Alvorens ten gronde uitspraak te doen, te gelasten:

De Raad van de Europese Gemeenschappen concludeert dat het den Hove behage:

Verzoeker stelt, dat artikel 29, lid 1, sub c, juncto artikel 4, lid 3, Ambtenarenstatuut, is geschonden, doordat het tot aanstelling bevoegd gezag tot de bestreden aanstelling is overgegaan zonder eerst de betrokken vacature ter kennis te hebben gebracht van het personeel van de andere gemeenschapsinstellingen, zulks terwijl het ingevolge voornoemde statutaire bepaling gehouden is de eventuele verzoeken tot overgang van ambtenaren van de andere instellingen te onderzoeken, alvorens toepassing te geven aan artikel 29, lid 2.

De Raad betwist de gestelde feiten niet, doch werpt, zonder in te gaan op de grond van de zaak, tegen dat verzoeker, tot staving van een beroep tot nietigverklaring van een benoeming, slechts eigen persoonlijke grieven kan doen gelden en niet persoonlijke grieven van andere, werkelijke of potentiële kandidaten (arrest van 29. 10. 1975, zaak 81-88/74, Marenco, Jurispr. 1975, blz. 1247, 1255). Aangezien verzoeker in casu geen persoonlijk belang heeft bij deze grief, is het middel niet-ontvankelijk.

Ter zake van de ontvankelijkheid van het middel refereert verzoeker zich aan het oordeel van het Hof. Wel stelt hij, dat de verplichting van de instellingen om de bepalingen inzake aanwerving na te leven, aan een algemeen belang beantwoordt. In elk geval meent hij dat het gestelde feit, zelfs indien het niet als zodanig zou kunnen worden ingeroepen, toch kan worden beschouwd als een van de elementen waaruit het (in het derde middel gestelde) misbruik van bevoegdheid blijkt.

De Raad antwoordt, dat het enkele feit dat de door het Statuut aan de ambtenaren verleende bescherming een zaak van algemeen belang is, verzoeker niet de bevoegdheid geeft om in het belang van de wet of van de instellingen op te treden. De Raad insisteert derhalve op de niet-ontvankelijkheid van het middel.

Verzoeker stelt dat artikel 29, lid 2, Ambtenarenstatuut is geschonden, doordat het tot aanstelling bevoegd gezag iemand van buiten de Gemeenschappen heeft aangesteld van wie niet is aangetoond dat hij de voor het te bekleden ambt vereiste bijzondere kwalificaties bezit, of van wie uit het door de administratie van de Raad gepubliceerde curriculum vitae duidelijk blijkt dat hij ze volstrekt niet bezit.

De Raad stelt vooreerst, dat Kasel, die sinds 6 januari 1981 tijdelijk functionaris in de rang A 3 bij de Commissie was, op het tijdstip van zijn aanstelling niet iemand van buiten de Gemeenschappen was; integendeel, hij vervulde een functie die zich er bijzonder toe leende om ervaring op te doen met betrekking tot het algemene beleid van de Gemeenschappen. In elk geval is Kasel bijzonder geschikt voor het betrokken ambt, zowel wegens zijn universitaire vorming (bijzonder licentiaat in het administratief recht en diplôme en économie et finances van het Institut d'études politiques te Parijs) als wegens zijn ervaring in eerdere betrekkingen (juridisch adviseur bij een bank en vervolgens ambtenaar bij het Luxemburgse ministerie van Buitenlandse Zaken, met taken op economisch gebied en met betrekkingen tot het algemene beleid van de Gemeenschappen).

In de tweede plaats stelt de Raad, dat voor een aanstelling in de rang A 2 op grond van artikel 29, lid 2, Ambtenarenstatuut, geen bijzondere kwalificaties zijn vereist; dit vereiste geldt slechts bij aanwerving op grond van dat artikel van technisch personeel beneden de rang A 2. Voor de hogere posten, dat wil zeggen echte staffuncties, beschikt de instelling over een ruime discretionaire keuzebevoegdheid en een grote vrijheid bij de beoordeling van het dienstbelang. De voor deze ambten vereiste bekwaamheden betreffen immers vooral menselijke eigenschappen en kundigheden, zoals leiding geven, contacten onderhouden op topniveau, en vermogen tot synthese, maar geen technische deskundigheid. Het is dus geenszins verboden op een A2-post iemand aan te stellen wiens technische deskundigheid geringer is dan die van de reeds aanwezige ambtenaren in de rang A 3, daar topambtenaren zich voor wat technische aangelegenheden betreft, normaliter laten voorlichten door hun gespecialiseerde medewerkers.

In casu heeft het tot aanstelling bevoegd gezag, na onderzoek van de ontvangen sollicitaties de kandidaten geschreven dat zij niet in aanmerking kwamen omdat hun ervaring en beroepskwalificaties niet beantwoordden aan de specifieke vereisten voor het vacante ambt, te weten een nieuw ingestelde directeurspost, ten aanzien waarvan het zeer wel denkbaar was dat men gebruik zou maken van een andere procedure dan een vergelijkend onderzoek om iemand met bijzondere bekwaamheden op directieniveau aan te stellen. In die brieven heeft het tot aanstelling bevoegd gezag tevens gewezen op de noodzaak een passend geografisch evenwicht te handhaven. Aldus doende heeft het tot aanstelling bevoegd gezag volkomen wettig gehandeld, gelet op zijn ruime beoordelingsvrijheid ten aanzien van de behoeften van de dienst en de individuele bekwaamheden van de te benoemen ambtenaren.

Volgens de Raad zou verzoekers standpunt erop neerkomen, dat in hogere ambten slechts zou kunnen worden voorzien door middel van bevordering op basis van anciënniteit, wat geen steun vindt in het Statuut.

Verzoeker merkt op, dat Kasel bij zijn aanstelling in het betrokken ambt weliswaar niet echt iemand van buiten de Gemeenschappen was, maar hij was hoe dan ook geen ambtenaar, en dit vormt een voldoende grondslag voor zijn grief.

Een bijzondere technische kennis — die bij Kasel in elk geval ontbreekt — is inderdaad in het algemeen geen noodzakelijke voorwaarde bij de aanwerving van ambtenaren in de rangen A 1 en A 2. In casu is deze kennis evenwel onontbeerlijk; dit blijkt uit de functieomschrijving van het betrokken ambt en met name uit het vereiste dat de aan te stellen persoon in staat moest zijn tot gespecialiseerde studies op hoog niveau op het gebied van de begroting en het Statuut. Dat technische kwalificaties vereist waren, heeft het tot aanstelling bevoegd gezag trouwens zelf gezegd in de brief waarbij de sollicitatie van de Luxemburgse kandidaat werd afgewezen; ter motivering daarvan werd juist diens gebrek aan specifieke kennis en ervaring genoemd.

Wanneer men gebruik maakt van de procedure van artikel 29, lid 2, Ambtenarenstatuut onderstelt dat trouwens, dat de kwalificaties van de benoemde persoon hoe dan ook niet onderdoen voor die van de zittende ambtenaren die rechtstreeks bevorderbaar zijn naar het betrokken ambt. In het Statuut staat immers nergens dat de rangen A 1 en A 2 als staffuncties zijn te beschouwen, waarvoor alleen maar leidinggevende capaciteiten, het vermogen tot contacten op topniveau en tot synthese vereist zijn; het zogenoemde contacten onderhouden op topniveau betekent niets, leiding kunnen geven is vereist bij elke hogere functie en het vermogen tot synthese wordt voor iedere A-post verlangd. Er bestaat geen onoverkoombare barrière tussen de rangen A 7—A 3 enerzijds en de rangen A 2—A 1 anderzijds; verscheidene ambtenaren van de Raad, die thans de rang A 2 hebben, zijn ooit in hun loopbaan A 5-ambtenaren geweest. Twee van de veertien ambtenaren die zich kandidaat hadden gesteld voor het onderhavige ambt, zijn overigens op 27 juli 1981 naar de rang A 2 bevorderd, en toch hebben ook zij op 31 juli 1981 dezelfde afwijzing ontvangen als de andere kandidaten, wat wil zeggen dat hetzelfde tot aanstelling bevoegd gezag hen met een verschil van vier dagen geschikt en niet-geschikt achtte voor een directeursfunctie.

Verzoeker wijst er nog op, dat verweerder aan de brief van 31 juli 1981 een heel andere betekenis wil geven dan uit de tekst ervan blijkt, en een vertekend beeld geeft van het in het verzoekschrift neergelegde standpunt, waar immers nergens wordt gesteld dat slechts in hogere ambten kan worden voorzien door bevordering op grond van anciënniteit.

In dupliek betwist de Raad, dat verzoekers stellingen steun vinden in het Statuut of in de kennisgeving van vacature voor het onderhavige ambt. Artikel 29, lid 2, Ambtenarenstatuut heeft immers twee geheel verschillende gevallen op het oog: de aanwerving van ambtenaren in de rangen A 1 en A 2 (eerste alinea), en in buitengewone gevallen, de aanwerving voor ambten beneden het niveau A 2, die bijzondere kundigheden vereisen (tweede alinea). Slechts met betrekking tot het tweede geval kan men echter stellen dat de instelling, alvorens gebruik te maken van de uitzonderingsregel, moet nagaan of de normale procedure — te weten: bevordering, vergelijkend onderzoek binnen de instelling, overgang van ambtenaren van andere instellingen — geen mogelijkheden biedt om in de vacature te voorzien. Nu er evenwel een A2-ambte-naar moest worden benoemd, kon het tot aanstelling bevoegd gezag zeer wel in het belang van de dienst een tijdelijk functionaris van de rang A 3 aanstellen, aangezien de kennisgeving van vacature enkel verlangde dat de kandidaat de rang A 2 of A 3 moest bezitten.

Wat de bijzondere kwalificaties betreft, meent de Raad dat verzoekers stelling, dat degene die krachtens artikel 29, lid 2, eerste alinea, Ambtenarenstatuut wordt aangesteld, tenminste gelijke technische kwalificaties dient te bezitten als de zittende bevorderbare A 3-ambtenaren, niet de minste steun vindt in de bepalingen van het Statuut, aangezien voornoemde bepaling geen bijzondere bekwaamheid vereist, afgezien van leidinggevende kwaliteiten, het kunnen onderhouden van contacten op topniveau en het vermogen tot synthese.

De Raad betwist niet dat bij de vraag of iemand geschikt is voor het onderhavige ambt, ook de technische component een belangrijke rol speelt; hij meent evenwel, dat deze component moet worden beoordeeld in het licht van de bijzondere aard van een directiefunctie. De werkzaamheden van ambtenaren van de categorie A kunnen worden onderscheiden als volgt:

Weliswaar valt niet te ontkennen dat ook studie- en conceptiewerkzaamheden een zeker vermogen tot synthese vereisen, en vice versa, maar zeker is dat bij de hoogste functies het geven van leiding, het onderhouden van contacten op topniveau en het synthetiseren met het oog op de uitvoering van het algemene beleid van de Gemeenschappen doorslaggevend zijn en duidelijk belangrijker dan de technische component.

In elk geval houdt de Raad staande, dat Kasel zowel beschikt over leidinggevende en contactuele eigenschappen en het vermogen tot synthese, als een zeer aanzienlijke technische kennis bezit, getuige zijn diploma's en beroepservaring, terwijl anderzijds niet blijkt dat verzoeker bijzondere kundigheden bezit op het gebied van begrotingszaken en het communautaire ambtenarenrecht. Het tot aanstelling bevoegd gezag heeft de grenzen van zijn beoordelingsvrijheid dan ook niet overschreden.

Verzoeker stelt dat artikel 27 Ambtenarenstatuut is geschonden, doordat het tot aanstelling bevoegd gezag een ambt heeft bestemd voor een onderdaan van een bepaalde Lid-Staat dan wel heeft gehandeld overeenkomstig een onwettig besluit dat de Raad al vóór het begin van de aanstellingsprocedure had genomen. Het tot aanstelling bevoegd gezag zou voorts misbruik hebben gemaakt van zijn bevoegdheid, door reeds vóór het begin van de procedure een vacant ambt voor een bepaalde persoon te bestemmen en deze vervolgens daarin aan te stellen.

De Raad antwoordt, dat er ten tijde van de bestreden benoeming bij de Raad niet voldoende Luxemburgers in de categorie A waren, en betoogt dat, bij gelijkwaardigheid van de kandidaten, de nationaliteit bepalend mag zijn voor de keuze ter verzekering van het geografisch evenwicht; dit heeft het Hof herhaaldelijk verklaard. Daar in casu de kwalificaties van de kandidaten gelijkwaardig waren, beroept verweerder zich op de beoordelingsvrijheid waarover het tot aanstelling bevoegd gezag beschikt ten aanzien van de behoeften van de dienst en de individuele bekwaamheden van de ambtenaren.

Omtrent het misbruik van bevoegdheid meent verweerder, dat verzoekers stelling niet steunt op objectieve, terzake dienende en onderling overeenstemmende gegevens waaruit zou kunnen blijken dat met het besluit iets anders werd nagestreefd dan het dienstbelang, zoals volgens de vaste rechtspraak van het Hof is vereist.

Wat het eerste punt betreft, repliceert verzoeker dat de nationaliteit geen preferentieel criterium kón zijn ten gunste van een kandidaat wiens kwalificaties ondersteld werden gelijkwaardig te zijn aan die van de andere kandidaten, want in casu was Kasel in de fase van de procedure op grond van artikel 29, lid 1, geen kandidaat — en kon hij dat ook niet zijn omdat hij geen ambtenaar was. In elk geval was er in casu geen sprake van gelijkwaardige kwalificaties, aangezien Kasel geen enkele bijzondere bekwaamheid op budgettair en statutair gebied bezat. In werkelijkheid was in het stadium van de bevorderingsprocedure de nationaliteit niet een preferentieel criterium, maar diende zij om alle kandidaten uit te sluiten, zoals blijkt uit de brieven waarmee de sollicitaties van de niet-Luxemburgse ambtenaren werden afgewezen.

Wat het misbruik van bevoegdheid betreft, betoogt verzoeker dat dit blijkt uit het feit dat het betrokken ambt niet slechts bestemd was voor een onderdaan van een bepaalde Lid-Staat, maar ook nog voor een bepaalde persoon, en dit reeds voordat de aanstellingsprocedure was ingeleid. Tot staving hiervan presenteert hij een lijst van aanwijzingen die, volgens hem, alle ter zake dienend en onderling overeenstemmend zijn:

Voor dupliek zegt de Raad, dat indien de nationaliteit inderdaad de enige maatstaf voor de benoeming in het betrokken ambt zou zijn geweest, de Luxemburger die zich onder de vijftien sollicitanten bevond, zou zijn benoemd. Dit is niet gebeurd, want diens sollicitatie werd afgewezen op grond van onvoldoende beroepskwalificaties. De overige veertien sollicitaties zijn overigens niet alleen afgewezen op gronden verband houdend met de nationaliteit, maar ook op grond van de beoordeling van de kundigheden en kwalificaties Van de kandidaten. Verzoekers uitlegging van de brieven van 31 juli 1981 is dan ook ongerechtvaardigd en willekeurig.

Verweerder blijft voorts bij zijn standpunt, dat Kasel de voor het ambt noodzakelijke technische kennis bezit, wat niet kan worden gezegd van verzoeker. Zich nogmaals beroepend op de ruime discretionaire bevoegdheid van het tot aanstelling bevoegd gezag ten aanzien van de beoordeling van de individuele bekwaamheden van de aan te stellen ambtenaren — met als enige beperkingen het dienstbelang en kennelijke beoordelingsfouten —, stelt de Raad, dat men de kwalificaties en beroepservaring van Kasel maar met die van verzoeker behoeft te vergelijken om te constateren dat er geen sprake is van een kennelijke beoordelingsfout.

Omtrent het misbruik van bevoegdheid stelt de Raad, dat de door verzoeker ingeroepen gegevens niet terzake dienend en niet afdoende zijn. Zo kan de Raad met name geen partijdigheid worden verweten naar aanleiding van de beraadslagingen van 15 en 16 september 1980. Het bericht van Agence Europe is ofwel het gevolg van een indiscretie, ofwel van wat sommigen hoopten, maar is geenszins een bewijs van misbruik van bevoegdheid. Wat de heer Dondelinger tegenover de Luxemburgse pers heeft verklaard, komt geheel voor zijn eigen rekening; in elk geval moeten deze verklaringen worden gezien in de binnenlandse politieke context waarin zij werden afgelegd; zij bewijzen in elk geval niet, dat het herstel van het geografisch evenwicht zou zijn bereikt zonder acht te slaan op de bekwaamheid van de in het betrokken ambt benoemde persoon. De nota van de secretaris-generaal van 15 juli 1982 tenslotte houdt geenszins de erkenning in, dat er bij de aanstelling van Kasel van de rechte weg zou zijn, afgeweken.

Verzoeker stelt, dat het besluit tot afwijzing van zijn klacht is genomen met schending van artikel 25, lid 2, Ambtenarenstatuut, volgens hetwelk ieder bezwarend besluit met redenen moet zijn omkleed. In casu is het volstrekt onvoldoende om een zowel feitelijk als rechtens degelijk gestaafd klaagschrift van zo'n 15 bladzijden te beantwoorden met een bevestiging van enkele regels en de verklaring dat de zaak diepgaand is onderzocht. Een dergelijke motivering

kan onmogelijk door de rechter worden getoetst, terwijl de motiveringsplicht volgens vaste rechtspraak van het Hof de betrokkene in staat moet stellen na te gaan of het besluit een gebrek vertoont op grond waarvan de wettigheid ervan kan worden betwist, alsook toetsing door de rechter mogelijk moet maken.

De Raad werpt tegen, dat het tot aanstelling bevoegd gezag niet verplicht is alle argumenten van de klacht stuk voor stuk te weerleggen, en dat aan de motiveringsplicht is voldaan door de verwijzing naar de discretionaire aard van het besluit en de ruime beoordelingsvrijheid waarover het tot aanstelling bevoegd gezag te dezen beschikt. Ondanks de beknoptheid van de motivering was verzoekers klacht diepgaand onderzocht.

Overigens is het tot aanstelling bevoegd gezag, volgens de rechtspraak van het Hof, niet verplicht bevorderingsbesluiten tegenover de niet-bevorderde kandidaten te motiveren, daar de overwegingen van zulke redengeving voor hen, althans voor sommigen hunner, nadelig kunnen zijn. Dit dient ook te gelden voor besluiten tot afwijzing van een klacht tegen een aanstellingsbesluit.

Verzoeker repliceert, dat wanneer de Raad zich ertoe beperkt te antwoorden dat het besluit is genomen in het kader van de ruime discretionaire bevoegdheid en de grote beslissingsvrijheid waarover het tot aanstelling bevoegd gezag terzake beschikt, hij slechts naar een algemeen beginsel verwijst zonder enig concreet verband te leggen met de onderhavige zaak, en derhalve verzuimt zijn besluit te motiveren. Uit een dergelijk antwoord valt immers niet af te leiden of de afwijzing van de klacht gegrond is dan wel een gebrek vertoont op grond waarvan de wettigheid ervan kan worden betwist. De motiveringsplicht geldt overigens voor elk besluit op een klacht; dit volgt uit artikel 91, lid 3, Ambtenarenstatuut, krachtens hetwelk een nieuwe beroepstermijn ingaat wanneer na het stilzwijgend genomen besluit tot afwijzing, maar binnen de beroepstermijn een uitdrukkelijk besluit tot afwijzing wordt genomen. Deze bepaling vindt haar verklaring hierin, dat aangezien het uitdrukkelijke besluit in elk geval met redenen moet zijn omkleed, de betrokkene een nieuwe termijn moet krijgen om deze motivering te onderzoeken en te beslissen of hij op grond daarvan al dan niet een beroep bij het Hof zal instellen.

De Raad antwoordt hierop, dat in casu uit de motivering — hoe kort ook — van het afwijzende besluit duidelijk blijkt, dat het tot aanstelling bevoegd gezag bij zijn discretionaire beoordeling van het dienstbelang van oordeel was, dat de aanstelling van Kasel het best beantwoordde aan de eisen van de dienst, omdat het iemand betrof die geschikt was voor de betrokken functie en ter zelfder tijd het tijdelijk verbroken geografisch evenwicht daardoor kon worden hersteld.