I.

Introduzzjoni

1.

Organizzazzjoni ta’ produtturi, li l-attività tagħha tikkonsisti fit-teħid ta’ miżuri intiżi li jiffavorixxu l-prattika razzjonali tas-sajd u t-titjib fil-kundizzjonijiet tal-bejgħ tal-prodotti tas-sajd, għandha d-dritt li tikseb il-kofinanzjament mill-gvern ta’ Stat Membru għat-tħejjija u għall-implimentazzjoni tal-pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni tagħha?

2.

Din hija d-domanda li saret, essenzjalment, mill-qorti tar-rinviju adita biċ-ċaħda tat-talba tal-Coöperatieve Producentenorganisatie en Beheersgroep Texel UA (iktar ’il quddiem “PO Texel”) mill-minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (il-Ministru għall-Agrikoltura, Natura u Kwalità tal-Ikel, iktar ’il quddiem il-“Ministru”) minħabba li, fil-mument li din l-organizzazzjoni ta’ produtturi kienet ippreżentatha, u dan qabel is-sena 2016, ebda dispożizzjoni nazzjonali ma kienet toffri tali possibbiltà.

3.

Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tiddeċiedi, minn naħa, dwar il-kompatibbiltà mad-dritt tal-Unjoni tal-miżuri nazzjonali li ma jipprovdux għall-kofinanzjament fuq il-bażi ta’ fondi Ewropej għall-ispejjeż minfuqa fl-2014. F’każ ta’ inkompatibbiltà ta’ dawn il-miżuri mad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja jkollha, min-naħa l-oħra, tistabbilixxi jekk id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni jistgħux jikkostitwixxu bażi legali għall-għoti tal-appoġġ finanzjarju mitlub minn PO Texel.

II.

Il-kuntest ġuridiku

A.

Id-dritt tal-Unjoni

1.

Ir-Regolament OKS

4.

Il-premessa 7 tar-Regolament (UE) Nru 1379/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal‑11 ta’ Diċembru 2013, dwar l-organizzazzjoni komuni tas-swieq fil-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura, li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1184/2006 u (KE) Nru 1224/2009 u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 104/2000 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament OKS”)  ( 2 ), jipprovdi:

5.

L-Artikolu 28 tar-Regolament OKS, intitolat “Pjan ta’ produzzjoni u kummerċjalizzazzjoni”, jipprovdi:

2.

Ir-Regolament QSK

6.

Ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 1 tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (iktar ’il quddiem ir-“Regolament QSK”)  ( 4 ) jipprevedi:

7.

Il-punt 14 tal-Artikolu 2 tar-Regolament QSK jiddefinixxi l-kunċett ta’ “operazzjoni kompluta” bħala li hija “operazzjoni li tlestiet fiżikament jew ġiet implimentata għal kollox u fir-rigward tagħha saru l-pagamenti relatati kollha mill-benefiċjarji u l-kontribuzzjoni pubblika korrispondenti tħallset lill-benefiċjarji”.

8.

Taħt it-titolu “Eliġibbiltà [tal-infiq]”, l-Artikolu 65(1), (2) u (6) ta’ dan ir-regolament jiddikjara:

3.

Ir-Regolament FEMS

9.

L-Artikolu 66 tar-Regolament (UE) Nru 508/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Mejju 2014 dwar il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 2328/2003, (KE) Nru 861/2006, (KE) Nru 1198/2006 u (KE) Nru 791/2007 (UE) u r-Regolament (UE) Nru 1255/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (iktar ’il quddiem ir-“Regolament FEMS”)  ( 6 ), intitolat “Pjani dwar il-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni”, jiddikjara:

B.

Id-dritt Olandiż

10.

Bis-saħħa tal-Artikolu 4:23(1) tal-wet houdende algemene regels van bestuursrecht (Algemene wet bestuursrecht) (il-Liġi li Tistabbilixxi r-Regoli Ġenerali tad-Dritt Amministrattiv (il-Liġi Ġenerali fuq id-Dritt Amministrattiv))  ( 7 ), tal‑4 ta’ Ġunju 1992, organu amministrattiv jagħti sussidju biss fuq il-bażi ta’ dispożizzjoni legali li tippreċiża l-attivitajiet li għalihom jista’ jingħata sussidju.

11.

Fl‑1 ta’ Lulju 2015, fil-Pajjiżi l-Baxxi daħal fis-seħħ ir-Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken, nr. WJZ/15083650, houdende vaststelling van subsidie-instrumenten in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen op het terrein van Economische Zaken (Regeling Europese EZ-Subsidies) (id-Digriet tas-Segretarju tal-Istat għall-Affarijiet Ekonomiċi li jistabbilixxi l-istrumenti ta’ sussidju fil-kuntest tal-fondi strutturali u ta’ investiment Ewropej fil-qasam tal-affarijiet ekonomiċi (id-digriet dwar is-sussidji Ewropej AE))  ( 8 ), tat‑28 ta’ Ġunju 2015.

12.

Skont l-Artikolu 2.2 ta’ dan id-digriet, l-attivitajiet ikkontemplati fir-Regolament FEMS jistgħu jiġu ssussidjati mill-Ministru, wara li ssir talba f’dan is-sens.

13.

Skont l-Artikolu 2.3(1) tal-imsemmi digriet, il-Ministru jista’ jagħti sussidju biss jekk tkun prevista l-possibbiltà li titressaq applikazzjoni għal sussidju filwaqt li jiġi stabbilit limitu għas-sussidju u terminu għat-tressiq tal-applikazzjoni.

14.

Permezz tar-Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken, nr. WJZ/16105576, houdende wijziging van de Regeling Europese EZ-subsidies en de Regeling openstelling EZ-subsidies 2016 in verband met de subsidiemodule inzake productie- en afzetprogramma’s en andere wijzigingen in het kader van het Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij (id-Digriet tas-Segretarju tal-Istat għall-Affarijiet Ekonomiċi li Jemenda d-Digriet dwar is-Sussidji Ewropej AE u d-Digriet li Jiftaħ is-Sussidji Ewropej AE 2016 għal dak li Jikkonċerna l-Modulu ta’ Sussidji li Jirrigwardaw il-Pjan ta’ Produzzjoni u ta’ Kummerċjalizzazzjoni u li Jagħmel Tibdil Ieħor fil-Kuntest tal-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd)  ( 9 ), tal‑25 ta’ Awwissu 2016, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi pprovda l-modulu ta’ sussidji li jirrigwardaw il-pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni matul il-perijodu mid-29 ta’ Awwissu sas‑16 ta’ Settembru 2016.

15.

Skont il-qorti tar-rinviju, “[d]an il-modulu ta’ sussidju huwa bbażat fuq l-Artikolu 66 tar-Regolament [FEMS] u ma jirrigwardax l-implimentazzjoni ta’ pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni, iżda esklużivament il-preparazzzjoni tiegħu”.

III.

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari

16.

Permezz ta’ deċiżjoni tad‑9 ta’ Lulju 2014, il-Ministru, konformement mal-Artikolu 28(3) tar-Regolament OKS, approva l-pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni 2014 ta’ PO Texel, li din imbagħad implimentat immedjatament.

17.

Fix-xahar ta’ Ottubru 2014, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi ppreżenta lill-Kummissjoni programm operattiv għall-perijodu ta’ mill‑1 ta’ Jannar 2014 sal‑31 ta’ Diċembru 2020  ( 10 ), li l-verżjoni finali tiegħu tal‑11 ta’ Diċembru 2014 ġiet approvata fil‑25 ta’ Frar 2015  ( 11 ).

18.

Fid‑19 ta’ Mejju 2015, PO Texel ippreżentat lill-Ministru applikazzjoni għal appoġġ finanzjarju għall-ispejjeż minfuqa għall-preparazzjoni u l-implimentazzjoni tal-pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni tagħha għas-sena 2014, konformement mal-Artikolu 66 tar-Regolament FEMS, kif ukoll għal dak li jirrigwarda l-miżuri ta’ kummerċjalizzazzjoni li hija kienet adottat konformement mal-Artikolu 68 ta’ dan ir-regolament.

19.

Permezz ta’ deċiżjoni tal‑10 ta’ Lulju 2015, il-Ministru ċaħad l-applikazzjoni ta’ PO Texel minħabba li:

–

fil-mument tal-applikazzjoni għas-sussidju minn PO Texel, fid‑19 ta’ Mejju 2015, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi ma kienx ipprovda għall-possibbiltà li titressaq applikazzjoni għal sussidju la għall-preparazzjoni u l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni, skont l-Artikolu 66 tal-FEMS, u lanqas għall-miżuri ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tas-sajd u tal-akwakultra, meħuda mill-organizzazzjonijiet tal-produtturi, skont l-Artikolu 68 ta’ dan ir-regolament, u

–

kien biss wara li żviluppat il-pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni u wara li implimentatu, wara l-approvazzjoni mill-Ministru, li PO Texel ressqet l-applikazzjoni tagħha għal sussidju.

20.

Permezz ta’ deċiżjoni tat‑13 ta’ Novembru 2015, il-Ministru ċaħad, bħala infondat, l-ilment ta’ PO Texel.

21.

Insostenn tar-rikors li hija ppreżentat kontra din id-deċiżjoni quddiem il-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għall-Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku, il-Pajjiżi l-Baxxi), PO Texel tallega li hija eliġibbli għall-appoġġ finanzjarju tal-FEMS, skont l-Artikoli 66 u 68 tar-Regolament FEMS, kemm għall-infiq ta’ preparazzjoni u ta’ implimentazzjoni tal-pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni 2014 kif ukoll għal dak li jirrigwarda l-miżuri ta’ kummerċjalizzazzjoni li hija adottat. PO Texel issostni, minn naħa, li hija kellha, skont l-Artikolu 28(1) tar-Regolament OKS, toħloq u tippreżenta pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni. Min-naħa l-oħra, PO Texel tafferma li hija nefqet, matul is-sena 2014, is-somma ta’ EUR 100 824 bħala spejjeż tax-xejriet tas-suq. Hija tesponi li hija għaldaqstant ikkonkludiet ftehim ta’ kooperazzjoni mal-industrija tal-ipproċessar tal-barbuni tat-tbajja’ tat-tip III u IV bil-għan li ssib żbokk kummerċjali għal dan it-tip ta’ ħut.

22.

Il-Ministru jsostni, essenzjalment, li ma jistax jagħti lil PO Texel is-sussidju li hija talbet minħabba li hija ressqet l-applikazzjoni tagħha għall-pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni qabel ma l-leġiżlatur Olandiż ippreveda proċedura għal dan il-għan. Barra minn hekk, waqt is-seduta li seħħet quddiem il-qorti tar-rinviju fid‑19 ta’ April 2017 il-Ministru ressaq l-erba’ argumenti li ġejjin.

23.

L-ewwel nett, il-miżuri marbuta mal-kummerċjalizzazzjoni u mal-ipproċessar li għalihom kien intalab is-sussidju huma ffinanzjati mill-FEMS, konformement mal-prinċipju ta’ ġestjoni kondiviża bejn l-Unjoni u l-Istati Membri. Konsegwentement, is-sussidji huma kkofinanzjati mir-riżorsi nazzjonali tal-Istati.

24.

It-tieni nett, is-sussidju ma jistax jingħata qabel l-approvazzjoni mill-Kummissjoni tal-programm operattiv li kull Stat Membru għandu jistabbilixxi. F’dan il-każ, il-programm operattiv tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi ġie approvat fil-25 ta’ Frar 2015 mill-Kummissjoni. Ir-riżorsi nazzjonali, sa 25 %, għandhom sussegwentement jiġu rrilaxxati.

25.

It-tielet nett, il-Kapitolu IV tat-Titolu V tar-Regolament FEMS, li jinkludi l-Artikoli 66 u 68, iħalli marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni tal-programm operattiv tagħhom.

26.

Ir-raba’ nett, l-Artikolu 65(6) tar-Regolament QSK ma jippermettix li jingħata appoġġ għall-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet li ġew diġà kompletament implimentati.

27.

Huwa f’dan il-kuntest li l-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għall-Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

28.

Il-Gvern Olandiż u l-Kummissjoni ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. It-trattazzjonijiet ta’ dawn il-partijiet instemgħu wkoll matul is-seduta tal‑10 ta’ April 2019.

IV.

Analiżi

29.

B’mod preliminari, fid-dawl tal-punti ta’ diskussjoni msemmija waqt is-seduta, jidhirli li huwa xieraq, fl-ewwel lok, li jitfakkar li d-domandi tal-qorti tar-rinviju huma intiżi essenzjalment sabiex jistabbilixxu jekk l-infiq li sar minn PO Texel fl-2014 għat-tħejjija u l-implimentazzjoni ta’ pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni għandhomx jiġu kkofinanzjati mill-Gvern Olandiż fuq il-bażi tal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS.

30.

Fit-tieni lok, nosserva li, minbarra dan l-għan preċiż tar-rinviju preliminari, hemm kwistjonijiet oħra, marbutin mal-kawża jew mal-leġiżlazzjoni applikabbli, li l-qorti tar-rinviju ma tqajjimx, li jistgħu madankollu jqajmu ċertu interess. Dan huwa minnu fir-rigward tal-kwistjoni dwar l-applikazzjoni ratione temporis tar-Regolament FEMS, jew ukoll għal dak li jirrigwarda t-termini imposti fuq l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 1418/2013  ( 12 ).

31.

Fil-fatt, fir-rigward tal-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ratione temporis tar-Regolament FEMS, għandu jiġi rrilevat li dan huwa intiż li jikkumplimenta r-Regolamenti OKS u QSK li jistabbilixxu kundizzjonijiet ġenerali għall-finanzjament mill-fondi Ewropej. Dawn ir-regolamenti ġew ippubblikati fix-xahar ta’ Diċembru 2013 sabiex japplikaw b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2014. Ir-Regolament FEMS ma ġiex ippubblikat fl-istess żmien, iżda fix-xahar ta’ Mejju 2014, filwaqt li jipprovdi li huwa japplika b’effett mill-1 ta’ Jannar 2014  ( 13 ). Huwa inkontestabbli li n-natura retroattiva ta’ dan ir-regolament hija, min-natura tagħha, suxxettibbli li tiġġenera diffikultajiet ta’ koordinazzjoni bejn id-diversi dispożizzjonijiet applikabbli u, b’mod partikolari, bejn dawk tad-dritt tal-Unjoni u dawk tad-dritt nazzjonali.

32.

Dawn id-diffikultajiet ġew enfasizzati minħabba t-termini stabbiliti mill-Artikolu 2(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 1418/2013. Fil-fatt, bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni, l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi, li kienu rrikonoxxuti qabel l‑1 ta’ Jannar 2014, kellhom iressqu quddiem l-awtoritajiet kompetenti l-ewwel pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni tagħhom qabel tmiem ix-xahar ta’ Frar 2014, jiġifieri ħafna qabel ma ġie ppubblikat ir-Regolament FEMS. Għaldaqstant, fl-assenza ta’ qafas legali ċar u koerenti, wieħed jista’ jistaqsi dwar il-konsegwenzi li jistgħu jirriżultaw min-nuqqas ta’ osservanza ta’ dan it-terminu mill-organizzazzjonijiet tal-produtturi.

33.

Fi kwalunkwe każ, minkejja l-interess li jqajmu dawn il-kwistjonijiet, għandu jiġi osservat li dawn ma kinux is-suġġett ta’ diskussjoni la fuq l-inizjattiva tal-qorti tar-rinviju jew tal-partijiet u lanqas min-naħa tal-Gvern Olandiż. F’dan ir-rigward jeħtieġ li jiġi enfasizzat li dan ikkonferma, waqt is-seduta, li l-applikazzjoni ta’ PO Texel ma kinitx ġiet miċħuda minħabba nuqqas ta’ osservanza tat-terminu għat-tressiq tal-pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni.

34.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena tal-fehma li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tillimita l-qafas tar-riflessjoni tagħha għad-domandi preliminari hekk kif saru mill-qorti tar-rinviju, kif tagħmel bħala regola ġenerali, sabiex tagħtiha risposta strettament utli.

35.

Konsegwentement, nipproponi li neżamina, inizjalment, suċċessivament l-ewwel domanda preliminari (a) u (b), u sussegwentement it-tielet domanda preliminari. Fil-fatt, dawn jirrigwardaw ir-rekwiżiti sostantivi għall-finanzjament mitlub minn organizzazzjoni ta’ produtturi, irregolati mid-dritt tal-Unjoni, li abbażi tagħhom għandha tiġi evalwata l-kompatibbiltà tar-regola nazzjonali inkwistjoni. Ulterjorment, peress li, fil-fehma tiegħi, din ir-regola għandha tiġi skartata, ser nagħti l-fehmiet tiegħi dwar ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda preliminari dwar il-possibbiltà li jiġi applikat direttament l-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS.

A.

Fuq l-ewwel domanda preliminari

36.

Permezz tal-ewwel domanda preliminari, maqsuma f’żewġ partijiet, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, dwar il-konformità tad-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni mar-regolamenti applikabbli fil-qasam tal-għoti ta’ sussidji lill-organizzazzjonijiet ta’ produtturi. B’mod iktar partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS, flimkien ma’ dik tal-Artikolu 28(6) tar-Regolament OKS.

37.

Fil-fatt, l-Artikolu 28(6) ta’ dan ir-regolament, li jistabbilixxi l-qafas ġenerali tal-azzjonijiet tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi fil-kuntest tal-PKS, jipprovdi li dawn l-organizzazzjonijiet “jistgħu jirċievu sostenn finanzjarju għall-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni”  ( 14 ) taħt kundizzjonijiet stabbiliti f’att legali futur, li sar ir-Regolament FEMS fl-2014.

38.

Madankollu, skont l-Artikolu 66(1) ta’ dan ir-regolament, “[i]l-FEMS għandu jappoġġa t-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-pjani ta’ produzzjoni u kummerċjalizzazzjoni msemmija fl-Artikolu 28 tar-Regolament [OKS]”  ( 15 ).

39.

Għaldaqstant, jista’ jiġi kkonstatat li l-Artikolu 66 tar-Regolament FEMS ġie redatt b’mod differenti, wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament OKS, li kien jirreferi għal dispożizzjonijiet speċifiċi li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet relatati mal-appoġġ finanzjarju mogħti lill-politika marittima u tas-sajd għall-perijodu 2014‑2020  ( 16 ), bħar-Regolament QSK, filwaqt li ppreċiża li dan huwa r-Regolament FEMS  ( 17 ).

40.

Mad-daqqa ta’ għajn, l-artikolazzjoni tad-dispożizzjonijiet applikabbli f’dan il-qasam, li joħorġu mir-Regolamenti QSK, OKS u FEMS, li kienu kollha applikabbli fl‑1 ta’ Jannar 2014, tista’ turi xi kontradizzjonijiet. Madankollu, fid-dawl tal-istruttura tagħhom u tas-suċċessjoni fiż-żmien tagħhom, kwalunkwe dubju li jikkonċerna l-interpretazzjoni tagħhom jista’ jitneħħa.

41.

Fil-fatt, nosserva, qabel kollox, li dawn id-differenzi fir-redazzjoni jirriżultaw mill-ħolqien ta’ regoli ġenerali li ġew ikkompletati a posteriori b’dispożizzjonijiet speċjali. Mill-formulazzjoni ċara tal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS – li, fid-dawl tal-Artikolu 28(6) tar-Regolament OKS, huwa, għaldaqstant, lex specialis kif ukoll lex posterior – jirriżulta li l-leġiżlatur tal-Unjoni wera intenzjoni preċiża li joħloq regola speċifika dwar il-finanzjament tal-pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni, li tirregola b’mod iktar restrittiv il-marġni ta’ diskrezzjoni normalment mogħti lill-Istati Membri f’każ ta’ ġestjoni kondiviża ta’ Fondi ESI  ( 18 ).

42.

Sussegwentement, l-analiżi ta’ diversi verżjonijiet lingwistiċi tal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS kif ukoll il-paragun ta’ din id-dispożizzjoni ma’ artikoli oħra minn dan ir-regolament jikkonfermaw din il-konstatazzjoni.

43.

Fil-fatt, kif irrilevat il-qorti tar-rinviju, ġustament, fil-verżjonijiet lingwistiċi bil-Ġermaniż, Ingliż, Taljan, Olandiż u Svediż tal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS, hemm previst li l-FEMS “għandu jappoġġa” t-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ produzzjoni u kummerċjalizzazzjoni. L-istess jgħidu l-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra bħal, pereżempju, dawk fil-lingwa Spanjola, Ċeka, Franċiża, Pollakka jew Portugiża. Min-naħa l-oħra, skont l-Artikolu 68(1) ta’ dan ir-regolament, il-FEMS “jista’ jappoġġa” l-miżuri ta’ kummerċjalizzazzjoni għal prodotti tas-sajd u tal-akwakultura.

44.

Din id-differenza fil-formulazzjoni ma hijiex iżolata fir-Regolament FEMS. Bħala eżempji ta’ formulazzjoni imperattiva identika jistgħu jiġu ċċitati l-Artikolu 58, l-Artikolu 77(1) u l-Artikolu 89(1) tar-Regolament FEMS, filwaqt li s-sempliċi possibbiltà ta’ finanzjament tinsab espressa f’numru ikbar ta’ artikoli, bħalma huma, b’mod partikolari, l-Artikolu 48(3), l-Artikolu 54(1) u l-Artikolu 67(1) ta’ dan ir-regolament.

45.

Evidentement, dawn id-differenzi fir-redazzjoni ma humiex kumbinazzjoni, imma jirriżultaw minn għażla reali tal-leġiżlatur tal-Unjoni, fir-rigward, b’mod partikolari, tal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS.

46.

F’dan ir-rigward, huwa xieraq li titfakkar l-istorja tax-xogħlijiet leġiżlattivi preparatorji ta’ dan ir-regolament. Dawn jikkonfermaw l-affermazzjoni ta’ rieda ċara tal-leġiżlatur tal-Unjoni li tikkonċerna lil dan l-artikolu. Għalkemm il-Kummissjoni kienet ipproponiet il-formulazzjoni, li skontha “[i]l-FEMS jista’ jappoġġja”  ( 19 ), il-Parlament Ewropew ipprefera li din tiġi ssostitwita hekk: “[i]l-FEMS għandu jappoġġja” sabiex jiġi ggarantit li t-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni jibbenefikaw minn appoġġ tal-FEMS  ( 20 ).

47.

Fl-aħħar nett, nosserva li l-għażla ta’ din il-formulazzjoni mil-leġiżlatur tal-Unjoni hija koerenti mas-sistema ta’ finanzjament li huwa stabbilixxa fil-kuntest tal-PKS kif ukoll mal-għan imfittex minn din.

48.

F’dan ir-rigward, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-obbligu impost fuq l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi sabiex jadottaw pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni  ( 21 ) kif ukoll li jimplimentawhom immedjatament  ( 22 ). Il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja fuq dan il-punt, permezz tal-paragrafu (b) tal-ewwel domanda tagħha, li tikkompleta l-paragrafu (a) tal-ewwel domanda. Fil-fatt, f’dan il-kuntest, huwa loġiku li l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi jkunu jistgħu jistrieħu fuq appoġġ finanzjarju f’dan l-istadju tal-parteċipazzjoni tagħhom fit-twettiq tal-għanijiet tal-PKS il-ġdida, li għaliha huma ġew inkoraġġuti b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2014.

49.

Fir-rigward tal-għan imfittex mill-appoġġ finanzjarju taħt il-FEMS, għandu jiġi enfasizzat li d-dispożizzjonijiet differenti dwar il-finanzjament tat-tħejjija tal-pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni kif ukoll tal-implimentazzjoni tagħhom huma ġġustifikati minħabba r-rwol ikbar mogħti lill-organizzazzjonijiet ta’ produtturi  ( 23 ). Dawn huma inkarigati b’mod speċjali b’dawn il-miżuri sabiex jipparteċipaw fl-implimentazzjoni tal-PKS li “għandha tiżgura li l-attivitajiet tas-sajd u l-akkwakultura jikkontribwixxu għal sostenibbiltà ambjentali, ekonomika u soċjali fit-tul” u “għandha tikkontribwixxi għall-Istrateġija Ewropa 2020[ ( 24 )] għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv”  ( 25 ).

50.

L-importanza tat-tħejjija u tal-implimentazzjoni ta’ dawn il-pjanijiet hija kkorroborata mill-fatt, minn naħa, li huma biss l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi li jibbenefikaw minn dan l-appoġġ partikolari f’dan ir-rigward, ħaġa li hija differenti ħafna mill-finanzjament taħt Fondi ESI oħra  ( 26 ), u, min-naħa l-oħra, li l-Istati Membri jistgħu jgħaddu 50 % mill-għajnuna finanzjarja, taħt il-FEMS, hekk kif jiġu approvati dawn il-pjanijiet  ( 27 ).

51.

Konsegwentement, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, billi ppreveda li l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi kellhom iħejju pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni qiegħed fuqhom kontribut effettiv għall-eżerċizzju ta’ missjoni ta’ interess ġenerali, li tiġġustifika, loġikament, l-impożizzjoni li l-Istati Membri jagħmlu tajjeb għal parti mill-infiq tagħhom.

52.

Għal dawn ir-raġunijiet kollha, jidhirli li, bis-saħħa tal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS, il-prinċipju tal-finanzjament inkwistjoni huwa osservat. Peress li tali dritt jingħata mil-leġiżlatur tal-Unjoni, il-leġiżlatur ta’ Stat Membru ma jistax, kemm espressament jew ukoll awtomatikament, iċaħħad lill-persuni kkonċernati minn dan id-dritt. Minn dan isegwi li leġiżlazzjoni nazzjonali li tipproduċi tali effetti tkun inkompatibbli mal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS.

53.

Konsegwentement, b’risposta għall-punti (a) u (b) tal-ewwel domanda preliminari, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddikjara li l-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma tipprovdix għall-finanzjament, taħt il-FEMS, tat-tħejjija u tal-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni, ikkontemplati fl-Artikolu 28 tar-Regolament OKS, għall-ispejjeż imġarrba b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2014.

B.

Fuq it-tielet domanda preliminari

54.

Din id-domanda hija intiża sabiex tiddetermina jekk it-tlestija tal-eżekuzzjoni tal-pjanijiet waqt l-applikazzjoni għas-sussidju fir-rigward tat-tħejjija tagħhom u tal-implimentazzjoni tagħhom tistax tiġġustifika, minkejja l-prinċipju ta’ kofinanzjament li jirriżulta mill-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS, li jiġi miċħud il-benefiċċju ta’ appoġġ finanzjarju billi jiġu invokati l-esklużjonijiet previsti fl-Artikolu 65(6) tar-Regolament QSK.

55.

Inkun nista’ nillimita r-risposta tiegħi billi nirreferi, mill-ġdid, għall-prinċipju li l-liġi speċjali tipprevali fuq il-liġi ġenerali  ( 28 ). Fil-fatt, minħabba l-kundizzjonijiet speċifiċi għall-għoti ta’ sussidji skont l-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS, huwa eskluż li jiġu applikati r-regoli ġenerali li jirregolaw il-finanzjamenti minn Fondi ESI oħra. Madankollu, nixtieq inżid argumenti ta’ natura sistemika.

56.

Fl-ewwel lok, loġikament, ma jistax jiġi impost fuq l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi, qabel kollox, li jimplimentaw il-pjanijiet tagħhom immedjatament, konformement mar-Regolament FEMS, sabiex, sussegwentement, jiġi rrifjutat lilhom kull finanzjament fuq il-bażi ta’ dispożizzjoni ġenerali tar-Regolament QSK, jiġifieri l-Artikolu 65(6) ta’ dan ir-regolament, li jeskludi mill-“[benefiċċju tal]-appoġġ mill-Fondi ESI [operazzjonijiet li] ikunu tlestew fiżikament jew ġew implimentati bis-sħiħ” qabel ma tkun ġiet imressqa l-applikazzjoni għall-finanzjament, f’dan il-każ, għal sena.

57.

Fit-tieni lok, jistgħu jitressqu wkoll argumenti oħra bbażati fuq l-ippjanar tal-PKS appoġġjata finanzjarjament mill-FEMS, fil-kuntest ta’ ġestjoni kondiviża mal-Istati Membri  ( 29 ).

58.

Minn naħa, it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni jagħmlu parti minn programm sħiħ fuq il-perijodu 2014‑2020, jiġifieri l-programm operattiv li għalih l-Istat Membru huwa responsabbli wara li jiġi approvat mill-Kummissjoni  ( 30 ).

59.

Din it-tifsira tal-implimentazzjoni tal-PKS tiġġustifika li l-infiq ikun eliġibbli biss wara l-approvazzjoni, mill-Istati Membri, tar-rapport annwali ta’ ħidma tal-organizzazzjonijiet ta’ produtturi  ( 31 ).

60.

Minn dan jirriżulta b’mod ċar, fil-fehma tiegħi, li hija biss l-implimentazzjoni tal-pjan, mhux biss effettiva, iżda wkoll sodisfaċenti fir-rigward tal-għanijiet imfittxija fil-kuntest tal-PKS, li tippermetti lill-organizzazzjonijiet ta’ produtturi li jkunu jistgħu jippretendu appoġġ finanzjarju.

61.

Għaldaqstant, b’mod konkret, infiq li jkun sar fl-2014 minn organizzazzjoni ta’ produtturi jista’ jiġġustifika applikazzjoni għal appoġġ finanzjarju biss fl-2015, wara approvazzjoni tar-rapport annwali ta’ din l-organizzazzjoni.

62.

Konsegwentement, li kieku kellha tiġi segwita l-interpretazzjoni sostnuta mill-Gvern Olandiż, din tkun twassal għal riżultat inkoerenti, jiġifieri dak li jrendi ineffettiv kull finanzjament matul il-perijodu inkwistjoni.

63.

Min-naħa l-oħra, it-terminu ta’ mill-inqas sena, li jiddekorri bejn id-data ta’ meta jsir l-infiq u d-data li fiha tiġi eżaminata l-ġustifikazzjoni ta’ dak l-infiq, wassal lil-leġiżlatur tal-Unjoni sabiex jipprovdi li l-Istat Membru jkun jista’ jgħaddi ħlas ta’ 50 % mill-għajnuna finanzjarja  ( 32 ). F’dan il-każ, ukoll, a contrario, huwa possibbli li wieħed jistaqsi xi jkunu l-effetti fuq dan il-ħlas li kieku t-tlestija tal-implimentazzjoni tal-pjan għal sena kellha ttemm kull dritt għall-finanzjament.

64.

Minn dawn l-elementi kollha niddeduċi li, minħabba l-kundizzjonijiet speċifiċi għall-għoti tas-sussidji taħt il-FEMS għal pjanijiet pluriannwali, huwa eskluż li jiġu applikati r-regoli ġenerali, li jinvoka l-Gvern Olandiż, li jirregolaw il-finanzjamenti minn fondi Ewropej oħra.

65.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi, b’risposta għat-tielet domanda preliminari, li l-Artikolu 65(6) tar-Regolament QSK għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprekludix l-għoti, fuq il-bażi tal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS, ta’ appoġġ finanzjarju għall-infiq li jkun sar b’effett mill-1 ta’ Jannar 2014, għat-tħejjija u l-implimentazzjoni ta’ pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni fil-każ fejn l-applikazzjoni għas-sussidju tkun tressqet wara t-tħejjija tal-pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni kif ukoll l-implimentazzjoni tiegħu.

66.

Barra minn hekk, fid-dawl tat-tieni argument żviluppat mill-Ministru insostenn tal-konferma tad-deċiżjoni tiegħu ta’ ċaħda tal-applikazzjoni għas-sussidju  ( 33 ), jidhirli li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tagħmel preċiżazzjoni waħda sabiex tagħti risposta utli lill-qorti tar-rinviju.

67.

Fil-fatt, tqum il-kwistjoni dwar jekk l-applikazzjoni għas-sussidju tistax tirrigwarda nfiq li jkun sar qabel ma l-programm operattiv żviluppat minn Stat Membru jkun ġie approvat mill-Kummissjoni  ( 34 ). Dan huwa l-każ hawnhekk peress li l-finanzjament intalab minn PO Texel għas-sena 2014, filwaqt li l-programm operattiv, ippreżentat f’Ottubru 2014 mill-awtoritajiet Olandiżi, ġie approvat mill-Kummissjoni fil‑25 ta’ Frar 2015.

68.

Il-kombinazzjoni tal-Artikolu 65(2) tar-Regolament QSK, li ma jirreferix għad-data tal-approvazzjoni ta’ programm operattiv, mal-Artikolu 130 tar-Regolament FEMS, li jiffissa d-data li fiha jibda japplika dan ir-regolament għall-1 ta’ Jannar 2014, jidhirli li ssolvi din il-kwistjoni.

69.

Barra minn hekk, fin-nuqqas ta’ dispożizzjoni speċjali fir-Regolament FEMS, mill-Artikolu 65(2) tar-Regolament QSK jirriżulta wkoll li l-perijodu li minnu l-infiq jista’ jibda jirċievi appoġġ taħt il-FEMS jibda fl‑1 ta’ Jannar 2014.

70.

Konsegwentement, l-ewwel dispożizzjonijiet nazzjonali, datati 25 ta’ Awwissu 2016, li offrew il-possibbiltà li jintalab appoġġ finanzjarju esklużivament għat-tħejjija ta’ pjan ta’ kummerċjalizzazzjoni, u dan, biss, b’effett mid‑29 ta’ Awwissu 2016, ma humiex, fil-fehma tiegħi, kompatibbli mal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS u lanqas mal-Artikolu 65(2) tar-Regolament QSK.

71.

Fi tmiem l-analiżi tiegħi li tirrigwarda l-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni mad-dritt tal-Unjoni, nixtieq, fuq livell iktar ġenerali, nenfasizza l-istat tal-ħsieb li, fil-fehma tiegħi, għandu jirregola l-applikazzjoni ta’ dan id-dritt, fid-dawl tal-partikolaritajiet tar-rwoli mogħtija lill-organizzazzjonijiet ta’ produtturi meħuda inkunsiderazzjoni għall-finanzjament ta’ dawn taħt il-FEMS.

72.

Fil-fatt, kif diġà rrilevajt  ( 35 ), jeħtieġ li jiġi kkunsidrat li d-dispożizzjonijiet rilevanti f’din il-kawża huma r-riżultat ta’ teknika leġiżlattiva li hija ’l bogħod milli tkun perfetta. B’mod partikolari, wieħed ma għandux jinsa li l-leġiżlatur tal-Unjoni adotta r-Regolament FEMS b’mod tardiv. Barra minn hekk, l-Istati Membri, min-naħa tagħhom, implimentaw ukoll id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni b’ċerta tardività minħabba l-promulgazzjoni tal-leġiżlazzjoni Ewropea inkwistjoni ftit jiem qabel id-dħul fis-seħħ tagħha  ( 36 ). Barra minn hekk, mhux biss il-qafas legali Ewropew li jimplimenta l-PKS kien jimponi termini stretti ħafna, iżda wkoll ma kienx dejjem ċar biżżejjed.

73.

Konsegwentement, jidhirli li dan il-kuntest għandu jwassal lill-awtoritajiet kemm nazzjonali kif ukoll Ewropej sabiex jadottaw approċċ li ma huwiex eċċessivament riġidu fir-rigward tal-interpretazzjoni u tal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni. Fil-fatt, jidhirli li huwa ġġustifikat li l-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet issir b’mod benevolenti u raġonevoli, ħaġa li hija kompletament konformi mal-għan imfittex mil-leġiżlatur tal-Unjoni, jiġifieri li l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi jiġu inkoraġġuti sabiex jieħdu inizjattivi fil-kuntest tal-PKS, implimentata mill‑1 ta’ Jannar 2014, iktar milli li jiġu skoraġġuti.

C.

Fuq it-tieni domanda preliminari

74.

L-eżami tat-tieni domanda preliminari jippreżumi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi, kif ipproponejt għar-raġunijiet esposti qabel, li d-dispożizzjoni nazzjonali li teskludi lill-organizzazzjonijiet ta’ produtturi mid-dritt li japplikaw għal appoġġ finanzjarju taħt il-FEMS, għall-infiq li jkun sar b’effett mis-sena 2014, għandha tiġi skartata. F’tali każ għandhom jingħataw xi elementi ta’ risposta għal din it-tieni domanda preliminari, li hija intiża li tistabbilixxi jekk l-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS jistax jikkostitwixxi l-bażi legali għall-għoti ta’ appoġġ finanzjarju fuq livell nazzjonali għal dan l-infiq.

75.

Preliminarjament, għandhom jiġu ċċarati s-sens u l-portata ta’ din id-domanda preliminari.

76.

Fil-fatt, minn naħa, nikkonstata li l-qorti tar-rinviju użat il-kelma “rechtsgrondslag” fit-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari. Hija rreferiet ukoll b’mod espliċitu għall-Artikolu 4:23(1) tal-Liġi Ġenerali dwar id-Dritt Amministrattiv  ( 37 ). Għaldaqstant, jista’ jiġi kkunsidrat li din tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja fuq il-punt dwar jekk l-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS jistax jikkostitwixxi bażi legali suffiċjenti sabiex l-amministrazzjoni tkun obbligata tħallas sussidju, filwaqt li bażi legali korrispondenti fid-dritt nazzjonali ma teżistix u tkun meħtieġa skont l-Artikolu 4:23(1) tal-Liġi Ġenerali fuq id-Dritt Amministrattiv.

77.

Min-naħa l-oħra, it-talba tal-qorti nazzjonali sabiex tingħata interpretazzjoni tista’ tinftiehem ukoll, minn aspett iktar wiesa’, bħala li tirrigwarda l-effett dirett tal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS, fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.

78.

Ir-risposta għad-domanda tal-qorti tar-rinviju, fl-ewwel sens li ġie kkontemplat, ma toħloqx diffikultà partikolari, mill-inqas fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja  ( 38 ). Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE, ir-regolament “[i]kun jorbot fl-intier tiegħu u jkun direttament applikabbli fl-Istati Membri kollha”  ( 39 ). Barra minn hekk, minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-obbligu li jiġu applikati, anki jekk ex officio, id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, sakemm dawn jissodisfaw il-kundizzjonijiet sabiex jipproduċu effett dirett  ( 40 ), fin-nuqqas tal-eżistenza ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali kuntrarji, ma jorbotx biss lill-qrati nazzjonali iżda wkoll lill-organi kollha tal-Istat, inklużi l-awtoritajiet amministrattivi  ( 41 ).

79.

Fir-rigward tal-effett dirett tal-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS, li jista’ jkun is-suġġett tat-tieni domanda preliminari minn aspett iktar wiesa’, ftit li xejn jista’ jiġi kkontestat li dan għandu bħala għan li jagħti dritt lill-organizzazzjonijiet ta’ produtturi għal appoġġ finanzjarju. F’dan ir-rigward, nikkonstata li d-dikjarazzjoni, fl-Artikolu 66(1) ta’ dan ir-regolament, tal-eżistenza ta’ tali dritt, li jista’ jiġi eżerċitat minn dawn l-organizzazzjonijiet, ma huwiex biss ċar u preċiż, iżda wkoll inkundizzjonat, fis-sens li l-għoti tal-finanzjament ma huwiex suġġett għad-diskrezzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali jew Ewropej. Għaldaqstant, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja  ( 42 ), huwa jissodisfa l-kundizzjonijiet sabiex ikollu effett dirett.

80.

Għaldaqstant, ma nikkondividix il-fehma tal-Kummissjoni li fuq il-bażi tal-Artikolu 4(4) tar-Regolament QSK l-applikazzjoni għall-appoġġ finanzjarju tista’ tiġi miċħuda għas-sempliċi raġuni tal-assenza ta’ dispożizzjoni nazzjonali li torganizza l-eżerċizzju ta’ dan id-dritt jew li tiġġustifika l-infiq. Fil-fatt huwa eskluż li r-rikonoxximent ta’ dritt mogħti lill-individwi mid-dritt tal-Unjoni jkun jista’ jiġi ostakolat bit-terminu li fih Stat Membru joħloq il-proċedura sabiex irendi dan id-dritt effettiv  ( 43 ).

81.

Għaldaqstant huwa ċar li l-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS jiggarantixxi lill-organizzazzjonijiet ta’ produtturi l-għoti ta’ sussidju intiż li jgħin it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni inkwistjoni. F’dan is-sens, din id-dispożizzjoni tikkostitwixxi bażi legali suffiċjenti għall-awtoritajiet Olandiżi sabiex jagħtu tali sussidju jew, ukoll, dispożizzjoni li l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi jistgħu jinvokaw direttament quddiem l-awtoritajiet amministrattivi u l-qorti nazzjonali.

82.

Madankollu, din il-konklużjoni intermedja tqajjem il-punt importanti li ġej: jekk wieħed iqis li huwa paċifiku li l-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS jikkostitwixxi l-bażi legali ta’ dritt għal miżuri finanzjarji ta’ appoġġ li l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi jistgħu jinvokaw quddiem l-awtoritajiet Olandiżi, jifdal li jiġi stabbilit ir-riżultat konkret tal-eżerċizzju ta’ dan id-dritt fis-sitwazzjoni inkwistjoni. Fi kliem ieħor, b’mod prożajku, tqum id-domanda li ġejja: l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi x’jistgħu eżattament jippretendu? Jew ukoll, b’mod iktar ċar, x’somma jew x’perċentwali mill-infiq għandu jammonta l-finanzjament li huwa dovut lilhom?

83.

Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jiġi evalwat sa fejn huwa permess mill-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS li jiġi stabbilit l-ammont tas-sussidju li għandu jingħata, lil hinn mill-konstatazzjoni li diġà saret li l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi għandhom dritt li jirċievu sussidju.

84.

Minnu nnifsu, l-Artikolu 66(1) ta’ dan ir-regolament ma jippermettix li jiġi deċiż l-ammont tas-sussidju li għandu jingħata. Fil-fatt, mill-formulazzjoni tiegħu, jirriżulta li din id-dispożizzjoni hija limitata sabiex tiddikjara prinċipju ta’ finanzjament f’termini ġenerali ħafna. Konsegwentement, l-Artikolu 66(1) tal-imsemmi regolament għandu jinqara ma’ dispożizzjonijiet oħra tal-istess regolament.

85.

Għalhekk, minn naħa, l-Artikolu 66(2) tar-Regolament FEMS jipprovdi li l-eliġibbiltà tal-infiq hija suġġetta għall-approvazzjoni tar-rapport annwali ta’ ħidma tal-organizzazzjoni ta’ produtturi mill-awtorità nazzjonali kompetenti sabiex teżamina l-applikazzjoni ta’ sussidju. Min-naħa l-oħra, ċerti modalitajiet konkreti huma ddikjarati fl-Artikolu 66(3) ta’ dan ir-regolament. Għalkemm din id-dispożizzjoni tiffissa limitu għall-ammont tas-sussidju mogħti, ma hijiex prevista bażi minima ta’ sussidju.

86.

Konsegwentement, qari b’mod magħqud tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni jista’ jwassal biss sabiex tiġi rrikonoxxuta, f’dan il-qasam, marġni ta’ diskrezzjoni lill-awtoritajiet amministrattivi. Madankollu, dan il-marġni ma huwiex nieqes minn kull limitu. Kif diġà enfasizzajt fil-punti preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS fih garanzija minima, jew “għadma iebsa” li għandha, fi kwalunkwe każ, tiġi implimentata mill-Istati Membri  ( 44 ): l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi ma jistgħux ma jirċivux appoġġ għat-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni.

87.

Konsegwentement, dan l-appoġġ finanzjarju dovut lill-organizzazzjonijiet ta’ produtturi għandu, minn naħa, ikun proporzjonat, fid-dawl tan-natura u l-importanza tal-obbligi mqiegħda fuq l-organizzazzjonijiet ta’ produtturi fil-kuntest tal-PKS. Fi kliem ieħor, l-għajnuna ma tistax tkun ta’ ammont tant limitat li jċaħħad l-effett ta’ inċentiv li din l-għajnuna suppost li jkollha fuq l-attivitajiet ta’ dawn l-organizzazzjonijiet. Min-naħa l-oħra, għar-raġunijiet ta’ koerenza u ta’ ugwaljanza fit-trattament, u sabiex jiġu evitati d-distorsjonijiet fis-swieq ikkonċernati, l-ammont tal-għajnuna ma jistax ma jkollu ebda relazzjoni mal-ammont tal-għajnuna li ġiet sussegwentement stabbilita mill-awtoritajiet għall-kumplament tal-perijodu 2014‑2020.

88.

Dan premess, jiena tal-fehma li ma huwiex l-obbligu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tmur lil hinn mill-kuntest ta’ din il-kawża u għaldaqstant, effettivament, iċċaħħad lill-awtoritajiet nazzjonali mill-marġni ta’ diskrezzjoni mogħti lilhom mir-Regolament FEMS, fil-limiti previsti minnu.

89.

Madankollu, l-applikazzjoni mill-awtoritajiet nazzjonali tal-prinċipji misluta mir-Regolament FEMS ma hijiex eżentata minn kull stħarriġ. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-fatt li r-regoli tad-dritt tal-Unjoni jħallu marġni ta’ diskrezzjoni lill-Istati Membri ma jeskludix li jkun jista’ jiġi mistħarreġ, fir-rigward ta’ dawn ir-regoli, jekk dawn l-Istati qabżux il-marġni ta’ diskrezzjoni tagħhom  ( 45 ).

90.

Barra minn hekk, huwa ċar ukoll li l-ksur tad-dispożizzjonijiet previsti f’dan ir-regolament jista’ jagħti lok, meta l-kundizzjonijiet stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jiġu ssodisfatti, għal azzjoni għal responsabbiltà mhux kuntrattwali kontra l-Istat Membru kkonċernat  ( 46 ).

91.

Minn dawn l-elementi kollha jirriżulta li tista’ tingħata risposta għat-tieni domanda preliminari fis-sens li l-Artikolu 66(1) tar-Regolament FEMS jagħti lill-organizzazzjonijiet ta’ produtturi d-dritt li jeżiġu appoġġ finanzjarju taħt il-FEMS għall-infiq bil-ħsieb tat-tħejjija ta’ pjan ta’ produzzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2014. Għaldaqstant huwa l-Istat Membru kkonċernat li għandu l-obbligu li jivverifika li tkun ġiet osservata l-kundizzjoni għall-għoti tas-sussidju mitlub, prevista fl-Artikolu 66(2) ta’ dan ir-regolament, u li jiġi ddeterminat l-ammont tal-kofinanzjament fil-kuntest tal-marġni ta’ diskrezzjoni li għandu dan l-Istat, konformement mal-Artikolu 66(3) tal-imsemmi regolament.

V.

Konklużjoni

92.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi preliminari magħmula mill-College van Beroep voor het bedrijfsleven (il-Qorti tal-Appell għall-Kwistjonijiet Amministrattivi fil-Qasam Ekonomiku, il-Pajjiżi l-Baxxi):