IARSCRÍBHINN

Treoirlíne 5: Borradh a chur faoin éileamh ar shaothar

Ba cheart do na Ballstáit geilleagar margaidh sóisialta inbhuanaithe a chur chun cinn go gníomhach agus infheistíocht i gcruthú post ardcháilíochta a éascú agus tacú léi, agus leas a bhaint freisin as an acmhainneacht a bhaineann leis na haistrithe digiteacha agus glasa, i bhfianaise phríomhspriocanna agus spriocanna náisiúnta an Aontais do 2030 maidir leis an bhfostaíocht. Chun na críche sin, ba cheart dóibh na bacainní a bhíonn ar ghnólachtaí agus iad ag earcú daoine a laghdú, fiontraíocht atá freagrach agus fíor-fhéinfhostaíocht a chothú agus, go háirithe, tacú le cruthú agus le fás micrifhiontar, fiontar beag agus fiontar meánmhéide, lena n-áirítear trí rochtain a thabhairt ar mhaoiniú agus trí leas a bhaint as acmhainneacht an gheilleagair in-athnuaite, agus ciorclach. Ba cheart do na Ballstáit forbairt an gheilleagair shóisialta a chur chun cinn go gníomhach, lena n-áirítear fiontair shóisialta, agus leas a bhaint as a acmhainneacht iomlán. Ba cheart dóibh bearta agus straitéisí ábhartha a fhorbairt le haghaidh an gheilleagair shóisialta, an nuálaíocht shóisialta a chothú agus samhlacha gnó a spreagadh lena gcruthaítear deiseanna fostaíochta ar ardchaighdeán agus lena ngintear leas sóisialta, go háirithe ar an leibhéal áitiúil, lena n-áirítear sa gheilleagar ciorclach agus sna críocha is mó a ndéanann an t-aistriú chuig geilleagar glas difear dóibh, lena n-áirítear trí thacaíocht spriocdhírithe airgeadais agus theicniúil.

Chun athléimneacht a neartú i bhfianaise suaití féideartha eacnamaíocha agus/nó suaití féideartha i margadh an tsaothair nó athruithe struchtúracha leanúnacha , tá ról tábhachtach ag scéimeanna oibre gearr-ama dea-cheaptha agus ag socruithe comhchosúla. Is féidir leo tacú le claochluithe struchtúracha freisin trí phróisis athstruchtúraithe a éascú agus tacú leo agus trí lucht saothair a athdháileadh ó earnálacha atá ag dul i léig i dtreo earnálacha atá ag teacht chun cinn, agus ar an gcaoi sin táirgiúlacht agus iomaíochas a mhéadú, fostaíocht a chaomhnú agus cuidiú le nuachóiriú an geilleagair, lena n-áirítear trí scileanna gaolmhara a fhorbairt. Ba cheart féachaint an bhféadfaí dreasachtaí fosaithe agus dreasachtaí aistrithe, bearta uas-scilithe agus athscilithe, ach iad a bheith dea-cheaptha, arna bhforbairt i ndlúthchomhar le comhpháirtithe sóisialta a thabhairt isteach chun tacú le cruthú post ardcháilíochta agus le haistrithe ar feadh an tsaoil oibre, agus chun aghaidh a thabhairt ar ghanntanais lucht saothair agus scileanna, i bhfianaise freisin na gclaochluithe digiteacha agus glasa, an athraithe dhéimeagrafaigh, agus thionchar chogadh foghach na Rúise in aghaidh na hÚcráine.

Ba cheart an cánachas a aistriú ón saothar go dtí foinsí cánacha eile a thugann níos mó tacaíochta don fhostaíocht agus don fhás cuimsitheach, agus i gcomhréir le cuspóirí aeráide agus comhshaoil, agus éifeacht athdháilte an cháinchórais á cur san áireamh, chomh maith lena éifeacht ar rannpháirtíocht na mban sa mhargadh saothair, agus ioncam le haghaidh cosaint shóisialta leordhóthanach agus caiteachas spreagtha fáis á chosaint ag am céanna.

Ba cheart do na Ballstáit, lena n-áirítear iad sin a bhfuil pá íosta náisiúnta i bhfeidhm acu, cómhargáil a chur chun cinn maidir le socrú pá, agus rannpháirtíocht éifeachtach comhpháirtithe sóisialta a áirithiú ar bhealach trédhearcach intuartha, lena gcuirfí freagrúlacht leormhaith an phá i leith forbairtí táirgiúlachta san áireamh agus lena gcothófaí pá cothrom le haghaidh caighdeán sásúil maireachtála, agus aird ar leith á tabhairt ar ghrúpaí ar ioncam íseal nó ar mheánioncam ar mhaithe leis an gcóineasú aníos a neartú. Chomh maith leis sin, ba cheart dálaí socheacnamaíocha, lena n-áirítear fás fostaíochta, iomaíochas, cumhacht cheannaigh agus forbairtí réigiúnacha agus earnálacha, a chur san áireamh freisin sna sásraí chun pá a shocrú. Agus urraim á tabhairt do chleachtais náisiúnta agus do neamhspleáchas na gcomhpháirtithe sóisialta, ba cheart do na Ballstáit agus na comhpháirtithe sóisialta a áirithiú go mbeidh pá leordhóthanach ag gach oibrí trí thairbhe a bhaint, go díreach nó go hindíreach, as comhaontuithe comhchoiteanna nó as pá íosta reachtúil leordhóthanach, agus tionchar an mhéid sin ar an iomaíochas, cruthú post ardcháilíochta, cumhacht cheannaigh agus bochtaineacht lucht oibre á chur san áireamh.

Treoirlíne 6: Feabhas a chur ar sholáthar saothair agus rochtain ar fhostaíocht, ar scileanna agus ar inniúlachtaí a fheabhsú

I gcomhthéacs na n-aistrithe digiteacha agus ghlasa, an athraithe dhéimeagrafaigh agus chogadh foghach na Rúise in aghaidh na hÚcráine, ba cheart do na Ballstáit an inbhuanaitheacht, an táirgiúlacht, iomaíochas, an infhostaitheacht, cuimsitheacht agus forbairt an chaipitil dhaonna a chur chun cinn, lena gcothófaí sealbhú scileanna agus inniúlachtaí le linn shaol na ndaoine agus lena bhfreagrófaí ar riachtanais an mhargaidh saothair atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo, agus i bhfianaise phríomhspriocanna agus spriocanna náisiúnta an Aontais do 2030 maidir le scileanna chomh maith. Ba cheart do na Ballstáit a gcórais oideachais agus oiliúna a nuachóiriú agus infheistíocht a dhéanamh iontu chun oideachas agus oiliúint ardcháilíochta chuimsitheach a chur ar fáil, lena n-áirítear gairmoideachas agus gairmoiliúint, torthaí foghlamtha a fheabhsú agus deiseanna a sholáthar chun scileanna agus inniúlachtaí a fhorbairt, lena n-áirítear na cinn is gá le haghaidh an aistrithe ghlais agus an aistrithe dhigitigh, agus rochtain a áirithiú ar an bhfoghlaim dhigiteach, oiliúint teanga (e.g. i gcás dídeanaithe, lena n-áirítear dídeanaithe ón Úcráin nó maidir le rochtain ar an margadh saothair a éascú i réigiúin trasteorann) agus sealbhú scileanna fiontraíochta. Ba cheart do na Ballstáit oibriú in éineacht leis na comhpháirtithe sóisialta, soláthraithe oideachais agus oiliúna, fiontair agus páirtí leasmhara eile chun aghaidh a thabhairt ar laigí struchtúracha sna córais oideachais agus oiliúna agus chun feabhas a chur ar a gcáilíocht agus ar an ábharthacht margaidh saothair atá acu, lena n-áirítear trí thacaíocht spriocdhírithe airgeadais agus theicniúil. Rannchuideodh sé sin freisin leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach a chumasú, agus aghaidh á tabhairt ar neamhréir scileanna agus ar ghanntanais lucht saothair, lena n-áirítear le haghaidh gníomhaíochtaí a bhaineann le tionscail ghlan-nialasacha agus dhigiteacha, iad siúd atá ábhartha do shlándáil eacnamaíoch an Aontais san áireamh, agus iad siúd a bhaineann leis an aistriú glas, amhail fuinneamh in-athnuaite a chur in úsáid nó athchóiriú foirgneamh.

Ba cheart aird ar leith a thabhairt ar dhul i ngleic leis na dúshláin a bhaineann le feidhmíocht oideachais daoine óga, go háirithe i réimse na mbunscileanna. Tá gá le haghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá roimh ghairm na múinteoireachta, lena n-áirítear tarraingteacht na gairme, chun dul i ngleic le ganntanas múinteoirí, agus an gá atá le hinfheistíocht a dhéanamh in inniúlachtaí scileanna digiteacha múinteoirí agus oiliúnóirí. Thairis sin, ba cheart do chórais oideachais agus oiliúna na príomhinniúlachtaí a thabhairt do gach foghlaimeoir, lena n-áirítear scileanna bunúsacha agus scileanna digiteacha chomh maith le hinniúlachtaí idirdhisciplíneacha, agus smaointeoireacht chriticiúil i bhfianaise bhagairt na bréagaisnéise, chun bunchloch a leagan síos a chuideoidh lena n-inoiriúnaitheacht agus lena n-athléimneacht ar feadh an tsaoil, agus a áirithiú san am céanna go bhfuil múinteoirí ullmhaithe na hinniúlachtaí sin a chothú i bhfoghlaimeoirí. Ba cheart do na Ballstáit tacú le daoine fásta in aois oibre rochtain a fháil ar oiliúint, feasacht a mhúscailt freisin i measc fhostaithe maidir leis an tábhacht a bhaineann le timpeallacht oibre atá neamhdhíobhálach don fhoghlaim ar feadh an tsaoil agus dreasachtaí agus spreagadh daoine aonair a mhéadú chun oiliúint a lorg, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, trí chuntais foghlama aonair, agus a áirithiú go mbeidh siad inaistrithe le linn aistrithe gairmiúla, agus trí chóras iontaofa measúnaithe cáilíochta oiliúna. Ba cheart do na Ballstáit féachaint an bhféadfaí micridhintiúir a úsáid chun tacú leis an bhfoghlaim ar feadh an tsaoil agus leis an infhostaitheacht. Ba cheart go gcuirfeadh siad ar chumas gach duine riachtanais an mhargaidh saothair a réamh-mheas agus iad féin a chur in oiriúint níos fearr dóibh go háirithe trí uas-sciliú agus athsciliú leanúnach agus trí threoir agus comhairleoireacht chomhtháite a sholáthar, d’fhonn tacú le haistrithe cothroma agus córa do chách, an fhostaíocht, torthaí sóisialta agus an táirgiúlacht a neartú, aghaidh a thabhairt ar ghanntanais sa mhargadh saothair agus ar neamhréir scileanna, athléimneacht fhoriomlán an gheilleagair i gcás suaite a fheabhsú agus coigeartuithe féideartha a dhéanamh níos éasca.

Ba cheart do na Ballstáit comhionannas deiseanna a chothú do chách trí aghaidh a thabhairt ar neamh-chomhionannas i gcórais oideachais agus oiliúna, lena n-áirítear i dtéarmaí cumhdach réigiúnach. Go sonrach, ba cheart rochtain a thabhairt do leanaí ar oideachas agus ar chúram luath-óige atá inacmhainne agus ar ardcháilíocht, i gcomhréir le ‘spriocanna Barcelona’ nua agus leis an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí, ba cheart do na Ballstáit na leibhéil cháilitheachta fhoriomlána a ardú, an líon luathfhágálaithe ón oideachas agus ón oiliúint a laghdú, tacú le rochtain chomhionann ar oideachas do leanaí ó ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste agus ó cheantair iargúlta, tarraingteacht an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna a mhéadú, tacú le rochtain ar an oideachas treasach agus lena chríochnú, agus an líon céimithe eolaíochta, teicneolaíochta, innealtóireachta agus matamaitice (ETIM) a mhéadú sa ghairmoideachas agus sa ghairmoiliúint agus san oideachas treasach araon, go háirithe i gcás na mban. Ba cheart tacú freisin le barrfheidhmíocht agus barr feabhais i dtorthaí oideachais, ós rud é go bhfuil ról acu maidir le hacmhainneacht nuálaíochta an Aontais amach anseo a chothú. Ba cheart do Bhallstáit an t-aistriú ón oideachas go dtí an fhostaíocht a éascú le haghaidh daoine óga trí chúrsaí oiliúna agus printíseachtaí ardcháilíochta, chomh maith le rannpháirtíocht daoine fásta san fhoghlaim leanúnach a mhéadú, go háirithe i measc foghlaimeoirí ó chúlraí faoi mhíbhuntáiste agus na ndaoine is lú cáilíocht, agus aghaidh á thabhairt ar bhacainní inscnebhunaithe agus aghaidh á tabhairt ar bhacainní inscneshonrach agus ar bhacainní eile a d’fhéadfadh dul i bhfeidhm ar an rochtain atá acu agus ar a rannpháirtíocht. Agus ceanglais nua na sochaithe digiteacha, sochaithe glasa agus sochaithe atá ag dul in aois á gcur san áireamh, ba cheart do na Ballstáit soláthar agus glacadh gairmoideachais agus gairmoiliúna solúbtha tosaigh agus leanúnaí a uasghrádú agus a mhéadú, an fhoghlaim obairbhunaithe ina gcórais gairmoideachais agus gairmoiliúna a neartú, lena n-áirítear trí phrintíseachtaí éifeachtacha ardcháilíochta, agus tacú le daoine fásta ar bheagán oiliúna a n-infhostaitheacht a choinneáil ar bun. Ba cheart deiseanna oiliúna a chur ar fáil chun ligean d’oibrithe freastal ar chláir oiliúna le linn uaireanta oibre (agus gan aon chostas ar na hoibrithe). Ina theannta sin, ba cheart do na Ballstáit ábharthacht an oideachais threasaigh a fheabhsú maidir le margadh an tsaothair, agus i gcás inarb iomchuí, taighde a fheabhsú freisin maidir leis an margadh sin; feabhas a chur ar fhaireachán agus ar réamhaisnéis scileanna; scileanna agus cáilíochtaí a dhéanamh níos feiceálaí agus níos inchomparáide, lena n-áirítear na cáilíochtaí a gnóthaíodh thar lear, agus a áirithiú go mbainfear úsáid níos comhsheasmhaí as aicmithe uile-Aontais (i.e. ESCO); agus deiseanna a mhéadú chun scileanna agus inniúlachtaí a fhaightear lasmuigh den oideachas foirmiúil agus den oiliúint fhoirmiúil a aithint agus a bhailíochtú, lena n-áirítear do dhídeanaithe agus do dhaoine faoi stádas cosanta sealadaí. Taobh amuigh de leas a bhaint as acmhainneacht neamhshaothraithe lucht saothair intíre an Aontais, ach tallann agus scileanna a mhealladh ó lasmuigh den Aontas trí imirce bhainistithe, trí dhálaí oibre dúshaothraithe a chosc agus obair neamhdhearbhaithe a chomhrac, is féidir rannchuidiú freisin le haghaidh a thabhairt ar ghanntanais scileanna agus saothair, lena n-áirítear iad siúd a bhaineann leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach amhail in earnálacha ETIM agus sa chúram sláinte agus sa chúram fadtéarmach.

Ba cheart do na Ballstáit cúnamh éifeachtach tráthúil atá comhordaithe agus saincheaptha a chur ar fáil do dhaoine dífhostaithe agus daoine neamhghníomhacha, cúnamh atá bunaithe ar thacaíocht don chuardach poist, an oiliúint, uas-sciliú agus athsciliú agus rochtain ar sheirbhísí cumasúcháin eile, agus aird ar leith á tabhairt ar dhaoine i staideanna leochaileacha agus ar dhaoine a ndéanann an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach nó suaití sa mhargadh saothair difear dóibh. Ba cheart bearta nithiúla lena n-áirítear measúnaithe aonair grinn ar dhaoine atá dífhostaithe a shaothrú a luaithe is féidir, tar éis 18 mí den dífhostaíocht ar a dhéanaí, d’fhonn an dífhostaíocht fhadtéarmach struchtúrach a laghdú agus a chosc. Ba cheart leanúint d’aghaidh a thabhairt ar an dífhostaíocht i measc na hóige agus ar shaincheist na ndaoine óga nach bhfuil i mbun fostaíochta, oideachais ná oiliúna (NEETanna), trí luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a chosc agus trí fheabhas struchtúrach a chur ar an aistriú ón scoil go dtí an obair, lena n-áirítear tríd an Ráthaíocht don Aos Óg a chur chun feidhme go hiomlán, rud ba cheart tacú le deiseanna fostaíochta óige ar ardcháilíocht. Ina theannta sin, ba cheart do na Ballstáit dlús a chur leis na hiarrachtaí chun béim a leagan ar an gcaoi, leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach, a dtugtar dearcadh athnuaite maidir leis an todhchaí agus a dtugtar deiseanna do dhaoine óga dul isteach i margadh an tsaothair agus fanacht ann.

Ba cheart é a bheith d’aidhm ag na Ballstáit deireadh a chur le bacainní agus le dídhreasuithe i leith rannpháirtíocht sa mhargadh saothair agus dreasachtaí a chur ar fáil ina leith, go háirithe le haghaidh daoine ar ioncam íseal, an dara duine sa teaghlach atá ag tuilleamh (na mná go minic) agus na ndaoine sin is faide ón margadh saothair. I bhfianaise ganntanas ard lucht saothair i ngairmeacha agus in earnálacha áirithe (go háirithe in earnálacha ETIM, TFC, sa chúram sláinte agus an cúram fadtéarmach, an t-oideachas, an t-iompar agus foirgníocht), ba cheart do na Ballstáit rannchuidiú le soláthar saothair a chothú, go háirithe trí phá leormhaith agus dálaí oibre córa a chur chun cinn, agus a áirithiú go spreagtar le dearadh na gcóras cánach agus sochair an rannpháirtíocht sa mhargadh saothair, agus go mbeidh beartais ghníomhacha maidir leis an margadh saothair éifeachtach inrochtana, agus ról agus neamhspleáchas na gcomhpháirtithe sóisialta á n-urramú. Ba cheart do na Ballstáit tacú le timpeallacht oibre a bheidh oiriúnaithe do dhaoine faoi mhíchumas, lena n-áirítear trí thacaíocht spriocdhírithe airgeadais agus theicniúil, faisnéis agus ardú feasachta, agus seirbhísí lena gcuirtear ar a gcumas a bheith rannpháirteach sa mhargadh saothair agus sa tsochaí. Ba cheart dul i ngleic leis na bearnaí fostaíochta agus na bearnaí pá idir na hinscní, chomh maith le steiréitíopaí inscne. Ba cheart do na Ballstáit comhionannas inscne agus rannpháirtíocht mhéadaithe na mban sa mhargadh saothair a áirithiú, lena n-áirítear trí chomhionannas deiseanna agus dul chun cinn gairme a áirithiú agus trí dheireadh a chur le bacainní ar rochtain ar cheannaireacht ag gach leibhéal den chinnteoireacht, chomh maith le dul i ngleic leis an gciapadh agus leis an bhforéigean ag an obair arb iad na mná a bhíonn thíos leis an bhfadhb go príomha. Ba cheart pá comhionann as obair chomhionann nó as obair ar comhionann a luach, chomh maith leis an trédhearcacht pá, a áirithiú. Ba cheart réiteach idir saol na hoibre, saol an teaghlaigh agus an saol príobháideach le haghaidh na mban agus na bhfear araon a chur chun cinn, go háirithe trí rochtain a bheith ann ar chúram fadtéarmach agus oideachas agus seirbhísí cúraim luathóige atá inacmhainne ar ardchaighdeán, agus trí bheartais leormhaithe fosta lena bhfreastalaítear ar na hathruithe a thagann ar shaol na hoibre de thairbhe an digitithe. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil rochtain ag tuismitheoirí agus ag daoine eile a bhfuil freagrachtaí cúraim orthu ar shaoire teaghlaigh iomchuí agus ar shocruithe solúbtha oibre chun cothromaíocht idir an saol oibre, an saol teaghlaigh agus an saol príobháideach a bhaint amach, agus úsáid chothrom na dteidlíochtaí sin idir tuismitheoirí a chur chun cinn.

Treoirlíne 7: Feabhas a chur ar fheidhmiú na margaí saothair agus ar éifeachtacht an idirphlé shóisialta

Chun tairbhe a bhaint as lucht saothair dinimiciúil táirgiúil, patrúin nua oibre agus samhlacha nua gnó, ba cheart do na Ballstáit oibriú i gcomhar leis na comhpháirtithe sóisialta maidir le dálaí oibre cothroma trédhearcacha intuartha, agus cothromaíocht a bhaint amach idir cearta agus oibleagáidí. Ba cheart dóibh deighilt sna margaí saothair a laghdú agus a chosc, an obair neamhdhearbhaithe agus an fhéinfhostaíocht bhréagach a chomhrac, agus an t-aistriú i dtreo cineálacha fostaíochta nach bhfuil dáta deiridh luaite leo a chothú. Na rialacha maidir le cosaint fostaíochta, dlí an tsaothair agus na hinstitiúidí, ba cheart dóibh timpeallacht oiriúnach le haghaidh earcaíochta a sholáthar maille leis an tsolúbthacht is gá d’fhostóirí chun iad féin a chur in oiriúint go tapa d’athruithe sa chomhthéacs eacnamaíoch, agus cearta saothair á gcosaint san am céanna agus cosaint shóisialta á háirithiú, mar aon le leibhéal iomchuí slándála, agus timpeallachtaí oibre sláintiúla, sábháilte agus dea-oiriúnaithe le haghaidh gach oibrí. Trí úsáid socruithe solúbtha oibre a chur chun cinn, amhail teilea-obair, is féidir cur le leibhéil fostaíochta níos airde agus le margaí saothair níos cuimsithí. Ina theannta sin, ba cheart do na Ballstáit tacú le hoibrithe, gnólachtaí agus gníomhaithe eile sa chlaochlú digiteach, lena n-áirítear trí ghlacadh uirlisí intleachta saorga (IS) eiticiúla iontaofa a chur chun cinn. Is féidir go n-áireofaí air sin beartais chun oibrithe a uas-sciliú agus a athsciliú le haghaidh gairmeacha nua agus dreasachtaí do chuideachtaí chun teicneolaíochtaí a fhorbairt agus a chur in úsáid lenar féidir an táirgiúlacht a mhéadú, saothar an duine a chomhlánú, agus ganntanais lucht saothair in earnálacha criticiúla a mhaolú. Tríd agus tríd, agus i gcomhthéacs an athraithe aeráide agus an chlaochlaithe dhigitigh go háirithe, tá sé tábhachtach a áirithiú go ndéanfar cearta oibrithe i dtéarmaí dálaí oibre (lena n-áirítear am oibre, agus socruithe oibre a chuireann tonnta teasa san áireamh), meabhairshláinte ag an obair agus cothromaíocht oibre is saoil a urramú. Ba cheart cosc a chur le caidrimh fostaíochta a mbíonn dálaí oibre forbhásacha mar gheall orthu, lena n-áirítear i gcás na n-oibrithe ardáin, tríd an gcothromaíocht, an trédhearcacht agus an chuntasacht a áirithiú maidir le húsáid algartam, agus trí mhí-úsáid conarthaí neamhthipiciúla a chomhrac. I gcásanna dífhostaithe éagóraigh, ba cheart rochtain a áirithiú ar mhodh éifeachtach neamhchlaonta maidir le díospóidí a réiteach, agus an ceart chun sásaimh, lena n-áirítear cúiteamh leormhaith, i gcás inarb infheidhme.

Ba cheart é a bheith d’aidhm ag beartais feabhas a chur ar rannpháirtíocht sa mhargadh saothair, ar chomhoiriúnú ina leith agus ar aistrithe sa mhargadh saothair, agus tacú leis na beartais sin freisin, agus i bhfianaise an athraithe dhéimeagrafaigh freisin, lena n-áirítear sna réigiúin is mó atá faoi mhíbhuntáiste. Ba cheart do na Ballstáit iad siúd atá in ann páirt a ghlacadh i margadh an tsaothair a ghníomhachtú agus a chumasú ar bhealach éifeachtach, go háirithe grúpaí faoi ghannionadaíocht, mar atá mná agus daoine óga, mar aon le daoine i staideanna leochaileacha, mar atá daoine ar bheagán oiliúna agus daoine dífhostaithe go fadtéarmach, daoine faoi mhíchumas, daoine a bhfuil cúlra imirceach acu, lena n-áirítear daoine a bhfuil stádas cosanta sealadaí acu, daoine ó phobail imeallaithe Romacha agus oibrithe scothaosta. Ba cheart do na Ballstáit raon feidhme agus éifeacht na mbeartas gníomhach maidir le margadh an tsaothair a neartú tríd an spriocdhíriú, an fhor-rochtain agus an raon atá acu a mhéadú agus tríd an méid sin iad a nascadh ar bhealach níos fearr le seirbhísí sóisialta, cúrsaí oiliúna agus tacaíocht ioncaim le haghaidh daoine dífhostaithe, fad a bhíonn siad ag lorg oibre agus é sin a bheith bunaithe ar a gcearta agus a bhfreagrachtaí. Ba cheart do na Ballstáit an leas is fearr is féidir a bhaint as cistiú agus tacaíocht theicniúil ón Aontas chun feabhas a chur ar acmhainneacht na seirbhísí poiblí fostaíochta chun cúnamh tráthúil saincheaptha a chur ar fáil do chuardaitheoirí poist, freagairt do riachtanais an mhargaidh saothair atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo, agus bainistiú feidhmíochtbhunaithe a chur chun feidhme, agus tacú lena n-acmhainneacht úsáid a bhaint as teicneolaíocht sonraí agus dhigiteach. Tá ról ag seirbhísí príobháideacha fostaíochta i ndáil leis sin freisin.

Ba cheart do na Ballstáit sochair leordhóthanacha dhífhostaíochta ar feadh tréimhse réasúnta a sholáthar do dhaoine dífhostaithe, i gcomhréir leis na ranníocaíochtaí atá déanta acu agus leis na rialacha náisiúnta maidir le hincháilitheacht. Le sochair dhífhostaíochta, níor cheart dóibh an filleadh pras ar an bhfostaíocht a dhídhreasú agus ba cheart beartais ghníomhacha maidir leis an margadh saothair a bheith ag gabháil leo, lena n-áirítear bearta uas-scilithe agus athscilithe, i bhfianaise ganntanas saothair agus scileanna freisin.

Ba cheart soghluaisteacht foghlaimeoirí, printíseach agus oibrithe a mhéadú agus tacaíocht leordhóthanach a thabhairt di sin, go háirithe i gcomhair foghlaimeoirí sa ghairmoideachas agus sa ghairmoiliúint a bhfuil níos lú taithí soghluaisteachta acu, agus ba cheart é a bheith d’aidhm aige sin a scileanna agus a n-infhostaitheacht a fheabhsú, leas iomlán a bhaint as acmhainneacht mhargadh saothair na hEorpa agus rannchuidiú le hiomaíochas ar leibhéal an Aontais, ag dul i ngleic ag an am céanna le héifeachtaí déimeagrafacha díobhálacha a d’fhéadfadh a bheith ann (lena n-áirítear imirce daoine oilte). Ba cheart dul i ngleic le dúshláin maidir le shoghluaisteacht an lucht saothair laistigh den Aontas, lena n-áirítear nósanna imeachta chun cáilíochtaí gairmiúla a aithint nó chun cearta slándála sóisialta a fuarthas a aistriú. Ba cheart dálaí cothroma cuibhiúla a áirithiú dóibh siúd uile a shaothraíonn gníomhaíocht trasteorann trí idirdhealú a sheachaint agus trí chóir chomhionann a áirithiú, trí reachtaíocht náisiúnta agus reachtaíocht an Aontais a fhorfheidhmiú agus trí dhlús a chur leis an gcomhar riaracháin idir údaráis riaracháin náisiúnta maidir le hoibrithe taistil, agus leas á bhaint as cúnamh an Údaráis Eorpaigh Saothair.

Ba cheart tacú le soghluaisteacht oibrithe i ngairmeacha criticiúla agus oibrithe trasteorann, oibrithe séasúracha agus oibrithe ar postú i gcás ina bhfuil dúnadh sealadach teorann mar thoradh ar chúinsí sláinte poiblí. Ba cheart do na Ballstáit feabhas a chur ar chonairí imirce dleathacha agus foráil a dhéanamh maidir le beartas lánpháirtíochta éifeachtach d’oibrithe agus dá dteaghlaigh, lena gcuimsítear oideachas agus oiliúint, lena n-áirítear oiliúint teanga, fostaíocht, sláinte agus tithíocht, i gcomhréir lena ndlíthe agus lena gcleachtais náisiúnta.

Ba cheart do na Ballstáit a ndícheall a dhéanamh na dálaí iomchuí a chruthú le haghaidh cineálacha nua oibre agus modhanna nua oibre, a ngealltanais a chomhlíonadh maidir lena n-acmhainneacht poist a chruthú, agus a áirithiú, san am céanna, go bhfuil na cearta sóisialta atá ann cheana á gcomhlíonadh acu. Ba cheart dóibh comhairle agus treoir a chur ar fáil maidir leis na cearta agus na hoibleagáidí is infheidhme i gcomhthéacs conarthaí neamhthipiciúla agus foirmeacha nua oibre, cuir i gcás obair trí ardáin dhigiteacha, nó trí shocruithe teilea-oibre. Maidir leis an méid sin, is féidir le comhpháirtithe sóisialta ról ríthábhachtach a imirt agus ba cheart do na Ballstáit tacú leo teagmháil a dhéanamh le daoine agus ionadaíocht a dhéanamh ar dhaoine a bhíonn i mbun obair neamhthipiciúil agus foirmeacha oibre nua. Chomh maith leis sin, ba cheart do na Ballstáit breathnú ar thacaíocht a chur ar fáil don fhorfheidhmiú – mar shampla treoirlínte nó oiliúint thiomnaithe le haghaidh lucht cigireachta saothair – maidir leis na dúshláin a eascraíonn as cineálacha nua eagrúcháin oibre, lena n-áirítear úsáid teicneolaíochtaí digiteacha agus na hIntleachta Saorga, amhail bainistiú de réir algartam, faireachas ar oibrithe agus teilea-obair. Tá forfheidhmiú éifeachtach na gceart faisnéise agus comhairliúcháin agus na cómhargála ríthábhachtach chun cearta oibrithe a fhorbairt agus a urramú i gcomhthéacs na bpróiseas digiteála, agus in úsáid IS agus algartam in eagrú na hoibre agus sa chaidreamh saothair.

Ag tógáil ar chleachtais náisiúnta atá ann cheana, ba cheart do na Ballstáit daonlathas a chothú ag an obair agus timpeallacht chumasúcháin a áirithiú le haghaidh idirphlé sóisialta dépháirteach agus trípháirteach ar gach leibhéal, lena n-áirítear cómhargáil, san earnáil phoiblí agus san earnáil phríobháideach i gcomhréir leis an dlí náisiúnta agus/nó leis an gcleachtas náisiúnta, tar éis dul i gcomhairle agus i ndlúthchomhar leis na comhpháirtithe sóisialta, agus a neamhspleáchas á urramú san am céanna. Ba cheart do na Ballstáit ról a thabhairt do na comhpháirtithe sóisialta ar bhealach córasach, fóinteach agus tráthúil i gceapadh agus i gcur chun feidhme beartas fostaíochta agus sóisialta agus, i gcás inarb ábhartha, i gceapadh beartas eacnamaíoch agus beartas poiblí eile, lena n-áirítear i socrú agus nuashonrú pá íosta reachtúil. Ba cheart do na Ballstáit leibhéal níos airde cumhdaigh cómhargála a chur chun cinn, lena n-áirítear trí fhorbairt agus neartú acmhainneacht na gcomhpháirtithe sóisialta a chur chun cinn, cómhargáil éifeachtach a chumasú ar gach leibhéal iomchuí agus comhordú idir na leibhéil sin agus ar fud na leibhéal sin a spreagadh. Ba cheart na comhpháirtithe sóisialta a spreagadh chun dul i mbun caibidlíochta agus chun comhaontuithe comhchoiteanna a chur i gcrích maidir le saincheisteanna atá ábhartha dóibh, agus a neamhspleáchas agus an ceart atá acu gníomhaíocht chomhchoiteann a dhéanamh á lánurramú. Tá ról ríthábhachtach ag na comhpháirtithe sóisialta maidir le réitigh chothroma lena n-éascófar aistriú cóir i dtreo geilleagar dícharbónaithe a cheapadh agus a chur chun feidhme.

I gcás inarb ábhartha, agus mar fhorbairt ar na cleachtais náisiúnta atá ann faoi láthair, ba cheart do na Ballstáit taithí ábhartha eagraíochtaí na sochaí sibhialta ar shaincheisteanna fostaíochta agus sóisialta a chur san áireamh.

Treoirlíne 8: Comhionannas deiseanna do chách a chur chun cinn, an cuimsiú sóisialta a chothú agus an bhochtaineacht a chomhrac

Ba cheart do na Ballstáit margaí saothair cuimsitheacha atá oscailte do chách a chur chun cinn, trí bhearta éifeachtacha a chur i bhfeidhm chun deireadh a chur leis an idirdhealú de gach cineál agus chun comhionannas deiseanna a áirithiú, go háirithe le haghaidh grúpaí faoi ghannionadaíocht i margadh an tsaothair, agus an aird chuí á tabhairt ar na gnéithe réigiúnacha agus críochacha. Ba cheart dóibh cóir chothrom a áirithiú i ndáil leis an bhfostaíocht, cúnamh do chuardaitheoirí poist, an chosaint shóisialta, an cúram sláinte, oideachas agus cúram na luath-óige, an cúram fadtéarmach, an t-oideachas agus rochtain ar earraí agus ar sheirbhísí, lena n-áirítear tithíocht, gan beann ar inscne, bunadh ciníoch nó eitneach, reiligiún nó creideamh, míchumas, aois nó gnéaschlaonadh.

Ba cheart do na Ballstáit córais cosanta sóisialta a nuachóiriú chun cosaint shóisialta atá leormhaith éifeachtach, éifeachtúil agus inbhuanaithe a sholáthar do chách, ag gach céim den saol, agus an cuimsiú sóisialta agus an tsoghluaisteacht shóisialta aníos á gcothú, rannpháirtíocht sa mhargadh saothair á dreasú, tacú le hinfheistíocht shóisialta, an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta a chomhrac agus aghaidh a thabhairt ar an neamh-chomhionannas, lena n-áirítear leis an gcaoi a ndeartar a gcáinchórais agus a gcórais sochair agus trí mheasúnú a dhéanamh ar thionchar dáileach na mbeartas. Agus cineálacha uilíocha de chur chuige á gcomhlánú le cur chuige sprioc-dhírithe, déanfar éifeachtacht na gcóras cosanta sóisialta a fheabhsú. Ba cheart é a bheith d’aidhm ag nuachóiriú na gcóras cosanta sóisialta freisin feabhas a chur ar a athléimneacht ó dhúshláin ilghnéitheacha. Ba cheart aird ar leith a thabhairt ar na teaghlaigh leochaileacha a ndéanann an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach agus ardchostas maireachtála difear dóibh, lena n-áirítear tithíocht agus costais fuinnimh. Ba cheart do na Ballstáit aghaidh a thabhairt a thuilleadh ar bhearnaí sa rochtain ar chosaint shóisialta d’oibrithe agus do dhaoine féinfhostaithe i bhfianaise an mhéadaithe atá tagtha ar chineálacha oibre neamhthipiciúla.

Ba cheart do na Ballstáit forbairt agus comhtháthú a dhéanamh ar thrí ghné an chuimsithe ghníomhaigh: tacaíocht leordhóthanach ioncaim, margaí saothair cuimsitheacha agus rochtain ar sheirbhísí cumasúcháin ar ardchaighdeán, chun freastal ar riachtanais daoine aonair. Ba cheart do chórais cosanta sóisialta sochair leordhóthanacha mar ioncaim íosta a áirithiú le haghaidh gach duine nach bhfuil acmhainní leordhóthanacha acu féin agus an cuimsiú sóisialta a chur chun cinn trí thacú le daoine agus trína spreagadh le bheith rannpháirteach sa mhargadh saothair agus sa tsochaí, lena n-áirítear trí sheirbhísí sóisialta spriocdhírithe a sholáthar. Tithíocht agus seirbhísí inacmhainne inrochtana ar ardchaighdeán a bheith ar fáil, oideachas agus seirbhísí cúram luathóige, cúram iarscoile, oideachas, oiliúint, cúram sláinte agus cúram fadtéarmach mar shampla, is coinníoll riachtanach é sin chun comhionannas deiseanna a áirithiú. I gcomhréir le príomhspriocanna an Aontais agus spriocanna náisiúnta do 2030 maidir le laghdú na bochtaineachta, ba cheart aird ar leith a thabhairt ar an mbochtaineacht agus ar an eisiamh sóisialta a chomhrac, lena n-áirítear bochtaineacht lucht oibre. Ba cheart aghaidh a thabhairt ar bhochtaineacht leanaí agus ar an eisiamh sóisialta go háirithe trí bhearta cuimsitheacha comhtháite, lena n-áirítear tríd an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí a chur chun feidhme go hiomlán. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil rochtain ag cách, lena n-áirítear leanaí, ar sheirbhísí fíor-riachtanacha ar ardchaighdeán. Ba cheart dóibh rochtain ar thithíocht leormhaith inacmhainne, lena n-áirítear tithíocht shóisialta, nó cúnamh tithíochta a áirithiú do dhaoine atá i ngátar nó atá i staid leochaileach. Ba cheart aistriú fuinnimh glan agus cothrom a áirithiú leo sin agus aghaidh a thabhairt ar an mbochtaineacht fuinnimh mar chineál bochtaineachta atá ag éirí níos suntasaí, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, trí bhearta tacaíochta spriocdhírithe atá dírithe ar theaghlaigh i gcásanna leochaileacha. Ba cheart do na Ballstáit, i gcás inarb iomchuí, úsáid éifeachtach a bhaint as cistiú agus tacaíocht theicniúil ón Aontas chun infheistíocht a dhéanamh i dtithíocht shóisialta nó i gcúnamh tithíochta, in athchóiriú tithíochta agus i seirbhísí tionlacain agus chun aghaidh a thabhairt ar an ngéarghá atá le tithíocht inacmhainne leordhóthanach. Ba cheart riachtanais shonracha daoine faoi mhíchumas, lena n-áirítear an inrochtaineacht, a áirithiú i ndáil leis na seirbhísí sin. Ba cheart dul i ngleic leis an easpa dídine go sonrach le bearta coisctheacha trí rochtain ar thithíocht bhuan agus soláthar seirbhísí tacaíochta cumasúcháin a chur chun cinn.

Ba cheart do na Ballstáit rochtain thráthúil ar chúram sláinte inacmhainne coisctheach leigheasach agus ar chúram fadtéarmach ar ardchaighdeán a áirithiú, agus an inbhuanaitheacht a chosaint san fhadtéarma san am céanna. I gcomhthéacs éileamh méadaitheach ar chúram fadtéarmach, atá nasctha freisin le hathruithe déimeagrafacha, ba cheart aghaidh a thabhairt ar bhearnaí sa leordhóthanacht, chomh maith le ganntanas lucht saothair agus drochdhálaí oibre.

I bhfianaise chogadh foghach na Rúise in aghaidh na hÚcráine, agus i gcomhréir le gníomhachtú Threoir 2001/55/CE (1) ón gComhairle, ba cheart do na Ballstáit leanúint de leibhéal leormhaith cosanta a thairiscint do dhaoine easáitithe ón Úcráin. I gcás mionaoiseach neamhthionlactha, ba cheart dóibh na bearta is gá a chur chun feidhme. Ba cheart rochtain ar oideachas luath-óige, cúram leanaí agus seirbhísí riachtanacha a áirithiú le haghaidh leanaí easáitithe i gcomhréir leis an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí.

I gcomhthéacs an mhéadaithe ar an bhfad saoil agus ar an athrú déimeagrafach, ba cheart do na Ballstáit leordhóthanacht agus inbhuanaitheacht na gcóras pinsin le haghaidh oibrithe agus daoine féinfhostaithe a áirithiú, agus comhionannas deiseanna a sholáthar do mhná agus d’fhir maidir le cearta pinsin a fháil agus a fhabhrú, lena n-áirítear trí scéimeanna forlíontacha chun ioncam leordhóthanach i seanaois a áirithiú. Ba cheart tacaíocht a thabhairt d’athchóirithe pinsean le beartais a bhfuil sé d’aidhm acu an bhearna phinsin idir na hinscní a laghdú, aosú gníomhach agus folláin a chur chun cinn agus fad a chur leis an saol oibre, an aois scoir iarbhír a ardú mar shampla, go háirithe trí rannpháirtíocht i margadh an tsaothair a éascú agus dálaí oibre a chuirtear in oiriúint do riachtanais na n-oibrithe scothaosta a áirithiú. Ba cheart do na Ballstáit idirphlé cuiditheach a bhunú le comhpháirtithe sóisialta agus le páirtithe leasmhara ábhartha eile, agus céimniú isteach iomchuí na n-athchóirithe a cheadú.

(1)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus maidir leis na hiarmhairtí a bhaineann leis sin (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).