Téarmaí ginearálta

An téarma a úsáidtear

Sainmhíniú

Ad libitum

Saor-rochtain ar bheatha nó ar uisce a sholáthar, rud a ligfidh don ainmhí beatha nó iontógáil uisce a fhéinrialú de réir a riachtanas bitheolaíoch.

Teach ainmhithe

Gléasra ar fheirm a dearadh go sonrach chun beostoc a choinneáil.

Áit ainmhí

Spás curtha ar fáil in aghaidh an ainmhí i gcóras tithíochta agus toilleadh uasta an ghléasra á chur san áireamh.

Curaíocht chaomhnaithe

Aon mhodh saothraithe ithreach a fhágann iarmhar bairr na bliana roimhe (amhail gais arbhair nó coinleach cruithneachta) ar dhromchla na bpáirceanna roimh an gcéad bharr eile a chur agus ina dhiaidh, chun creimeadh ithreach agus rith chun srutha a laghdú.

Stóras sciodair crémhúrtha

Sciodar a stóráil i struchtúir laistigh den talamh (e.g. murlaigh, imchuacha) a thógtar laistigh de stóras sciodair crémhúrtha dlúthaithe.

Feirm atá ann cheana

Feirm nach feirm nua í.

Gléasra atá ann cheana

Gléasra nach gléasra nua é.

Feirm

Suiteáil mar a shainmhínítear in Airteagal 3, pointe (3), den Treoir maidir le hAstaíochtaí Tionsclaíocha, ina dtógtar muca nó éanlaith chlóis.

Córais tithíochta scaoilte do chránacha breithe

Córais tithíochta do chránacha breithe a sholáthraíonn limistéir níos mó le haghaidh gluaiseachta i gcomparáid le cliathchróite seasta, chun caighdeáin fheabhsaithe leasa ainmhithe a áirithiú, lena n-áirítear spás leordhóthanach chun ligean do chránacha casadh timpeall agus iompraíochtaí nádúrtha a léiriú le híosleibhéil spáis in aghaidh na cránach.

Aoileach

Sciodar agus/nó aoileach soladach.

Feirm nuachumhdaithe

Feirm atá ann cheana a dhéanann gníomhaíochtaí dá dtagraítear in Iarscríbhinn Ia agus nár tháinig faoi raon feidhme na Treorach maidir le hAstaíochtaí Tionsclaíocha roimh an 4 Lúnasa 2024.

Feirm nua

Feirm a ndearnadh a tógáil a údarú nó a chlárú tar éis an sprioc-ama is infheidhme a leagtar amach in Airteagal 3(5) de Threoir (AE) 2024/1785 nó feirm a athsholáthraíodh ina hiomláine tar éis an sprioc-ama is infheidhme a leagtar amach in Airteagal 3(5) den Treoir sin.

Gléasra nua

Gléasra a ndearnadh a thógáil ar láithreán na feirme a údarú nó a chlárú tar éis an sprioc-ama is infheidhme a leagtar amach in Airteagal 3(5) de Threoir (AE) 2024/1785 nó gléasra a athsholáthraíodh go hiomlán ar an dúshraith atá ann cheana, tar éis an sprioc-ama is infheidhme a leagtar amach in Airteagal 3(5) den Treoir sin.

Ar an bhfeirm

Laistigh d’áitreabh shuiteáil IED.

Táirgeadh orgánach

Táirgeadh orgánach a shainmhínítear i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/848

Gléasra

Cuid den fheirm ina ndéantar ceann amháin de na próisis nó de na gníomhaíochtaí seo a leanas: tithíocht ainmhithe, stóráil aoiligh, próiseáil aoiligh. Is éard atá i ngléasra foirgneamh (nó saoráid) aonair agus/nó an trealamh is gá chun próisis nó gníomhaíochtaí a dhéanamh.

Limistéar íogair

Limistéir nach mór cosaint speisialta a thabhairt dóibh, amhail:

Sciodar

Faecas agus fual measctha nó gan a bheith measctha le roinnt ábhar easrach agus roinnt uisce chun aoileach leachtach a thabhairt a shreabhann trí dhomhantarraingt agus ar féidir é a phumpáil.

Umair sciodair

Struchtúir sheasta atá deartha chun sciodar a choinneáil.

Aoileach soladach

Faecas nó salachar agus fual measctha nó gan a bheith measctha le hábhar easrach nach sreabhann trí dhomhantarraingt agus nach féidir a phumpáil.

Fuíolluisce

Uisce báistí a ritheann chun srutha agus é measctha go coitianta le haoileach, uisce a fhaightear ó dhromchlaí (e.g. urláir) agus trealamh a ghlanadh, agus uisce a fhaightear ó chórais glantacháin aeir a oibriú. Chun críocha an doiciméid seo, ní bhreithnítear eisiltigh ó úsáidí eile (e.g. uisce dubh/camras, fuíolluisce ó stóráil ainmhithe marbha ar an bhfeirm a ghlanadh, uisce atá éillithe le breoslaí/ola).

Truailleáin agus paraiméadair

An téarma a úsáidtear

Sainmhíniú

Nítrigin amóiniach iomlán

Amóiniam-N (NH4-N) agus a chomhdhúile, lena n-áirítear aigéad úrach, a mhiondealaítear go héasca go NH4-N.

Nítrigin iomlán

Áirítear le nítrigin iomlán, a shloinntear mar N, amóinia agus amóiniam saor (NH4-N), nítrítí (NO2-N), níotráití (NO3-N) agus comhdhúile nítrigine orgánacha.

Nítrigin iomlán eisfheartha

Nítrigin iomlán a díchuireadh ó phróisis mheitibileacha ainmhithe trí fhual agus faecas.

Fosfar iomlán

Áirítear le fosfar iomlán, a shloinntear mar P2O5, gach comhdhúil fosfair neamhorgánach agus orgánach, atá tuaslagtha nó ceangailte de cháithníní.

Iomlán an fhosfair eisfheartha

Fosfar iomlán a díchuireadh ó phróisis mheitibileacha ainmhithe trí fhual agus faecas.

Catagóirí ainmhí

An téarma a úsáidtear

Sainmhíniú

Póraitheoirí

Máthairstoc éanlaithe clóis (fireannaigh agus baineannaigh) a choinnítear chun críoch atáirgthe.

Sicíní lena ramhrú

Sicíní a thógtar le haghaidh táirgeadh feola, gan póraitheoirí san áireamh.

Lachain

Éin den ghéineas Anas agus Cairina, a thógtar le haghaidh táirgeadh feola nó uibheacha, gan póraitheoirí san áireamh.

Cránacha breithe

Muc bhaineann idir an tréimhse imbhreithe agus scoitheadh na mbanbh.

Muca lena ramhrú

Muca táirgthe a thógtar de ghnáth ó bheomheáchan 30 kg go marú nó céad seirbhís. Áirítear sa chatagóir seo muca fáis, muca méathaithe agus céiseanna nach ndearnadh seirbhísiú orthu.

Cránacha ionbhainbh

Cránacha torracha, lena n-áirítear céiseanna.

Céiseanna

Muc bhaineann tar éis caithreachais agus roimh bhreith na mbanbh.

Cránacha cúplála

Cránacha atá réidh le haghaidh a seirbhísithe agus roimh an tréimhse iompair.

Muca troma

Muca a bhfuil beomheáchan maraithe os cionn 130 kg acu de ghnáth, mar gheall ar thimthriallta táirgthe leathnaithe.

Muc

Ainmhí den speiceas mucúil d’aon aois, a choimeádtar lena phórú nó lena ramhrú.

Bainbh

Muca ó bhreith go scoitheadh (go dtí beomheáchan thart ar 8 kg de ghnáth).

Éanlaith chlóis

Éanlaith chlóis (sicíní), turcaithe, éanlaith ghuine, lachain, géanna, gearga, colúir, piasúin agus patraiscí a thógtar nó a choimeádtar i mbraighdeanas le haghaidh pórúcháin, táirgeadh feola nó uibheacha lena gcaitheamh, nó le haghaidh soláthairtí géim a athstocáil.

Béaróga

Sicíní baineanna a fhástar nuair a thosaíonn siad ag breith uibheacha tar éis 16 go 20 seachtain d’aois, gan póraitheoirí ná eireoga san áireamh.

Eireoga

Nuair a thógtar sicíní le haghaidh pórúcháin, is sicíní óga baineanna agus fireanna iad eireoga go dtí 20 seachtain d’aois.

Nuair a thógtar sicíní chun uibheacha a tháirgeadh, is cearca iad eireoga sula dtosaíonn siad ar uibheacha a bhreith ag 16 go 20 seachtain d’aois.

Cránacha

Muca baineanna le linn na dtréimhsí tógála cúplála, iompair agus breithe.

Turcaithe

Éin den ghéineas Meleagris a thógtar le haghaidh táirgeadh feola, gan póraitheoirí san áireamh.

Bainbh scoite

Muca óga a thógtar ó scoitheadh go dtí a ramhrú, a thógtar de ghnáth ó bheomheáchan thart ar 8 kg go dtí beomheáchan thart ar 30 kg.

Paraiméadar

Catagóir muc

Uasluachanna iomlán na nítrigine eisfheartha

(kg N eisfheartha/áit ainmhí/bliain)  (9)  (10)

Nítrigin iomlán eisfheartha, arna sloinneadh mar N

Bainbh scoite

3,6

Muca lena ramhrú

12,0

Cránacha (bainbh san áireamh)

25,0

Paraiméadar

Catagóir muc

Uasluachanna iomlán an fhosfair eisfheartha

(kg P2O5 eisfheartha/áit ainmhí/bliain)  (11)

Iomlán an fhosfair eisfheartha, arna shloinneadh mar P2O5

Bainbh scoite

1,5

Muca lena ramhrú

4,5

Cránacha (bainbh san áireamh)

12,0

Teicníc  (12)

Paraiméadar (paraiméadair)

Infheidhmeacht

a

Teorainn a chur leis an gcion garbhphróitéine san aiste bia trí úsáid a bhaint as aiste bia n-chothromaithe bunaithe ar na riachtanais fuinnimh agus ar aimíonaigéid indíleáite

Nítrigin iomlán

Infheidhme go ginearálta.

b

Beathú ilphasach le foirmliú aiste bia arna oiriúnú do cheanglais shonracha na tréimhse táirgthe

Nítrigin iomlán,

fosfar iomlán

Infheidhme go ginearálta.

c

Soláthar rialaithe aimíonaigéad in aistí bia a bhfuil laghdú déanta ar gharbhphróitéin iontu

Nítrigin iomlán

Infheidhme go ginearálta laistigh de na srianta a bhaineann le beatha ainmhithe ísealphróitéine agus/nó ar aimíonaigéid shintéiseacha a bheith ar fáil ar an margadh.

d

Breiseáin bheatha údaraithe a úsáid lena laghdaítear iomlán na n-astaíochtaí nítrigine/amóinia eisfheartha

Nítrigin iomlán

Infheidhme go ginearálta.

e

Breiseáin bheatha údaraithe a úsáid lena laghdaítear iomlán an fhosfair eisfheartha (e.g. fíotáis)

Fosfar iomlán

Infheidhme go ginearálta.

f

Fosfáití neamhorgánacha an-indíleáite a úsáid in ionad foinsí traidisiúnta fosfair go páirteach sa bheatha

Fosfar iomlán

Infheidhme go ginearálta laistigh de na srianta a bhaineann le fosfáití neamhorgánacha an-indíleáite a bheith ar fáil ar an margadh.

g

Beathú beacht i dtógáil muc le haghaidh ainmhithe aonair

Nítrigin iomlán, fosfar iomlán

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

Substaint

Catagóir muc

Uasluachanna astaíochtaí amóinia isteach san aer

(kg NH3/áit ainmhí/bliain)  (13)  (14)

Gléasraí nua (seachas gléasraí sonracha)

Gléasraí atá ann cheana

(seachas gléasraí sonracha)

Gléasraí sonracha  (15)  (16)

Amóinia, arna sloinneadh mar NH3

Bainbh scoite

0,4

0,5  (18)

0,7

Muca lena ramhrú

2,0

2,4  (19)

3,5

Cránacha cúplála agus ionbhainbh (17)

2,3

2,7

4,0

Cránacha breithe (bainbh san áireamh) (17)

3,6

4,2  (20)

7,0

Teicníc  (21)

Infheidhmeacht

a

Clais dhomhain (i gcás urlár lataí nó urlár páirtlataí) chomh maith leis na nithe seo a leanas:

Infheidhme go ginearálta.

b

Sciodar a bhaint go minic, e.g. trí fholúschóras, scríobaire, sruthlú (i gcás urlár lataí nó urlár páirtlataí)

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sruthlú infheidhme maidir le gléasraí atá suite gar do limistéir íogaire má bhíonn sé sin ina chúis le buaiceanna bolaidh.

c

Ballaí claonta nó córas tonnadóra (i gcás urlár lataí nó urlár páirtlataí)

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

d

Clais aoiligh laghdaithe (i gcás urlár páirtlataí)

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le muca lena ramhrú agus cránacha cúplála agus ionbhainbh.

e

Córas láneasrach (i gcás urlár coincréite soladaí)

Níl córais láneasrach agus coinéil infheidhme ach amháin maidir le cránacha cúplála agus ionbhainbh, bainbh scoite agus muca lena ramhrú. Níl córais sreafa tuí infheidhme ach amháin maidir le bainbh scoite, muca lena ramhrú agus cránacha ionbhainbh.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá aeráilte go nádúrtha agus atá lonnaithe in aeráidí teo agus maidir le gléasraí atá ann cheana ina bhfuil aeráil mheicniúil le haghaidh bainbh scoite agus muca lena ramhrú.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh coinéil infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana mar gheall ar easpa spáis.

f

Tithíocht coinéal/bothán (i gcás urlár páirtlataí)

g

Córas sreafa tuí (i gcás urlár coincréite soladaí)

h

Urlár dronnach agus cainéil scartha aoiligh agus uisce (i gcás cróite páirtlataí)

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le bainbh scoite agus muca lena ramhrú.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana mar gheall ar shrianta teicniúla.

i

Cróite easraithe lena mbaineann comhghiniúint aoiligh (sciodar agus aoileach soladach)

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le cránacha breithe.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana mar gheall ar shrianta teicniúla.

j

Boscaí beathaithe/luí ar urlár soladach (i gcás cróite easrach)

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le cránacha cúplála agus ionbhainbh.

Gan bheith infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana nach bhfuil urláir coincréite soladaí acu.

k

Panna aoiligh (i gcás urlár lataí nó urlár páirtlataí)

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le cránacha breithe.

l

Bailiú aoiligh in uisce

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le bainbh scoite, muca lena ramhrú agus cránacha cúplála agus ionbhainbh.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana mar gheall ar shrianta teicniúla.

m

Criosanna aoiligh V-chruthacha (i gcás urlár páirtlataí)

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le muca lena ramhrú.

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

n

Meascán de chainéil uisce agus aoiligh (i gcás urlár lataí)

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le cránacha breithe.

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

o

Scabhat seachtrach easraithe (i gcás urlár coincréite soladaí)

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le muca lena ramhrú.

Gan bheith infheidhme maidir le haeráidí fuara.

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

p

Córas glantacháin aeir a úsáid, amhail:

Infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana i gcás ina n-úsáidtear córas aerála láraithe agus sa chás sin amháin.

q

Liathróidí snámhacha a úsáid sa chlais sciodair

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le muca lena ramhrú.

Gan bheith infheidhme maidir le gléasraí atá feistithe le claiseanna a bhfuil ballaí claonta orthu ná maidir le gléasraí a dhéanann sciodar a bhaint trína shruthlú.

r

Fuarú sciodair

Níl sé infheidhme nuair nach féidir teas a athúsáid agus nuair a úsáidtear bruscar. D’fhéadfadh sé nach mbeadh fuarú sciodair le heití infheidhme i gcás cion ard ábhair thirim.

s

Aigéadú sciodair

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme i gcás srianta struchtúracha (e.g. cáilíocht choincréite mhí-oiriúnach) agus i gcás nach bhfuil bratú aigéadfhriotaíoch ag an gcóras láimhseála agus stórála sciodair.

t

Tithíocht ina bhfuil criosanna maireachtála ar leith d’ainmhithe

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

u

Úsáid na mbreiseán seo a leanas chun aoileach a chóireáil:

D’fhéadfadh infheidhmeacht úsáid miocrorgánach a bheith srianta mar gheall ar shaincheisteanna sláinte agus sábháilteachta.

v

Scannáin ghás-tréscaoilteacha le haghaidh gabháil amóinia ó mheáin ghásacha

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana mar gheall ar easpa spáis.

Paraiméadar

Catagóir éanlaithe clóis

Uasluachanna iomlán na nítrigine eisfheartha

(kg N eisfheartha/áit ainmhí/bliain)  (22)

Nítrigin iomlán eisfheartha, arna sloinneadh mar N

Béaróga

0,80

Sicíní lena ramhrú

0,55

Lachain

0,80

Turcaithe fireanna

2,00

Turcaithe measctha fireanna agus baineanna

1,70

Turcaithe baineanna

1,20

Paraiméadar

Catagóir éanlaithe clóis

Uasluachanna iomlán an fhosfair eisfheartha

(kg P2O5 eisfheartha/áit ainmhí/bliain)  (23)

Iomlán an fhosfair eisfheartha, arna shloinneadh mar P2O5

Béaróga

0,40

Sicíní lena ramhrú

0,20

Lachain

0,30

Turcaithe fireanna

1,00

Turcaithe measctha fireanna agus baineanna

0,80

Turcaithe baineanna

0,50

Teicníc  (24)

Paraiméadar (paraiméadair)

Infheidhmeacht

a

Teorainn a chur leis an gcion garbhphróitéine san aiste bia trí úsáid a bhaint as aiste bia n-chothromaithe bunaithe ar na riachtanais fuinnimh agus ar aimíonaigéid indíleáite

Nítrigin iomlán

Infheidhme go ginearálta.

b

Beathú ilphasach le foirmliú aiste bia arna oiriúnú do cheanglais shonracha na tréimhse táirgthe

Nítrigin iomlán,

Fosfar iomlán

Infheidhme go ginearálta.

c

Soláthar rialaithe aimíonaigéad in aistí bia a bhfuil laghdú déanta ar gharbhphróitéin iontu

Nítrigin iomlán

Infheidhme go ginearálta laistigh de na srianta a bhaineann le beatha ainmhithe ísealphróitéine agus/nó ar aimíonaigéid shintéiseacha a bheith ar fáil ar an margadh.

Níl aimíonaigéid shintéiseacha infheidhme maidir le táirgeadh orgánach.

d

Breiseáin bheatha údaraithe a úsáid lena laghdaítear an nítrigin iomlán eisfheartha/ na hastaíochtaí amóinia

Nítrigin iomlán

Infheidhme go ginearálta.

e

Breiseáin bheatha údaraithe a úsáid lena laghdaítear iomlán an fhosfair eisfheartha (e.g. fíotáis)

Fosfar iomlán

D’fhéadfadh sé nach mbeadh úsáid fíotáise infheidhme i gcás táirgeadh orgánach.

f

Fosfáití neamhorgánacha an-indíleáite a úsáid in ionad foinsí traidisiúnta fosfair go páirteach sa bheatha

Fosfar iomlán

Infheidhme go ginearálta laistigh de na srianta a bhaineann le fosfáití neamhorgánacha an-indíleáite a bheith ar fáil ar an margadh.

Substaint

Catagóir éanlaithe clóis

Uasluachanna na hastaíochta amóinia san aer

(kg NH3/áit ainmhí/bliain)  (25)

Gléasraí nua

Gléasraí atá ann cheana

Amóinia, arna sloinneadh mar NH3

Béaróga (i gcórais cásanna)

0,04

0,08

Béaróga (i gcórais nach córais cásanna iad)

0,10

0,13  (26)

Sicíní lena ramhrú

0,05

0,07

Lachain

0,17

Turcaithe fireanna

0,55 (27)

Turcaithe measctha fireanna agus baineanna

0,44 (28)

Turcaithe baineanna

0,35

Teicníc  (29)

Infheidhmeacht

Gach speiceas éanlaithe clóis

a

Córas glantacháin aeir a úsáid, amhail:

Infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana i gcás ina n-úsáidtear córas aerála láraithe agus sa chás sin amháin.

b

Scannáin ghás-tréscaoilteacha le haghaidh gabháil amóinia ó mheáin ghásacha.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana mar gheall ar easpa spáis.

Béaróga, póraitheoirí sicíní lena ramhrú, eireoga (córais cásanna)

c

Aoileach a bhaint trí chriosanna lena ndéantar an méid seo a leanas ar a laghad:

Infheidhme go ginearálta.

Béaróga, póraitheoirí sicíní lena ramhrú, eireoga (córais nach córais cásanna iad)

d

Córas aerála meicniúla nó nádúrtha gan aoileach a bhaint go minic i ngléasraí atá ann cheana a bhfuil domhaineasair agus clais aoiligh iontu, in éineacht le beart maolaithe breise ar a laghad (e.g. cion ard ábhair thirim san aoileach a bhaint amach, córas glantacháin aeir).

Infheidhme go ginearálta.

e

Crios nó scríobaire aoiligh (i gcás domhaineasair ina bhfuil clais aoiligh).

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

f

Aerthriomú meicniúil aoiligh trí fheadáin (i gcás domhaineasair ina bhfuil clais aoiligh).

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le gléasraí ina bhfuil spás leordhóthanach faoi na lataí.

g

Aerthriomú meicniúil aoiligh le hurlár pollta (i gcás domhaineasair ina bhfuil clais aoiligh).

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

h

Easair a thriomú ar chrios aoiligh (i gcás éanlann).

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana i gcás leithead neamhleor na seide.

i

Aerthriomú meicniúil easrach ar chrios aoiligh (i gcás éanlann).

Infheidhme go ginearálta.

j

Triomú éigeantach easrach trí úsáid a bhaint as aer laistigh (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair).

Infheidhme go ginearálta.

k

Sleamhnán easrach (i gcás éanlann).

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le béaróga.

Sicíní lena ramhrú

l

Triomú éigeantach easrach trí úsáid a bhaint as aer laistigh (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair).

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana i gcás nach leor airde na síleála.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le haeráidí teo, ag brath ar an teocht faoi dhíon.

m

Triomú éigeantach easrach trí úsáid a bhaint as aer téite laistigh (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair).

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le haeráidí teo, ag brath ar an teocht faoi dhíon.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana i gcás nach leor airde na síleála.

n

Aeráil nádúrtha nó mheicniúil ina bhfuil córas óil nach sceitheann (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair).

Níl aeráil nádúrtha infheidhme maidir le gléasraí a bhfuil córas aerála láraithe acu.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh aeráil nádúrtha infheidhme le linn chéim thosaigh na tógála nó mar gheall ar dhálaí foircneacha aeráide.

o

Urlár easraithe téite agus fuaraithe (i gcás córais chomhdheice).

Maidir le gléasraí atá ann cheana, braitheann an infheidhmeacht ar an bhféidearthacht stóráil iata faoi thalamh a shuiteáil don uisce atá i gcúrsaíocht.

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta mar gheall ar chúinsí leasa ainmhithe.

p

Easair atá comhdhéanta de thuí agus sulfáit hidrigine sóidiam.

Infheidhme go ginearálta.

Lachain

q

Easair a chur leis go minic (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair nó domhaineasair in éineacht le hurlár lataí).

Maidir le gléasraí atá ann cheana ina bhfuil domhaineasair in éineacht le hurlár lataí, d’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta mar gheall ar dhearadh an struchtúir atá ann cheana.

r

Aoileach a bhaint go minic (i gcás urlár lataí).

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le tógáil lachan Barbarach/Musclach (Cairina Moschata), ar chúiseanna sláintíochta.

Turcaithe

s

Aeráil nádúrtha nó mheicniúil ina bhfuil córas óil nach sceitheann (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair).

Níl aeráil nádúrtha infheidhme maidir le gléasraí a bhfuil córas aerála láraithe acu.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh aeráil nádúrtha infheidhme le linn chéim thosaigh na tógála nó mar gheall ar dhálaí foircneacha aeráide.

t

Triomú éigeantach easrach trí úsáid a bhaint as aer téite laistigh (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair)

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le haeráidí teo, ag brath ar an teocht faoi dhíon.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana i gcás nach leor airde na síleála.

Teicníc

Tuairisc

Infheidhmeacht

Astaíochtaí amóinia agus meatáin

Féach Roinn 1.2 maidir le hastaíochtaí amóinia agus meatáin i dtithe muc agus Roinn 2.2 maidir le hastaíochtaí amóinia i dtithe éanlaithe clóis.

Astaíochtaí deannaigh

a

Giniúint deannaigh laistigh d’fhoirgnimh bheostoic a chosc nó a laghdú trí úsáid a bhaint as, e.g. teicnící easraithe ísealdeannaigh, ábhar easrach níos gairbhe, sleamhnáin easrach, beathú ad libitum, beatha ísealdeannaigh, deighilteoirí deannaigh, aeráil aerluais bharrfheabhsaithe

Féach Roinn 4.2.4

Maidir le hábhar eascrach níos gairbhe a úsáid, níl tuí fhada infheidhme ach amháin maidir le córais tithíochta atá bunaithe ar easair

Maidir le beathú ad libitum, d’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith teoranta do chórais seachadta beatha áirithe (e.g. córais beathaithe thirim).

I gcás aeráil bharrfheabhsaithe aerluais, d’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta mar gheall ar chúinsí leasa ainmhithe.

b

Tiúchan deannaigh laistigh d’fhoirgnimh bheostoic a laghdú trí úsáid a bhaint as e.g. ceofhuarú, ianúchán, spraeáil ola

Maidir le ceofhuarú, d’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta mar gheall ar chúinsí leasa ainmhithe. D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta freisin maidir le córais aoiligh sholadaigh ag deireadh na tréimhse tógála mar gheall ar astaíochtaí arda amóinia.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh ianúchán infheidhme maidir le gléasraí muc ná gléasraí éanlaithe clóis atá ann cheana mar gheall ar shrianta teicniúla (e.g. suiteáil leictreach).

Maidir le spraeáil ola, d’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta mar gheall ar chúinsí leasa ainmhithe. Níl an teicníc seo infheidhme ach amháin maidir le gléasraí éanlaithe clóis ina bhfuil éin atá níos sine ná thart ar 21 lá. D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí béaróg a bheith teoranta mar gheall ar an riosca go n-éilleofaí an trealamh atá sa tseid.

c

Laghdú deannaigh trí úsáid a bhaint as córas glantacháin aeir, e.g. scagaire tirim, córas glantacháin aeir dhá chéim nó trí chéim, sciúrthóir uisce, gaiste uisce, sciúrthóir aigéid fliuch, bithscagaire, bithsciúrthóir

Níl sciúrthóirí uisce, sciúrthóirí aigéid fliucha agus bithsciúrthóirí infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana ach amháin i gcás ina n-úsáidtear córas aerála láraithe.

Níl bithscagairí infheidhme ach amháin maidir le gléasraí atá bunaithe ar sciodar agus córais atá bunaithe ar thuí.

Níl gaistí uisce infheidhme ach amháin maidir le gléasraí a bhfuil córas aerála tolláin acu.

Níl scagairí tirime infheidhme ach amháin maidir le gléasraí éanlaithe clóis a bhfuil córas aerála tolláin acu.

Astaíochtaí bolaidh

d

Bearta chun boladh a chosc agus a laghdú laistigh de na córais tithíochta, e.g. ainmhithe agus dromchlaí a choinneáil tirim agus glan, an dromchla a astaíonn aoileach a laghdú, aoileach a bhaint go minic, teocht an aoiligh agus na timpeallachta laistigh a laghdú, sreabhadh aeir a laghdú

Féach Roinn 4.2.4

D’fhéadfadh sé nach mbeadh teicnící lena laghdaítear aertheocht agus/nó sreabhadh infheidhme mar gheall ar bhreithnithe leasa ainmhithe.

Maidir le haoileach a bhaint go minic, d’fhéadfadh sé nach mbeadh sruthlú infheidhme maidir le gléasraí atá suite gar do limistéir íogaire má bhíonn sé sin ina chúis le buaiceanna bolaidh.

e

Dálaí sceite an aeir sceite ó thithe na n-ainmhithe a bharrfheabhsú, e.g. airde an asraoin agus/nó treoluas aerála a mhéadú

Infheidhme go ginearálta.

f

Laghdú bolaidh trí úsáid a bhaint as córas glantacháin aeir e.g. bithsciúrthóir (nó bithscagaire fliuch), bithscagaire, córas glantacháin aeir dhá chéim nó trí chéim)

Infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana i gcás ina n-úsáidtear córas aerála láraithe agus sa chás sin amháin.

Tomhaltas uisce

g

Trealamh oiriúnach a roghnú agus a úsáid (e.g. óltóirí sine, óltóirí cruinne, umair uisce) don chatagóir ainmhí shonrach agus infhaighteacht uisce á háirithiú an tráth céanna (ad libitum)

Féach Roinn 4.2.4

Infheidhme go ginearálta.

h

Calabrú an trealaimh uisce óil a fhíorú agus (más gá) a choigeartú, ar bhonn rialta

Infheidhme go ginearálta.

i

Úsáid teicnící amhail tirimghlanadh meicniúil nó glantóirí ardbhrú le haghaidh tithíocht agus trealamh ainmhithe

Níl glantóirí ardbhrú infheidhme maidir le gléasraí éanlaithe clóis ina n-úsáidtear córais tirimghlanta.

Tomhaltas fuinnimh

j

Córais téimh/fuaraithe agus aerála ardéifeachtúlachta

Féach Roinn 4.2.4

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

k

Córais agus bainistíocht téimh/fuaraithe agus aerála a bharrfheabhsú, go háirithe i gcás ina n-úsáidtear córais glantacháin aeir

Infheidhme go ginearálta.

l

Ballaí, urláir agus/nó síleálacha tithíochta ainmhithe a insliú

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí a úsáideann aeráil nádúrtha.

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

m

Aisghabháil teasa (e.g. córas comhdheice, córais aerála aisghabhála teasa, aisghabháil teasa fuaraithe sciodair)

Braitheann an infheidhmeacht ar an bhféidearthacht stóráil iata faoi thalamh a shuiteáil le haghaidh an uisce atá i gcúrsaíocht.

n

Aeráil nádúrtha a úsáid

Gan bheith infheidhme maidir le gléasraí a bhfuil córas aerála láraithe acu.

I ngléasraí muc, d’fhéadfadh sé nach mbeadh an teicníc sin infheidhme maidir leis an méid seo a leanas:

I ngléasraí éanlaithe clóis, d’fhéadfadh sé nach mbeadh an teicníc sin infheidhme:

o

Aeráil hibrideach a úsáid

I monarchana muc, d’fhéadfadh sé nach mbeadh an teicníc sin infheidhme maidir le córais tithíochta ina bhfuil urláir easraithe in aeráidí teo.

p

Córais fuaraithe ghalaithigh a úsáideann pillíní agus athshruthú uisce

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le córais tithíochta a éilíonn rialú teochta.

Teicníc  (30)

An phríomh-shaincheist/na príomh-shaincheisteanna comhshaoil ar a bhfuiltear ag díriú

Infheidhmeacht

Gach cineál aoiligh

a

Saoráid stórála a úsáid ag a bhfuil acmhainn leordhóthanach chun an t-aoileach a choinneáil le linn tréimhsí nach féidir leathadh talún a dhéanamh

Nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha, amóinia, boladh

Infheidhme go ginearálta.

Sciodar — teicnící ginearálta

b

Saoráidí stórála a úsáid atá in ann tionchair mheicniúla, cheimiceacha agus theirmeacha a sheasamh

Nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Infheidhme go ginearálta.

c

Saoráidí sceithdhíonacha agus trealamh sceithdhíonach a úsáid chun sciodar a bhailiú agus a aistriú (e.g. claiseanna, cainéil, draenacha, stáisiúin chaidéil)

Nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Infheidhme go ginearálta.

d

Sláine struchtúrach na saoráidí stórála a fhíorú uair sa bhliain ar a laghad

Amóinia, meatán, boladh, nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le stóráil sciodair faoi thalamh.

e

Cumhdach lena n-áirithítear an fheidhmíocht chomhshaoil is airde, le ceann de na teicnící seo a leanas:

Amóinia, boladh

Níl feidhm ag cumhdaigh dhochta maidir le stóras sciodair crémhúrtha agus d’fhéadfadh sé nach mbeadh feidhm acu maidir le gléasraí atá ann cheana mar gheall ar theorainneacha struchtúracha chun an t-ualach breise a sheasamh.

Níl feidhm ag cumhdaigh sholúbtha maidir le limistéir inar féidir leis na gnáthdhálaí aimsire a struchtúr a chur i mbaol.

Le haghaidh cumhdaigh shnámhacha:

f

Córas aimsithe sceite a shuiteáil

Nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le gléasraí nua.

g

Suaitheadh sciodair a íoslaghdú

Amóinia, boladh

Infheidhme go ginearálta.

Sciodar — teicnící a bhaineann le humair sciodair

h

Dearadh iomchuí an umair sciodair trí úsáid a bhaint as teicnící amhail:

Amóinia, boladh

D’fhéadfadh sé nach mbeadh an laghdú ar an gcóimheas idir achar dromchla astaithe agus toirt infheidhme maidir le humair sciodair atá ann cheana.

i

Aigéadú sciodair

Amóinia, meatán

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme i gcás srianta struchtúracha (e.g. cáilíocht choincréite mhí-oiriúnach) agus i gcás nach bhfuil bratú aigéadfhriotaíoch ag an gcóras stórála.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le humair a bhfuil cumhdaigh dhochta orthu.

j

Fuarú sciodair

Amóinia, meatán

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le humair a bhfuil cumhdaigh dhochta orthu.

Sciodar — teicníc a bhfuil feidhm aici maidir le stóras sciodair crémhúrtha

k

Bonn agus ballaí neamhscagacha, e.g. le líneáil phlaisteach (nó líneáil dhúbailte), agus struchtúir sceithdhíonacha

Nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Infheidhme go ginearálta.

Stóráil aoiligh sholadaigh

l

Aoileach soladach triomaithe a stóráil i scioból

Amóinia, meatán, nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Infheidhme go ginearálta.

m

Stór coincréite a úsáid chun aoileach soladach a stóráil

Nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Infheidhme go ginearálta.

n

Aoileach soladach a stóráil ar urlár neamhscagach soladach atá ceaptha chun sceitheadh isteach sa chomhshaol a chosc

Nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Infheidhme go ginearálta.

Cairn aoiligh sholadaigh shealadacha

o

Achair iomchuí idir cairn aoiligh sholadaigh shealadacha agus dobharlaigh, agus athrú bliantúil ar an suíomh agus íoslaghdú ama ar an ngort

Nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Infheidhme go ginearálta.

p

Laghdú ar an gcóimheas idir an t-achar dromchla astaithe agus toirt an chairn aoiligh sholadaigh shealadaigh

Amóinia, boladh

Infheidhme go ginearálta.

q

Cumhdach ar chairn aoiligh sholadaigh shealadacha

Amóinia, boladh, nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Infheidhme go ginearálta nuair a thriomaítear nó nuair a réamhthriomaítear aoileach soladach i dtithíocht ainmhithe. D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le haoileach soladach neamhthriomaithe i gcás ina gcuirtear leis an gcarn go minic é.

Teicníc  (31)

Infheidhmeacht

a

Sciodar a dheighilt go meicniúil, e.g. trí úsáid a bhaint as:

D’fhéadfadh sé nach mbeadh úsáid polaicriolaimíde mar fhlocasach infheidhme mar gheall ar an riosca a bhaineann le foirmiú aicriolaimíde.

b

Bith-dhíghrádú anaeróbach

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme i gcás mais neamhleor aoiligh a bheith ar fáil ar an bhfeirm.

c

Triomú aoiligh le tollán seachtrach

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le haoileach ó ghléasraí le haghaidh béaróg. Gan bheith infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana nach bhfuil criosanna aoiligh acu.

d

Sciodar a dheighilt go meicniúil ina chodáin sholadacha agus leachtacha, agus díleá aeróbach (aerú) an chodáin leachtaigh ina dhiaidh sin, le hathshlánú cothaitheach

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta in aeráidí fuara, mar gheall ar an deacracht a bhaineann leis an leibhéal aeraithe is gá a choinneáil ar bun le linn an gheimhridh.

e

Sciodar a dheighilt go meicniúil ina chodáin sholadacha agus leachtacha, agus ina dhiaidh sin nítriú-dínítriú an chodáin leachtaigh, le hathshlánú cothaitheach

Infheidhme go ginearálta.

f

Múiríniú aoiligh sholadaigh

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le feirmeacha atá ann cheana mar gheall ar easpa spáis i gcás ina n-úsáidtear stualainní le haghaidh múiríniú.

g

Folúsghalú le haisghabháil amóinia

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le feirmeacha atá ann cheana mura bhfuil dramhtheas ó phróisis eile ar fáil.

h

Deighilteoirí folúis míne ag a bhfuil criathair

Infheidhme go ginearálta.

i

Deighilteoirí brú agus flocasaithe ábhair sholadaigh agus leachtaigh

Infheidhme go ginearálta.

j

Sciodar a dheighilt go meicniúil i gcodán soladach agus leachtach, agus cóireáil ina dhiaidh sin i mbogaigh thógtha an chodáin leachtaigh, le hathshlánú cothaitheach

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta in aeráidí fuara.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le gléasraí atá ann cheana mar gheall ar easpa spáis.

Teicníc  (32)

An phríomh-shaincheist/na príomh-shaincheisteanna comhshaoil ar a bhfuiltear ag díriú

Infheidhmeacht

a

Achar leordhóthanach idir limistéir leata talún agus limistéir atá i mbaol láiste/rith chun srutha, chomh maith le limistéir chomharsanacha

Nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Infheidhme go ginearálta.

b

Srianta ar leathadh le linn dálaí riosca rith chun srutha

Nítrigin, fosfar, pataiginí miocróbacha

Infheidhme go ginearálta.

c

Leathadh talún agus ceanglais maidir le cothaithigh barr á gcur san áireamh

Nítrigin, fosfar

Infheidhme go ginearálta.

d

Aigéadú sciodair roimh leathadh

Amóinia

Infheidhme go ginearálta.

e

Sciodar caolaithe a úsáid i gcórais uisciúcháin uisce lagbhrú

Amóinia

Gan bheith infheidhme maidir le barra a fhástar lena n-ithe amh mar gheall ar an riosca éillithe.

Níl sé infheidhme i gcás nach gcumasaíonn an cineál ithreach sciodar caolaithe a insíothlú go tapa isteach san ithir.

Níl sé infheidhme i gcás nach n-éilíonn barra uisciú.

f

Leathadh sciodair trí leatóirí banda, ag úsáid ceann de na teicnící seo a leanas:

píobán sraoilleach;

crú sraoilleach

Amóinia, boladh

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith teoranta i gcás ina bhfuil cion tuí an sciodair ró-ard nó i gcás ina bhfuil cion ábhair thirim an sciodair níos airde ná 10 %.

Níl feidhm ag crú sraoilleach agus barra dlúthshíolaithe curaíochta á bhfás.

g

Leathadh sciodair trí insteallairí éadoimhne (sliotán oscailte)

Amóinia, boladh

Níl sé infheidhme maidir le hithreacha clochacha, éadoimhne nó balctha i gcás ina bhfuil sé deacair treá aonfhoirmeach a bhaint amach.

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith teoranta i gcás ina bhféadfadh innealra damáiste a dhéanamh do bharra.

h

Leathadh sciodair trí insteallairí doimhne (sliotán iata)

Amóinia, boladh

Níl sé infheidhme maidir le hithir chlochach, éadomhain nó bhalctha i gcás ina bhfuil sé deacair treá aonfhoirmeach agus dúnadh scoilte éifeachtach a bhaint amach.

Níl sé infheidhme le linn fhásra na mbarr.

Níl sé infheidhme maidir le féarthalamh, ach amháin má athraítear go talamh arúil nó nuair a athshíolraítear é.

i

Ionchorprú aoiligh san ithir a luaithe is féidir tar éis an leata (agus moill ama suas le 4 uair an chloig nó suas le 12 uair an chloig ann i gcás nach bhfuil na dálaí fabhrach d’ionchorprú níos tapúla)

Amóinia, boladh

Gan bheith infheidhme maidir le féarthalamh ná curaíocht chaomhnaithe, ach amháin má athraítear go talamh arúil nó nuair a athshíolaítear iad.

Gan bheith infheidhme maidir le talamh saothraithe ina bhfuil barra ar féidir damáiste a dhéanamh dóibh.

Gan bheith infheidhme maidir le sciodar a leatar trí úsáid a bhaint as insteallairí éadoimhne nó doimhne.

Teicníc  (33)

Infheidhmeacht

a

Achair iomchuí idir an fheirm/gléasra agus limistéir íogaire

Gan bheith infheidhme ach amháin maidir le feirmeacha/gléasraí nua.

b

Suíomh trealaimh iomchuí

I gcás gléasraí atá ann cheana, d’fhéadfadh sé go gcuirfí srian le hathlonnú trealaimh mar gheall ar easpa spáis.

c

Bearta oibríochtúla

Infheidhme go ginearálta.

d

Trealamh ísealtorainn

Níl córais bheathaithe a laghdaíonn an spreagadh réamhbheathaithe infheidhme ach amháin maidir le gléasraí muc.

Níl beathaitheoirí éighníomhacha ad libitum infheidhme ach amháin nuair atá an trealamh nua nó nuair a athsholáthraítear é nó nuair nach bhfuil beathú srianta ag teastáil ó ainmhithe.

e

Trealamh rialaithe torainn

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta mar gheall ar cheanglais spáis, agus saincheisteanna sláinte agus sábháilteachta.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme má chuireann ábhair atá ionsúiteach ó thaobh torainn de bac ar ghlanadh éifeachtach an ghléasra.

f

Teicnící laghdaithe torainn

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta ar chúiseanna bithshlándála.

Teicníc  (35)

Infheidhmeacht

a

Sceitheadh uisce a bhrath agus a dheisiú

Infheidhme go ginearálta.

b

Fuíolluisce a dhraenáil chuig coimeádán tiomnaithe nó chuig umar sciodair

Infheidhme go ginearálta nuair a dhraenáiltear fuíolluisce chuig coimeádán tiomnaithe.

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta nuair a dhraenáiltear fuíolluisce chuig umar sciodair mar gheall ar rioscaí bithshlándála agus/nó saintréithe ceimiceacha an fhuíolluisce.

c

Uisce báistí neamhéillithe a dheighilt ó shruthanna fuíolluisce a bhfuil cóireáil ag teastáil ina leith

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le feirmeacha atá ann cheana.

d

Uisce báistí neamhéillithe a athúsáid mar uisce glantacháin

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le feirmeacha atá ann cheana.

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta mar gheall ar rioscaí bithshlándála agus/nó saintréithe ceimiceacha an uisce báistí.

e

Limistéir na gclós salach a choinneáil chomh beag agus is féidir

Infheidhme go ginearálta.

f

Fuíolluisce a chóireáil

Infheidhme go ginearálta.

g

Fuíolluisce a úsáid in uisciú agus i leathadh talún

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta mar gheall ar infhaighteacht theoranta talún oiriúnaí atá cóngarach do shaintréithe ceimiceacha na feirme agus/nó an fhuíolluisce.

D’fhéadfadh an infheidhmeacht a bheith srianta mar gheall ar cheanglais reachtacha maidir le húsáid fuíolluisce (e.g. Rialachán (AE) 2020/741 (34) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le híoscheanglais le haghaidh athúsáid uisce).

Teicníc  (36)

Infheidhmeacht

a

Soilsiú atá tíosach ar fhuinneamh a úsáid

Infheidhme go ginearálta.

b

Teasmhalartóirí a úsáid. Féadfar ceann de na córais seo a leanas a úsáid:

Níl teasmhalartóirí idir aer agus talamh infheidhme ach amháin nuair atá spás ar fáil mar gheall ar an ngá atá le dromchla mór ithreach.

c

Teaschaidéil a úsáid le haghaidh aisghabháil teasa

Tá infheidhmeacht na dteaschaidéal bunaithe ar aisghabháil teasa gheoiteirmigh teoranta agus píopaí cothrománacha á n-úsáid mar gheall ar an ngá atá le hinfhaighteacht spáis.

d

Giniúint fuinnimh in-athnuaite

D’fhéadfadh infheidhmeacht giniúna fuinnimh in-athnuaite sonraí a bheith teoranta mar gheall ar dhálaí aeráide.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh sé infheidhme maidir le feirmeacha atá ann cheana mar gheall ar shrianta tógála agus/nó spáis.

e.

Na ballaí, na hurláir agus/nó na síleálacha foirgneamh/déanmhas a insliú

D’fhéadfadh an infheidhmeacht maidir le gléasraí atá ann cheana a bheith srianta mar gheall ar shrianta tógála agus srianta struchtúracha eile.

Teicníc  (37)

Minicíocht

Infheidhmeacht

a

Maischothromaíocht nítrigine agus fosfair bunaithe ar an iontógáil beatha, ar gharbhphróitéin agus ar an gcion iomlán fosfair san aiste bia, agus ar fheidhmíocht ainmhithe (38)

Uair sa bhliain le haghaidh gach catagóire ainmhithe (39)

Infheidhme go ginearálta.

Teicníc  (40)

Minicíocht

Infheidhmeacht

a

Maischothromaíocht bunaithe ar an eisfhearadh agus ar an nítrigin iomlán (nó nítrigin amóiniach iomlán) atá i láthair ag gach céim bainistithe aoiligh (2)

Uair sa bhliain (3).

Infheidhme go ginearálta.

b

Fachtóirí astaíochta (41)

Uair sa bhliain (42).

Infheidhme go ginearálta.

Teicníc  (43)

Minicíocht

Infheidhmeacht

a

Fachtóirí astaíochta (44)

Uair sa bhliain (45).

Infheidhme go ginearálta.

Teicníc  (46)

Minicíocht

Infheidhmeacht

a

Fachtóirí astaíochta (47)

Uair sa bhliain (48).

Infheidhme go ginearálta.

Teicníc  (49)

Minicíocht

Infheidhmeacht

a

Feidhmíocht an chórais glantacháin aeir a fhíorú trí amóinia, boladh agus/nó deannach a thomhas faoi dhálaí praiticiúla feirme agus de réir prótacal tomhais forordaithe agus trí mhodhanna caighdeán EN nó modhanna náisiúnta nó idirnáisiúnta eile a úsáid lena n-áirithítear sonraí ar cháilíocht choibhéiseach eolaíoch

Uair amháin le linn na céime coimisiúnaithe.

Níl sé infheidhme má fíoraíodh an córas glantacháin aeir in éineacht le córas tithíochta comhchosúil agus dálaí oibriúcháin comhchosúla.

b

Rialú ar fheidhm éifeachtach an chórais glantacháin aeir (e.g. trí pharaiméadair oibríochtúla a thaifeadadh go leanúnach nó trí chórais aláraim a úsáid)

Míosúil.

Infheidhme go ginearálta.

Teicníc  (50)

Minicíocht

Infheidhmeacht

a

Faireachán ar thomhaltas uisce ar leibhéal na feirme agus le haghaidh na bpríomhphróiseas ídithe uisce

Uair sa bhliain (51).

D’fhéadfadh sé nach mbeadh feidhm ag faireachán ar leithligh ar na príomhphróisis ídithe uisce ag brath ar chumraíocht an líonra soláthair uisce.

b

Faireachán ar ídiú fuinnimh leictrigh

D’fhéadfadh sé nach mbeadh feidhm ag faireachán ar leithligh ar na príomhphróisis ídithe fuinnimh, ag brath ar chumraíocht an ghréasáin soláthair fuinnimh.

c

Faireachán ar ídiú breosla

D’fhéadfadh sé nach mbeadh feidhm ag faireachán ar ídiú breosla i dtithe ainmhithe má tá gléasra téimh aonair ag feirm a sholáthraíonn teas do roinnt tithe ainmhithe agus d’fhoirgnimh chónaithe.

d

Faireachán ar an líon ainmhithe lena n-áirítear breitheanna agus básanna

Infheidhme go ginearálta.

e

Faireachán ar thomhaltas beatha

Infheidhme go ginearálta.

f

Faireachán ar chainníocht an aoiligh a ghintear

Infheidhme go ginearálta.

Teicníc

Tuairisc

Faisnéis maidir le hastaíochtaí

a

Teorainn a chur leis an gcion garbhphróitéine san aiste bia trí úsáid a bhaint as aiste bia n-chothromaithe bunaithe ar na riachtanais fuinnimh agus ar aimíonaigéid indíleáite

Tá an aiste bia cothrom chun riachtanais ainmhithe fuinnimh agus aimíonaigéad indíleáite a chomhlíonadh, agus barrachais sa soláthar garbhphróitéine á seachaint, agus a riachtanais chothaitheacha agus a leas á gcur san áireamh an tráth céanna.

Ní sholáthraíonn aistí bia nach bhfuil cothromaithe i gceart ó thaobh riachtanais an ainmhí de i dtéarmaí fuinnimh agus aimíonaigéid indíleáite ach na cainníochtaí is gá de na cothaithigh theorantacha, agus ródháileoga de chothaithigh eile. Is é an toradh atá air sin méadú ar chothaithigh eisfheartha, rud a fhágann go mbíonn astaíochtaí níos airde isteach sa chomhshaol. Os a choinne sin, soláthraíonn aistí cothroma bia an méid ceart aimíonaigéad, rud a sheachnaíonn barrachais agus easnaimh araon. Cuireann sé sin ar a gcumas d’ainmhithe a n-acmhainneacht fáis a bhaint amach agus an fheidhmíocht is fearr a bhaint amach trí shintéis próitéine uasmhéadaithe, agus astaíochtaí isteach sa chomhshaol á n-íoslaghdú an tráth céanna.

N/B

b

Beathú ilphasach le foirmliú aiste bia arna oiriúnú do cheanglais shonracha na tréimhse táirgthe

Tagann an meascán beatha le riachtanais na n-ainmhithe ar bhealach níos cruinne i dtéarmaí fuinnimh, aimíonaigéad, fosfair agus mianraí, ag brath ar mheáchan na n-ainmhithe agus/nó ar chéim an táirgthe, agus a riachtanais chothaitheacha agus a leas á gcur san áireamh.

De ghnáth, roinntear beathú ina dhá nó ina chúig chéim, ag brath ar chatagóir an ainmhí, agus is féidir é a dhéanamh de réir grúpaí ainmhithe.

Is féidir laghdú amóinia 20 % ar a laghad i gcás muc agus laghdú amóinia 10 % ar a laghad i gcás éanlaith chlóis a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha nach n-úsáideann an teicníc sin.

c

Soláthar rialaithe aimíonaigéad in aistí bia a bhfuil laghdú déanta ar gharbhphróitéin iontu

Cuirtear beatha ainmhithe ísealphróitéine in ionad méid áirithe beatha ar mhórán próitéine, chun an cion garbhphróitéine a laghdú a thuilleadh, agus a riachtanais chothaitheacha agus a leas á gcur san áireamh an tráth céanna.

Forlíontar an aiste bia le haimíonaigéid (e.g. lísín, meitiainín, tréóinín, tripteafan, vailín) ionas nach mbeidh aon easnamh sa phróifíl aimíonaigéad.

N/B

d

Breiseáin bheatha údaraithe a úsáid lena laghdaítear an nítrigin iomlán eisfheartha / na hastaíochtaí amóinia

Cuirtear substaintí údaraithe (52), miocrorgánaigh nó ullmhóidí amhail einsímí (e.g. einsímí polaisiúicríde neamhstáirse, próitéáisí) nó próibhithigh le beatha nó le huisce chun tionchar fabhrach a imirt ar éifeachtúlacht beatha, e.g. trí dhíleáiteacht beatha ainmhithe a fheabhsú nó trí dhifear a dhéanamh don fhlóra gastraistéigeach.

Chomh maith le substaintí údaraithe a laghdaíonn go díreach an méid iomlán nítrigine eisfheartha, féadfar breiseáin eile a úsáid a bhfuil tionchar indíreach acu ar astaíochtaí amóinia. Mar shampla, is féidir breiseáin bheatha údaraithe (53) arb é atá iontu aigéad beansóch a chur le beatha le haghaidh muca lena ramhrú (breiseáin 4d210 agus 4d211) agus cránacha (breiseáin 4d210) ag rátaí idir 0,5 % agus 1 % d’ábhar beatha iomlán ina bhfuil cion taise 12 %, chun pH fuail a laghdú.

I gcás aigéad beansóch a chur leis, is féidir laghdú amóinia 16 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha nach n-úsáidtear an breiseán sin ann.

e

Breiseáin bheatha údaraithe a úsáid lena laghdaítear iomlán an fhosfair eisfheartha (e.g. fíotáis)

Cuirtear substaintí, miocrorgánaigh nó ullmhóidí údaraithe amhail einsímí (e.g. fíotáis) le beatha nó le huisce chun tionchar fabhrach a imirt ar éifeachtúlacht beatha, e.g. trí fheabhas a chur ar dhíleáiteacht fosfair fhítigh sa bheatha ainmhithe nó trí dhifear a dhéanamh don fhlóra gastraistéigeach.

N/B

f

Fosfáití neamhorgánacha an-indíleáite a úsáid in ionad foinsí traidisiúnta fosfair go páirteach sa bheatha

Úsáidtear fosfáití neamhorgánacha an-indíleáite in ionad gnáthfhoinsí fosfair sa bheatha. Is féidir iad sin a ionchorprú i mbeatha ainmhithe (e.g. i bpúdar nó i bhfoirm ghránaithe) agus tá siad intuartha i dtéarmaí a gcomhdhéanaimh cheimicigh agus a gcion fosfair indíleáite.

N/B

g

Beathú beacht i dtógáil muc le haghaidh ainmhithe aonair

Tagraíonn beathú beacht do choigeartú leanúnach (e.g. laethúil) cothaitheach beatha, le leibhéil atá níos gaire d’fhíor-riachtanais chothaitheacha gach ainmhí aonair ar leithligh, úsáid cothaitheach a uasmhéadú agus ar an gcaoi sin eisfhearadh N agus P a laghdú. Is féidir díriú ar astaíochtaí meatáin eintreacha leis an teicníc sin freisin. Is féidir an foirmliú beatha a fháil trí bheathaí éagsúla a mheascadh sna comhréireanna cearta ar leibhéal an bheathaitheora le haghaidh gach muice, rud a fhágann gur féidir feidhmíocht agus eacnamaíocht a bharrfheabhsú. Éilíonn an teicníc seo córas sainaitheanta ainmhithe aonair iomchuí (e.g. slis), chomh maith le tomhais shonracha (e.g. meáchan). Baineann sí freisin le gníomhaíochtaí próiseála agus rialaithe sonraí ag an mbeathaitheoir aonair (e.g. algartam fíor-ama chun riachtanais agus bogearraí gach ainmhí a thuar chun treoir a sheoladh chuig an mbeathaitheoir). Thairis sin, tá gá le spás leordhóthanach le haghaidh limistéar beathaitheora leordhóthanach.

N/B.

An cineál urláir

Tuairisc

Urlár lataí

Urlár sa chóras tithíochta ina bhfuil lataí miotail, coincréite nó atá brataithe le plaisteach i limistéar iomlán an chró ionas gur féidir le faecas agus fual titim isteach i gcainéal nó i gclais faoina mbun.

Urlár páirtlataí

Urlár sa chóras tithíochta ina n-úsáidtear urlár lataí agus urlár soladach (coincréite) araon i ngach cnó nó i gcás ina bhfuil limistéir fheidhmiúla éagsúla sa chnó ar chúiseanna leasa ainmhithe. Cuirtear cosc ar shalú an urláir sholadaigh trí bhainistiú cuí a dhéanamh ar na paraiméadair aeráide laistigh, go háirithe faoi dhálaí teo, agus/nó trí dhearadh cuí na gcóras tithíochta.

I gcás urláir páirtlataí lena gcumhdaítear 50 % den limistéar, is féidir laghdú amóinia 15 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain agus urlár lataí ann gan aon teicníc bhreise’.

Urlár coincréite soladaí

Urlár sa chóras tithíochta ina bhfuil achar iomlán an chró comhdhéanta de choincréit sholadach. Is féidir an t-urlár a chumhdach le heasair (e.g. tuí) ar leibhéil éagsúla. Féadfar an t-urlár a chlaonadh chun draenáil fuail a éascú.

Teicníc

Tuairisc

Faisnéis maidir le hastaíochtaí

a

Clais dhomhain (i gcás urlár lataí nó urlár páirtlataí) chomh maith leis na nithe seo a leanas:

Tá cróite feistithe le clais dhomhain faoi bhun an urláir lataí a fhágann gur féidir an sciodar a stóráil idir gach baint a dhéantar go hannamh. Le haghaidh muca lena ramhrú, is féidir cainéal aoiligh forsceite a úsáid. Déantar sciodar a aistriú le haghaidh leathadh talún nó chuig stóráil lasmuigh a mhinice is féidir (e.g. gach 2 mhí ar a laghad) ach amháin má tá srianta teicniúla ann (e.g. toilleadh stórála).

Cuirtear claiseanna doimhne le teicnící bainistithe cothaithe ar a laghad (i ngléasraí atá ann cheana) agus le bearta maolaithe amóinia breise (e.g. córas glantacháin aeir, laghdú pH an sciodair, fuarú sciodair) i ngléasraí nua.

N/B

b

Sciodar a bhaint go minic, e.g. trí fholúschóras, scríobaire, sruthlú (i gcás urlár lataí nó urlár páirtlataí)

Folúschóras: tá asraonta ag bun na claise nó an chainéil ceangailte le píopa sceite ar faoina bhun a aistríonn sciodar chuig stóráil lasmuigh. Is minic a scaoiltear sciodar trí chomhla nó plocóid a oscailt sa phríomhphíopa sciodair, e.g. uair nó dhó sa tseachtain; forbraíonn folús beag agus ligtear leis folmhú iomlán na claise nó an chainéil. Ní mór doimhneacht áirithe sciodair a fháil sular féidir leis an bhfolús a bheith éifeachtach agus sular féidir leis an gcóras oibriú i gceart. Níl gá le folúschaidéal má dhéantar an sciodar a shruthlú trí dhomhantarraingt chuig umar atá suite ar leibhéal níos ísle ná an scioból. Ón umar sin is féidir an sciodar a phumpáil chuig umar stórála nó chuig tancaer soghluaiste.

Folúschóras: Is féidir laghduithe amóinia 25 % ar a laghad (le baint dhá uair sa tseachtain ar a laghad) agus 15 % ar a laghad (le baint gach coicís ar a laghad) a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’. Laghdaítear astaíochtaí meatáin freisin.

Scríobaire: tá cainéal V-chruthach ar a bhfuil dhá dhromchla chlaonta ar gach taobh de gháitéar lárnach, áit ar féidir fual a dhraenáil chuig clais bhailithe trí dhraenáil ag bun an chainéil aoiligh. Ón gclais, déantar codán soladach an aoiligh a eastóscadh go minic (e.g. suas le 12 uair sa lá) le scríobaire. Moltar bratú a chur leis an urlár scríobtha chun dromchla mín/níos míne a bhaint amach.

Scríobaire: Is féidir laghdú amóinia 45 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’. Laghdaítear astaíochtaí meatáin freisin.

Sruthlú: déantar caolú agus baint an-mhinic (e.g. uair nó dhó sa lá) an sciodair trí na cainéil a shruthlú le codán leachtach an sciodair (cion ábhair thirim nach airde ná thart ar 5 %). Is féidir codán leachtach an sciodair a aerú freisin sula sruthlaítear é. Is féidir fionnuisce a úsáid freisin le haghaidh sruthlú, cé go mbíonn tomhaltas uisce níos airde mar thoradh air sin. Is féidir an teicníc seo a chomhcheangal le héagsúlachtaí aonair ar íochtair na gcainéal nó na gclaiseanna, e.g. gáitéir, feadáin nó ciseal buan sciodair.

Sruthlú: Is féidir laghdú amóinia 25 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’.

c

Ballaí claonta nó córas tonnadóra (i gcás urlár lataí nó urlár páirtlataí)

Le haghaidh ballaí claonta: cruthaíonn an cainéal aoiligh stráice V ina bhfuil an pointe sceite ag bun an chainéil. Déantar aoileach a bhaint dhá uair sa tseachtain ar a laghad.

Le haghaidh córais tonnadóirí: suiteáiltear tonnadóirí plaisteacha ina rónna faoi bhun an urláir lataí agus treoraíonn siad aoileach isteach in ilphíobán coiteann lena scaoileadh go tapa trí shruthlú a rialaítear go meicniúil ag eatraimh réamhshocraithe.

Éascaíonn an fhána agus míne an dromchla sceitheadh an sciodair.

Is féidir laghdú amóinia 40 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’. Laghdaítear astaíochtaí meatáin freisin.

d

Clais aoiligh laghdaithe (i gcás urlár páirtlataí)

Tá an cnó feistithe le clais chúng atá thart ar 0,6 m ar leithead. Is féidir an chlais a lonnú i lána seachtrach.

Is féidir laghdú amóinia 30 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’.

e

Córas láneasrach (i gcás urlár coincréite soladaí)

Urlár atá go hiomlán coincréiteach nach mór cumhdaithe le sraith tuí nó le hábhar ligniceallalóis eile.

Sa chóras ar a mbíonn easair ar an urlár, baintear aoileach soladach go minic (e.g. faoi dhó sa tseachtain). De rogha air sin, sa chóras domhaineasrach, cuirtear tuí úr ar an mbarr agus baintear an t-aoileach carntha ag deireadh an timthrialla tógála. Chun breithnithe maidir le leas ainmhithe a chur san áireamh, is féidir limistéir fheidhmiúla ar leith a eagrú ina limistéir ina mbíonn siad ina luí, á mbeathú féin, ag siúl agus ag dífhaecú.

N/B

f

Tithíocht coinéal/bothán (i gcás urlár páirtlataí)

Eagraítear limistéir fheidhmiúla ar leithligh i gcróite tithe atá aeráilte go nádúrtha. Is éard atá sa limistéar luí (thart ar 50 go 60 % den achar iomlán) urlár coincréite inslithe cothromaithe ar a bhfuil botháin nó coinéil chumhdaithe inslithe ar a bhfuil díon ar insí is féidir a ardú nó a ísliú chun teocht agus aeráil a rialú. Tá urlár lataí ag na limistéir ghníomhaíochta agus bheathaithe agus clais aoiligh fúthu agus baintear aoileach go minic iontu, e.g. trí fholús. Is féidir tuí a úsáid ar an urlár coincréite soladaí.

Is féidir laghdú amóinia 33 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’.

g

Córas sreafa tuí (i gcás urlár coincréite soladaí)

Tógtar muca i gcróite a bhfuil urláir sholadacha iontu, i dteach atá aeráilte go nádúrtha de ghnáth, áit a sainítear limistéar claonta ina luí agus limistéar eisfheartha. Cuirtear tuí ar fáil do na hainmhithe gach lá. Brúnn agus dáileann gníomhaíocht muc an easair síos fána an chró. Is féidir an codán soladach a bhaint go minic (e.g. go laethúil) le scríobaire.

Is féidir laghdú amóinia 33 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’. D’fhéadfadh méadú ar astaíochtaí meatáin a bheith mar thoradh ar an teicníc.

h

Urlár dronnach agus cainéil scartha aoiligh agus uisce (i gcás cróite páirtlataí)

Tógtar cainéil aoiligh agus uisce ar an dá thaobh den dronnach agus ar urlár coincréite soladaí dronnach agus mín. Suiteáiltear an cainéal uisce faoi thaobh an chró inar gnách do na muca a bheith ag ithe agus ag ól. Féadfar uisce chun na cróite a ghlanadh a úsáid chun na cainéil uisce a líonadh. Líontar an cainéal go páirteach le 10 cm uisce ar a laghad. Is féidir an cainéal aoiligh a thógáil le gáitéir fhleasctha nó ballaí claonta a shruthlaítear faoi dhó sa lá de ghnáth, mar shampla le huisce ón gcainéal eile nó le codán leachtach an sciodair (cion ábhair thirim nach airde ná thart ar 5 %).

Is féidir laghdú amóinia 40 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’.

i

Cróite easraithe lena mbaineann comhghiniúint aoiligh (sciodar agus aoileach soladach)

Feistítear cróite do chránacha breithe le limistéir feidhme ar leithligh: áit luí leabaithe, limistéir siúil agus aoiligh le hurláir lataí nó phollta, agus limistéar beathaithe ar urlár soladach. Soláthraítear nead easraithe agus chumhdaithe do bhainbh. Is minic a bhaintear sciodar le scríobaire. Baintear aoileach soladach de láimh ó na limistéir urláir sholadaigh ar bhonn laethúil. Cuirtear easair ar fáil go rialta. Is féidir clós a chomhcheangal leis an gcóras.

N/B

j

Boscaí beathaithe/luí ar urlár soladach (i gcás cróite ina bhfuil easair)

Coinnítear cránacha i gcró atá roinnte in dhá limistéar feidhme, an príomhlimistéar agus easair ann agus sraith boscaí beathaithe/luí thar urlár soladach. Gabhtar aoileach sa tuí nó in ábhar ligniceallalóis eile, a sholáthraítear agus a athsholáthraítear go rialta.

Is féidir laghdú amóinia 50 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’.

k

Panna aoiligh (i gcás urlár lataí nó urlár páirtlataí)

Suitear panna (nó clais) réamhdhéanta faoin urlár lataí. Tá an panna níos doimhne ag foirceann amháin le fána 3 chéim ar a laghad i dtreo cainéal aoiligh láir; sceitheann an t-aoileach nuair a shroicheann a leibhéal thart ar 12 cm. Más ann do chainéal uisce, is féidir an panna a fhoroinnt ina chuid uisce agus ina chuid aoiligh.

Is féidir laghdú amóinia 65 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’.

l

Bailiú aoiligh in uisce

Bailítear aoileach san uisce glantacháin a choinnítear sa chainéal aoiligh agus athlíontar é suas le leibhéal thart ar 120 go 150 mm. Tá ballaí claonta cainéal roghnach. Tar éis gach timthrialla tógála, folmhaítear an cainéal aoiligh. Chun tomhaltas uisce a theorannú, féadfar leachtanna eile (e.g. uisce sruthlaithe ó ghlanadh seomra) a úsáid freisin in ionad fionnuisce, ar choinníoll go bhfuil saintréithe cáilíochta fisiciceimiceacha agus bitheolaíocha leordhóthanacha acu don úsáid sin.

Is féidir laghdú amóinia 20 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’.

m

Criosanna aoiligh V-chruthacha (i gcás urlár páirtlataí)

Rollann criosanna aoiligh V-chruthacha laistigh de na cainéil aoiligh lena gcumhdaítear an dromchla iomlán, ionas go scaoiltear gach faecas agus fual orthu. Reáchtáiltear criosanna dhá uair sa lá ar a laghad chun fual agus faecas a iompar ar leithligh chuig stóráil aoiligh dhúnta. Tá criosanna déanta as plaisteach (polapróipiléin nó poileitiléin).

Is féidir laghdú amóinia 60 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’.

n

Meascán de chainéil uisce agus aoiligh (i gcás urlár lataí)

Coinnítear an chráin in áit sheasta (trí úsáid a bhaint as cliathchró breithe) agus limistéar dífhaecaithe ar leith ann. Roinntear an chlais aoiligh ina cainéal uisce leathan ar an taobh tosaigh agus ina cainéal beag aoiligh ag an gcúl, le dromchla aoiligh laghdaithe. Líontear an cainéal tosaigh go páirteach le huisce.

Is féidir laghdú amóinia 50 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’.

o

Scabhat seachtrach easraithe (i gcás urlár coincréite soladaí)

Coimeádtar ainmhithe i dteach aeráilte hibrideach, áit a ligeann doras beag don mhuc dul amach chun dífhaecú i lána seachtrach le hurlár coincréite easraithe. Tagann an t-aoileach isteach i gcainéal óna ndéantar é a scríobadh uair sa lá.

N/B

p

Córas glantacháin aeir a úsáid, amhail:

Féach Roinn 4.2.3.

q

Liathróidí snámhacha a úsáid sa chlais sciodair

Liathróidí atá leathlíonta le huisce agus atá déanta as plaisteach speisialta le bratú neamhthadhlach ar snámh ar dhromchla na gcainéal aoiligh.

Is féidir laghdú amóinia 25 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’. Laghdaítear astaíochtaí meatáin freisin.

r

Fuarú sciodair

Baintear amach laghdú ar theocht an sciodair (a shroicheann 15 °C de ghnáth) trí chóras fuaraithe a shuiteáil a chuirtear os cionn an sciodair (fuarú dromchla le heití), os cionn an urláir coincréite nó a theilgtear isteach san urlár (fuarú ag an mbun). Is éard atá sa chóras píopaí ina scaiptear cuisneán nó uisce. Tá na píopaí nasctha le gaireas malartaithe teasa chun fuinneamh a aisghabháil a d’fhéadfaí a úsáid chun codanna eile den fheirm a théamh. Ní mór an chlais nó na cainéil a fholmhú go minic mar gheall ar dhromchla malartaithe réasúnta beag na bpíopaí. Mura féidir dramhtheas nó screamhuisce a úsáid le haghaidh fuaraithe, d’fhéadfadh úsáid na teicníce seo ídiú fuinnimh a mhéadú.

Maidir le fuarú ag an mbun, is féidir laghdú amóinia 20 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’. Laghdaítear astaíochtaí meatáin freisin.

Maidir le fuarú le heití, is féidir laghdú amóinia 45 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’. Laghdaítear astaíochtaí meatáin freisin. Laghdaítear astaíochtaí meatáin freisin.

s

Aigéadú sciodair

Cuirtear aigéad (e.g. aigéad sulfarach) le sciodar chun an pH a ísliú go dtí thart ar 5,5 sa chlais sciodair. Is féidir é a chur leis in umar próisis, agus aerú agus homaiginiú a dhéanamh ina dhiaidh sin. Déantar cuid den sciodar cóireáilte a phumpáil ar ais go dtí an chlais stórála faoi na hurláir tithíochta. Tá an córas cóireála go hiomlán uathoibrithe. Roimh (nó tar éis) leathadh talún ar ithreacha aigéadacha, d’fhéadfadh sé gur ghá aol a chur leis chun pH na hithreach a neodrú. De rogha air sin, is féidir aigéadú a dhéanamh go díreach san umar sciodair nó go leanúnach le linn leathadh talún.

Is féidir laghdú amóinia 60 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’. Laghdaítear astaíochtaí meatáin freisin.

t

Tithíocht ina bhfuil criosanna maireachtála ar leith d’ainmhithe

Tógtar ainmhithe ina ngrúpaí, i gcórais tithíochta ina bhfuil trí chrios fheidhmiúla ar a laghad: luí/suí, beathú/gníomhaíocht agus eisfhearadh. Tá an t-achar dromchla in aghaidh na muice níos mó i gcomparáid le gnáthchórais tithíochta. D’fhéadfadh clós lasmuigh a bheith ar fáil freisin, áit a bhfuil rochtain ag ainmhithe ar aer úr agus ar sholas nádúrtha, rud a fheabhsaíonn leas ainmhithe. Trí chriosanna feidhmiúla éagsúla a bheith ann, is féidir díriú ar shaintréithe truailleán gach creasa trí theicnící sonracha. Mar shampla, d’fhéadfadh an crios eisfheartha a bheith sa chlós amuigh faoin aer ar a bhfuil dromchla astaithe beag agus ina ndéantar baint aoiligh go minic (e.g. suas le 12 uair sa lá trí úsáid a bhaint as scríobaire V-chruthach ina ndéantar deighilt idir gáitéir fuail agus faecas-fual faoin urlár). De ghnáth, coinníonn na hainmhithe an limistéar luí agus beathaithe glan (cuirtear leis an iompraíocht nádúrtha sin le haeráil nádúrtha/hibrideach le haghaidh difreáil teochta idir an crios eisfheartha agus na criosanna eile). I gcomparáid le gnáthchórais, is iondúil go mbíonn ídiú uisce in aghaidh na muice níos airde (mar gheall ar an achar dromchla níos mó in aghaidh na muice), agus bíonn an t-ídiú fuinnimh níos ísle (mar gheall ar aeráil nádúrtha/hibrideach). Is iondúil go mbíonn na ceanglais saothair níos airde freisin (e.g. mar gheall ar ghlanadh tuí ó limistéar níos mó).

Is féidir laghdú amóinia 75 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘clais dhomhain le hurlár lataí gan aon teicníc bhreise’.

u

Úsáid na mbreiseán seo a leanas chun aoileach a chóireáil:

Is féidir breiseáin atá dírithe ar airíonna fisiceacha, ceimiceacha agus bitheolaíocha sciodair a athrú a chur, de láimh nó go meicniúil, ar dhromchlaí astaithe (salaithe) (e.g. lataí, urlár pábháilte/soladach, faoi bhun slataí), sna claiseanna nó sna saoráidí stórála aoiligh. Tar éis an leata tosaigh, cuirtear breiseáin thréimhsiúla leis ar mhinicíocht éagsúil (arna cinneadh ag prionsabal gníomhach gach breiseáin). I measc na mbreiseán sciodair tá roinnt catagóirí, mar shampla, coimpléisc de bhaictéir nó miocrorgánaigh, seoilítí agus táirgí ceimiceacha. Gníomhaíonn siad, mar shampla, tríd an gcothromaíocht mhiocróbach nádúrtha a athrú, trí bhith-aigéadú (táirgeadh aigéad orgánach) a spreagadh lena n-íslítear pH (rud a laghdaíonn galú amóinia), trí chonairí bitheolaíocha as a dtagann foirmiú suilfíde a theorannú. Mar thoradh air sin, laghdaítear, mar shampla, astaíochtaí amóinia, meatáin, suilfíde hidrigine agus/nó bolaidh. Chomh maith leis an laghdú astaíochtaí, is féidir leis na breiseáin feabhas a chur ar láimhseáil sciodair trí leachtú a spreagadh (slaodacht níos ísle) agus/nó lagú/dianscaoileadh screimhe (a mbeidh caidéalú níos fearr agus níos lú cúrtha mar thoradh air), rud a laghdóidh riachtanais suaite, a chosnóidh trealamh agus a chuirfidh teorainn le hidirghabhálacha de láimh (lena n-áirítear iad siúd a bhaineann le nochtadh guaiseach H2S).

N/B

v

Scannáin ghás-tréscaoilteacha le haghaidh gabháil amóinia ó mheáin ghásacha

Úsáidtear scannáin hidreafóbacha mhicreaphóiriúla chun amóinia a ghabháil ón aer. Is é an grádán tiúchana an fórsa tiomána le haghaidh aistriú amóinia ar fud scannán. Déantar an próiseas ag brú atmaisféarach. Nuair a bhíonn an amóinia sa tuaslagán aigéadach (ar an taobh eile den scannán), cumasctar í le prótóin shaora chun iain amóiniam dho-ghalaithe (NH4 +) a chruthú. Is féidir aigéid neamhorgánacha nó orgánacha éagsúla a úsáid chun an tuaslagán aigéadach a ullmhú, amhail aigéad sulfarach, hidreaclórach, fosfarach agus lachtach. Ar an mbealach sin, déantar amóinia atá san aer a chlaochlú ina leasachán amóiniam luachmhar (e.g. sulfáit amóiniam, clóiríd amóiniam, fosfáit amóiniam, lachtáit amóiniam), ar féidir í a iompar lasmuigh den láthair freisin. Tá an teicníc sin oiriúnach d’aeráil nádúrtha agus d’aeráil mheicniúil araon sna foirgnimh, toisc go n-oibríonn sí go neamhspleách ar an gcóras aerála. Is iondúil go mbíonn an córas suite lasmuigh den tithíocht agus bíonn dóthain spáis de dhíth chun é a chothabháil.

Is féidir laghduithe amóinia 75 % ar a laghad (i bhfeirmeacha muc) agus 45 % ar a laghad (i bhfeirmeacha éanlaithe clóis) a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha nach n-úsáideann an teicníc sin.

Córais tithíochta

Tuairisc

Córais cásanna

Córais tithíochta le haghaidh éanlaith chlóis a thógtar le hurláir le fána, atá déanta de mhogall sreinge táthaithe nó de lataí plaisteacha agus atá feistithe le daingneáin agus spás le haghaidh beathú, ól, neadú, scríobadh, suí ar fhara agus bailiú uibheacha. De ghnáth, socraítear na cásanna ar thrí leibhéal nó níos mó. Le córais tithíochta ní mór cloí leis na ceanglais a leagtar síos sa leagan is déanaí de Threoir 1999/74/CE ón gComhairle (54) nó sa reachtaíocht a chuirtear ina hionad.

Domhaineasair agus clais aoiligh

Córais tithíochta d’éanlaith chlóis a bhfuil ar a laghad aon trian den achar urláir iomlán clúdaithe le heasair (e.g. gaineamh, scamhacháin adhmaid, tuí). Tá an t-achar urláir atá fágtha clúdaithe le lataí, agus tá clais aoiligh faoina bhun. Tá daingneáin bheathaithe agus óil suite os cionn an limistéir lataí. D’fhéadfadh struchtúir bhreise a mheastar a bheith ina limistéir lasmuigh, amhail clóis aclaíochta, vearandaí, limistéir saor-raoin nó gairdíní geimhridh, a bheith ann.

Éanlanna

Córais tithíochta le haghaidh éanlaith chlóis arna roinnt ina limistéir fheidhmiúla éagsúla maidir le beathú, ól, breith uibheacha, scríobadh agus scíth. Méadaítear an t-achar inúsáidte trí bhíthin urláir lataí ardaithe in éineacht le leibhéil. Bíonn an limistéar lataí idir 30 % agus 60 % den achar urláir iomlán. Is iondúil go mbíonn an t-achar urláir atá fágtha easraithe.

D’fhéadfadh struchtúir bhreise a mheastar a bheith ina limistéir lasmuigh, amhail clóis aclaíochta, vearandaí, limistéir saor-raoin nó gairdíní geimhridh, a bheith ann.

Teicnící

Tuairisc

Faisnéis maidir le hastaíochtaí

Gach speiceas éanlaithe clóis

a

Córas glantacháin aeir a úsáid, amhail:

Féach Roinn 4.2.3.

b

Scannáin ghás-tréscaoilteacha le haghaidh gabháil amóinia ó mheáin ghásacha

Féach Roinn 4.2.1.

Béaróga, póraitheoirí sicíní lena ramhrú agus eireoga

c

Aoileach a bhaint trí chriosanna lena ndéantar an méid seo a leanas ar a laghad:

Cuirtear criosanna faoi na cásanna chun aoileach a bhaint. Is féidir minicíocht bainte uair sa tseachtain a bheith ann (le triomú aeir) nó níos mó (gan triomú aeir). Féadfar an crios bailithe a aeráil chun an t-aoileach a thriomú. Is féidir aerthriomú greadta sa chrios aoiligh a úsáid freisin.

Agus dhá bhaint in aghaidh na seachtaine le triomú aeir ann, is féidir laghdú amóinia 30 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘dhá bhaint in aghaidh na seachtaine gan aeráil’.

d

Córas aerála meicniúla nó nádúrtha gan aoileach a bhaint go minic i ngléasraí atá ann cheana ina bhfuil domhaineasair agus clais aoiligh, in éineacht le beart maolaithe breise ar a laghad (e.g. cion ard ábhair thirim san aoileach a bhaint amach, córas glantacháin aeir)

Déantar an córas domhaineasrach (féach thuas le haghaidh tuairisce) a chomhcheangal le baint aoiligh annamh, e.g. ag deireadh an timthrialla tógála. Áirithítear íoschion ábhair thirim aoiligh de thart ar 50 go 60 %. Baintear é sin amach trí chóras aerála iomchuí (e.g. gaothráin agus eastóscadh aeir atá suite ar leibhéal an urláir).

Is féidir laghdú amóinia 40 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’. D’fhéadfadh méadú ar astaíochtaí meatáin a bheith mar thoradh ar an teicníc.

e

Crios nó scríobaire aoiligh (i gcás domhaineasair ina bhfuil clais aoiligh)

Baintear aoileach le scríobairí (go tréimhsiúil) nó le criosanna (uair sa tseachtain i gcás aoileach triomaithe, dhá uair sa tseachtain gan triomú).

I gcás criosanna aoiligh neamhaeráilte, is féidir laghdú amóinia 70 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

I gcás criosanna aoiligh aeráilte, is féidir laghdú amóinia 80 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

f

Aerthriomú meicniúil aoiligh san aer trí fheadáin (i gcás domhaineasair ina bhfuil clais aoiligh)

Déantar an córas domhaineasrach (féach thuas le haghaidh tuairisce) a chomhcheangal le triomú aoiligh trí aeráil mheicniúil a chuirtear trí fheadáin a shéideann aer (e.g. ag 17 go 20 °C agus 1.2 m3/éan) thar an aoileach a stóráiltear faoin urlár lataí.

Is féidir laghdú amóinia 45 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

g

Aerthriomú meicniúil aoiligh le hurlár pollta (i gcás domhaineasair ina bhfuil clais aoiligh)

Tá an córas domhaineasrach (féach thuas le haghaidh tuairisce) feistithe le hurlár pollta faoin aoileach, rud a fhágann gur féidir aer a shéideadh go meicniúil ón taobh thíos. Baintear an t-aoileach ag deireadh an timthrialla tógála.

Is féidir laghdú amóinia 45 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

h

Easair a thriomú ar chriosanna aoiligh (i gcás éanlann)

Bailítear aoileach ar chriosanna faoin urlár lataí agus baintear é uair amháin sa tseachtain ar a laghad trí chriosanna aeráilte nó neamhaeráilte. Is féidir urláir easraithe agus sholadacha a chur le chéile in éanlanna le haghaidh eireog.

I gcás criosanna aoiligh neamhaeráilte, is féidir laghdú amóinia 70 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

I gcás criosanna aoiligh aeráilte, is féidir laghdú amóinia 80 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

i

Aerthriomú meicniúil easrach ar chrios aoiligh (i gcás éanlann)

Leis an teicníc, laghdaítear astaíochtaí amóinia ó aoileach trí aershreabh spriocdhírithe timpeall air, rud a chuireann moill ar ghníomhaíocht mhiocróbach (maidir le haigéad úrach in aoileach éanlaithe clóis a bhriseadh síos) agus a chuireann teorainn le tiontú comhdhúl nítrigine go hamóinia sho-ghalaithe. Titeann aoileach ar chriosanna atá suite faoi na lataí, áit a dtriomaítear é trí úsáid a bhaint as aer (e.g. 0,3 m3 d’aer in aghaidh an ainmhí in aghaidh na huaire ag íosteocht 20 °C) a sholáthraítear trí dhuchtanna faoin urlár lataí nó taobh leis. Tá an t-aershreabh suite go straitéiseach chun triomú aonfhoirmeach a áirithiú, agus seachnaíonn sé criosanna ardbhogthaise. Oibríonn an córas go leanúnach, agus áirithíonn sé go bhfanann aoileach i staid leath-thirim (e.g. cion ábhair thirim de 50 % ar a laghad) ón nóiméad a eisfheartar é go dtí go mbaintear é (uair amháin sa tseachtain nó dhá uair sa tseachtain ar a laghad má úsáidtear triomú breise).

Is féidir laghdú amóinia 62 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’. Laghdaítear astaíochtaí deannaigh freisin.

j

Triomú éigeantach easrach trí úsáid a bhaint as aer laistigh (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair)

I gcóras domhaineasrach gan chlais aoiligh, is féidir córais athshruthaithe aeir laistigh a úsáid chun an easair a thriomú, agus riachtanais fhiseolaíocha na n-éan á gcomhlíonadh an tráth céanna. Chuige sin, is féidir gaothráin, teasmhalartóirí agus/nó téitheoirí a úsáid.

Is féidir laghdú amóinia 25 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

k

Sleamhnán easrach (i gcás éanlann)

Leis an teicníc coinnítear tiús na sraithe easrach teoranta (e.g. 3 cm ar a mhéad) thar dhromchla urláir iomlán atá cumhdaithe le heasair, trí chuid den tsraith easrach a bhaint go minic le sleamhnán.

Is féidir laghdú amóinia 15 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’. Laghdaítear astaíochtaí deannaigh freisin.

Sicíní lena ramhrú

l

Triomú éigeantach easrach trí úsáid a bhaint as aer laistigh (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair)

Is féidir córais athshruthaithe aeir laistigh a úsáid chun an easair a thriomú, agus riachtanais fhiseolaíocha na n-éan á gcomhlíonadh an tráth céanna.

Is féidir laghdú amóinia 25 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

m

Triomú éigeantach easrach trí úsáid a bhaint as aer téite laistigh (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair)

Laghdaítear astaíochtaí amóinia tríd an easair a thriomú le haer te agus taise ghalaithe a bhaint le haer téite (a bhaintear amach le teasmhalartóirí agus/nó téitheoirí). Is féidir dhá chumraíocht a bheith ann:

Is féidir laghdú amóinia 55 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

n

Aeráil nádúrtha nó mheicniúil le córas óil nach sceitheann (i gcás urlár soladach ar a bhfuil domhaineasair)

Tá an t-urlár soladach cumhdaithe go hiomlán le heasair agus is féidir cur leis nuair is gá. Cuireann insliú urláir (trí choincréit, cré a úsáid mar shampla) cosc ar chomhdhlúthú uisce san easair. Baintear aoileach soladach ag deireadh an timthrialla tógála. Le dearadh agus oibriú an chórais uisce óil, coisctear sceitheadh agus doirteadh uisce ar an easair. D’fhéadfadh struchtúir bhreise a mheastar a bheith ina limistéir lasmuigh, amhail clóis aclaíochta, vearandaí, limistéir saor-raoin nó gairdíní geimhridh, a bheith ann. Is féidir aeráil nádúrtha a chomhcheangal le córas saor-raoin.

N/B

o

Urlár easrach téite agus fuaraithe (i gcás córais chomhdheice)

Suiteáiltear ciorcad uisce dúnta faoi bhun an urláir agus tógtar ceann eile ar leibhéal níos doimhne chun an farasbarr teasa a stóráil nó chun é a thabhairt ar ais chuig an teach éanlaithe clóis nuair is gá. Nascann teaschaidéal an dá chiorcad uisce le chéile. Ag tús na tréimhse tógála, téitear an t-urlár leis an teas stóráilte chun an easair a choimeád tirim trí chomhdhlúthú taise a sheachaint; le linn an dara timthriall tógála, táirgeann éin farasbarr teasa a chaomhnaítear sa chiorcad stórála agus iad ag fuarú an urláir, rud a laghdaíonn dianscaoileadh an aigéid úraigh trí ghníomhaíocht mhiocróbach a laghdú.

Is féidir laghdú amóinia 40 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

p

Easair atá comhdhéanta de thuí agus sulfáit hidrigine sóidiam

Chun luach pH easrach a laghdú, rud a chuireann bac ar ghníomhaíocht mhicribhitheolaíoch, úsáidtear millín atá déanta de mheascán 80 % tuí (nó ábhar in-athnuaite eile) agus 20 % sulfáit hidrigine sóidiam (NaHSO4) mar easair.

Is féidir laghdú amóinia 58 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

Lachain

q

Easair a chuirtear leis go minic (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair nó domhaineasair in éineacht le hurlár lataí)

Coinnítear easair tirim trí ábhar úr a chur leis go minic (e.g. go laethúil) de réir mar is gá. Baintear aoileach soladach ag deireadh an timthrialla tógála.

Is féidir an córas tithíochta a fheistiú le haeráil nádúrtha nó mheicniúil agus is féidir é a chomhcheangal le córas saor-raoin.

I gcás domhaineasair in éineacht le hurlár lataí, tá an t-urlár feistithe le lataí in achar an óltóra (thart ar 25 % den achar urláir iomlán).

N/B

r

Aoileach a bhaint go minic (i gcás urlár lataí)

Cumhdaíonn lataí an chlais ina stóráiltear an t-aoileach agus ina n-aslonnaítear é go dtí an t-umar seachtrach. Is féidir aoileach a bhaint go minic chuig umar seachtrach:

Is féidir an córas tithíochta a fheistiú le haeráil nádúrtha nó mheicniúil agus is féidir é a chomhcheangal le córas saor-raoin.

Is féidir laghduithe amóinia 15 % ar a laghad (le haghaidh sreabhadh buan domhantarraingthe) agus 30 % ar a laghad (le haghaidh scríobadh) a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha ‘domhaineasair agus clais ina bhfuil roinnt easrach’.

Turcaithe

s

Aeráil nádúrtha nó mheicniúil le córas óil nach sceitheann (i gcás urlár soladach ar a bhfuil domhaineasair)

Féach an tuairisc ar theicníc (n) (i roinn na sicíní lena ramhrú).

t

Triomú éigeantach easrach trí úsáid a bhaint as aer téite laistigh (i gcás urlár soladach ina bhfuil domhaineasair)

Féach an tuairisc ar theicníc (m) (i roinn na sicíní lena ramhrú).

Teicníc

Tuairisc

Faisnéis maidir le hastaíochtaí

a

Bithscagaire

Stiúrtar an t-aer sceite trí leaba scagtha d’ábhar orgánach, amhail adhmad fréimhe, nó sliseanna adhmaid, coirt gharbh, múirín nó móin. Coinnítear an t-ábhar scagaire tais i gcónaí tríd an dromchla a chroitheadh go huaineach. Ionsúnn an scannán fliuch comhdhúile aeir a bhfuil boladh láidir uathu agus cáithníní deannaigh agus déanann miocrorgánaigh atá ina gcónaí ar an ábhar easrach taisithe iad a ocsaídiú nó a dhíghrádú. D’fhéadfadh ionaclú meascán miocrorgánach roghnaithe éifeachtúlacht bithscagairí a fheabhsú.

Tá gá le limistéar leordhóthanach lasmuigh de theach na n-ainmhithe chun freastal ar na pacáistí scagaire.

Is féidir laghdú amóinia 70 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha nach n-úsáideann an teicníc sin. Féadfar astaíochtaí meatáin isteach san aer a laghdú freisin ag brath ar dhálaí oibriúcháin. D’fhéadfadh astaíochtaí N2O tarlú.

b

Bithsciúrthóir (nó bithscagaire fliuch)

Túrscagaire pacáilte le hábhar pacála támh a choinnítear fliuch go leanúnach de ghnáth trí uisce a spré. Ionsúitear truailleáin aeir sa chéim leachta agus ina dhiaidh sin díghrádaítear iad le miocrorgánaigh a shocraíonn ar na heilimintí scagaire. D’fhéadfadh ionaclú meascán miocrorgánach roghnaithe éifeachtúlacht bithscagairí a fheabhsú.

Is féidir glanadh páirteach aeir (e.g. chun díriú ar sciar roghnaithe den aer sceite le hualach truailleán níos airde) a chur i bhfeidhm freisin i gcásanna áirithe.

Is féidir laghdú amóinia 70 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha nach n-úsáideann an teicníc sin. Laghdaítear astaíochtaí bolaidh agus deannaigh freisin.

c

Scagaire tirim

Séidtear an t-aer sceite in aghaidh scáileáin atá déanta, mar shampla, as plaisteach ilsrathach a chuirtear os comhair aerálaí an bhalla deiridh. Tá an t-aer a shéidtear faoi réir athruithe láidre treo, rud is cúis le cáithníní a dheighilt le fórsa lártheifeach, rud a fhágann go laghdaítear astaíochtaí deannaigh.

N/B

d

Córas glantacháin aeir dhá chéim nó trí chéim

I gcóras dhá chéim, is iondúil go gcomhcheanglaítear an chéad chéim (sciúrthóir aigéid fliuch) le bithsciúrthóir (an dara céim). I gcóras trí chéim, is iondúil go ndéantar an chéad chéim ina bhfuil sciúrthóir uisce a chomhcheangal leis an dara céim (sciúrthóir aigéid fliuch), agus bithscagaire ina dhiaidh sin (tríú céim). Is féidir glanadh páirteach aeir (e.g. chun díriú ar sciar roghnaithe den aer sceite le hualach níos airde truailleán) a dhéanamh freisin i gcásanna áirithe.

Is féidir laghdú amóinia 70 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha nach n-úsáideann an teicníc sin. Laghdaítear astaíochtaí bolaidh agus deannaigh freisin.

e

Sciúrthóir uisce

Séidtear an t-aer sceite trí mheán scagaire phacáilte trí shreabhadh trasnach. Déantar uisce a spraeáil go leanúnach ar an ábhar pacála. Baintear deannach agus socraíonn sé san umar uisce, a fholmhaítear roimh athlíonadh. Tugtar ‘imoibreoir sil-leapa’ ar an teicníc sin freisin.

N/B

f

Gaiste uisce

Treoraítear an t-aer sceite le gaothráin aerála síos ar dhabhach uisce ina gcuirtear cáithníní deannaigh ar maos. Atreoraítear an sreabhadh ansin suas 180 céim. Cuirtear leis an leibhéal uisce go rialta chun galú a chúiteamh.

N/B

g

Sciúrthóir aigéid fliuch

Brúitear an t-aer sceite trí scagaire (e.g. balla pacáilte) ina ndéantar leacht aigéid imshruthaithe (e.g. aigéad sulfarach) a spraeáil. Is féidir glanadh páirteach aeir (e.g. chun díriú ar sciar roghnaithe den aer sceite le hualach níos airde truailleán) a dhéanamh freisin i gcásanna áirithe.

Is féidir laghdú amóinia 70 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha nach n-úsáideann an teicníc sin. Laghdaítear astaíochtaí bolaidh agus deannaigh freisin.

Teicníc

Tuairisc

Astaíochtaí deannaigh

a

Giniúint deannaigh laistigh d’fhoirgnimh bheostoic a chosc nó a laghdú trí úsáid a bhaint as, e.g. teicnící easraithe ísealdeannaigh, ábhar easrach níos gairbhe, sleamhnáin easrach, beathú ad libitum, beatha ísealdeannaigh, deighilteoirí deannaigh, aeráil aerluais bharrfheabhsaithe

Déantar giniúint deannaigh laistigh d’fhoirgneamh beostoic a chosc nó a laghdú trí theicnící amhail na teicnící seo a leanas a chur i bhfeidhm:

b

Tiúchan deannaigh laistigh d’fhoirgnimh bheostoic a laghdú trí úsáid a bhaint as e.g. ceofhuarú, ianúchán, spraeáil ola

Laghdaítear an tiúchan deannaigh laistigh d’fhoirgnimh bheostoic trí theicnící amhail:

c

Laghdú deannaigh trí úsáid a bhaint as córas glantacháin aeir, e.g. scagaire tirim, córas glantacháin aeir dhá chéim nó trí chéim, sciúrthóir uisce, gaiste uisce, sciúrthóir aigéid fliuch, bithscagaire, bithsciúrthóir

Féach Roinn 4.2.3.

Astaíochtaí bolaidh

d

Bearta chun boladh a chosc agus a laghdú laistigh de na córais tithíochta, e.g. ainmhithe agus dromchlaí a choinneáil tirim agus glan, an dromchla a astaíonn aoileach a laghdú, aoileach a bhaint go minic, teocht an aoiligh agus na timpeallachta laistigh a laghdú, sreabhadh aeir a laghdú

Déantar astaíochtaí bolaidh sna córais tithíochta a chosc agus/nó a laghdú trí theicnící amhail iad seo a leanas a chur i bhfeidhm:

e

Dálaí sceite an aeir sceite ó thithe na n-ainmhithe a bharrfheabhsú, e.g. airde an asraoin agus/nó treoluas aerála a mhéadú

Scaoiltear aer sceite ó na tithe ainmhithe trí theicnící a chur i bhfeidhm amhail:

f

Laghdú bolaidh trí úsáid a bhaint as córas glantacháin aeir e.g. bithsciúrthóir (nó bithscagaire fliuch), bithscagaire, córas glantacháin aeir dhá chéim nó trí chéim)

Féach Roinn 4.2.3.

Tomhaltas uisce

g

Trealamh oiriúnach a roghnú agus a úsáid (e.g. óltóirí sine, óltóirí cruinne, umair uisce) don chatagóir ainmhí shonrach agus infhaighteacht uisce á háirithiú an tráth céanna (ad libitum)

Roghnaítear agus úsáidtear córais seachadta atá éifeachtúil ó thaobh uisce de (e.g. óltóir sine, óltóirí cruinne, umair uisce), agus iompar óil na speiceas éagsúil ainmhithe á chur san áireamh. Áirithítear hiodráitiú optamach agus leas ainmhithe trí rochtain ad libitum.

h

Calabrú an trealaimh uisce óil a fhíorú agus (más gá) a choigeartú, ar bhonn rialta

Déantar an trealamh uisce óil a sheiceáil go rialta agus, más gá, coigeartaítear é, chun rátaí sreafa comhsheasmhacha agus feidhmiúlacht chomhsheasmhach a áirithiú, agus doirteadh uisce á sheachaint an tráth céanna.

i

Úsáid teicnící amhail tirimghlanadh meicniúil nó glantóirí ardbhrú le haghaidh tithíocht agus trealamh ainmhithe

Glantar tithíocht agus trealamh ainmhithe ar bhealach lena n-áirithítear sláinteachas agus éifeachtúlacht uisce á háirithiú an tráth céanna, mar shampla trí úsáid a bhaint as modhanna réamhghlanta amhail tirimghlanadh meicniúil nó trí úsáid a bhaint as teicnící amhail glantóirí ardbhrú.

Tomhaltas fuinnimh

j

Córais téimh/fuaraithe agus aerála ardéifeachtúlachta

Baineann córais téimh/fuaraithe agus aerála ardéifeachtúlachta úsáid as réitigh theicniúla lena n-íoslaghdaítear tomhaltas fuinnimh, agus ceanglais maidir le leas ainmhithe á gcur san áireamh an tráth céanna.

k

Córais agus bainistiú téimh/fuaraithe agus aerála a bharrfheabhsú, go háirithe i gcás ina n-úsáidtear córais glantacháin aeir

Feabhsaítear na córais téimh/fuaraithe agus aerála atá ann cheana, agus ceanglais maidir le leas ainmhithe á gcur san áireamh (e.g. tiúchan truailleán aeir, teochtaí iomchuí). Is féidir é sin a bhaint amach trí bhearta amhail:

l

Ballaí, urláir agus/nó síleálacha tithíochta ainmhithe a insliú

Is féidir le hábhar inslithe a bheith neamhscagach go nádúrtha nó is féidir bratú neamhscagach a bheith air. Soláthraítear ábhair thréscaoilteacha agus bacainn ghaile suiteáilte orthu, toisc go bhfuil taise ina cúis mhór le meath ar ábhar inslithe.

D’fhéadfadh scannáin theas-fhrithchaiteacha a bheith mar rogha le haghaidh ábhar inslithe d’fheirmeacha éanlaithe clóis, ina bhfuil scragaill phlaisteacha lannaithe chun tithíocht a shéalú ó sceitheadh aeir agus ó bhogthaise.

m

Aisghabháil teasa (e.g. córas comhdheice, córais aerála aisghabhála teasa, aisghabháil teasa fuaraithe sciodair)

Fuinneamh teirmeach a athchúrsáil ó aeráil, ó dhramhtháirgí nó ó struchtúir inmheánacha.

Úsáideann aonad lárnach teasmhalartóir aer go haer chun teas a aistriú ó aer sceite te stálaithe go haer úr fuar isteach.

Chun an tuairisc ar an gcóras comhdheice a fháil, féach Roinn 4.2.2.

n

Aeráil nádúrtha a úsáid

Cruthaítear aeráil (nádúrtha) shaor i dteach na n-ainmhithe trí éifeachtaí teirmeacha agus/nó sreabhadh gaoithe. Is féidir oscailtí a bheith in iomaire theach na n-ainmhithe agus, más gá, ar thaobhanna na binne chomh maith le hoscailtí inrialaithe sna taobh-bhallaí. Is féidir na hoscailtí a fheistiú le heangacha cosanta gaoithe. Is féidir cúnamh gaothráin a úsáid le linn aimsir the.

o

Aeráil hibrideach a úsáid

Cuirtear aeráil mheicniúil agus nádúrtha le chéile i gcodanna éagsúla i dteach na n-ainmhithe. Sa chuid ina bhfuil aeráil mheicniúil, cosnaítear ainmhithe ar fhuacht, ar theas, ar radaíocht ghréine, agus ar bháisteach. Sa chuid ina bhfuil aeráil nádúrtha, tá rochtain ag ainmhithe ar dhálaí lasmuigh (i gcás muc, bíonn an crios eisfheartha suite sa limistéar lasmuigh de ghnáth).

p

Córais fuaraithe ghalaithigh a úsáideann pillíní agus athshruthú uisce

Úsáideann córais fuaraithe ghalaithigh pillín ceallalós docht, crann creathach nó painéil phóiriúla shintéiseacha atá suiteáilte ar bhalla amháin den tithíocht, arna sáithiú go leanúnach le huisce trí chaidéalú. Déantar uisce nach ndéantar a ghalú ná nach dtagann ceo air a bhailiú agus a athshruthú isteach sa chóras. Tarraingíonn gaothráin tolláin aer lasmuigh trí na painéil fhliucha, agus déantar uisce a ghalú agus an t-aer a fhuarú.

Teicníc

Tuairisc

Faisnéis maidir le hastaíochtaí

a

Saoráid stórála a úsáid ag a bhfuil acmhainn leordhóthanach chun an t-aoileach a choinneáil le linn tréimhsí nach féidir leathadh talún a dhéanamh

Deartar saoráidí stórála le hacmhainn leordhóthanach chun an t-aoileach a choinneáil le linn tréimhsí nach féidir leathadh talún a dhéanamh. Braitheann na tréimhsí sin ar dhálaí aeráide agus ar riachtanais nítrigine na mbarr.

N/B

b

Saoráidí stórála a úsáid atá in ann tionchair mheicniúla, cheimiceacha agus theirmeacha a sheasamh

Tógtar saoráidí stórála agus úsáid á baint as eilimintí (e.g. cruach a bhfuil bratuithe cosanta uirthi, coincréit neamhscagach, líneálacha sceithdhíonacha) atá in ann strus meicniúil, nochtadh do cheimiceáin agus luaineachtaí teirmeacha a sheasamh, agus ar an gcaoi sin marthanacht, cosaint an chomhshaoil agus iontaofacht oibríochtúil a áirithiú.

N/B

c

Saoráidí sceithdhíonacha agus trealamh sceithdhíonach a úsáid chun sciodar a bhailiú agus a aistriú (e.g. claiseanna, cainéil, draenacha, stáisiúin chaidéil)

Deartar saoráidí agus trealamh bailithe agus aistrithe sciodair (e.g. claiseanna, cainéil, draenacha, stáisiúin chaidéil) chun sceitheadh agus éilliú iarmhartach a chosc. Is éard atá i gceist leis sin ábhair oiriúnacha sceithdhíonacha agus fhrithchreimneacha a úsáid.

N/B

d

Sláine struchtúrach na saoráidí stórála a fhíorú uair sa bhliain ar a laghad

Déantar seiceálacha rialta ar iontaofacht fheidhmiúil (ar bhonn bliantúil ar a laghad) agus déantar iad a dhoiciméadú (trí bhíthin, mar shampla, seiceálacha amhairc, grianghraf, tuarascálacha tástála, brath sceite, breathnú ar athrú ar an leibhéal stórála atá líonta le huisce, sonraí a fhaigheann braiteoirí), lena n-áirítear fíorú ar theinne chomhpháirteanna uile na saoráidí stórála, na bpíopaí agus na bhfeisteas, chun sláine sceithdhíonach agus caighdeáin oibríochtúla a áirithiú.

N/B

e

Cumhdach lena n-áirithítear an fheidhmíocht chomhshaoil is airde, le ceann de na teicnící seo a leanas:

Cumhdaítear umair le cumhdaigh dhochta, sholúbtha nó shnámhacha.

Is féidir cumhdaigh dhochta a dhéanamh as coincréit, painéil snáithínghloine nó leatháin phoileistir ar a bhfuil deic chothrom nó cruth cónúil, a chuirtear ar umair choincréite nó chruach agus ar shadhlanna. Bíonn séala maith ar na cumhdaigh agus bíonn siad ‘daingean’ chun malartú aeir a íoslaghdú agus chun cosc a chur ar bháisteach agus ar shneachta dul isteach iontu.

Cumhdaigh dhochta: Is féidir laghdú amóinia gar do 100 % a bhaint amach i gcomparáid le humar nach bhfuil aon chumhdach air.

I measc na gcumhdach solúbtha tá:

Cumhdaigh phubaill: Is féidir laghdú amóinia 85 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le humar nach bhfuil aon chumhdach air.

Cumhdaigh a bhfuil cruth cruinneacháin orthu: Is féidir laghdú amóinia 80 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le humar nach bhfuil aon chumhdach air.

Cumhdaigh chothroma: Is féidir laghdú amóinia 60 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le humar nach bhfuil aon chumhdach air.

I measc cumhdaigh shnámhacha tá:

Cisil screimhe: Is féidir laghdú amóinia 20 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le humar nach bhfuil aon chumhdach air.

Bulcábhair shnámhacha: Is féidir laghdú amóinia 40 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le humar nach bhfuil aon chumhdach air.

Cumhdaigh aertheannta: Is féidir laghdú amóinia 60 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le humar nach bhfuil aon chumhdach air.

Cumhdaigh sholúbtha shnámhacha: Is féidir laghdú amóinia 80 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le humar nach bhfuil aon chumhdach air.

Leathán plaisteach solúbtha: Is féidir laghdú amóinia 60 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le humar nach bhfuil aon chumhdach air.

f

Córas aimsithe sceite a shuiteáil

Córas ina n-úsáidtear, mar shampla, geoscannán, ciseal draenála foluiteach, agus córas píopaí draenála lena gcumasaítear luathbhrath (e.g. le písiméadar) agus srianadh ar sháruithe.

N/B

g

Suaitheadh sciodair a íoslaghdú

Coinnítear suaitheadh sciodair chomh híseal agus is féidir. Áirítear leis sin:

N/B

h

Dearadh iomchuí an umair sciodair trí úsáid a bhaint as teicnící amhail:

Deartar saoráidí stórála agus gnéithe struchtúracha agus oibríochtúla á gcur san áireamh arb é is aidhm dóibh astaíochtaí isteach san aer a laghdú. Áirítear leis sin an cóimheas idir an t achar dromchla astaithe agus toirt sciodair a laghdú, leibhéil líonta a bhainistiú chun treoluas gaoithe agus malartú aeir thar dhromchla an sciodair a laghdú, agus saorbhord a mhéadú chun éifeacht gaothscátha a chruthú lena gcuirtear cosc ar ghluaiseachtaí aeir suaiteacha.

N/B

i

Aigéadú sciodair

Féach Roinn 4.2.1.

j

Fuarú sciodair

Féach Roinn 4.2.1.

k

Bonn agus ballaí neamhscagach, e.g. le líneáil chré nó phlaisteach (nó líneáil dhúbailte), agus struchtúir sceithdhíonacha

Tógtar stóras sciodair crémhúrtha le struchtúir sceithdhíonacha (e.g. ailt, daingneáin) agus le boinn agus ballaí neamhscagacha ina n úsáidtear ábhair amhail cré bhalctha, líneáil phlaisteach poileitiléine ard-dlúis (PEAD), nó córais dhé-líneáilte (e.g. geoimscannán, cré) chun sceitheadh agus éilliú screamhuisce a chosc.

N/B

l

Aoileach soladach triomaithe a stóráil i scioból

Is iondúil gur déantús simplí é an scioból le hurlár neamhscagach agus díon, agus aeráil leordhóthanach ann chun dálaí anaeróbacha a sheachaint agus doras rochtana d’fheithiclí ann. Is féidir aoileach éanlaithe clóis triomaithe (e.g. easair ó shicíní lena ramhrú agus béaróga, eisfhearadh béaróg aerthriomaithe a bhailítear ar chriosanna) a iompar de ghnáth le criosanna nó le lódairí tosaigh ó theach na héanlaithe clóis go dtí an scioból, áit ar féidir é a stóráil ar feadh tréimhse fhada gan an baol a bheith ann go ndéanfaí é a thaisriú arís.

N/B

m

Stór coincréite a úsáid chun aoileach soladach a stóráil

Leac bhunúsach choincréite atá neamhscagach ar uisce is féidir a chomhcheangal le ballaí ar thrí thaobh agus le clúdach (e.g. díon os cionn an ardáin aoiligh, plaisteach UV-chobhsaithe). Tá an t-urlár claonta (e.g. 2 %) i dtreo gáitéir draenála tosaigh. Déantar codáin leachtacha agus aon rith chun srutha de bharr báistí a bhailiú i gclais choincréite sceithdhíonach agus déantar iad a láimhseáil ina dhiaidh sin.

N/B

n

Aoileach soladach a stóráil ar urlár neamhscagach soladach atá ceaptha chun sceitheadh isteach sa chomhshaol a chosc

Tá an stóráil feistithe le hurlár neamhscagach soladach agus le córas draenála, agus tá sí ceangailte le humar chun codáin leachtacha a bhailiú agus aon rith chun srutha de bharr báistí a bhailiú.

N/B

o

Achair iomchuí idir cairn aoiligh sholadaigh shealadacha agus dobharlaigh, agus athrú bliantúil ar an suíomh agus íoslaghdú ama ar an ngort

Nuair a dhéantar aoileach soladach a chruachadh go díreach ar an ithir sa pháirc roimh leathadh talún, íoslaghdaítear am an aoiligh ar an ngort agus athraítear an suíomh stórála gach bliain ar a laghad agus bíonn sé suite a mhéid is féidir ó dhobharlaigh.

N/B

p

Laghdú ar an gcóimheas idir an t-achar dromchla astaithe agus toirt an chairn aoiligh sholadaigh

Is féidir an cóimheas idir an t-achar dromchla astaithe agus toirt an chairn a laghdú, mar shampla trí bhalcadh aoiligh nó trí stór bhalla tríthaobhach a úsáid.

N/B

q

Cumhdach ar chairn aoiligh sholadaigh shealadacha

Cumhdaítear cairn aoiligh sholadaigh le hábhair amhail cumhdaigh phlaisteacha UV-chobhsaithe, móin, min sáibh nó sliseanna adhmaid. Laghdaíonn cumhdaigh dhochta malartú aeir agus dianscaoileadh aeróbach sa charn aoiligh.

N/B

Teicníc

Tuairisc

a

Sciodar a dheighilt go meicniúil, e.g. trí úsáid a bhaint as:

Codáin leachtacha agus sholadacha ina bhfuil cion ábhair thirim éagsúil a dheighilt, agus úsáid á baint as deighilteoirí scriúfháisceáin, deighilteoirí lártheifneora deacantair, deighilt le criathair nó scagfháisceadh, mar shampla. Is féidir an deighilt a fheabhsú trí bhreiseáin nó trí theochtaí/bhrúnna éagsúla a chur i bhfeidhm.

Cuirtear an teicníc i bhfeidhm, mar shampla, nuair is gá an cion nítrigine agus fosfair sa phas soladach a laghdú mar gheall ar an talamh teoranta atá ar fáil le haghaidh leathadh aoiligh.

b

Bith-dhíghrádú anaeróbach

Dianscaoileann miocrorgánaigh anaeróbacha ábhar orgánach an aoiligh in imoibreoir dúnta in éagmais ocsaigine. Déantar bithghás a tháirgeadh agus a bhailiú chun freastal ar ghiniúint fuinnimh, i.e. teas, teas agus cumhacht in éineacht le chéile, agus/nó breosla iompair a tháirgeadh. Déantar cuid den teas a tháirgtear a athchúrsáil sa phróiseas. Is féidir an t-iarmhar cobhsaithe (díleáiteán) a úsáid mar leasachán (le díleáiteán atá soladach a dhóthain tar éis múiríniú). Is féidir aoileach soladach a chomhdhíleá le sciodar agus/nó le comhshubstráití eile, agus cion ábhair thirim atá níos ísle ná 18 % á áirithiú an tráth céanna. D’fhéadfadh ionaclú meascán miocrorgánach roghnaithe luas agus éifeachtúlacht an phróisis a fheabhsú.

c

Triomú aoiligh le tollán seachtrach

Bailítear aoileach ó thithe na mbéaróg agus baintear é le criosanna a iompraíonn lasmuigh é chuig struchtúr dúnta tiomnaithe, ina bhfuil sraith criosanna forluiteacha pollta lena gcruthaítear an tollán. Séidtear aer te trí na criosanna, agus triomaítear an t-aoileach laistigh de thart ar 2 lá nó 3 lá. Déantar an tollán a aeráil le haer a bhaintear as teach na mbéaróg.

d

Sciodar a dheighilt go meicniúil ina chodáin sholadacha agus leachtacha, agus díleá aeróbach (aerú) an chodáin leachtaigh ina dhiaidh sin, le hathshlánú cothaitheach

Déantar an sciodar a dheighilt ina chodáin leachtacha agus sholadacha trí úsáid a bhaint as trealamh deighilte meicniúil agus déantar cothaithigh a aisghabháil nuair a úsáidtear na codáin sholadacha agus leachtacha le haghaidh cothú barr. Coinnítear an chuid is mó den fhosfar agus cuid shubstaintiúil den nítrigin sa chodán soladach, ar táirge é a bhfuil toirt agus meáchan níos ísle aige.

Déantar an codán leachtach a aerú, go huaineach agus ag déine íseal, trí bhíthin aerthóirí tumtha nó snámhacha i bpróiseas leanúnach nó baisce a spreagann ocsaídiú bitheolaíoch comhdhúl orgánach so-ghalaithe. Bainistítear an próiseas trí pharaiméadair oibriúcháin a rialú, amhail déine aeraithe (tiúchan ocsaigine tuaslagtha), teorannú méadaithe pH, teocht (e.g. idir 45 oC agus 75 oC) agus meascadh sciodair a íoslaghdú, agus é mar chuspóir caillteanais amóinia (NH3) isteach san atmaisféar a laghdú, agus dálaí anaeróbacha agus foirmiú meatáin a shochtadh an tráth céanna. Is féidir amóinia a scaoiltear le linn an aeraithe a bhailiú go roghnach (féach mar shampla an teicníc ‘Scannáin ghás-tréscaoilteacha le haghaidh gabháil amóinia ó mheáin ghásacha’). Bailítear cúr agus sloda, ina bhfuil roinnt cothaitheach (e.g. P) a ghabhtar ón gcodán leachtach, ón imoibreoir agus triomaítear iad trí úsáid a bhaint as deighilteoirí meicniúla, agus ansin bainistítear iad leis an gcuid eile den chodán soladach.

Cuirtear an teicníc i bhfeidhm de ghnáth i gcás ina bhfuil laghdú pataigine agus bolaidh tábhachtach roimh leathadh talún. Ba cheart aire a thabhairt chun aghaidh a thabhairt ar éifeachtaí trasmheáin a d’fhéadfadh a bheith ann.

e

Sciodar a dheighilt go meicniúil ina chodáin sholadacha agus leachtacha, agus ina dhiaidh sin nítriú-dínítriú an chodáin leachtaigh, le hathshlánú cothaitheach

Déantar an sciodar a dheighilt ina chodáin leachtacha agus sholadacha trí úsáid a bhaint as trealamh deighilte meicniúil agus déantar cothaithigh a aisghabháil nuair a úsáidtear an codán soladach agus leachtach le haghaidh cothú barr. Coinnítear an chuid is mó den fhosfar agus cuid shubstaintiúil den nítrigin sa chodán soladach, ar táirge é a bhfuil toirt agus meáchan níos ísle aige.

Déantar nítriginiú ar an gcodán leachtach trí chóireáil bhitheolaíoch faoi dhálaí aeróbacha rialaithe, ina ndéantar amóinia (NH3) a ocsaídiú chuig nítrítí (NO2 –) agus níotráití (NO3 –), rud a laghdaíonn caillteanais amóinia san atmaisféar. Cuirtear téachtaigh agus flocasaigh isteach chun an próiseas a fheabhsú. Féadfar an t eisilteach, atá ar mhórán níotráití, agus ina bhfuil aon P atá fágtha freisin, chomh maith le K, Na agus Ca, a athúsáid sa talmhaíocht (e.g. trí uisciú leasaitheach). De rogha air sin, is féidir é a chur ar aghaidh chuig céim an dínítrithe, ina ndéantar nítrit agus níotráit a chlaochlú go N2 i láthair carbóin orgánaigh. De rogha air sin, is féidir é a chur ar aghaidh chuig céim an dínítriginithe, ina ndéantar níotraít agus níotráit a chlaochlú go N2 i láthair carbóin orgánaigh.

Is féidir roinnt de na miocrorgánaigh a athshruthú chuig an imchuach aeraithe chun gníomhaíocht bhitheolaíoch a choinneáil ar bun. Bailítear cúr agus sloda, ina bhfuil roinnt cothaitheach (e.g. P) a ghabhtar ón gcodán leachtach, ón imchuach/ó na himchuacha agus triomaítear iad trí úsáid a bhaint as deighilteoirí meicniúla, agus ansin bainistítear iad leis an gcuid eile den chodán soladach.

Is féidir an próiseas nítrithe-dínítrithe a bhaint amach in aon imchuach amháin nó i roinnt imchuach ina sraitheanna. Tríd an tréimhse choinneála a shocrú san imchuach/sna himchuacha, is féidir méid an nítrithe-dínítrithe, lena n áirítear tiúchan na níotráití san eisilteach, a rialú. Tríd an tréimhse choinneála a shocrú san abhantrach/sna habhantracha, is féidir méid an nítrithe-dínítrithe, lena n-áirítear tiúchan na níotráití san eisilteach, a rialú. Ba cheart aire a thabhairt chun aghaidh a thabhairt ar éifeachtaí trasmheáin a d’fhéadfadh a bheith ann.

f

Múiríniú aoiligh sholadaigh

Déanann miocrorgánaigh aoileach soladach, lena n-áirítear codán soladach an sciodair, a dhianscaoileadh faoi dhálaí aeróbacha, rud a tháirgeann táirge deiridh (múirín) atá cobhsaí go leor le haghaidh iompair, stórála agus leathadh talún. Is féidir ionaclam bitheolaíoch, tuí, min sáibh, iarmhair ghlasa nó dramhaíl orgánach eile (e.g. díleáiteán) a mheascadh le haoileach soladach. Laghdaítear boladh, pataiginí miocróbacha agus cion uisce aoiligh. Baintear an soláthar ocsaigine amach trí na stualainní a aisiompú go meicniúil nó trí na cairn a aerú go meicniúil. Is féidir drumaí agus umair/sadhlanna (ingearacha agus cothrománacha) múirínithe a úsáid freisin. D’fhéadfadh ionaclú meascán miocrorgánach roghnaithe luas agus éifeachtúlacht an phróisis a fheabhsú.

Is féidir an teicníc a úsáid, mar shampla, i gcás ina bhfuil laghdú pataigine agus bolaidh tábhachtach roimh leathadh talún. Tá dóthain spáis de dhíth ar stualainní chun iad a bhunú ar an bhfeirm. Is iondúil go mbíonn níos lú spáis ag teastáil le haghaidh roghanna múirínithe eile (e.g. umair/sadhlanna, drumaí).

g

Folúsghalú le haisghabháil amóinia

Úsáidtear galú chun toirt díleáiteáin a laghdú (suas le 70 %), rud a fhágann cothaithigh thiubhaithe. Is iondúil go ndéantar céim leachtach an aoiligh a ghalú faoi dhálaí folúis ag teochtaí ísle (e.g. thart ar 60 °C). Le linn an phróisis galaithe, ceanglaítear amóinia ghásach mar thuaslagán sulfáite amóiniam. Modh chun toirt an aoiligh feirme a laghdú is ea folúsghalú go príomha.

h

Deighilteoirí folúis míne ag a bhfuil criathair

Is éard atá sa teicníc teicneolaíocht leanúnach deighilte míne atá deartha le haghaidh próiseáil optamaithe cothaitheach ar fhuaidreáin leachtacha ar mhórán cothaitheach (e.g. sciodar, díleáiteáin). Cumasaítear léi ábhar soladach-leachtach a dheighilt ina chodán soladach atá ar mhórán fuinnimh agus i gcéim leachta atá laghdaithe ó thaobh cothaitheach de, atá oiriúnach le haghaidh tuilleadh scagacháin scannáin nó próiseála leasacháin. Tá an teicníc sin oiriúnach do leachtanna ina bhfuil cion íseal ábhair thirim (e.g. 1 %) agus úsáid á baint, mar shampla, as criathair coinneála snáithíní a bhfuil méideanna éagsúla cró acu. Is féidir í a úsáid in éineacht le teicnící réamhdheighilte.

i

Deighilteoirí brú agus flocasaithe ábhair sholadaigh agus leachtaigh

Teicníc cóireála sciodair ina bhfuil céimeanna éagsúla. Ar an gcéad dul síos, roinntear aoileach ina chodáin sholadacha agus leachtacha. Déantar cóireáil fhisiciceimiceach ar an gcodán leachtach ansin, cóireáil a chomhlánaítear le scinceáil, as a dtagann gléghlanadh agus baint solad ar fuaidreamh. Ina dhiaidh sin, déantar an leacht cóireáilte a aigéadú chun astaíochtaí amóinia a laghdú. An tráth céanna, cuirtear an codán soladach agus an sloda a ghintear ar feadh chéimeanna éagsúla na cóireála leachta faoi phróiseas dí-uiscithe agus triomaítear iad trí úsáid a bhaint as grianfhuinneamh.

Is féidir laghdú amóinia 63 % ar a laghad a bhaint amach i gcomparáid le córas tagartha nach n-úsáideann an teicníc sin.

j

Sciodar a dheighilt go meicniúil i gcodán soladach agus leachtach, agus cóireáil ina dhiaidh sin i mbogaigh thógtha an chodáin leachtaigh, le haisghabháil cothaitheach.

Déantar an sciodar a dheighilt ina chodáin leachtacha agus sholadacha trí threalamh deighilte meicniúil a úsáid. Má tá dóthain spáis ann, féadfar an deighilt a fheabhsú a thuilleadh trí chéim scinceála ina dhiaidh sin. Coinnítear an chuid is mó den fhosfar agus cuid shubstaintiúil den nítrigin sa chodán soladach, ar táirge é a bhfuil toirt agus meáchan níos ísle aige.

Sreabhann an codán leachtach chuig an mbogach tógtha, áit a síothlaíonn sé an fodhromchla tríd an ngrinneall gairbhéil ina bhfuil speicis speisialaithe plandaí (e.g. Phragmites australis, Juncus, Typha, Apium nodiflorum), gan dromchla an ghainimh a bhá. Ionsúnn na plandaí nítrigin (mar NO3 – agus NH4), rud a laghdaíonn caillteanais amóinia (NH3) isteach san atmaisféar. Coinnítear astaíochtaí féideartha ocsaíde nítriúla (N2O) íseal le bainistíocht chuí na bparaiméadar oibríochtúil. Laghdaítear solaid ar fuaidreamh agus Éileamh Bitheolaíoch ar Ocsaigin freisin. Imíonn an t-eisilteach cóireáilte as an mbogach tógtha trí dhomhantarraingt isteach i lochán bailithe trí phíopa draenála agus is féidir é a athúsáid sa talmhaíocht (e.g. trí uisciú leasaitheach), ós rud é go bhfuil aon N agus/nó P atá fágtha ann. Níl aon tomhaltas fuinnimh ag teastáil chun na bogaigh thógtha a oibriú.

Tá méid leordhóthanach sa chóras (is é 3-5 lá an t aga coinneála hiodrálach) chun toirt iomlán an chodáin leachtaigh a láimhseáil agus tá sé deartha chun aon sceitheadh isteach sa chomhshaol a chosc (i.e. ithir agus screamhuisce), trí neamhscagadh plaisteach dhá shraith a ionchorprú. Déantar fásra/bithmhais a bhuain go tréimhsiúil, ar féidir é/í a úsáid mar chomhshubstráit le haghaidh díleá anaeróbach nó mar bhunábhar le haghaidh múiríniú, agus an t ábhar orgánach carntha a bhaint mar chuid den bhainistíocht chuí. Ba cheart aire a thabhairt chun aghaidh a thabhairt ar éifeachtaí trasmheáin a d’fhéadfadh a bheith ann.

Teicníc

Tuairisc

Córais stórála údaraithe a úsáid

Stoc a fuair bás agus nach mbailíonn bailitheoir údaraithe láithreach, nó nach gcóireáiltear láithreach, stóráiltear é i gcórais stórála údaraithe, amhail coimeádáin dhúnta sceithdhíonacha. D’fhéadfadh cuisniú a bheith riachtanach, ag brath ar theocht agus ar mhinicíocht na bainte (e.g. ní bhailítear stoc a fuair bás chomh minic céanna ná uair amháin gach seachtain). Tá na córais stórála suite i gcomhréir leis an reachtaíocht ábhartha.

Teicníc

Tuairisc

Achair iomchuí idir an fheirm/gléasra agus limistéir íogaire

Ag céim phleanála an ghléasra/na feirme, áirithítear achair iomchuí idir an gléasra/an fheirm agus limistéir íogaire trí achair íosta chaighdeánacha a chur i bhfeidhm nó trí shamhaltú easraithe a dhéanamh chun tiúchan bolaidh a thuar/a ionsamhlú sna limistéir máguaird.

Astaíochtaí bolaidh i dtithíocht ainmhithe a chosc agus a laghdú

Féach Roinn 4.2.2.

Astaíochtaí bolaidh ó stóráil aoiligh a chosc agus a laghdú

Féach ar Roinn 4.3.

Astaíochtaí bolaidh ó phróiseáil aoiligh a chosc agus a laghdú

Féach ar Roinn 4.4.

Astaíochtaí bolaidh ó leathadh talún aoiligh a chosc agus a laghdú

Féach ar Roinn 4.5.

Teicníc

Tuairisc

a

Achair iomchuí idir an gléasra/feirm agus limistéir íogaire

Ag céim phleanála an ghléasra/na feirme, áirithítear achair iomchuí idir an gléasra/an fheirm agus limistéir íogaire trí achair chaighdeánacha íosta a chur i bhfeidhm.

b

Suíomh trealaimh iomchuí

Áirítear leis sin teicnící amhail:

c

Bearta oibríochtúla

Áirítear orthu sin bearta amhail:

d

Trealamh ísealtorainn

Áirítear leis sin trealamh amhail:

e

Trealamh rialaithe torainn

Áirítear sa mhéid sin:

f

Teicnící laghdaithe torainn

Bacainní idir astaírí agus glacadóirí a chur isteach.

Teicníc

Tuairisc

a

Soilsiú atá tíosach ar fhuinneamh a úsáid

Is féidir soilsiú atá níos tíosaí ar fhuinneamh a bhaint amach tríd an méid seo a leanas:

b

Úsáid teasmhalartóirí. Féadfar ceann de na córais seo a leanas a úsáid:

I dteasmhalartóir aeir-aeir, ionsúnn an t-aer isteach teas ón aer sceite ón ngléasra. Is féidir leis a bheith comhdhéanta de phlátaí d’alúmanam anóidithe nó d’fheadáin PVC.

Sa teasmhalartóir aeir-uisce, sreabhann uisce trí eití alúmanaim atá suite sna duchtanna sceite agus ionsúnn sé teas ón aer sceite.

Sa teasmhalartóir idir aer agus talamh, scaiptear aer úr trí phíopaí faoi thalamh (e.g. ag doimhneacht thart ar 2 mhéadar) agus leas á bhaint as an athrú íseal teochta séasúraí san ithir.

c

Teaschaidéil a úsáid le haghaidh aisghabháil teasa

Ionsúitear teas ó mheáin éagsúla (uisce, sciodar, talamh, aer, etc.) agus aistrítear chuig suíomh eile é, trí leacht a scaiptear i gciorcad séalaithe agus úsáid á baint as prionsabal an timthrialla cuisniúcháin droim ar ais. Is féidir an teas a úsáid chun uisce sláintithe a tháirgeadh nó chun cur le córas téimh nó córas fuaraithe. Leis an teicníc is féidir teas a ionsú ó chiorcaid éagsúla, amhail córais fuaraithe sciodair, fuinneamh geoiteirmeach, uisce sciúrtha, imoibreoirí cóireála bitheolaíche sciodair, nó gáis sceite innill bithgháis.

d

Giniúint fuinnimh in-athnuaite

Gineadóirí fuinnimh in-athnuaite atá oiriúnach don láithreán a shuiteáil ar fhoirgnimh agus ar thalamh, lena n-áirítear a stóráil chomhfhreagrach ceallraí i gcás inarb iomchuí.

e

Na ballaí, na hurláir agus/nó na síleálacha foirgneamh/déanmhas a insliú

Is féidir le hábhar inslithe a bheith neamhscagach go nádúrtha nó is féidir bratú neamhscagach a bheith air. Soláthraítear ábhair thréscaoilteacha agus bacainn ghaile suiteáilte, toisc go bhfuil taise ina cúis mhór le meath ar ábhar inslithe.

Teicníc

Tuairisc

a

Maischothromaíocht nítrigine agus fosfair bunaithe ar an iontógáil beatha, ar gharbhphróitéin agus ar an gcion iomlán fosfair san aiste bhia, agus ar fheidhmíocht ainmhithe

Ríomhtar an mhaischothromaíocht le haghaidh gach catagóir ainmhithe a thógtar ar an bhfeirm, i gcomhthráth le deireadh timthrialla tógála, ar bhonn na gcothromóidí seo a leanas:

N-eisfheartha = n-aiste bia — n-coinneáil

P-eisfheartha = P-aiste bia — P-coinneáil

Tá n-aiste bia bunaithe ar an ionchur beatha agus ar chion garbhphróitéine na haiste bia. Tá P-aiste bia bunaithe ar an ionchur beatha agus ar chion iomlán fosfair na haiste bia. Is féidir an garbhphróitéin agus an cion iomlán fosfair a fháil le ceann de na modhanna seo a leanas:

Is féidir B-coinneáil agus P-coinneáil a mheas trí cheann de na modhanna seo a leanas:

Breithnítear sa mhaischothromaíocht go háirithe aon athrú suntasach ar an aiste bia a úsáidtear go coitianta (e.g. beatha chumaisc a athrú).

Déantar an teicníc faireacháin a fhorbairt a thuilleadh ar leibhéal na mBallstát. Chun an teicníc faireacháin a chur i bhfeidhm, ní mór d’fheirmeacha taifead a choinneáil ar fhaisnéis maidir le príomhpharaiméadair (de réir na modheolaíochta arna sainiú ag an mBallstát), e.g. an líon ainmhithe, iontógáil beatha, garbhphróitéin agus cion iomlán fosfair san aiste bia, cainníocht an aoiligh a ghintear.

Teicníc

Tuairisc

a

Fachtóirí astaíochta

Déantar astaíochtaí meatáin a ríomh trí úsáid a bhaint as fachtóirí astaíochta, bunaithe ar mhodhanna náisiúnta nó idirnáisiúnta (e.g. Treoirlínte PIAA d’Fhardail Náisiúnta Gás Ceaptha Teasa). Áirítear orthu sin na cineálacha cur chuige seo a leanas:

Leibhéal 1 — Is éard atá i gceist leis an gcur chuige sin méid iomlán na solad so-ghalaithe (an méid aoiligh a eisfheartar) ó na hainmhithe a iolrú faoi fhachtóir astaíochta a bhaineann go sonrach leis an gcineál sin catagóir ainmhithe i gcrios aeráide ar leith agus córas sonrach bainistithe aoiligh a úsáid.

Leibhéal 2 — Is éard atá i gceist leis an gcur chuige sin sonraí mionsonraithe a bhailiú maidir leis na catagóirí ainmhithe agus na cleachtais láimhseála aoiligh chun fachtóirí astaíochta saincheaptha a chruthú. I gcodarsnacht le Leibhéal 1, leis an gcur chuige sin is féidir ríomhanna níos beaichte a dhéanamh trí shonraí tírshonracha a úsáid seachas luachanna réamhshocraithe, agus cuirtear ar fáil leis léiriú mionsonraithe ar chórais bainistithe aoiligh de réir catagóir beostoic agus córas teochta (crios aeráide).

Leibhéal 3 — Baineann an cur chuige sin le samhlacha saincheaptha nó modhanna tomhasbhunaithe a úsáid chun meastachán a dhéanamh ar astaíochtaí meatáin ó bhainistiú aoiligh.

Déantar an teicníc faireacháin a fhorbairt a thuilleadh ar leibhéal na mBallstát. Chun an teicníc faireacháin a chur i bhfeidhm, ní mór d’fheirmeacha taifead a choinneáil ar fhaisnéis maidir le príomhpharaiméadair (de réir na modheolaíochta arna sainiú ag an mBallstát), e.g. an líon ainmhithe, iontógáil beatha, cainníocht an aoiligh a ghintear, cleachtais bainistithe aoiligh ar an bhfeirm.

a

Fachtóirí astaíochta

Féach teicníc (b) i Roinn 4.8.2.

Teicníc

Tuairisc

a

Faireachán a dhéanamh ar thomhaltas uisce ar leibhéal na feirme agus le haghaidh na bpríomhphróiseas ídithe uisce.

Taifeadadh ag úsáid méadar nó sonrasc mar shampla. Déantar faireachán ar leithligh ar na príomhphróisis ídithe uisce (e.g. glanadh, beathú).

b

Faireachán a dhéanamh ar ídiú fuinnimh leictrigh.

Taifeadadh ag úsáid méadar nó sonrasc mar shampla. Déantar faireachán ar leithligh ar ídiú leictreachais tithe ainmhithe. Is féidir faireachán ar leithligh a dhéanamh ar na príomhphróisis ídithe fuinnimh (téamh, aeráil, soilsiú, etc.) freisin.

c

Faireachán ar ídiú breosla.

Taifeadadh ag úsáid méadar nó sonrasc mar shampla.

d

Faireachán ar an líon ainmhithe lena n-áirítear breitheanna agus básanna.

Ainmhithe isteach agus amach a thaifeadadh, lena n-áirítear breitheanna agus básanna, trí úsáid a bhaint as cláir mar shampla.

e

Faireachán ar chaitheamh beatha.

Taifeadadh a dhéanamh trí shonraisc nó cláir a úsáid, mar shampla.

f

Faireachán ar chainníocht an aoiligh a ghintear.

Taifeadadh a dhéanamh trí chláir a úsáid, mar shampla.

Teicníc

Tuairisc

Faisnéis maidir le hastaíochtaí

a

Asúchán amóinia ó mheáin ghásacha

Úsáidtear asúiteoirí aigéadacha póiriúla (e.g. créanna atá modhnaithe le hocsaídí miotail) chun amóinia a bhaint den aer agus den sciodar. Le haghaidh cóireáil aeir, suiteáiltear asúiteoirí i gcolúin aerála, ina gceanglóidh amóinia, ón aer a théann tríd an gcolún, leis an asúiteoir trí cheimeasú nó trí fhisea-asú. Ceadaíonn roinnt asúiteoirí athghiniúint trí dhí-asú teirmeach nó folúis, rud a chumasaíonn a n-athúsáid, ach d’fhéadfadh a gcostas a bheith níos airde agus d’fhéadfaí ídiú fuinnimh feirme a mhéadú dá bharr. Maidir le cóireáil sciodair, is féidir asúiteoirí a chur go díreach le claiseanna nó le saoráidí stórála, gan gá le haon mhodhnú sonrach ar an struchtúr tithíochta (e.g. córas aerála aeir le colúin a shuiteáil) agus gan ídiú fuinnimh breise chun iad a athúsáid. Mar sin féin, ós rud é go bhfanann na hábhair neamh-in-athghiniúnacha sin sa chéim sciodair sholadaigh, níor cheart aon substaint thocsaineach a bheith iontu.

Tá coinne leis go mbainfear amach laghdú amóinia 38 % ar a laghad i gcomparáid le córas tagartha nach n-úsáideann an teicníc sin.

b

Ábhair easrach mhalartacha

Úsáidtear ábhair easrach mhalartacha, a bhfuil saintréithe fabhracha acu i dtéarmaí giniúint amóinia a chosc agus an laghdú iarmhartach ar astaíochtaí i gcomparáid le gnáthábhair easrach (e.g. tuí, millíní, scamhacháin adhmaid). Is féidir na hairíonna laghdaithe astaíochtaí a fheabhsú trí bhreiseáin a úsáid i ngnáthábhair. Trí shaintréithe ceimiceacha nó miocróbacha na heasrach a athrú, is féidir moill a chur ar na próisis is cúis le giniúint amóinia. Agus ábhar easrach agus a bhreiseáin á roghnú, ní mór a n-úsáid nó a ndiúscairt ina dhiaidh sin a chur san áireamh.

N/B

c

Breiseáin sciodair eile a úsáid

I dteannta na mbreiseán sciodair a thuairiscítear i Roinn 4.2.1, sainaithníodh úsáid breiseán sciodair eile (e.g. coscaire úiréáise PPDA, tuaslagán uiscí H2O2) mar theicníc atá ag teacht chun cinn.

Maidir le coscaire úiréáise PPDA a chur leis, meastar go mbainfear amach laghduithe amóinia 28 % ar a laghad (má chuirtear iad ar an urlár lataí) nó 32 % (má chuirtear iad ar an urlár soladach) i gcomparáid le córas tagartha claise doimhne ina bhfuil urlár lataí gan aon teicníc bhreise.

Chun tuaslagán uiscí H2O2 a chur le 35 % go 50 %, tá coinne leis go mbainfear laghdú amóinia 50 % ar a laghad amach i gcomparáid le córas tagartha claise doimhne ina bhfuil urlár lataí gan aon teicníc bhreise.

d

Róbat chun sciodar a bhaint

Is feistí uathrialaitheacha iad róbait folúis sciodair a oibríonn faoi na hurláir lataí i dtithe muc. Is é is aidhm dóibh sciodar a bhaint go leanúnach, rud a laghdóidh astaíochtaí amóinia agus boladh, chomh maith le compord níos fearr a chur ar fáil do na muca agus d’fhostaithe feirme. Is féidir minicíocht phasáistí róbat a choigeartú (e.g. roinnt uaireanta sa lá). Chun an teicníc a chur chun feidhme ar fheirmeacha atá ann cheana, tá gá le glanadh íosta faoin ngrátáil (e.g. níos mó ná 80 cm), ní mór fána an urláir a theorannú (e.g. níos lú ná 10 %), agus ní mór druileáil trí bhallaí idir seomraí a bheith indéanta.

Tá coinne leis go mbainfear amach laghdú amóinia 28 % ar a laghad i gcomparáid le córas tagartha claise doimhne ina bhfuil urlár lataí gan aon teicníc bhreise. Meastar freisin go laghdófar astaíochtaí meatáin.

Teicníc

Tuairisc

a

Bladhmadh meatáin ó stóráil sciodair

Atreoraítear gáis ar mhórán meatáin a bhailítear ó umair sciodair chumhdaithe chuig bladhm ísealbhrú a ocsaídíonn meatán go dé-ocsaíd charbóin agus gal uisce, rud a laghdaíonn go suntasach an tionchar ar an aeráid i gcomparáid le scaoileadh díreach meatáin san atmaisféar. Ceanglaítear leis an teicníc go mbeidh umair sciodair feistithe le córais amhail dlúthchumhdaigh phubaill, chun sceitheadh aeir isteach a sheachaint agus an tiúchan meatáin os cionn 5 % a choinneáil ar bun. Eastósctar na gáis trí úsáid a bhaint as folúschaidéal, ansin cuirtear trí ghaiste comhdhlútháin iad (déantar na comhdhlútháin ghafa a phumpáil ar ais go dtí an stóras sciodair) sula sroicheann siad an dóire, agus cuirtear an t-aer dócháin díreach faoi bhun cheann an dóire. Úsáidtear uirlisí amhail spréachlastóirí, chomh maith le braiteoirí lasracha, teochta agus ocsaigine barrachais, chun an próiseas a chur in oiriúint do na dálaí dócháin is fearr is féidir. Is féidir an fuinneamh sa phróiseas dócháin a aisghabháil go páirteach trí úsáid a bhaint as teasmhalartóirí, más ann d’éileamh ar an bhfeirm. Leis an teicníc sin ní gá go n-úsáidfí breosla breise le haghaidh lasair phíolótach.

Teicníc

Tuairisc

a

Aisghabháil fosfair ó aoileach

Déantar salainn fosfáite a dheascadh trí iain (e.g. maignéisiam agus potaisiam) agus rialtóir pH a chur leo, go minic in imoibreoir. Chun an próiseas a bharrfheabhsú agus chun comhdheascadh neamh-inmhianaithe a íoslaghdú, is gá faireachán a dhéanamh ar pH an tuaslagáin agus ar chóimheasa mólaracha na n-ian atá sa tuaslagán le linn an phróisis. Is féidir fosfar a aisghabháil i bhfoirm salann (e.g. strúivít) is féidir a athúsáid mar leasacháin.

b

Aisghabháil acmhainní ó dhíleáiteáin trí ghipseam a úsáid

Déantar díleáiteán a tháirgtear ar an bhfeirm a chóireáil chun leasacháin mhianracha a fháil trí ghipseam a úsáid, ar féidir leis a bheith ‘nádúrtha’ nó ‘sintéiseach’, i.e. a ghintear i gcórais díshulfaraithe gáis múcháin (córais ghlantacháin gáis a úsáidtear chun astaíochtaí dé-ocsaíde sulfair ó gháis múcháin a ghabháil). Nuair a chuirtear gipseam le díleáiteán, baintear amóinia agus dé-ocsaíd charbóin de réir a chéile ag teochtaí/brúnna ísle (e.g. 50 go 85 °C/200 go 700 mbar, gan aer ná gal). Le coigeartú beacht na cothromaíochta ceimicí agus teirmidinimiciúla i ngach céim, áirithítear ídiú íseal cumhachta agus teasa agus próiseas an-éifeachtúil. Chun an t-ídiú cumhachta a laghdú, is féidir dramhtheas ó phróiseas eile a úsáid. Déantar an fuaidreán foirmithe a dheighilt trí úsáid a bhaint as scagfháisceán ina dhá leasachán mhianracha: sulfáit amóiniam (tuaslagán) agus carbónáit chailciam (soladach).

c

Scannáin ghás-thréscaoilteacha le haghaidh gabháil amóinia ó mheáin leachtacha

Feidhmíonn an teicníc sin in dhá chéim: sa chéad chéim, scaoiltear amóinia ghásach ó shruthanna leachtacha ar mhórán amóinia (e.g. díleáiteán anaeróbach, sciodar) trí aerú agus spraeáil, rud a ghineann sruth aeir ar mhórán amóinia; sa dara céim, tagann an sruth gáis sin i dteagmháil le scannán micreaphóiriúil hidreafóbach, áit a dtéann amóinia trí phóireanna na scannán. Is é an grádán tiúchana an fórsa tiomána le haghaidh aistriú amóinia ar fud scannán. Déantar an próiseas ag brú atmaisféarach. Nuair a bhíonn an amóinia sa tuaslagán aigéadach (ar an taobh eile den scannán), cumasctar í le prótóin shaora chun iain amóiniam dho-ghalaithe (NH4 +) a chruthú. Is féidir aigéid neamhorgánacha nó orgánacha éagsúla a úsáid chun an tuaslagán aigéadach a ullmhú, amhail aigéad sulfarach, hidreaclórach, fosfarach agus lachtach. Ar an mbealach sin, déantar amóinia atá sa leacht a chlaochlú ina leasachán amóiniam luachmhar (e.g. sulfáit amóiniam, clóiríd amóiniam, fosfáit amóiniam, lachtáit amóiniam). Is iondúil go mbíonn an córas suite lasmuigh den tithíocht agus bíonn dóthain spáis de dhíth chun é a chothabháil.

Tá coinne leis go mbainfear amach laghdú amóinia 30 % ar a laghad i gcomparáid le córas tagartha nach n-úsáideann an teicníc sin.

Teicníc

Tuairisc

a

Ríomh bunaithe ar thomhas fíor-ama ar thiúchan amóinia agus/nó meatáin san aer agus ar an sreabhadh aerála.

Trí úsáid a bhaint as braiteoirí, déantar tiúchan amóinia agus meatáin san aer aerála amach ó thithe ainmhithe a thomhas go leanúnach. Tomhaistear an sreabhráta aerála ag úsáid gaothráin tomhais nó gaothráin oibriúcháin faoi rialú minicíochta le taifeadadh. Déantar an dá thomhas de réir prótacal docht, bunaithe ar mhodhanna atá bunaithe go heolaíoch. Tríd an tiúchan tomhaiste a iolrú faoin ráta sreafa aerála, ríomhtar an astaíocht ó thithíocht na n-ainmhithe. Is féidir an teicníc mhonatóireachta sin a úsáid i ngléasraí ina bhfuil aeráil mheicniúil.