–

η Lännen MCE Oy, εκπροσωπούμενη από τις E. Hodge και K. Tommila, asianajajat,

–

οι Berky GmbH και Senwatec GmbH & Co. KG, εκπροσωπούμενες από τον P. Eskola, asianajaja,

–

η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την P. Němečková, τον S. Noë, τον J. Ringborg και την J. Samnaddapar,

1

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ 2017, L 154, σ. 1).

2

Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της Lännen MCE Oy (στο εξής: Lännen) και των Berky GmbH και Senwatec GmbH & Co. KG., εταιριών του ίδιου ομίλου επιχειρήσεων, με αντικείμενο την προβαλλόμενη προσβολή του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης WATERMASTER, του οποίου δικαιούχος είναι η Lännen.

3

Το άρθρο 122 του κανονισμού 2017/1001, το οποίο φέρει τον τίτλο «Εφαρμογή των κανόνων της Ένωσης σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις», ορίζει στην παράγραφο 2 τα εξής:

«Όσον αφορά τις διαδικασίες επί αγωγών και ανταγωγών που προβλέπονται στο άρθρο 124:

[…]».

4

Το άρθρο 123 του κανονισμού 2017/1001 τιτλοφορείται «Δικαστήρια σημάτων της ΕΕ» και προβλέπει στην παράγραφο 1 τα εξής:

«Τα κράτη μέλη ορίζουν στο έδαφός τους τον μικρότερο δυνατό αριθμό πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων εθνικών δικαστηρίων, τα οποία ασκούν τα καθήκοντα που τους ανατίθενται με τον παρόντα κανονισμό.»

5

Το άρθρο 124 του κανονισμού 2017/1001 επιγράφεται «Αρμοδιότητα σε θέματα παραποίησης/απομίμησης και εγκυρότητας» και έχει ως εξής:

«Τα δικαστήρια σημάτων της ΕΕ έχουν αποκλειστική αρμοδιότητα για την εκδίκαση:

6

Το άρθρο 125 του κανονισμού 2017/1001, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διεθνής δικαιοδοσία», ορίζει τα εξής:

«1.   Με την επιφύλαξη του παρόντος κανονισμού, καθώς και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1215/2012 που εφαρμόζονται δυνάμει του άρθρου 122, οι διαδικασίες που προκύπτουν από αγωγές και ανταγωγές που προβλέπονται στο άρθρο 124 διεξάγονται ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους στο οποίο ο εναγόμενος έχει την κατοικία του ή, αν δεν έχει κατοικία σε ένα από τα κράτη μέλη, στο δικαστήριο του κράτους μέλους στο οποίο έχει εγκατάσταση.

[…]

5.   Οι διαδικασίες που προκύπτουν από αγωγές και ανταγωγές που προβλέπονται στο άρθρο 124 πλην των αναγνωριστικών αγωγών για τη μη παραποίηση/απομίμηση σήματος της ΕΕ μπορούν επίσης να διεξαχθούν ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους στο οποίο διαπράχθηκε ή επαπειλείται να διαπραχθεί η παραποίηση/απομίμηση ή στο οποίο διαπράχθηκε πράξη που προβλέπεται στο άρθρο 11, παράγραφος 2.»

7

Το άρθρο 126 του κανονισμού 2017/1001 τιτλοφορείται «Έκταση της αρμοδιότητας» και προβλέπει τα εξής:

«1.   Ένα δικαστήριο σημάτων της ΕΕ η αρμοδιότητα του οποίου βασίζεται στο άρθρο 125, παράγραφοι 1 έως 4, είναι αρμόδιο να αποφαίνεται για:

2.   Ένα δικαστήριο σημάτων της ΕΕ η αρμοδιότητα του οποίου βασίζεται στο άρθρο 125, παράγραφος 5, είναι αρμόδιο να αποφαίνεται μόνον για τις πράξεις που διαπράχθηκαν ή που επαπειλούνται να διαπραχθούν στο έδαφος του κράτους μέλους, στο οποίο εδρεύει το δικαστήριο αυτό.»

8

Το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού 1215/2012 ορίζει τα εξής:

«Σε συμβάσεις που ο σκοπός τους μπορεί να θεωρηθεί ξένος προς την επαγγελματική δραστηριότητα του προσώπου που τις καταρτίζει, του καταναλωτή, η διεθνής δικαιοδοσία καθορίζεται από τις διατάξεις του παρόντος τμήματος, με την επιφύλαξη του άρθρου 6 και του άρθρου 7, σημείο 5:

[…]

9

Το άρθρο 66, παράγραφος 1, του κανονισμού 1215/2012 έχει ως εξής:

«Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται μόνο στις αγωγές που ασκούνται στα δημόσια έγγραφα που εκδίδονται ή καταγράφονται και τους δικαστικούς συμβιβασμούς που εγκρίνονται ή συνάπτονται κατά ή μετά τη 10η Ιανουαρίου 2015.»

10

Η Lännen, εταιρία με έδρα τη Φινλανδία, κατασκευάζει, μεταξύ άλλων, αμφίβιους εκσκαφείς τους οποίους εμπορεύεται υπό το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης WATERMASTER, που καταχωρίστηκε στις 12 Ιουλίου 2004 με αριθμό 003185758.

11

Στις 28 Ιανουαρίου 2020 η εταιρία αυτή άσκησε ενώπιον του markkinaoikeus (δικαστηρίου εμπορικών διαφορών, Φινλανδία) αγωγή λόγω προσβολής σήματος κατά των Berky και Senwatec, δύο εταιριών οι οποίες έχουν έδρα τη Γερμανία και ανήκουν στον ίδιο όμιλο επιχειρήσεων.

12

Η Lännen ισχυρίζεται ότι η Senwatec διέπραξε στη Φινλανδία προσβολή σήματος χρησιμοποιώντας την υπηρεσία επί πληρωμή αντιστοίχισης λέξεων-κλειδιών την οποία προσφέρει μια διαδικτυακή μηχανή αναζήτησης που λειτουργεί υπό τον εθνικό τομέα ανωτάτου επιπέδου του συγκεκριμένου κράτους μέλους, ούτως ώστε, όταν γινόταν αναζήτηση με βάση τη λέξη «Watermaster», να εμφανίζεται στον ιστότοπο της εν λόγω μηχανής αναζήτησης διαφημιστική καταχώριση για τα προϊόντα της Senwatec. Κατά τον τρόπο αυτόν, τον Αύγουστο του 2016, αν ένας χρήστης στη Φινλανδία έκανε αναζήτηση με βάση τη λέξη «Watermaster» στον ιστότοπο www.google.fi, εμφανιζόταν ως πρώτο αποτέλεσμα μια διαφημιστική καταχώριση Google Adwords για τα προϊόντα της Senwatec, η οποία χωριζόταν με μια γραμμή από τα υπόλοιπα αποτελέσματα αναζήτησης και περιείχε τη λέξη «Διαφήμιση».

13

Το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι ούτε ο διαφημιστικός σύνδεσμος τον οποίο επέστρεφε ως αποτέλεσμα η αναζήτηση ούτε το συνοδευτικό του κείμενο περιείχαν οποιαδήποτε ειδική αναφορά στη Φινλανδία ή στη γεωγραφική ζώνη παράδοσης των προϊόντων της Senwatec. Το αιτούν δικαστήριο παρατηρεί πάντως ότι στον ιστότοπο της Senwatec, στον οποίο οδηγούσε ο ως άνω διαφημιστικός σύνδεσμος, υπήρχαν, μεταξύ άλλων, ένα κείμενο στην αγγλική γλώσσα, όπου αναφερόταν ότι τα προϊόντα της Senwatec χρησιμοποιούνται σε ολόκληρο τον κόσμο, καθώς και ένας παγκόσμιος χάρτης πάνω στον οποίο ήταν χρωματισμένες με πιο σκούρο χρώμα οι χώρες όπου δραστηριοποιούνταν, σύμφωνα με τις δηλώσεις της, η Senwatec. Η Φινλανδία δεν περιλαμβανόταν μεταξύ των χωρών αυτών.

14

Η Lännen ισχυρίζεται ότι η Berky προσέβαλε το σήμα της με τη μέθοδο της βελτιστοποίησης ιστοσελίδας, χρησιμοποιώντας από το 2005 έως το 2019, σε εικόνες δικών της μηχανημάτων ελεύθερα προσβάσιμες στον ιστότοπο διαμοιρασμού φωτογραφιών Flickr.com, μια μετα-ετικέτα (meta tag) η οποία περιείχε τη λέξη-κλειδί «Watermaster», ούτως ώστε να διευκολύνει τις διαδικτυακές μηχανές αναζήτησης στον εντοπισμό των εικόνων αυτών και στην εμφάνισή τους στα σχετικά αποτελέσματα. Έτσι, αν ένας χρήστης στη Φινλανδία έκανε αναζήτηση με βάση τη λέξη «Watermaster» στον ιστότοπο www.google.fi, εμφανιζόταν σύνδεσμος προς ιστοσελίδα με εικόνες των μηχανημάτων της Berky.

15

Το αιτούν δικαστήριο υπογραμμίζει ότι ο σύνδεσμος ο οποίος εμφανιζόταν ως αποτέλεσμα αναζήτησης δεν ήταν διαφημιστικός, αλλά επρόκειτο για «οργανικό», κατά την τεχνική ορολογία, αποτέλεσμα αναζήτησης. Στην υπηρεσία Flickr.com, στις λεζάντες των εικόνων αναγράφονταν οι ονομασίες των μηχανημάτων στην αγγλική γλώσσα καθώς και οι αντίστοιχοι αριθμοί μοντέλου. Επιπλέον, στις εικόνες αυτές υπήρχε και ο λογότυπος της Berky. Κάθε εικόνα συνοδευόταν από διάφορες μετα-ετικέτες που αντιστοιχούσαν σε λέξεις-κλειδιά στην αγγλική και σε άλλες γλώσσες, η δε λέξη «Watermaster» περιλαμβανόταν μεταξύ αυτών.

16

Κατά τη Lännen, οι εναγόμενες της κύριας δίκης ασκούσαν διαδικτυακές δραστηριότητες εμπορικής προώθησης οι οποίες ήταν στοχευμένες στην επικράτεια της Δημοκρατίας της Φινλανδίας και ήταν ορατές στους καταναλωτές και τους επαγγελματίες στο εν λόγω κράτος μέλος. Τα προϊόντα τους πωλούνται σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Lännen θεωρεί ότι η επίδικη διαφήμιση, η οποία ήταν στην αγγλική γλώσσα, απευθυνόταν σε διεθνές κοινό και προοριζόταν για όλες τις χώρες στις οποίες ήταν ορατή.

17

Αμυνόμενες, οι Berky και Senwatec αμφισβητούν τη διεθνή δικαιοδοσία του αιτούντος δικαστηρίου και επικαλούνται ότι οι προβαλλόμενες πράξεις προσβολής σήματος δεν διαπράχθηκαν στη Φινλανδία.

18

Υποστηρίζουν ότι οι επίμαχες δραστηριότητες εμπορικής προώθησης δεν είχαν ως στόχο τη Φινλανδία, καθώς δεν διαθέτουν τα προϊόντα τους προς πώληση στο κράτος μέλος αυτό και δεν έχουν παρουσία στην εθνική του αγορά. Κατά την άποψή τους, ούτε το αποτέλεσμα αναζήτησης στον ιστότοπο www.google.fi ούτε η χρήση μετα-ετικέτας με τη λέξη-κλειδί «Watermaster» αποδεικνύουν ότι οι δραστηριότητές τους στόχευαν τη Φινλανδία. Επομένως, προκειμένου να θεμελιωθεί η διεθνής δικαιοδοσία του αιτούντος δικαστηρίου, δεν έχει σημασία το κατά πόσον το φερόμενο ως παράνομο περιεχόμενο είναι ορατό διαδικτυακά στη Φινλανδία, αλλά το αν το περιεχόμενο αυτό συνδέεται ουσιωδώς με το συγκεκριμένο κράτος μέλος.

19

Το αιτούν δικαστήριο εκθέτει ότι οι διάδικοι ερίζουν ως προς το αν ο χάρτης στον ιστότοπο της Senwatec αποδεικνύει ότι η ζώνη παράδοσης των προϊόντων της εταιρίας περιορίζεται σε μια γεωγραφική περιοχή από την οποία η Φινλανδία φαίνεται να αποκλείεται. Κατά τη Senwatec, ο χάρτης αυτός είναι ένα από τα στοιχεία που τεκμηριώνουν ότι η Φινλανδία δεν αποτελεί μέρος της αγοράς στην οποία εμπορεύεται τα προϊόντα της, ενώ, κατά τη Lännen, η αγορά των προϊόντων της Senwatec είναι παγκόσμια και εκτείνεται πέραν των ζωνών που καλύπτει ο χάρτης.

20

Το αιτούν δικαστήριο εκτιμά ότι, στο πλαίσιο του ελέγχου της διεθνούς δικαιοδοσίας δικαστηρίου που επιλαμβάνεται της υποθέσεως λόγω του τόπου όπου διαπράχθηκε η προσβολή, προκειμένου να κριθεί σε ποια κράτη μέλη βρίσκονται οι καταναλωτές ή οι επαγγελματίες στους οποίους απευθύνονται οι διαφημίσεις που αναρτώνται σε ιστότοπο, πρέπει να ληφθούν υπόψη, μεταξύ άλλων, οι γεωγραφικές ζώνες παράδοσης των οικείων προϊόντων.

21

Προσθέτει ωστόσο ότι και άλλα στοιχεία θα μπορούσαν να αποβούν κρίσιμα για τις ανάγκες ενός τέτοιου ελέγχου, όπως προκύπτει, κατά τη γνώμη του, από τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα M. Szpunar στην υπόθεση AMS Neve κ.λπ. (C‑172/18, EU:C:2019:276), χωρίς όμως να έχει καταστεί σαφές ποια θα μπορούσαν να είναι τα άλλα αυτά στοιχεία, δεδομένου ότι το Δικαστήριο δεν είχε αποφανθεί επί του συγκεκριμένου σημείου.

22

Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ειδικότερα αν, προκειμένου να κρίνει κατά πόσον έχει διεθνή δικαιοδοσία κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001, μπορεί να λάβει υπόψη σε ποιο κράτος μέλος αντιστοιχεί ο εθνικός τομέας ανωτάτου επιπέδου υπό το όνομα του οποίου λειτουργεί ο ιστότοπος της μηχανής αναζήτησης που παρέχει πρόσβαση στις διαφημίσεις οι οποίες συνιστούν τις προβαλλόμενες πράξεις προσβολής σήματος.

23

Υπό τις συνθήκες αυτές, το markkinaoikeus (δικαστήριο εμπορικών υποθέσεων) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

«Η επιχείρηση Α είναι εγκατεστημένη στο κράτος μέλος Χ, όπου έχει την καταστατική της έδρα, και χρησιμοποίησε σε ιστότοπο, σε διαφήμιση ή ως λέξη-κλειδί, σημείο πανομοιότυπο με σήμα της [Ευρωπαϊκής Ένωσης] της επιχείρησης Β.

24

Με τα τρία προδικαστικά ερωτήματα, τα οποία πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν το άρθρο 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001 έχει την έννοια ότι ο δικαιούχος σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο οποίος θεωρεί ότι ζημιώνεται επειδή τρίτος χρησιμοποιεί, χωρίς τη συγκατάθεσή του, σημείο πανομοιότυπο με το σήμα του στο πλαίσιο διαδικτυακών διαφημίσεων και προσφορών προς πώληση για προϊόντα πανομοιότυπα ή παρόμοια με εκείνα για τα οποία έχει καταχωριστεί το σήμα αυτό, μπορεί να ασκήσει αγωγή λόγω προσβολής σήματος κατά του ως άνω τρίτου ενώπιον δικαστηρίου σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης του κράτους μέλους όπου βρίσκονται καταναλωτές και επαγγελματίες στους οποίους στοχεύουν οι προαναφερθείσες διαφημίσεις ή προσφορές προς πώληση, παρότι ο εν λόγω τρίτος δεν καταλέγει ρητώς και κατηγορηματικώς το συγκεκριμένο κράτος μέλος στις γεωγραφικές περιοχές όπου μπορούν να παραδοθούν τα προϊόντα του.

25

Υπενθυμίζεται ότι ναι μεν, όπως προβλέπεται στο άρθρο 66, παράγραφος 1, του κανονισμού 1215/2012, ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται κατ’ αρχήν, από 10ης Ιανουαρίου 2015, στις αγωγές που αφορούν σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλην όμως το άρθρο 122, παράγραφος 2, του κανονισμού 2017/1001 αποκλείει, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις αγωγές λόγω προσβολής τέτοιου σήματος, την εφαρμογή ορισμένων διατάξεων του κανονισμού 1215/2012, όπως είναι οι κανόνες των άρθρων 4 και 6, του άρθρου 7, παράγραφοι 1, 2, 3 και 5, καθώς και του άρθρου 35 του κανονισμού 1215/2012. Λόγω της εξαίρεσης αυτής, η διεθνής δικαιοδοσία των διαλαμβανόμενων στο άρθρο 123, παράγραφος 1, του κανονισμού 2017/1001 δικαστηρίων σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς εκδίκαση των αγωγών λόγω προσβολής σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης απορρέει από τους κανόνες που προβλέπει ευθέως ο κανονισμός 2017/1001, οι οποίοι αποτελούν lex specialis σε σχέση με τους κανόνες που θεσπίζονται με τον κανονισμό 1215/2012 (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 5ης Σεπτεμβρίου 2019, AMS Neve κ.λπ., C‑172/18, EU:C:2019:674, σκέψη 34 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

26

Κατά συνέπεια, αγωγή λόγω προσβολής σήματος η οποία έχει ασκηθεί στις 28 Ιανουαρίου 2020 διέπεται, εφόσον αφορά σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τους κανόνες διεθνούς δικαιοδοσίας που θεσπίζει ο κανονισμός 2017/1001.

27

Βάσει του άρθρου 125 παράγραφος 1, του ως άνω κανονισμού, σε περίπτωση που ο εναγόμενος έχει την κατοικία του σε κράτος μέλος, ο ενάγων ασκεί την αγωγή του ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους αυτού.

28

Το άρθρο 125, παράγραφος 5, του εν λόγω κανονισμού ορίζει όμως ότι ο ενάγων μπορεί «επίσης» να ασκήσει την αγωγή του ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους «στο οποίο διαπράχθηκε ή επαπειλείται να διαπραχθεί» η προσβολή.

29

Στην παράγραφο 1 του άρθρου 126 του κανονισμού 2017/1001 διευκρινίζεται ότι, όταν δικαστήριο σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιλαμβάνεται βάσει του άρθρου 125, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού, το δικαστήριο αυτό έχει διεθνή δικαιοδοσία να αποφανθεί επί των προσβολών που διαπράχθηκαν ή επαπειλούνται να διαπραχθούν σε οποιοδήποτε κράτος μέλος, ενώ στην παράγραφο 2 διευκρινίζεται ότι, όταν τέτοιο δικαστήριο επιλαμβάνεται βάσει του άρθρου 125, παράγραφος 5, του ίδιου κανονισμού, μπορεί να αποφανθεί μόνον επί των προσβολών που διαπράχθηκαν ή επαπειλούνται να διαπραχθούν εντός του κράτους μέλους της έδρας του.

30

Από τη διάκριση αυτή συνάγεται ότι ο ενάγων, αναλόγως του αν θα επιλέξει να ασκήσει την αγωγή λόγω προσβολής σήματος ενώπιον του δικαστηρίου σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης του τόπου της κατοικίας του εναγομένου ή ενώπιον του δικαστηρίου σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης του τόπου στον οποίο διαπράχθηκε ή επαπειλείται να διαπραχθεί η προσβολή, καθορίζει την εδαφική έκταση της διεθνούς δικαιοδοσίας του δικαστηρίου που επιλαμβάνεται της υποθέσεως. Πράγματι, όταν η αγωγή λόγω προσβολής σήματος στηρίζεται στο άρθρο 125, παράγραφος 1, του κανονισμού 2017/1001 αφορά δυνητικώς τις πράξεις προσβολής που έχουν διαπραχθεί σε ολόκληρη την Ένωση, ενώ όταν στηρίζεται στην παράγραφο 5 του άρθρου αυτού περιορίζεται σε εκείνες που διαπράχθηκαν ή επαπειλούνται να διαπραχθούν σε ένα και μόνον κράτος μέλος, δηλαδή στο κράτος μέλος της έδρας του δικαστηρίου που επιλαμβάνεται της υποθέσεως (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 5ης Σεπτεμβρίου 2019, AMS Neve κ.λπ., C‑172/18, EU:C:2019:674, σκέψη 40).

31

Η ευχέρεια η οποία παρέχεται στον ενάγοντα να επιλέξει τη μία ή την άλλη βάση, όπως απορρέει από τη χρήση της λέξης «επίσης» στο άρθρο 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001, δεν είναι δυνατόν να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι ο ενάγων μπορεί, σε σχέση με τις ίδιες πράξεις προσβολής, να ασκήσει παράλληλα αγωγές στηριζόμενες στις παραγράφους 1 και 5 του άρθρου αυτού, αλλά εκφράζει απλώς τον εναλλακτικό χαρακτήρα που έχει η βάση διεθνούς δικαιοδοσίας την οποία προβλέπει η παράγραφος 5, σε σχέση με εκείνες των λοιπών παραγράφων του ίδιου άρθρου (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 5ης Σεπτεμβρίου 2019, AMS Neve κ.λπ., C‑172/18, EU:C:2019:674, σκέψη 41).

32

Προβλέποντας μια τέτοια εναλλακτική βάση διεθνούς δικαιοδοσίας και οριοθετώντας, με το άρθρο 126, παράγραφος 2, του κανονισμού 2017/1001, την αντίστοιχη εδαφική της έκταση, ο νομοθέτης της Ένωσης επιτρέπει στον δικαιούχο σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ασκήσει, αν το επιθυμεί, αγωγές, καθεμία από τις οποίες στοχεύει τις πράξεις προσβολής που έχουν διαπραχθεί σε ένα μόνον κράτος μέλος (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 5ης Σεπτεμβρίου 2019, AMS Neve κ.λπ., C‑172/18, EU:C:2019:674, σκέψη 42).

33

Εν προκειμένω, υπό την επιφύλαξη των ελέγχων που εναπόκεινται στο αιτούν δικαστήριο, από την ενώπιον του Δικαστηρίου δικογραφία προκύπτει ότι οι πράξεις προσβολής τις οποίες προβάλλει ο δικαιούχος του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφορούν τη διαδικτυακή ανάρτηση περιεχομένου σχετικού με τα προϊόντα ανταγωνιστών του μέσω, αφενός, επί πληρωμή αντιστοίχισης λέξεων-κλειδιών και, αφετέρου, βελτιστοποίησης ιστοσελίδων για τις μηχανές αναζήτησης με βάση σημείο πανομοιότυπο προς το σήμα του, αποκλειστικώς και μόνο στον βαθμό που η ανάρτηση του περιεχομένου απευθυνόταν σε καταναλωτές ή σε επαγγελματίες ευρισκόμενους στη Φινλανδία.

34

Ως εκ τούτου, προκειμένου να κριθεί αν η διαδικτυακή αυτή ανάρτηση απευθυνόταν πράγματι σε καταναλωτές ή σε επαγγελματίες ευρισκόμενους στη Φινλανδία, το αιτούν δικαστήριο ζητεί ειδικότερα να διευκρινιστεί αν η φύση των οικείων προϊόντων, η έκταση της σχετικής αγοράς και το γεγονός ότι η ανάρτηση έγινε στον ιστότοπο μηχανής αναζήτησης που λειτουργεί υπό τον εθνικό τομέα ανωτάτου επιπέδου του συγκεκριμένου κράτους μέλους αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τον έλεγχο του ζητήματος αν έχει διεθνή δικαιοδοσία βάσει του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001 και αν πρέπει, ενδεχομένως, να ληφθούν υπόψη συναφώς και άλλα στοιχεία.

35

Στο πλαίσιο αυτό, μολονότι οι πράξεις προσβολής που προβάλλονται κατά καθεμίας από τις εναγόμενες της κύριας δίκης εταιρίες, οι οποίες ανήκουν στον ίδιο όμιλο επιχειρήσεων, είναι διαφορετικές, εντούτοις κινήθηκε μία και μόνον ένδικη διαδικασία ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου.

36

Επομένως, πρέπει να κριθεί αν οι πράξεις προσβολής που προβάλλονται κατά των δύο αυτών εταιριών μπορούν να θεμελιώσουν σε αμφότερες τις περιπτώσεις, βάσει του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001, επαρκή σύνδεσμο με το κράτος μέλος της έδρας του δικαστηρίου που έχει επιληφθεί της αγωγής λόγω προσβολής σήματος.

37

Εξάλλου, υπενθυμίζεται ότι ο έλεγχος της διεθνούς δικαιοδοσίας του δικαστηρίου που έχει επιληφθεί αγωγής λόγω προσβολής σήματος δεν ισοδυναμεί με επί της ουσίας εξέταση της αγωγής αυτής (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 16ης Ιουνίου 2016, Universal Music International Holding, C‑12/15, EU:C:2016:449, σκέψη 44 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

38

Θα ήταν υπερβολικό να απαιτείται από το δικαστήριο που επιλαμβάνεται αγωγής λόγω προσβολής σήματος να εξετάσει εμπεριστατωμένα τα πολύπλοκα αυτά πραγματικά και νομικά στοιχεία, κατά το στάδιο του ελέγχου της ύπαρξης διεθνούς δικαιοδοσίας του βάσει του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001.

39

Ως εκ τούτου, στοιχεία από τα οποία ευλόγως μπορεί να συναχθεί ότι οι πράξεις προσβολής που ενδέχεται να έχουν διαπραχθεί ή επαπειλούνται να διαπραχθούν στο έδαφος κράτους μέλους αρκούν για να έχει το δικαστήριο σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης του συγκεκριμένου κράτους μέλους διεθνή δικαιοδοσία βάσει του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001.

40

Στο πλαίσιο αυτό, παρατηρείται ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, το προβλεπόμενο στο άρθρο 125, παράγραφος 5, του κανονισμού κριτήριο διεθνούς δικαιοδοσίας που εισάγεται με τη φράση «κράτους μέλους στο οποίο διαπράχθηκε ή επαπειλείται να διαπραχθεί» η προσβολή αναφέρεται σε ενεργή συμπεριφορά του προσβολέα (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 5ης Σεπτεμβρίου 2019, AMS Neve κ.λπ., C‑172/18, EU:C:2019:674, σκέψη 44 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

41

Ειδικότερα, όσον αφορά την υποχρέωση που υπέχει δικαστήριο σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο του ελέγχου του ζητήματος αν έχει, βάσει του ως άνω άρθρου 125, παράγραφος 5, διεθνή δικαιοδοσία να αποφανθεί επί της ύπαρξης προσβολής σήματος στο κράτος μέλος της έδρας του, να βεβαιωθεί ότι οι πράξεις που προσάπτονται στον εναγόμενο διαπράχθηκαν όντως εντός του εν λόγω κράτους μέλους, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, όταν τέτοιες πράξεις συνίστανται σε διαδικτυακές διαφημίσεις και προσφορές προς πώληση για προϊόντα που φέρουν σημείο πανομοιότυπο ή παρόμοιο με σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς τη συγκατάθεση του δικαιούχου του σήματος, πρέπει να γίνεται δεκτό ότι οι πράξεις αυτές έχουν διαπραχθεί στη γεωγραφική περιοχή όπου βρίσκονται οι καταναλωτές ή οι επαγγελματίες στους οποίους απευθύνονται οι διαφημίσεις και οι προσφορές προς πώληση (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 5ης Σεπτεμβρίου 2019, AMS Neve κ.λπ., C‑172/18, EU:C:2019:674, σκέψεις 46 και 47 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

42

Συνεπώς, όταν η διαδικτυακή ανάρτηση περιεχομένου απευθύνεται, έστω και δυνητικώς, σε καταναλωτές ή σε επαγγελματίες ευρισκόμενους σε κράτος μέλος, και με δεδομένο ότι τυχόν διευκρινίσεις ως προς τις γεωγραφικές ζώνες παράδοσης των επίμαχων προϊόντων συνιστούν ιδιαίτερα σημαντική ένδειξη στο πλαίσιο της σχετικής εκτιμήσεως (πρβλ. απόφαση της 12ης Ιουλίου 2011, L’Oréal κ.λπ., C‑324/09, EU:C:2011:474, σκέψη 65), ο δικαιούχος σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει την ευχέρεια να ασκήσει σε αυτό το κράτος μέλος, βάσει του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001, αγωγή με αίτημα να αναγνωριστεί η προσβολή του σήματός του εντός του εν λόγω κράτους μέλους. Πράγματι, τα δικαστήρια σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης του κράτους μέλους κατοικίας των καταναλωτών ή των επαγγελματιών στους οποίους απευθύνονται οι διαφημίσεις και οι προσφορές προς πώληση είναι ιδιαιτέρως κατάλληλα να εκτιμήσουν αν υφίσταται η προβαλλόμενη προσβολή (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 5ης Σεπτεμβρίου 2019, AMS Neve κ.λπ., C‑172/18, EU:C:2019:674, σκέψη 57).

43

Εν προκειμένω, διαπιστώνεται, υπό την επιφύλαξη των ελέγχων που εναπόκεινται στο αιτούν δικαστήριο, ότι οι γεωγραφικές ζώνες παράδοσης των οικείων προϊόντων δεν μνημονεύονται στη διαφήμιση για την οποία γίνεται λόγος στη σκέψη 12 της παρούσας αποφάσεως. Εξάλλου, ο χάρτης στον ιστότοπο της Senwatec, ο οποίος αποδεικνύει, κατά τη Lännen, τις συνολικές γεωγραφικές διαστάσεις της αγοράς της εταιρίας αυτής, δεν αρκεί για να θεμελιώσει την ύπαρξη συνδέσμου με τη Φινλανδία, δεδομένου ότι από το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται ο χάρτης αυτός δεν είναι δυνατόν να συναχθεί ότι η Senwatec κατευθύνει τη δραστηριότητά της προς τη φινλανδική αγορά.

44

Ελλείψει συγκεκριμένων στοιχείων όσον αφορά τις γεωγραφικές ζώνες παράδοσης των επίμαχων προϊόντων, ο σύνδεσμος με το οικείο κράτος μέλος, εν προκειμένω με τη Φινλανδία, πρέπει να θεμελιωθεί βάσει άλλων στοιχείων προκειμένου η ενάγουσα να μπορεί, δυνάμει του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001, να ασκήσει αγωγή λόγω προσβολής σήματος ενώπιον δικαστηρίου του κράτους μέλους αυτού.

45

Βεβαίως, όπως υπενθυμίστηκε στη σκέψη 25 της παρούσας αποφάσεως, οι διατάξεις του κανονισμού 2017/1001 που αφορούν τις αγωγές λόγω προσβολής σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν lex specialis σε σχέση με τους κανόνες του κανονισμού 1215/2012. Τούτο όμως δεν σημαίνει ότι ο τελευταίος αυτός κανονισμός στερείται σημασίας προς τον σκοπό της αποσαφήνισης και της ερμηνείας εννοιών οι οποίες είναι ανάλογες με εκείνες που προβλέπει και οι οποίες, δεδομένου ότι μνημονεύονται στο κείμενο του κανονισμού 2017/1001, είναι αναγκαίες για την ερμηνεία του.

46

Ειδικότερα, σε σχέση με την ερμηνεία του άρθρου 17, παράγραφος 1, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 1215/2012, το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι η εκτίμηση ότι ο έμπορος κατευθύνει τις δραστηριότητές του προς το κράτος μέλος της κατοικίας του καταναλωτή μπορεί να συναχθεί από διάφορες ενδείξεις, ήτοι, μεταξύ άλλων, τον διεθνή χαρακτήρα της δραστηριότητας, τη χρήση γλώσσας ή νομίσματος διαφορετικών από τη γλώσσα ή το νόμισμα που χρησιμοποιούνται συνήθως στο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο έμπορος, την αναγραφή στοιχείων τηλεφωνικής επικοινωνίας με διεθνές πρόθεμα κλήσης, την πραγματοποίηση δαπανών στο πλαίσιο διαδικτυακής υπηρεσίας αντιστοίχισης λέξεων-κλειδιών προκειμένου να διευκολυνθεί η πρόσβαση των καταναλωτών που κατοικούν σε άλλα κράτη μέλη στον ιστότοπο του εμπόρου ή στον ιστότοπο του ενδιαμέσου του, τη χρήση ονόματος τομέα ανωτάτου επιπέδου διαφορετικού από εκείνον του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένος ο έμπορος και, τέλος, την αναφορά σε διεθνή πελατεία αποτελούμενη από πελάτες που κατοικούν σε διαφορετικά κράτη μέλη (βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 7ης Δεκεμβρίου 2010, Pammer και Hotel Alpenhof, C‑585/08 και C‑144/09, EU:C:2010:740, σκέψη 93).

47

Ο κατάλογος αυτός, χωρίς να είναι εξαντλητικός, περιέχει στοιχεία που ενδέχεται να είναι κρίσιμα για την εφαρμογή του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001. Εν προκειμένω, κρίσιμη είναι η ανάρτηση διαφημίσεων και προσφορών προς πώληση σε ιστότοπο με τομέα ανωτάτου επιπέδου διαφορετικό από εκείνον του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένος ο έμπορος.

48

Πρέπει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι το γεγονός και μόνον ότι η πρόσβαση σε έναν ιστότοπο είναι δυνατή στη γεωγραφική περιοχή την οποία καλύπτει το σήμα δεν αρκεί για να συναχθεί ότι οι προσφορές προς πώληση οι οποίες αναρτώνται στον ιστότοπο απευθύνονται σε καταναλωτές στη γεωγραφική αυτή περιοχή (απόφαση της 12ης Ιουλίου 2011, L’Oréal κ.λπ., C‑324/09, EU:C:2011:474, σκέψη 64 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

49

Από τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι συνιστά τέτοια ενεργή συμπεριφορά η πληρωμή που καταβάλλεται από μια επιχείρηση στον φορέα εκμετάλλευσης ιστοτόπου μηχανής αναζήτησης με εθνικό τομέα ανωτάτου επιπέδου κράτους μέλους διαφορετικού από εκείνο στο οποίο είναι εγκατεστημένη η επιχείρηση, προκειμένου να εμφανίζεται, προς το κοινό του κράτους μέλους αυτού, σύνδεσμος προς τον ιστότοπο της επιχείρησης, παρέχοντας έτσι σε ένα ειδικά στοχευμένο κοινό τη δυνατότητα πρόσβασης στην προσφορά των προϊόντων της.

50

Ως εκ τούτου, μια τέτοια επί πληρωμή αντιστοίχιση λέξεων-κλειδιών συνιστά επαρκή σύνδεσμο, βάσει του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001, με το κράτος μέλος του οποίου το κοινό αποτελεί τον στόχο της διαφήμισης.

51

Όσον αφορά το γεγονός ότι σημείο καταχωρισμένο ως σήμα χρησιμοποιείται ως μετα-ετικέτα σε διαδικτυακή υπηρεσία διαμοιρασμού φωτογραφιών η οποία λειτουργεί υπό τομέα ανωτάτου επιπέδου γενικού χαρακτήρα, πρέπει να γίνει δεκτό ότι μια τέτοια χρήση διαφέρει από την επί πληρωμή αντιστοίχιση λέξεων-κλειδιών, στο πλαίσιο της εκτίμησης της προϋπόθεσης περί ύπαρξης ενεργής συμπεριφοράς, στοχευμένης στο κράτος μέλος όπου διαπράχθηκε ή επαπειλείται να διαπραχθεί η προσβολή. Πράγματι, σε μια τέτοια περίπτωση βελτιστοποίησης ιστοσελίδας για τις μηχανές αναζήτησης, η προαναφερθείσα προϋπόθεση δεν φαίνεται να πληρούται εφόσον, αφενός, ένας ιστότοπος με τομέα ανωτάτου επιπέδου γενικού χαρακτήρα δεν απευθύνεται ειδικά στο κοινό κάποιου συγκεκριμένου κράτους μέλους και, αφετέρου, η μετα-ετικέτα έχει ως αποκλειστικό σκοπό να διευκολύνει τις μηχανές αναζήτησης στον εντοπισμό των φωτογραφιών που περιέχονται στον ως άνω ιστότοπο και, συνακόλουθα, να ενισχύσει την πρόσβαση σε αυτές.

52

Υπό τις συνθήκες αυτές, το αιτούν δικαστήριο δεν είναι δυνατόν να κρίνει εαυτό αρμόδιο, βάσει του άρθρου 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001, ελλείψει άλλων στοιχείων που να αποδεικνύουν ότι η βελτιστοποίηση ιστοσελίδας για τις μηχανές αναζήτησης στοχεύει σε κοινό το οποίο είναι εγκατεστημένο στη Φινλανδία.

53

Ως προς τη φύση των επίμαχων προϊόντων και την έκταση της γεωγραφικής αγοράς, εναπόκειται στο δικαστήριο που επιλαμβάνεται της αγωγής λόγω προσβολής σήματος να εκτιμήσει κατά περίπτωση σε ποιον βαθμό τα στοιχεία αυτά είναι κρίσιμα προκειμένου να συναχθεί ότι μια τέτοια βελτιστοποίηση ιστοσελίδας, της οποίας τα αποτελέσματα είναι προσβάσιμα στη γεωγραφική περιοχή που καλύπτει το σήμα, στοχεύει στους καταναλωτές της περιοχής αυτής (πρβλ. απόφαση της 12ης Ιουλίου 2011, L’Oreal κ.λπ., C‑324/09, EU:C:2011:474, σκέψη 61).

54

Κατόπιν του συνόλου των ανωτέρω σκέψεων, στα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 125, παράγραφος 5, του κανονισμού 2017/1001 έχει την έννοια ότι ο δικαιούχος σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο οποίος θεωρεί ότι ζημιώνεται επειδή τρίτος χρησιμοποιεί, χωρίς τη συγκατάθεσή του, σημείο πανομοιότυπο με το σήμα του στο πλαίσιο διαδικτυακών διαφημίσεων και προσφορών προς πώληση για προϊόντα πανομοιότυπα ή παρόμοια με εκείνα για τα οποία έχει καταχωριστεί το σήμα αυτό μπορεί να ασκήσει αγωγή λόγω προσβολής σήματος κατά του ως άνω τρίτου ενώπιον δικαστηρίου σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης του κράτους μέλους όπου βρίσκονται καταναλωτές και επαγγελματίες στους οποίους στοχεύουν οι προαναφερθείσες διαφημίσεις ή προσφορές προς πώληση, παρότι ο εν λόγω τρίτος δεν καταλέγει ρητώς και κατηγορηματικώς το συγκεκριμένο κράτος μέλος στις γεωγραφικές περιοχές όπου μπορούν να παραδοθούν τα προϊόντα του, σε περίπτωση που ο τρίτος έχει κάνει χρήση του σημείου αυτού για την επί πληρωμή αντιστοίχιση λέξεων-κλειδιών σε ιστότοπο μηχανής αναζήτησης που χρησιμοποιεί όνομα εθνικού τομέα ανωτάτου επιπέδου του συγκεκριμένου κράτους μέλους. Αντιθέτως, δεν ισχύει το ίδιο όταν ο ενδιαφερόμενος τρίτος απλώς και μόνον προέβη σε βελτιστοποίηση ιστοσελίδας για τις μηχανές αναζήτησης, χρησιμοποιώντας μετα-ετικέτες με το οικείο σήμα ως λέξη-κλειδί, σε σχέση με εικόνες των προϊόντων του αναρτημένες σε υπηρεσία διαμοιρασμού φωτογραφιών η οποία λειτουργεί υπό όνομα τομέα ανωτάτου επιπέδου γενικού χαρακτήρα.

55

Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (πέμπτο τμήμα) αποφαίνεται:

Το άρθρο 125, παράγραφος 5, του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017, για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

έχει την έννοια ότι:

ο δικαιούχος σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο οποίος θεωρεί ότι ζημιώνεται επειδή τρίτος χρησιμοποιεί, χωρίς τη συγκατάθεσή του, σημείο πανομοιότυπο με το σήμα του στο πλαίσιο διαδικτυακών διαφημίσεων και προσφορών προς πώληση για προϊόντα πανομοιότυπα ή παρόμοια με εκείνα για τα οποία έχει καταχωριστεί το σήμα αυτό μπορεί να ασκήσει αγωγή λόγω προσβολής σήματος κατά του ως άνω τρίτου ενώπιον δικαστηρίου σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης του κράτους μέλους όπου βρίσκονται καταναλωτές και επαγγελματίες στους οποίους στοχεύουν οι προαναφερθείσες διαφημίσεις ή προσφορές προς πώληση, παρότι ο εν λόγω τρίτος δεν καταλέγει ρητώς και κατηγορηματικώς το συγκεκριμένο κράτος μέλος στις γεωγραφικές περιοχές όπου μπορούν να παραδοθούν τα προϊόντα του, σε περίπτωση που ο τρίτος έχει κάνει χρήση του σημείου αυτού για την επί πληρωμή αντιστοίχιση λέξεων-κλειδιών σε ιστότοπο μηχανής αναζήτησης που χρησιμοποιεί όνομα εθνικού τομέα ανωτάτου επιπέδου του συγκεκριμένου κράτους μέλους. Αντιθέτως, δεν ισχύει το ίδιο όταν ο ενδιαφερόμενος τρίτος απλώς και μόνον προέβη σε βελτιστοποίηση ιστοσελίδας για τις μηχανές αναζήτησης, χρησιμοποιώντας μετα-ετικέτες με το οικείο σήμα ως λέξη-κλειδί, σε σχέση με εικόνες των προϊόντων του αναρτημένες σε υπηρεσία διαμοιρασμού φωτογραφιών η οποία λειτουργεί υπό όνομα τομέα ανωτάτου επιπέδου γενικού χαρακτήρα.