<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.55-20141201.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C‑213/11</NO.CASE><NO.CASE>C‑214/11</NO.CASE><NO.CASE>C‑217/11</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62011CJ0213</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:495">EU:C:2012:495</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>9</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>9</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P>WYROK Z DNIA <DATE ISO="20120719">19.7.2012</DATE> R. – SPRAWY POŁĄCZONE C-213/11, C-214/11 I C-217/11</P><P>FORTUNA I IN.</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (trzecia izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20120719">19 lipca 2012 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="STAR" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: polski.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INDEX><KEYWORD>Rynek wewnętrzny</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 98/34/WE</KEYWORD><KEYWORD>Normy i przepisy techniczne</KEYWORD><KEYWORD>Procedura udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych</KEYWORD><KEYWORD>Automaty do gier o niskich wygranych</KEYWORD><KEYWORD>Zakaz zmiany, przedłużania i wydawania zezwoleń na użytkowanie</KEYWORD><KEYWORD>Pojęcie przepisów technicznych</KEYWORD></INDEX><JUDGMENT.INIT><P>W sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11</P><P>mających za przedmiot wnioski o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (Polska) postanowieniami z dnia <DATE ISO="20101116">16 listopada 2010 r.</DATE>, które wpłynęły do Trybunału w dniach 9 i <DATE ISO="20110511">11 maja 2011 r.</DATE>, w postępowaniach:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Fortuna sp. z o.o</HT>. (C-213/11),</P><P><HT TYPE="BOLD">Grand sp. z o.o</HT>. (C-214/11),</P><P><HT TYPE="BOLD">Forta sp. z o.o</HT>. (C-217/11)</P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Dyrektorowi Izby Celnej w Gdyni,</HT></P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (trzecia izba),</P><P>w składzie: K. Lenaerts, prezes izby, J. Malenovský, R. Silva de Lapuerta, G. Arestis (sprawozdawca) i D. Šváby, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: N. Jääskinen,</P><P>sekretarz: K. Sztranc-Sławiczek, administrator,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu <DATE ISO="20120322">22 marca 2012 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi przedstawione:</P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>w imieniu Fortuna sp. z o.o., Grand sp. z o.o. i Forta sp. z o.o. przez K. Budnika, adwokata,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu polskiego przez M. Szpunara, B. Majczynę i D. Lutostańską, działających w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu belgijskiego przez L. Van den Broeck i M. Jacobs, działające w charakterze pełnomocników, wspierane przez P. Vlaemmincka i R. Verbekego, avocaten,</P></ITEM><?PAGE NO="2"?><ITEM><P>w imieniu rządu portugalskiego przez L. Ineza Fernandesa i A.P. Barros, działających w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Komisji Europejskiej przez G. Zavvosa i K. Herrmann, działających w charakterze pełnomocników,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>1</NO.P><TXT>Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="19980622">22 czerwca 1998 r.</DATE> ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (<REF.DOC.OJ COLL="L" PAGE.FIRST="37" NO.OJ="204" DATE.PUB="1998">Dz.U. L 204, s. 37</REF.DOC.OJ>), ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia <DATE ISO="20061120">20 listopada 2006 r.</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="L" PAGE.FIRST="81" NO.OJ="363" DATE.PUB="2006">Dz.U. L 363, s. 81</REF.DOC.OJ>) (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>dyrektywą 98/34<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>).</TXT></NP><NP><NO.P>2</NO.P><TXT>Wnioski te zostały złożone w ramach sporów między Fortuna sp. z o.o. (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>spółką Fortuna<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>), Grand sp. z o.o. (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>spółką Grand<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>) i Forta sp. z o.o. (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>spółką Forta<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>) a Dyrektorem Izby Celnej w Gdyni (zwanym dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>DICG<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>) w przedmiocie udzielonych przez tego ostatniego odmów – odpowiednio – zmiany, przedłużenia i wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii Europejskiej</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>3</NO.P><TXT>Artykuł 1 pkt 1–5 i 11 dyrektywy 98/34 stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się poniższe terminy:</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>produkt<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="00AB" ID="QE0007"/> oznacza każdy wyprodukowany przemysłowo produkt lub każdy produkt rolniczy, włącznie z produktami rybnymi;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>usługa<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="00AB" ID="QE0008"/>[:] każda usługa społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każda usługa normalnie świadczona za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>specyfikacja techniczna<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="00AB" ID="QE0009"/> oznacza specyfikację zawartą w dokumencie, który opisuje wymagane cechy produktu, takie jak: poziom jakości, wydajności, bezpieczeństwa lub wymiary, włącznie z wymaganiami mającymi zastosowanie do produktu w zakresie nazwy, pod jaką jest sprzedawany, terminologii, symboli, badań i metod badania, opakowania, oznakowania i etykietowania oraz procedur oceny zgodności.</TXT><P>[…]</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>inne wymagania<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="00AB" ID="QE0010"/> oznaczają wymagania inne niż specyfikacje techniczne, nałożone na produkt w celu ochrony, w szczególności konsumentów i środowiska, które wpływają na jego cykl życiowy po wprowadzeniu go na rynek, takie jak warunki użytkowania, powtórne przetwarzanie, ponowne zastosowanie lub składowanie [usuwanie], gdzie takie warunki mogą mieć istotny wpływ na skład lub rodzaj [właściwości] produktu lub jego obrót [sprzedaż];</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="3"?><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>zasada dotycząca usług<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="00AB" ID="QE0011"/>[:] wymóg o charakterze ogólnym odnoszący się do podejmowania i wykonywania działalności usługowych, w znaczeniu pkt 2, w szczególności przepisy dotyczące dostawcy usług, usług i odbiorców usług, z wyjątkiem zasad, które szczególnie [nie] odnoszą się do usług określonych w tym punkcie.</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>11)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>przepisy techniczne<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="00AB" ID="QE0012"/>[:] specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania [użytkowania] w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazując[e] produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania [użytkowania] produktu lub zakazując[e] świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług [podejmowania działalności w charakterze usługodawcy].</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>4</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 8 ust. 1 akapity pierwszy i trzeci tej dyrektywy:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>Z zastrzeżeniem art. 10 państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji wszelkie projekty przepisów technicznych, z wyjątkiem tych, które w pełni stanowią transpozycję normy międzynarodowej lub europejskiej, w którym to przypadku wystarczająca jest informacja dotycząca odpowiedniej normy. Przekazują Komisji także podstawę prawną konieczną do przyjęcia [powody przyjęcia] uregulowań technicznych, jeżeli nie zostały one wyraźnie ujęte w projekcie.</P><P>[…]</P><P>Państwa członkowskie przekazują projekt ponownie i na powyższych warunkach, jeżeli dokonają w tekście jakichś zmian, które w istotny sposób wpływają na zakres jego zastosowania, skracają wyjściowo przewidziany harmonogram wdrożenia, dodają więcej specyfikacji lub wymagań lub zaostrzają wspomniane wymagania<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Prawo krajowe</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>5</NO.P><TXT>Do dnia <DATE ISO="20091231">31 grudnia 2009 r.</DATE> urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych normowała ustawa z dnia <DATE ISO="19920729">29 lipca 1992 r.</DATE> o grach i zakładach wzajemnych (t.j. <REF.DOC.OJ COLL="X" PAGE.FIRST="27" NO.OJ="004" DATE.PUB="2004">Dz.U. 2004, nr 4, poz. 27</REF.DOC.OJ>, ze zm.) (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>ustawą o grach i zakładach wzajemnych<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>).</TXT></NP><NP><NO.P>6</NO.P><TXT>Artykuł 2 ust. 2b tej ustawy stanowił:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>Grami na automatach o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 [EUR], a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 [EUR]<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>7</NO.P><TXT>Zgodnie z przepisami owej ustawy właściciele takich automatów mogli je użytkować po otrzymaniu zezwolenia wydanego przez właściwy miejscowo organ skarbowy. Zezwolenia wydawane były właścicielom automatów na okres sześciu lat z możliwością przedłużenia na kolejne sześć lat na wniosek zainteresowanego.</TXT></NP><?PAGE NO="4"?><NP><NO.P>8</NO.P><TXT>Artykuł 7 ust. 1a omawianej ustawy stanowił:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>Urządzanie gier na automatach o niskich wygranych jest dozwolone wyłącznie w punktach gier na automatach o niskich wygranych<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>9</NO.P><TXT>Artykuł 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych stanowił:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>Punkty gry na automatach o niskich wygranych mogą być usytuowane w lokalach gastronomicznych, handlowych lub usługowych, oddalonych co najmniej 100 m od szkół, placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych oraz ośrodków kultu religijnego<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>10</NO.P><TXT>Ustawa z dnia <DATE ISO="20091119">19 listopada 2009 r.</DATE> o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540, zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>ustawą o grach hazardowych<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>), która zastępuje ustawę o grach i zakładach wzajemnych, weszła w życie z dniem <DATE ISO="20100101">1 stycznia 2010 r.</DATE></TXT></NP><NP><NO.P>11</NO.P><TXT>Artykuł 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>Urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>12</NO.P><TXT>Artykuł 129 tej ustawy przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="129.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="129.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="129.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 [PLN], a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 [PLN]<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>13</NO.P><TXT>Artykuł 135 ustawy o grach hazardowych stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="135.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1–3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przepisy art. 56 i art. 57 stosuje się odpowiednio.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="135.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>W wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych.</ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>14</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 138 ust. 1 omawianej ustawy zezwolenia, o których mowa w jej art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="5"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>15</NO.P><TXT>Skarżącymi przed sądem krajowym są spółki prowadzące między innymi działalność w zakresie gier na automatach. W tym celu spółki Fortuna, Grand i Forta nabywają automaty do gier na rynku Unii Europejskiej.</TXT></NP><NP><NO.P>16</NO.P><TXT>Spółka Fortuna posiada zezwolenie na tego rodzaju działalność wydane w dniu <DATE ISO="20031101">1 listopada 2003 r.</DATE> na okres sześciu lat, a następnie przedłużone decyzją z dnia <DATE ISO="20090914">14 września 2009 r.</DATE> Zezwolenie to dotyczy znacznej liczby punktów gry. Spółka Fortuna wniosła o zmianę zezwolenia w odniesieniu do określenia jednego z miejsc prowadzenia gry. Decyzją z dnia <DATE ISO="20100203">3 lutego 2010 r.</DATE>, utrzymaną w mocy decyzją z dnia <DATE ISO="20100414">14 kwietnia 2010 r.</DATE>, DICG nie uwzględnił wniosku, powołując się na art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który zakazuje zmiany miejsca prowadzenia gier w drodze zmiany zezwolenia, z wyjątkiem ograniczenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych.</TXT></NP><NP><NO.P>17</NO.P><TXT>Spółka Grand posiadała zezwolenie na urządzanie i prowadzenie gier na automatach wydane w dniu <DATE ISO="20040806">6 sierpnia 2004 r.</DATE> na okres sześciu lat. To zezwolenie również dotyczyło znacznej liczby punktów gry. Spółka Grand wniosła o przedłużenie zezwolenia na kolejny okres sześciu lat. Decyzją z dnia <DATE ISO="20100224">24 lutego 2010 r.</DATE>, utrzymaną w mocy decyzją z dnia <DATE ISO="20100518">18 maja 2010 r.</DATE>, DICG nie uwzględnił wniosku, powołując się na art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, który zakazuje przedłużania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.</TXT></NP><NP><NO.P>18</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20081210">10 grudnia 2008 r.</DATE> spółka Forta zwróciła się z wnioskiem o wydanie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na obszarze województwa pomorskiego. Wniosek ten, dotyczący początkowo 112 punktów gry na automatach o niskich wygranych, ograniczony został do 80 punktów. Decyzją z dnia <DATE ISO="20100212">12 lutego 2010 r.</DATE>, utrzymaną w mocy decyzją z dnia <DATE ISO="20100419">19 kwietnia 2010 r.</DATE>, DICG umorzył postępowanie na podstawie art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Przepis ten nakazuje bowiem umorzyć postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach wszczęte na podstawie przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych.</TXT></NP><NP><NO.P>19</NO.P><TXT>Skarżący przed sądem krajowym wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi na dotyczące ich decyzje, twierdząc, iż organ nie może powoływać się wobec nich na ustawę o grach hazardowych na uzasadnienie swoich decyzji, ponieważ projekt tej ustawy nie został przekazany Komisji, mimo że zawiera <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>przepisy techniczne<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> w rozumieniu dyrektywy 98/34. Skarżący przed sądem krajowym twierdzą również, że ograniczenia w prowadzeniu gier na automatach o niskich wygranych wynikające z tej ustawy stwarzają istotne bariery dla obrotu automatami do gier na rynku Unii Europejskiej. Zakaz zmiany lub przedłużania wcześniejszych zezwoleń na użytkowanie tego rodzaju automatów oraz zakaz wydawania nowych powoduje bowiem ich bezużyteczność.</TXT></NP><NP><NO.P>20</NO.P><TXT>Sąd krajowy wyjaśnia, że orzecznictwo Trybunału dotyczące swobody przepływu towarów oraz swobodnego świadczenia usług w odniesieniu do gier hazardowych pozwala mu samodzielnie dokonać oceny zgodności uregulowań wynikających z ustawy o grach hazardowych z tymi swobodami. Sąd ten stawia natomiast kwestię, czy na przepisy tej ustawy można skutecznie powoływać się wobec jednostek, skoro nie zostały one przekazane Komisji zgodnie z procedurą przewidzianą w dyrektywie 98/34.</TXT></NP><?PAGE NO="6"?><NP><NO.P>21</NO.P><TXT>Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><P>W sprawie C-213/11:</P><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>Czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy [98/34] powinien być interpretowany w ten sposób, że do <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>przepisów technicznych<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="00AB" ID="QE0024"/>, których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry?<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</P></QUOT.S></P><P>W sprawie C-214/11:</P><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>Czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy [98/34] powinien być interpretowany w ten sposób, że do <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>przepisów technicznych<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="00AB" ID="QE0026"/>, których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych?<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>.</P></QUOT.S></P><P>W sprawie C-217/11:</P><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>Czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy [98/34] powinien być interpretowany w ten sposób, że do <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>przepisów technicznych<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="00AB" ID="QE0028"/>, których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych?<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>.</P></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>22</NO.P><TXT>Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia <DATE ISO="20110609">9 czerwca 2011 r.</DATE> sprawy C-213/11, C-214/11 i C-217/11 zostały połączone zarówno dla celów procedury pisemnej i ustnej, jak i dla celów wydania wyroku.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytań prejudycjalnych</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>23</NO.P><TXT>Formułując powyższe pytania, sąd krajowy dąży w istocie do ustalenia, czy art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>przepisy techniczne<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/> w rozumieniu wspomnianego przepisu dyrektywy, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy.</TXT></NP><NP><NO.P>24</NO.P><TXT>Należy na wstępie przypomnieć, że Trybunał orzekł już, iż przepisy zakazujące prowadzenia gier elektrycznych, elektromechanicznych i elektronicznych w jakichkolwiek miejscach publicznych i prywatnych z wyjątkiem kasyn należy uznać za przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 (wyrok z dnia <DATE ISO="20061026">26 października 2006 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-65/05" PAGE.ECR="I-10341" YEAR="2006">C-65/05 Komisja przeciwko Grecji, Zb.Orz. s. I-10341</REF.DOC.ECR>, pkt 61).</TXT></NP><NP><NO.P>25</NO.P><TXT>W związku z powyższym przepis tego rodzaju jak art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym urządzanie gier na automatach dozwolone jest jedynie w kasynach gry, należy uznać za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>przepis techniczny<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34.</TXT></NP><NP><NO.P>26</NO.P><TXT>Po dokonaniu tego wstępnego zastrzeżenia należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dyrektywa 98/34 ma na celu ochronę – w drodze kontroli prewencyjnej – swobody przepływu towarów, która jest jedną z podstaw Unii Europejskiej, oraz że kontrola ta jest konieczna, ponieważ przepisy techniczne objęte dyrektywą mogą stanowić przeszkody w wymianie handlowej między państwami członkowskimi, dopuszczalne jedynie pod warunkiem, iż są niezbędne dla osiągnięcia nadrzędnych celów interesu ogólnego (zob. wyroki: z dnia <DATE ISO="19960430">30 kwietnia 1996 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-194/94" PAGE.ECR="I-2201" YEAR="1996"><?PAGE NO="7"?>C-194/94 CIA Security International, Rec. s. I-2201</REF.DOC.ECR>, pkt 40, 48; z dnia <DATE ISO="20050908">8 września 2005 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-303/04" PAGE.ECR="I-7865" YEAR="2005">C-303/04 Lidl Italia, Zb.Orz. s. I-7865</REF.DOC.ECR>, pkt 22; z dnia <DATE ISO="20110609">9 czerwca 2011 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-361/10" PAGE.ECR="I-5079" YEAR="2011">C-361/10 Intercommunale Intermosane i Fédération de l’industrie et du gaz, Zb.Orz. s. I-5079</REF.DOC.ECR>, pkt 10).</TXT></NP><NP><NO.P>27</NO.P><TXT>W tym kontekście trzeba przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 wynika, iż pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>przepis techniczny<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/> obejmuje – poza kategorią zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu art. 1 pkt 2 i 5, która nie jest przedmiotem spraw przed sądem krajowym, jako że przepisy rozpatrywane w tych sprawach dotyczą automatów do gier o niskich wygranych jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>produktów<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/> w rozumieniu art. 1 pkt 1 – trzy kategorie przepisów, to jest <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>specyfikacje techniczne<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0034" REF.END="QE0034"/>inne wymagania<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/> zdefiniowane w art. 1 pkt 4 dyrektywy, wreszcie zakazy produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i użytkowania produktów, wskazane w art. 1 pkt 11 dyrektywy (zob. wyroki: z dnia <DATE ISO="20050421">21 kwietnia 2005 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-267/07" PAGE.ECR="I-3247" YEAR="2005">C-267/07 Lindberg, Zb.Orz. s. I-3247</REF.DOC.ECR>, pkt 54; z dnia <DATE ISO="20071108">8 listopada 2007 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-20/05" PAGE.ECR="I-9447" YEAR="2007">C-20/05 Schwibbert, Zb.Orz. s. I-9447</REF.DOC.ECR>, pkt 34; ww. wyrok w sprawie Intercommunale Intermosane i Fédération de l’industrie et du gaz, pkt 11).</TXT></NP><NP><NO.P>28</NO.P><TXT>Trzeba zaznaczyć w pierwszym rzędzie, że przepis krajowy należy do pierwszej kategorii przepisów technicznych wskazanej w art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34, to jest do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0035" REF.END="QE0035"/>specyfikacji technicznych<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>, tylko jeżeli dotyczy produktu lub jego opakowania jako takich i określa w związku z tym jedną z obowiązkowych cech produktu (zob. ww. wyrok w sprawie Intercommunale Intermosane i Fédération de l’industrie et du gaz, pkt 15).</TXT></NP><NP><NO.P>29</NO.P><TXT>Wystarczy zaś stwierdzić, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych dotyczą zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Nie odnoszą się więc do automatów do gier o niskich wygranych ani do ich opakowania, nie określają zatem żadnej ich cechy.</TXT></NP><NP><NO.P>30</NO.P><TXT>W konsekwencji przepisy krajowe będące przedmiotem spraw przed sądem krajowym nie zawierają specyfikacji technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34.</TXT></NP><NP><NO.P>31</NO.P><TXT>Jak wynika z orzecznictwa Trybunału, przepisy krajowe należą do trzeciej kategorii przepisów technicznych wymienionej w art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34, obejmującej między innymi zakaz użytkowania, jeżeli ich skutek wykracza w sposób oczywisty poza samo określenie dopuszczalnych przeznaczeń produktu i nie polega jedynie na ograniczeniu sposobu jego użytkowania (zob. ww. wyrok w sprawie Lindberg, pkt 76).</TXT></NP><NP><NO.P>32</NO.P><TXT>Ta kategoria przepisów technicznych dotyczy bowiem w szczególności przepisów krajowych, które pozostawiają miejsce jedynie na marginalne zastosowanie produktu w stosunku do tego, którego można by rozsądnie oczekiwać (ww. wyrok w sprawie Lindberg, pkt 77).</TXT></NP><NP><NO.P>33</NO.P><TXT>W tej kwestii należy zaś stwierdzić, że chociaż przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych będące przedmiotem spraw przed sądem krajowym przewidują zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, to jednak zgodnie z art. 129 ust. 1 tej ustawy działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych prowadzona na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy może być kontynuowana do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych.</TXT></NP><NP><NO.P>34</NO.P><TXT>Przepis ten pozwala więc na dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a zatem na dalsze użytkowanie tych automatów, po dniu wejścia w życie ustawy o grach hazardowych. Trzeba wobec tego stwierdzić, iż w tych okolicznościach przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych.</TXT></NP><?PAGE NO="8"?><NP><NO.P>35</NO.P><TXT>Trybunał orzekł ponadto, że przepisy krajowe można uznać za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0036" REF.END="QE0036"/>inne wymagania<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34, jeżeli ustanawiają one <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0037" REF.END="QE0037"/>warunki<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu (zob. podobnie ww. wyroki: w sprawie Lindberg, pkt 72; w sprawie Intercommunale Intermosane i Fédération de l’industrie et du gaz, pkt 20).</TXT></NP><NP><NO.P>36</NO.P><TXT>Należy zaś stwierdzić, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami.</TXT></NP><NP><NO.P>37</NO.P><TXT>W tych okolicznościach zadaniem sądu krajowego jest ustalić, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Lindberg, pkt 78).</TXT></NP><NP><NO.P>38</NO.P><TXT>Dokonując powyższych ustaleń, sąd krajowy powinien uwzględnić między innymi okoliczność, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane.</TXT></NP><NP><NO.P>39</NO.P><TXT>Sąd krajowy powinien również ustalić, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Lindberg, pkt 79). Mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów.</TXT></NP><NP><NO.P>40</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań na postawione pytania trzeba odpowiedzieć, iż art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0038" REF.END="QE0038"/>przepisy techniczne<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>41</NO.P><TXT>Dla stron postępowań przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:</INTRO><P><HT TYPE="BOLD">Artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="19980622">22 czerwca 1998 r.</DATE> ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia <DATE ISO="20061120">20 listopada 2006 r.</DATE>, należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia <DATE ISO="20091119">19 listopada 2009 r.</DATE> o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0039" REF.END="QE0039"/>przepisy techniczne<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/> w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt<?PAGE NO="9"?> powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.</HT></P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><P>Podpisy</P></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>