθειες για τον μετριασμό αυτών των τρωτών σημείων, μεταξύ άλλων διαφοροποιώντας τις αλυσίδες εφοδιασμού τους πρώτων υλών, εξετάζοντας το ενδεχόμενο χρήσης δευτερογενών πρώτων υλών ή αντικαθιστώντας τις πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας.»·

ε)Η παράγραφος 5 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«5. Οι μεγάλες επιχειρήσεις της παραγράφου 1 παρουσιάζουν στο διοικητικό τους συμβούλιο ή στο συμβούλιο διαχειριστών τους τα αποτελέσματα της εκτίμησης κινδύνου της παραγράφου 2.»·

στ)προστίθενται οι ακόλουθες παράγραφοι 5α και 5β:

«5α. Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από τις μεγάλες επιχειρήσεις της παραγράφου 1 να εξηγήσουν τον τρόπο με τον οποίο συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στο παρόν άρθρο. Οι εταιρείες παρέχουν τις πληροφορίες αυτές το αργότερο 30 ημέρες μετά την παραλαβή του αιτήματος της Επιτροπής.»

«5β. Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, σύμφωνα με το άρθρο 38, για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τον προσδιορισμό των μέτρων μετριασμού του κινδύνου που πρέπει να λαμβάνουν οι μεγάλες επιχειρήσεις της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου όταν εντοπίζονται σημαντικά τρωτά σημεία σε διαταραχές του εφοδιασμού σύμφωνα με την παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου.

Η Επιτροπή βασίζει τα εν λόγω μέτρα μετριασμού του κινδύνου σε αξιολόγηση των διαθέσιμων πληροφοριών σχετικά με τους κινδύνους εφοδιασμού, τις εμπορικές ροές μεταξύ της Ένωσης και τρίτων χωρών και τα δυνητικά εμπόδια στο εμπόριο κρίσιμων πρώτων υλών και προσδιορίζει τα μέγιστα ποσοστά εξάρτησης από μία μόνο τρίτη χώρα στην αλυσίδα εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών.»·

ζ)η παράγραφος 6 απαλείφεται·

3)Στο άρθρο 28 παράγραφος 1, η εισαγωγική φράση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Δύο έτη μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της εκτελεστικής πράξης της παραγράφου 2, κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που θέτει σε κυκλοφορία στην αγορά συσκευές απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού, γεννήτριες αιολικής ενέργειας, βιομηχανικά ρομπότ, μηχανοκίνητα οχήματα, ελαφρά μέσα μεταφοράς, μονάδες παραγωγής ψύξης, αντλίες θερμότητας, ηλεκτρικούς κινητήρες, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων στις οποίες ηλεκτρικοί κινητήρες είναι ενσωματωμένοι σε άλλα προϊόντα, αυτόματα πλυντήρια ρούχων, στεγνωτήρια ρούχων, φούρνους μικροκυμάτων, ηλεκτρικές σκούπες, πλυντήρια πιάτων, σκληρούς δίσκους, μορφοτροπείς, μεγάφωνα, δρόνους για μη στρατιωτική χρήση ή μηχανοκίνητα παιχνίδια διασφαλίζει ότι τα εν λόγω προϊόντα φέρουν ευδιάκριτη, ευανάγνωστη και ανεξίτηλη ετικέτα στην οποία αναγράφεται:»·

4)Το άρθρο 29 τροποποιείται ως εξής:

α)Η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Έως τις 24 Μαΐου 2027 ή δύο έτη από την έναρξη ισχύος της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης που αναφέρεται στην παράγραφο 2, ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι μεταγενέστερη, κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που θέτει σε κυκλοφορία στην αγορά προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 28 παράγραφος 1, τα οποία περιλαμβάνουν έναν ή περισσότερους μόνιμους μαγνήτες που αναφέρονται στο άρθρο 28 παράγραφος 1 στοιχείο β) σημεία i), ii) και iii) και για τα οποία το συνολικό βάρος όλων αυτών των μόνιμων μαγνητών υπερβαίνει τα 0,2 kg δημοσιοποιεί σε ιστότοπο με ελεύθερη πρόσβαση το ποσοστό του νεοδυμίου, δυσπροσίου, πρασεοδυμίου, τερβίου, βορίου, σαμαρίου, νικελίου και κοβαλτίου που ανακτάται από απόβλητα πριν από την κατανάλωση και μετά την κατανάλωση, συμπεριλαμβανομένων των ποσοστών των εν λόγω αποβλήτων που παράγονται στην Ένωση, τα οποία περιέχονται στους μόνιμους μαγνήτες που είναι ενσωματωμένοι στο προϊόν.»·

β)στην παράγραφο 2, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το εξής κείμενο:

«2. Η Επιτροπή εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σύμφωνα με το άρθρο 38 για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τη θέσπιση κανόνων υπολογισμού και επαλήθευσης του ποσοστού του νεοδυμίου, του δυσπροσίου, του πρασεοδυμίου, του τερβίου, του βορίου, του σαμαρίου, του νικελίου και του κοβαλτίου που ανακτώνται από απόβλητα πριν από την κατανάλωση και μετά την κατανάλωση, συμπεριλαμβανομένου του ποσοστού τέτοιων αποβλήτων που παράγονται εντός της Ένωσης, τα οποία περιέχονται στους μόνιμους μαγνήτες που είναι ενσωματωμένοι στα προϊόντα της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου.

γ)στην παράγραφο 3, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το εξής κείμενο:

«3. Μετά την έναρξη ισχύος της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης που εκδίδεται δυνάμει της παραγράφου 2 και σε κάθε περίπτωση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2031, η Επιτροπή εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τον καθορισμό ελάχιστων ποσοστών για το νεοδύμιο, το δυσπρόσιο, το πρασεοδύμιο, το τέρβιο, το βόριο, το σαμάριο, το νικέλιο και το κοβάλτιο που ανακτώνται από απόβλητα πριν από την κατανάλωση και μετά την κατανάλωση, συμπεριλαμβανομένου του ποσοστού τέτοιων αποβλήτων που παράγονται εντός της Ένωσης, τα οποία πρέπει να περιέχονται στον μόνιμο μαγνήτη που είναι ενσωματωμένος στα προϊόντα της παραγράφου 1.»·

δ)στην παράγραφο 3 τρίτο εδάφιο, το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«α) την υφιστάμενη και προβλεπόμενη διαθεσιμότητα νεοδυμίου, δυσπροσίου, πρασεοδυμίου, τερβίου, βορίου, σαμαρίου, νικελίου και κοβαλτίου που ανακτώνται από πηγές αποβλήτων πριν από την κατανάλωση και μετά την κατανάλωση, καθώς και την ικανότητα της Ένωσης ως προς την ανακύκλωση·»·

5)Το άρθρο 38 τροποποιείται ως εξής:

α)η πρώτη πρόταση της παραγράφου 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«2.  Η εξουσία έκδοσης των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2, στο άρθρο 4 παράγραφος 2, στο άρθρο 5 παράγραφος 3, στο άρθρο 6 παράγραφος 2, στο άρθρο 24 παράγραφος 5β, στο άρθρο 28 παράγραφος 12, στο άρθρο 29 παράγραφοι 2 και 3, στο άρθρο 31 παράγραφοι 1 και 8 και στο άρθρο 34 παράγραφος 1 ανατίθεται στην Επιτροπή για περίοδο οκτώ ετών από τις 24 Ιουνίου 2024.»·

β)η πρώτη πρόταση της παραγράφου 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«3. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μπορούν ανά πάσα στιγμή να ανακαλέσουν την εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2, στο άρθρο 4 παράγραφος 2, στο άρθρο 5 παράγραφος 3, στο άρθρο 6 παράγραφος 2, στο άρθρο 24 παράγραφος 5β, στο άρθρο 28 παράγραφος 12, στο άρθρο 29 παράγραφοι 2 και 3, στο άρθρο 31 παράγραφοι 1 και 8 και στο άρθρο 34 παράγραφος 1.»·

γ)Η παράγραφος 6 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«6. Κάθε κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2, το άρθρο 4 παράγραφος 2, το άρθρο 5 παράγραφος 3, το άρθρο 6 παράγραφος 2, το άρθρο 24 παράγραφος 5β, το άρθρο 28 παράγραφος 12, το άρθρο 29 παράγραφος 2 ή 3, το άρθρο 31 παράγραφος 1 ή 8 ή το άρθρο 34 παράγραφος 1 αρχίζει να ισχύει μόνο εφόσον δεν διατυπωθούν αντιρρήσεις είτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είτε από το Συμβούλιο εντός προθεσμίας δύο μηνών από την κοινοποίηση της πράξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ή εάν, προτού λήξει αυτή η προθεσμία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν πρόκειται να προβάλουν αντίρρηση. Η εν λόγω προθεσμία μπορεί να παραταθεί κατά δύο μήνες με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.».

Άρθρο 2
Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο    Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος    Ο/Η Πρόεδρος

(1)    COM(2025) 977 final
(2)    Mc Govern, L., Tapoglou, E. and Georgakaki, A., Material streams from wind energy decommissioning to 2050, Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Λουξεμβούργο, 2025, https://data.europa.eu/doi/10.2760/0326924, JRC139814
(3)     Επιλεγμένα έργα στρατηγικής σημασίας στο πλαίσιο της πράξης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες
(4)    ΕΕ C της , σ. .
(5)    ΕΕ C της , σ. .
(6)    COM(2025) 85 final