<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.55-20141201.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C‑401/15</NO.CASE><NO.CASE>C‑402/15</NO.CASE><NO.CASE>C‑403/15</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62015CC0401</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:430">EU:C:2016:430</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>13</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>13</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P>OPINIA M. WATHELETA – SPRAWY POŁĄCZONE OD C‑401/15 DO C‑403/15</P><P>DEPESME I KERROU</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Melchiora Watheleta</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20160609">9 czerwca 2016 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: francuski.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawy połączone od C‑401/15 do C‑403/15</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Noémie Depesme</HT> (C‑401/15),</P><P><HT TYPE="BOLD">Saïd Kerrou</HT> (C‑401/15),</P><P><HT TYPE="BOLD">Adrien Kauffmann</HT> (C‑402/15),</P><P><HT TYPE="BOLD">Maxime Lefort</HT> (C‑403/15)</P><P><HT TYPE="BOLD">przeciwko</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Ministre de l’Enseignement supérieur et de la Recherche</HT></P><P><HT TYPE="NORMAL">[wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Cour administrative (Luksemburg)]</HT></P></STI></TITLE><INDEX><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Swobodny przepływ osób</KEYWORD><KEYWORD>Równość traktowania</KEYWORD><KEYWORD>Przywileje socjalne</KEYWORD><KEYWORD>Rozporządzenie (UE) nr 492/2011</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 7 ust. 2</KEYWORD><KEYWORD>Pomoc finansowa na studia wyższe</KEYWORD><KEYWORD>Warunek</KEYWORD><KEYWORD>Dyskryminacja</KEYWORD><KEYWORD>Więź filiacyjna</KEYWORD><KEYWORD>Pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>dziecka<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/></KEYWORD><KEYWORD>Przybrany rodzic</KEYWORD></INDEX><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>I –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wprowadzenie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 45 TFUE i art. 7 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 492/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20110405">5 kwietnia 2011 r.</DATE> w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="141" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2011">Dz.U. 2011, L 141, s. 1</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Wnioski te zostały przedstawione w ramach trzech sporów między, odpowiednio, Noémie Depesme i Saïdem Kerrou, Adrienem Kauffmannem oraz Maximem Lefortem a ministre de l’Enseignement supérieur et de la Recherche (ministrem szkolnictwa wyższego i badań, zwanym dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>ministrem<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>), dotyczących odmowy przyznania na rok akademicki 2013/2014 r. pomocy finansowej państwa na studia wyższe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Są one związane ze zmianami dokonanymi w przepisach luksemburskich w następstwie wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>W przedstawionym pytaniu zwrócono się do Trybunału o ustalenie, czy pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>dziecka<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/> pracownika migrującego, zawarte w nowym art. 2a loi du <DATE ISO="20000622">22 juin 2000</DATE> concernant l’aide financière de l’État pour études supérieures (ustawy z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE> o pomocy finansowej państwa na studia wyższe), ze zmianami wynikającymi z loi du <DATE ISO="20130719">19 juillet 2013</DATE> (ustawy z dnia <DATE ISO="20130719">19 lipca 2013 r.</DATE>) (<HT TYPE="ITALIC">Mémorial</HT> A 2013, s. 3214), przyjętej w następstwie wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), obejmuje także pasierbów tego pracownika<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Warto zauważyć, że ustawodawstwo to jest przedmiotem innego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie Bragança Linares Verruga i in., obecnie zawisłej przed Trybunałem, w ramach którego przedstawiłem opinię w dniu <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160602">2 czerwca 2016 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑238/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:389">ECLI:EU:C:2016:389</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Sprawa ta dotyczy w sposób bardziej fundamentalny i bezpośredni zgodności z prawem Unii warunku, od którego ustawodawca luksemburski uzależnił przyznawanie pomocy finansowej państwa na studia wyższe, a mianowicie minimalnego okresu zatrudnienia w Luksemburgu. Na zakończenie mojej analizy zaproponowałem, by Trybunał orzekł, że art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011 stoi na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, takim jak ustawa luksemburska.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>W ramach niniejszej opinii terminy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>pasierb<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>pasierbica<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/> lub <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>pasierbowie<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/> odnoszą się do stosunków między dzieckiem a osobą, z którą jego ojciec lub matka pozostaje w związku małżeńskim lub zawarła zarejestrowany związek partnerski równoważny małżeństwu.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>II –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Rozporządzenie nr 492/2011</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Artykuł 7 tego rozporządzenia stanowi, co następuje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="007.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Pracownik będący obywatelem państwa członkowskiego nie może być, na terytorium innego państwa członkowskiego, traktowany – ze względu na swą przynależność państwową – odmiennie niż pracownicy krajowi pod względem warunków zatrudnienia i pracy, w szczególności warunków wynagrodzenia, zwolnienia oraz, w przypadku utraty pracy, powrotu do pracy lub ponownego zatrudnienia.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="007.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Pracownik korzysta z takich samych przywilejów socjalnych i podatkowych jak pracownicy krajowi.</ALINEA></PARAG><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Dyrektywa 2004/38/WE</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>członka rodziny<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/> obywatela Unii jest zdefiniowane w art. 2 pkt 2 dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20040429">29 kwietnia 2004 r.</DATE> w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="158" PAGE.FIRST="77" DATE.PUB="2004">Dz.U. 2004, L 158, s. 77</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>. Zgodnie z tym przepisem termin <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>członek rodziny<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/> obejmuje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>a)</NO.P><TXT>współmałżonka;</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="3"?><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>partnera, z którym obywatel Unii zawarł zarejestrowany związek partnerski, na podstawie ustawodawstwa danego państwa członkowskiego, jeżeli ustawodawstwo przyjmującego państwa członkowskiego uznaje równoważność między zarejestrowanym związkiem partnerskim a małżeństwem, oraz zgodnie z warunkami ustanowionymi w odpowiednim ustawodawstwie przyjmującego państwa członkowskiego;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>bezpośrednich zstępnych, którzy nie ukończyli dwudziestego pierwszego roku życia lub pozostają na utrzymaniu, oraz tych współmałżonka lub partnera, jak zdefiniowano w lit. b);</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>bezpośrednich wstępnych pozostających na utrzymaniu oraz tych współmałżonka lub partnera, jak zdefiniowano w lit. b)<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Prawo luksemburskie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Artykuł 2 ustawy z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE> o pomocy finansowej państwa na studia wyższe, ze zmianami wynikającymi z ustawy z dnia <DATE ISO="20100726">26 lipca 2010 r.</DATE> (<HT TYPE="ITALIC">Mémorial</HT> A 2010, s. 2040) (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>ustawą z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE><QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>), stanowił:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>Beneficjenci pomocy finansowej</P></TI></TITLE><P>Z pomocy finansowej państwa na studia wyższe mogą korzystać studenci przyjęci na studia wyższe, którzy spełniają jeden z następujących warunków:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>są obywatelami luksemburskimi lub członkami rodziny obywatela luksemburskiego i mają miejsce zamieszkania w Wielkim Księstwie Luksemburga lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>są obywatelami innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, innego państwa-strony Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym [z dnia <DATE ISO="19920502">2 maja 1992 r.</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="001" PAGE.FIRST="3" DATE.PUB="1994">Dz.U. 1994, L 1, s. 3</REF.DOC.OJ>)] lub Konfederacji Szwajcarskiej i zgodnie z rozdziałem 2 ustawy z dnia <DATE ISO="20080829">29 sierpnia 2008 r.</DATE> o swobodnym przepływie osób i imigracji, ze zmianami, przebywają w Wielkim Księstwie Luksemburga jako pracownik najemny, osoba prowadząca działalność na własny rachunek, osoba zachowująca taki status lub członek rodziny jednej z tych osób, lub jako osoba, która nabyła prawo stałego pobytu […].</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</P></GR.SEQ></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>W następstwie wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), art. 1 pkt 1 ustawy z dnia <DATE ISO="20130719">19 lipca 2013 r.</DATE> (<HT TYPE="ITALIC">Mémorial</HT> A 2013, s. 3214) wprowadził do ustawy z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE> art. 2a o brzmieniu następującym:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>Student niemający miejsca zamieszkania w Wielkim Księstwie Luksemburga również może korzystać z pomocy finansowej na studia wyższe, pod warunkiem że jest dzieckiem pracownika najemnego lub osoby pracującej na własny rachunek będącej obywatelem Luksemburga lub państwa Unii Europejskiej, lub innego państwa będącego stroną Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, lub Szwajcarii, zatrudnionej lub wykonującej działalność w Luksemburgu, która była zatrudniona lub wykonywała działalność w Luksemburgu przez nieprzerwany okres przynajmniej pięciu lat w chwili złożenia przez tego studenta wniosku o pomoc finansową na studia wyższe. Zatrudnienie w Luksemburgu musi być przynajmniej równe połowie zwykłego wymiaru czasu pracy w danym przedsiębiorstwie na mocy obowiązującej ustawy lub zbiorowego układu pracy. Osoba zatrudniona na własny rachunek musi być w sposób ciągły objęta obowiązkowym zabezpieczeniem społecznym w Wielkim Księstwie Luksemburga na mocy art. 1 pkt 4 kodeksu zabezpieczenia społecznego w okresie pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku o pomoc finansową na studia wyższe<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Ustawa z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE>, zmieniona ustawą z dnia <DATE ISO="20130619">19 czerwca 2013 r.</DATE> (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>zmienioną ustawą z dnia 22 czerwca<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>), została jednak szybko uchylona przez loi du <DATE ISO="20140724">24 juillet 2014</DATE> concernant l’aide financière de l’État pour études supérieures (ustawę z dnia <DATE ISO="20140724">24 lipca 2014 r.</DATE> o pomocy finansowej państwa na studia wyższe) (<HT TYPE="ITALIC">Mémorial</HT> A 2014, s. 2188).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Obecnie art. 3 tej ustawy stanowi, co następuje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>Z pomocy finansowej państwa na studia wyższe mogą korzystać studenci i uczniowie określeni w art. 2, zwani dalej <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>studentami<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="00AB" ID="QE0016"/>, którzy spełniają jeden z następujących warunków:</P><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>(5)</NO.P><TXT>w przypadku studenta niebędącego rezydentem Wielkiego Księstwa Luksemburga:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>jest on pracownikiem będącym obywatelem Luksemburga lub państwa Unii Europejskiej, lub innego państwa będącego stroną Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, lub Szwajcarii, zatrudnionym lub wykonującym działalność w Wielkim Księstwie Luksemburga w chwili złożenia wniosku o pomoc finansową na studia wyższe; lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>jest on dzieckiem pracownika najemnego lub osoby pracującej na własny rachunek będącej obywatelem Luksemburga lub państwa Unii Europejskiej, lub innego państwa będącego stroną Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, lub Szwajcarii, zatrudnionej lub wykonującej działalność w Wielkim Księstwie Luksemburga w chwili złożenia przez tego studenta wniosku o pomoc finansową na studia wyższe, pod warunkiem że pracownik nadal przyczynia się do utrzymania owego studenta i że pracownik ten był zatrudniony lub wykonywał działalność w Wielkim Księstwie Luksemburga przez okres przynajmniej pięciu lat w chwili złożenia przez tego studenta wniosku o pomoc finansową na studia wyższe w okresie odniesienia wynoszącym siedem lat wstecz od daty złożenia wniosku o uzyskanie pomocy finansowej na studia wyższe lub, w drodze wyjątku, osoba, która zachowuje status pracownika, spełniała ustalonej powyżej kryterium pięciu lat spośród siedmiu w chwili zakończenia działalności zawodowej<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>III –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne sporu przed sądem odsyłającym</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Noémie Depesme jest pasierbicą S. Kerrou, pracownika przygranicznego w Luksemburgu. Mieszkają oni w Mont-Saint-Martin w Lotaryngii (Francja), w pobliżu granicy Wielkiego Księstwa Luksemburga. Noémie Depesme złożyła wniosek o pomoc finansową państwa luksemburskiego na studia wyższe w celu zapisania się na pierwszy rok medycyny na Université de Lorraine w Nancy (Francja).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Adrien Kauffmann jest pasierbem Patricka Kiefera, również pracownika przygranicznego w Luksemburgu. Zamieszkują oni w Marly Freskaty (Francja), w regionie przygranicznym Lotaryngii. Adrien Kauffmann zwrócił się o pomoc finansową państwa luksemburskiego na studia wyższe na kierunku prawo i ekonomia na Université de Lorraine w Nancy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Maxime Lefort jest pasierbem pana Terwoigne, także pracownika przygranicznego w Luksemburgu. Pan Terwoigne zawarł związek małżeński z matką M. Leforta po śmierci jej męża. Zamieszkują w Vance (Belgia), w części prowincji Luksemburg graniczącej z Wielkim Księstwem Luksemburga. Maxime Lefort zwrócił się o pomoc finansową państwa luksemburskiego na studia wyższe na kierunku socjologia i antropologia na Université catholique de Louvain w Louvain-la-Neuve (Belgia).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Zgodnie ze zmienioną ustawą z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE>, w brzmieniu mającym zastosowanie do stanu faktycznego spraw w postępowaniu głównym, wnioskowana pomoc finansowa jest przyznawana studentom, którzy nie mają miejsca zamieszkania na terytorium Luksemburga, pod warunkiem, po pierwsze, że jej beneficjent jest dzieckiem pracownika najemnego lub osoby pracującej na własny rachunek będącej obywatelem Luksemburga lub państwa Unii Europejskiej, a po drugie, że ów pracownik był zatrudniony lub owa osoba wykonywała działalność w Luksemburgu przez nieprzerwany okres przynajmniej pięciu lat w chwili złożenia wniosku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>W pismach datowanych, odpowiednio, na dzień 26 września, 17 października i <DATE ISO="20131112">12 listopada 2013 r.</DATE> minister oddalił wnioski złożone przez N. Depesme, A. Kauffmanna i M. Leforta z tej przyczyny, że nie spełniali oni warunków przewidzianych przez zmienioną ustawę z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE> Według postanowień odsyłających minister uznał, że N. Depesme, A. Kauffman oraz M. Lefort nie mogą być zakwalifikowani jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>dzieci<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/> pracownika przygranicznego, ponieważ w Luksemburgu pracowali jedynie ich przybrani ojcowie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20131220">20 grudnia 2013 r.</DATE> N. Depesme wniosła skargę do tribunal administratif de Luxembourg zmierzającą do uchylenia decyzji odmownej. Jej ojczym, S. Kerrou, oświadczył, że przystępuje z własnej woli do sprawy. W dniach 20 stycznia i <DATE ISO="20140425">25 kwietnia 2014 r.</DATE> M. Lefort oraz A. Kauffmann wnieśli podobne skargi na dotyczące ich decyzje odmowne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Wyrokami z dnia <DATE ISO="20150115">15 stycznia 2015 r.</DATE> tribunal administratif de Luxembourg uznał skargi N. Depesme, A. Kauffmanna i M. Leforta za dopuszczalne, ale bezzasadne. Noémie Depesme, S. Kerrou, A. Kauffmann oraz M. Lefort zakwestionowali owe wyroki przed sądem odsyłającym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Przed sądem tym N. Depesme i S. Kerrou podnoszą, w szczególności, że ten ostatni, będący od czternastu lat pracownikiem przygranicznym w Luksemburgu, zawarł w dniu <DATE ISO="20060524">24 maja 2006 r.</DATE> związek małżeński z matką N. Depesme. Od tego czasu wszystkie te trzy osoby zamieszkiwały w tym samym mieszkaniu, a S. Kerrou przyczyniał się do utrzymania dziecka swojej żony, również w zakresie studiów wyższych. Ponadto otrzymywał na to dziecko, przed rozpoczęciem przez nie studiów wyższych, luksemburskie dodatki rodzinne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Adrien Kauffmann podnosi, że jego rodzice rozstali się w 2003 r., a od dnia <DATE ISO="20050620">20 czerwca 2005 r.</DATE> są rozwiedzeni. Wyłączna piecza nad dziećmi została przydzielona jego matce. Zawarła ona związek małżeński z P. Kieferem w dniu <DATE ISO="20070310">10 marca 2007 r.</DATE> Od tego czasu wszyscy troje zamieszkiwali w tym samym gospodarstwie domowym. Patrick Kiefer łożył na jego utrzymanie i kształcenie. Otrzymywał również na A. Kauffmanna luksemburskie dodatki rodzinne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Wreszcie M. Lefort podnosi, iż jego ojciec zmarł. Jego matka ponownie wyszła za mąż za pana Terwoigne, będącego od ponad pięciu lat pracownikiem przygranicznym w Luksemburgu. Od tego czasu zamieszkuje on ze swoją matką i ojczymem, panem Terwoigne, który przyczynia się finansowo w pełnym zakresie do utrzymania ich gospodarstwa domowego. Uczestniczył on również w pokryciu kosztów studiów wyższych M. Leforta.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Państwo luksemburskie odpiera te argumenty faktyczne, podnosząc, że N. Depesme, A. Kauffmann i M. Lefort nie są <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>w sensie prawnym<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> dziećmi swoich ojczymów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>W postanowieniach odsyłających Cour administrative (Luksemburg) podkreśla, że art. 2a zmienionej ustawy z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE> jest konsekwencją wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Zdaniem sądu odsyłającego kwestia sporna w toczących się przed nim sprawach nie dotyczy warunków przyznawania pomocy przewidzianych w nowej ustawie, lecz samego pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>dziecka<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>, którym posługuje się ustawa i do którego odnosi się przywołany wyżej wyrok Trybunału. Tymczasem owa więź filiacyjna może być rozumiana zarówno z punktu widzenia prawnego, jak i gospodarczego.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>W tych okolicznościach Cour administrative postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>IV –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym i postępowanie przed Trybunałem</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>W drodze trzech orzeczeń z dnia <DATE ISO="20150722">22 lipca 2015 r.</DATE>, które wpłynęły do Trybunału w dniu <DATE ISO="20150724">24 lipca 2015 r.</DATE>, Cour administrative zwrócił się do Trybunału na podstawie art. 267 TFUE z trzema pytaniami prejudycjalnymi sformułowanymi w identyczny sposób, z wyjątkiem jednej różnicy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>W sprawie C‑403/15 sąd odsyłający dodał do przepisów prawa Unii przywołanych w dwóch innych sprawach art. 33 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>lartą<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>), w związku, ewentualnie, z art. 7 karty.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Pytanie przedłożone w jego najpełniejszej wersji ma następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>Czy aby skutecznie spełnić wymogi niedyskryminacji w świetle przepisów art. 7 ust. 2 rozporządzenia [nr 492/2011] [wraz z] art. 45 ust. 2 TFUE, w powiązaniu z art. 33 ust. 1 karty, [łącznie z], tam gdzie to właściwe, jej art. 7, w aspekcie uwzględnienia rzeczywistego stopnia powiązania studenta nierezydenta składającego wniosek o pomoc finansową na studia wyższe ze społeczeństwem i rynkiem pracy Luksemburga, będącego państwem członkowskim, w którym pracownik przygraniczny był zatrudniony lub prowadził działalność na warunkach określonych w art. 2a [zmienionej ustawy z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE>] w bezpośredniej konsekwencji wyroku Trybunału z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE> [<NAME.CASE>Giersch i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>)],</P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>należy zrównać postawiony temu studentowi warunek bycia <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>dzieckiem<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="00AB" ID="QE0022"/> tego pracownika przygranicznego z warunkiem bycia jego <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>zstępnym w linii prostej i w pierwszym stopniu, którego filiacja względem niego jest prawnie ustalona<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="00AB" ID="QE0023"/>, podkreślając istniejącą między studentem a pracownikiem przygranicznym więź filiacyjną, która miałaby leżeć u podstaw wymienionego powiązania, czy też</P></ITEM><ITEM><P>należy podkreślić okoliczność, że pracownik przygraniczny – choć niekoniecznie występuje między nim a studentem prawna wieź filiacyjną – <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>nadal łoży na utrzymanie studenta<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="00AB" ID="QE0024"/>, w szczególności gdy można ustalić powiązanie wynikające ze wspólnoty domowej łączące go z jednym z rodziców studenta, z którym to rodzicem łączy studenta prawnie ustalona więź filiacyjna?</P></ITEM></LIST><P>W tym drugim ujęciu, kiedy przyczynianie się pracownika przygranicznego – z założenia nieobowiązkowe – nie jest wyłączne, lecz równoległe z przyczynianiem się rodzica lub rodziców, z którymi studenta łączy prawna więź filiacyjna i którzy w związku z tym mają co do zasady ustawowy obowiązek utrzymania go, czy to przyczynianie się do utrzymania powinno spełniać pewne kryteria istotności?<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Uwagi na piśmie zostały złożone przez N. Depesme, S. Kerrou, A. Kauffmanna i M. Leforta, rząd luksemburski oraz przez Komisję Europejską. Po zakończeniu pisemnego etapu postępowania Trybunał uznał, że posiada wystarczające informacje, aby orzec w przedmiocie odesłań bez przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 76 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="7"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>V –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiza</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Uwagi wstępne w przedmiocie wyroku Giersch i in. oraz mającego zastosowanie rozporządzenia</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Wyrok Giersch i in.</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający podkreśla w kilku miejscach związek zachodzący między wyrokiem z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), a zmianą ustawy o pomocy finansowej państwa na studia wyższe. Związek ten znajduje wyraźne potwierdzenie w uzasadnieniu projektu ustawy nr 6585 leżącego u podstaw ustawy z dnia <DATE ISO="20130719">19 lipca 2013 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Zgodnie z treścią samego uzasadnienia zmiana systemu pomocy finansowej państwa luksemburskiego na studia wyższe służyła <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>wyciągnięciu wniosków<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> z wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Zobacz projekt ustawy nr 6585 zmieniającej ustawę z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE> o pomocy finansowej państwa na studia wyższe (dokument 6585 z dnia <DATE ISO="20130705">5 lipca 2013 r.</DATE>, s. 2, dostępny na stronie internetowej Izby Deputowanych Wielkiego Księstwa Luksemburga pod adresem: http://www.chd.lu/wps/portal/public/RoleEtendu?action=doDocpaDetails&amp;id=6585#).</P></NOTE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Jeśli chodzi o problem leżący u sedna spraw rozpoznawanych w postępowaniach głównych, prawdą jest, że sam Trybunał w pkt 39 wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), przywołał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>dofinansowywanie studiów <HT TYPE="ITALIC">dzieci</HT> pracowników przez państwo członkowskie stanowi dla pracownika migrującego przywilej socjalny w rozumieniu […] art. 7 ust. 2 rozporządzenia [Rady (EWG) nr 1612/68 z dnia <DATE ISO="19681015">15 października 1968 r.</DATE> w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="257" PAGE.FIRST="2" DATE.PUB="1968">Dz.U. 1968, L 257, s. 2</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>, w brzmieniu zmienionym przez dyrektywę 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20040429">29 kwietnia 2004 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="158" PAGE.FIRST="77" DATE.PUB="2004">Dz.U. 2004, L 158, s. 77</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>]<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Wyróżnienie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Trybunał potwierdził również, że członkowie rodziny pracownika migrującego są pośrednimi beneficjentami równego traktowania, z jakiego korzysta ten pracownik na mocy rzeczonego art. 7 ust. 2, i że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>[s]koro przyznanie <HT TYPE="ITALIC">dziecku</HT> pracownika migrującego dofinansowania do studiów stanowi dla tego pracownika migrującego przywilej socjalny, dziecko może samo powoływać się na ten przepis celem uzyskania tego dofinansowania, jeśli na mocy prawa krajowego dofinansowanie to przyznaje się bezpośrednio studentowi<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Wyróżnienie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Rozporządzenie mające zastosowanie</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>W swoim wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd odsyłający zmierza do uzyskania wykładni art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011. Natomiast w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), Trybunał odnosi się do rozporządzenia nr 1612/68.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Jednakże ta różnica nie ma wpływu na znaczenie tego wyroku dla spraw w postępowaniach głównych. Chociaż bowiem rozporządzenie nr 1612/68 zostało uchylone i zastąpione ze skutkiem od dnia <DATE ISO="20110615">15 czerwca 2011 r.</DATE> przez rozporządzenie nr 492/2011, to art. 7 jest w każdym calu identyczny w obu rozporządzeniach<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Ponadto, zgodnie z art. 41 akapit drugi rozporządzenia nr 492/2011, odniesienia do rozporządzenia nr 1612/68 traktuje się jako odniesienia do rozporządzenia nr 492/2011.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="8"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania prejudycjalnego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>W celu udzielenia użytecznej odpowiedzi sądowi odsyłającemu należy przede wszystkim dokonać wykładni pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>dziecko<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> pracownika migrującego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Czy pojęcie to, które występuje w orzecznictwie Trybunału dotyczącym art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1612/68 (obecnie art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011), obejmuje wyłącznie prawną więź filiacyjną, czy także <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>pasierbów<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/> pracownika, czyli dzieci jego małżonka, przy czym nie muszą między nimi istnieć powiązania prawne?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Jedynie w przypadku, gdyby została przyjęta druga interpretacja – zgodnie z moim poglądem – należy zastanowić się również nad ewentualnym wymogiem przyczyniania się w pewnym stopniu przez pracownika przygranicznego do utrzymania dziecka.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>W przedmiocie pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>dziecka<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> pracownika migrującego</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Przy dokonywaniu wykładni Trybunału może kierować się dwoma czynnikami.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Po pierwsze, w utrwalonym orzecznictwie ustalono, że dofinansowywanie studiów dzieci pracowników przez państwo członkowskie stanowi dla pracownika migrującego przywilej socjalny w rozumieniu omawianego art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1612/68, jeśli ten ostatni w dalszym ciągu łoży na utrzymanie dziecka<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Zobacz podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19920226">26 lutego 1992 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bernini</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑3/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1992:89">EU:C:1992:89</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990608">8 czerwca 1999 r.</DATE>, <NAME.CASE>Meeusen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑337/97</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:284">EU:C:1999:284</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0019">19</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120614">14 czerwca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niderlandy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑542/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:346">EU:C:2012:346</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Członkowie rodziny zostali ponadto uznani za pośrednich beneficjentów równego traktowania przewidzianego w tym artykule<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Zobacz podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19920226">26 lutego 1992 r.</DATE>, <NAME.CASE>Bernini</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑3/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1992:89">EU:C:1992:89</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120614">14 czerwca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niderlandy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑542/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:346">EU:C:2012:346</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) Zobacz także, lecz w odniesieniu do gwarancji zapewniającej minimum egzystencji, wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19850618">18 czerwca 1985 r.</DATE>, <NAME.CASE>Lebon</NAME.CASE>, <NO.CASE>316/85</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1987:302">EU:C:1987:302</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0012">12</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Po drugie, zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1612/68 współmałżonek pracownika będącego obywatelem państwa członkowskiego <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>oraz zstępni poniżej 21 roku życia lub pozostający na utrzymaniu pracownika<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/> mieli prawo do osiedlenia się wraz z nim na terytorium innego państwa członkowskiego, niezależnie od ich obywatelstwa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Otóż Trybunał zinterpretował owo <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>prawo osiedlenia się wraz z pracownikiem migrującym, z którego korzystają jego <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>współmałżonek oraz zstępni poniżej 21. roku życia lub pozostający na utrzymaniu pracownika<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="00AB" ID="QE0033"/> w ten sposób, że przysługuje ono zarówno zstępnym tego pracownika, <HT TYPE="ITALIC">jak i zstępnym jego współmałżonka</HT>. Zawężająca wykładnia tego przepisu w tym sensie, iż tylko wspólne dzieci pracownika migrującego i jego współmałżonka mają prawo do osiedlenia się wraz z nimi, byłaby bowiem sprzeczna z […] celem rozporządzenia nr 1612/68 [w postaci integracji członków rodziny pracowników migrujących]<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20020917">17 września 2002 r.</DATE>, <NAME.CASE>Baumbast i R</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑413/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:493">EU:C:2002:493</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Wyróżnienie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Prawdą jest, że wraz ze zmianą rozporządzenia nr 1612/68 przez dyrektywę 2004/38 art. 10 rozporządzenia nr 1612/68 został uchylony<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Zobacz art. 38 dyrektywy 2004/38.</P></NOTE>. Jednakże należy stwierdzić, po pierwsze, że przepis ten został powtórzony na rzecz wszystkich obywateli Unii w art. 2 dyrektywy 2004/38, a po drugie, że prawodawca Unii wyjaśnił formalną definicję <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0034" REF.END="QE0034"/>zstępnego<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>, przyjmując szeroką wykładnię stosowaną przez Trybunał.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. c) dyrektywy 2004/38 za członków rodziny obywatela Unii uznaje się <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0035" REF.END="QE0035"/>bezpośrednich zstępnych, którzy nie ukończyli dwudziestego pierwszego roku życia lub pozostają na utrzymaniu, <HT TYPE="ITALIC">oraz tych współmałżonka lub partnera</HT><QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Wyróżnienie moje. Pragnę zauważyć, że podobna definicja <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0036" REF.END="QE0036"/>rodziny<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> została użyta także w art. 4 dyrektywy Rady 2003/86/WE z dnia <DATE ISO="20030922">22 września 2003 r.</DATE> w sprawie prawa do łączenia rodzin (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="251" PAGE.FIRST="12" DATE.PUB="2003">Dz.U. 2003, L 251, s. 12</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Jako że wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), dotyczy rozporządzenia nr 1612/68 i został wydany po przyjęciu dyrektywy 2004/38, niewątpliwie wpisuje się on w tę ewolucję orzecznictwa i legislacji, podobnie jak i użyte w nim pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0037" REF.END="QE0037"/>dziecka<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Rząd luksemburski proponuje jednak w miejsce takiej wykładni systemowej i historycznej rygorystyczne rozdzielenie zakresów stosowania rozporządzenia nr 492/2011 i dyrektywy 2004/38. Rzeczona dyrektywa miałaby dotyczyć wyłącznie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, a nie prawa pracowników przygranicznych do korzystania z takich samych przywilejów socjalnych jak pracownicy krajowi, o którym w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Zobacz uwagi na piśmie rządu luksemburskiego (pkt 23).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Zdaniem tego rządu odniesienie do definicji <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0038" REF.END="QE0038"/>członka rodziny<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> w dyrektywie 2004/38 nie ma zatem znaczenia dla oceny zasady niedyskryminacji pracowników w ramach rozporządzenia nr 492/2011<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Zobacz uwagi na piśmie rządu luksemburskiego (pkt 22).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Nie podzielam tej tezy, która wprowadza kategoryczne rozróżnienie między zakresami stosowania obu norm i zgodnie z którą rodzina obywatela Unii nie jest zawsze taka sama jak obywatela Unii, gdy jest rozpatrywany jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0039" REF.END="QE0039"/>pracownik<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Nie uwzględnia ona nie tylko opisanego przeze mnie wcześniej rozwoju prawa Unii, lecz poza tym prowadzi do sytuacji, które nie mogą być uzasadnione.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Należy bowiem przypomnieć, że szeroka definicja <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0040" REF.END="QE0040"/>zstępnego poniżej 21 roku życia lub na utrzymaniu<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/> została przyjęta przez Trybunał w ramach sprawy, która dotyczyła prawa <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0041" REF.END="QE0041"/>dzieci obywatela państwa członkowskiego, który jest lub był zatrudniony na terytorium innego państwa członkowskiego [do edukacji szkolnej] na takich samych warunkach jak obywatele tego państwa, jeżeli dzieci te mieszkają na jego terytorium<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Artykuł 12 rozporządzenia nr 1612/68. Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20020917">17 września 2002 r.</DATE>, <NAME.CASE>Baumbast i R</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑413/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:493">EU:C:2002:493</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Tymczasem prawo to, które było wówczas przewidziane w art. 12 rozporządzenia nr 1612/68, jest wciąż sformułowane w identyczny sposób w rozporządzeniu nr 492/2011<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Artykuł 10 rozporządzenia nr 492/2011.</P></NOTE>. Fakt, że przepis ten nie został zinterpretowany przez Trybunał w odmienny sposób od czasu wydania wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20020917">17 września 2002 r.</DATE>, <NAME.CASE>Baumbast i R</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑413/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:493">EU:C:2002:493</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), oznacza w praktyce, że zarówno zstępni pracownika migrującego, jak i zstępni jego współmałżonka mają prawo dostępu do systemu kształcenia w przyjmującym państwie członkowskim na podstawie art. 10 rozporządzenia nr 492/2011.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Dlatego też, gdyby Trybunał miał przyjąć argumentację rządu luksemburskiego, oznaczałoby to, że pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0042" REF.END="QE0042"/>dziecka<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/> jest rozumiane szeroko w ramach prawa do objęcia systemem edukacji (art. 10 rozporządzenia nr 492/2011), lecz w sposób zawężający w odniesieniu do przyznawania takich samych przywilejów socjalnych i podatkowych jak pracownikom krajowym (art. 7 rozporządzenia nr 492/2011), w tym świadczeń odnoszących się do finansowania studiów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Tak odmienne rozumienie pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0043" REF.END="QE0043"/>dziecka<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> przy stosowaniu tego samego rozporządzenia nie jest z pewnością uzasadnione.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Ponadto prawodawca Unii bardzo niedawno potwierdził jednolitość wykładni pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0044" REF.END="QE0044"/>członków rodziny<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>, niezależnie od tego, czy dokonywana jest w kategoriach pracownika, czy w szerszych kategoriach obywatelstwa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Zgodnie bowiem z motywem 1 dyrektywy 2014/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20140416">16 kwietnia 2014 r.</DATE> w sprawie środków ułatwiających korzystanie z praw przyznanych pracownikom w kontekście swobodnego przepływu pracowników<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="128" PAGE.FIRST="8" DATE.PUB="2014">Dz.U. 2014, L 128, s. 8</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0045" REF.END="QE0045"/>[s]wobodny przepływ pracowników jest podstawową swobodą, z której korzystają obywatele Unii, oraz jednym z filarów rynku wewnętrznego zapisanych w art. 45 [TFUE]. Jego wdrażanie jest doprecyzowane w prawie Unii mającym na celu zagwarantowanie pełnego korzystania z praw przyznanych obywatelom Unii oraz członkom ich rodzin. <HT TYPE="ITALIC">Pojęcie</HT> <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0046" REF.END="QE0046"/><HT TYPE="ITALIC">członkowie ich rodzin<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="00AB" ID="QE0046"/> należy rozumieć jako mające takie samo znaczenie jak pojęcie zdefiniowane w art. 2 pkt 2 dyrektywy [2004/38] i powinno się je stosować również do członków rodzin pracowników przygranicznych</HT><QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Wyróżnienie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Zgodnie zaś z art. 2 ust. 2 tej dyrektywy jej zakres stosowania jest <HT TYPE="ITALIC">identyczny</HT> z zakresem rozporządzenia nr 492/2011. Artykuł 1 dyrektywy 2014/54 wyjaśnia ponadto, że jej celem jest ustanowienie przepisów, które <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0047" REF.END="QE0047"/>ułatwiają jednolite stosowanie i egzekwowanie w praktyce praw przyznanych na mocy art. 45 [TFUE] oraz art. 1–10 rozporządzenia (UE) nr 492/2011<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Wydaje mi się więc, że dyrektywa 2014/54, która weszła w życie w dniu <DATE ISO="20140520">20 maja 2014 r.</DATE>, ma w pełni zastosowanie w sprawach rozpatrywanych w postępowaniach głównych, w zakresie, w jakim jej art. 3 ust. 1 zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, aby dla pracowników i członków ich rodzin, którzy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0048" REF.END="QE0048"/>uważają, że zostali pokrzywdzeni z powodu niezastosowania wobec nich zasady równego traktowania<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/>, dostępne były procedury sądowe służące egzekwowaniu obowiązków wynikających z art. 45 TFUE i art. 1–10 rozporządzenia (UE) nr 492/2011.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Czy trzeba bowiem jeszcze przypominać, że wynikające z dyrektywy zobowiązanie państwa członkowskiego do osiągnięcia rezultatu w niej wskazanego, jak również obowiązek podjęcia wszelkich właściwych środków ogólnych lub szczególnych w celu zapewnienia wykonania tego zobowiązania ciąży na wszystkich organach państw członkowskich, w tym w ramach ich kompetencji, na organach sądowych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Zobacz podobnie, w odniesieniu do niedawnego przypomnienia utrwalonego orzecznictwa, wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160419">19 kwietnia 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>DI</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑441/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:278">EU:C:2016:278</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>? W praktyce oznacza to, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0049" REF.END="QE0049"/>przy stosowaniu prawa krajowego, przyjętego <HT TYPE="ITALIC">przed</HT> dyrektywą czy też po niej, interpretujący je sąd krajowy ma obowiązek interpretowania go w świetle brzmienia i celu dyrektywy, tak by osiągnąć cel, o którym jest mowa w dyrektywie, i w ten sposób działać zgodnie z art. [288 akapit trzeci TFUE]<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Zobacz podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19901113">13 listopada 1990 r.</DATE>, <NAME.CASE>Marleasing</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑106/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1990:395">EU:C:1990:395</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0008">8</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Wyróżnienie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>W tych okolicznościach dyrektywa 2014/54 potwierdza, że wykładni pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0050" REF.END="QE0050"/>dziecka<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/>, które może być objęte pośrednio zasadą równego traktowania ustanowioną w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011, należy dokonać właśnie w świetle pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0051" REF.END="QE0051"/>członków rodziny<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/>, tak jak zostało ono zdefiniowane w orzecznictwie Trybunału w odniesieniu do rozporządzenia nr 1612/1968, a następnie powtórzone w art. 2 dyrektywy 2004/38<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Analizując orzecznictwo Trybunału i normy prawa pochodnego, które posługują się pojęciem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0052" REF.END="QE0052"/>rodziny<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/>, T. Stein dochodzi do takiego samego wniosku. Jego zdaniem pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0053" REF.END="QE0053"/>rodziny<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/> w prawie Unii bazuje na koncepcji rodziny opartej na więzi małżeńskiej, obejmującej zarejestrowane związki partnerskie, ale wykracza poza tradycyjne pojęcie rodziny atomowej poprzez włączenie członków będących na jej utrzymaniu (T. Stein, The notion of the term of family on european level with a focus on the case law of the European Court of Human Rights and the European Court of Justice, w: A. Verbeke, J.M. Scherpe, Ch. Declerck, T. Helms, P. Senaeve (éd.), <HT TYPE="ITALIC">Confronting the frontiers of family and succession law: liber amicorum Walter Pintens</HT>, vol. 2, Cambridge/Anvers, Portland/Intersentia, 2012, s. 1375–1392, szczególnie s. 1391).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Ponadto taka wykładnia jest zgodna z wykładnią <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0054" REF.END="QE0054"/>życia rodzinnego<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/>, chronionego przez art. 7 karty i art. 8 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu <DATE ISO="19501104">4 listopada 1950 r.</DATE> Europejski Trybunał Praw Człowieka stopniowo odchodził bowiem w szczególności od kryterium dotyczącego <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0055" REF.END="QE0055"/>więzi pokrewieństwa<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/> na rzecz uznania możliwości <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0056" REF.END="QE0056"/>więzi rodzinnych de facto<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Zobacz podobnie wyrok ETPC z dnia <DATE ISO="19970422">22 kwietnia 1997 r.</DATE> w sprawie X i Y oraz Z przeciwko Zjednoczonemu Królestwu (ECLI:CE:ECHR:1997:0422JUD002183093).</P></NOTE>. Tymczasem zgodnie z art. 52 ust. 3 karty prawa, które karta zawiera, a które odpowiadają prawom gwarantowanym przez wskazaną konwencję, powinny mieć takie samo znaczenie i zakres.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Niewłaściwy charakter ściśle prawnej definicji więzi filiacyjnej w odniesieniu do art. 7 rozporządzenia nr 492/2011 oraz przywilejów socjalnych i podatkowych wykażę ostatecznie za pomocą przykładu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Wyobraźmy sobie rodzinę zrekonstruowaną z trojgiem dzieci. Pierwsze miało zaledwie kilka miesięcy, kiedy w następstwie wypadku drogowego straciło tatę. Gdy miało trzy lata, jego mama poznała mężczyznę, który był rozwiedzionym ojcem dziecka w wieku dwóch lat, nad którym sprawował wyłączną pieczę. Trzecie dziecko urodziło się z tego nowego związku. Rodzina ta mieszka w Belgii, kilka kilometrów od Luksemburga, w którym mama pracuje od ponad dziesięciu lat.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>W takim układzie, gdyby pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0057" REF.END="QE0057"/>dziecka<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/> zawarte w art. 2a zmienionej ustawy z dnia <DATE ISO="20000622">22 czerwca 2000 r.</DATE> przyjąć w jego ścisłym rozumieniu, oznaczałoby to, że mama może otrzymać pomoc finansową na studia wyższe od państwa luksemburskiego na własne dziecko i na wspólne dziecko tej pary. Natomiast dziecko małżonka, które żyje w tej rodzinie od czasu, gdy miało dwa lata, nie mogłoby skorzystać z tejże pomocy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań uważam zatem, że dziecko, które nie ma więzi prawnej z pracownikiem migrującym, lecz które odpowiada definicji <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0058" REF.END="QE0058"/>członka rodziny<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/> w rozumieniu art. 2 pkt 2 dyrektywy 2004/38, winno być postrzegane jako dziecko pracownika i pośredni beneficjent przywilejów socjalnych, o których mowa w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>W przedmiocie konieczności uczestniczenia przez rodzica niemającego więzi prawnej z dzieckiem w jego utrzymaniu</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>W części drugiej pytania prejudycjalnego sąd odsyłający zastanawia się również nad stopniem, w jakim pracownik przygraniczny powinien przyczyniać się do utrzymania studenta, z którym nie ma więzi prawnej, w celu umożliwienia mu otrzymania pomocy finansowej, takiej jak będąca przedmiotem postępowania głównego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Prawdą jest, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału przywołanym w pkt 39 wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0059" REF.END="QE0059"/>dofinansowywanie studiów dzieci pracowników przez państwo członkowskie stanowi dla pracownika migrującego przywilej socjalny w rozumieniu omawianego art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1612/68 [obecnie art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011], <HT TYPE="ITALIC">jeśli ten ostatni w dalszym ciągu łoży na utrzymanie dziecka</HT><QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Wyróżnienie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Prawdą jest również, że przedmiotem art. 10 rozporządzenia nr 1612/68 jest współmałżonek pracownika <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0060" REF.END="QE0060"/>oraz zstępni poniżej 21. roku życia <HT TYPE="ITALIC">lub pozostający na utrzymaniu pracownika</HT><QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Wyróżnienie moje.</P></NOTE> i że wyrażenie to zostało powtórzone w art. 2 pkt 2 lit. c) dyrektywy 2004/38.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>W tym względzie należy stwierdzić, że Trybunał orzekł, iż <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0061" REF.END="QE0061"/>przymiot bycia członkiem rodziny […] nie oznacza istnienia prawa do alimentów<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19850618">18 czerwca 1985 r.</DATE>, <NAME.CASE>Lebon</NAME.CASE>, <NO.CASE>316/85</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1987:302">EU:C:1987:302</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. W istocie bowiem, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0062" REF.END="QE0062"/>[g]dyby tak właśnie było, łączenie rodzin zależałoby od przepisów krajowych, które różnią się w poszczególnych państwach, co prowadziłoby do niejednolitego stosowania prawa wspólnotowego<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="201D" ID="QE0062"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19850618">18 czerwca 1985 r.</DATE>, <NAME.CASE>Lebon</NAME.CASE>, <NO.CASE>316/85</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1987:302">EU:C:1987:302</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Należy stwierdzić, że ten sam tok rozumowania znajduje zastosowanie do przyczyniania się współmałżonka do utrzymania swoich pasierbów. Wydaje się zatem, że nadal należy uznać, iż status <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0063" REF.END="QE0063"/>członka rodziny pozostającego na utrzymaniu wynika z sytuacji faktycznej<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="201D" ID="QE0063"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19850618">18 czerwca 1985 r.</DATE>, <NAME.CASE>Lebon</NAME.CASE>, <NO.CASE>316/85</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1987:302">EU:C:1987:302</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, którą powinna oceniać administracja, a następnie, w razie potrzeby, sąd.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Taka wykładnia jest ponadto zgodna z przywołanym powyżej orzecznictwem, które preferuje szerokie sformułowanie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0064" REF.END="QE0064"/>łożyć na utrzymanie dziecka<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="201D" ID="QE0064"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130620">20 czerwca 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Giersch i in</NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑20/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:411">EU:C:2013:411</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> wobec pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0065" REF.END="QE0065"/>dziecka pozostającego na utrzymaniu<QUOT.END REF.START="QS0065" CODE="201D" ID="QE0065"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Spełnienie wymogu przyczyniania się do utrzymania dziecka jest pochodną sytuacji faktycznej, która może zostać wykazana za pomocą elementów obiektywnych, takich jak małżeństwo (lub zarejestrowany związek partnerski rodzica <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0066" REF.END="QE0066"/>prawnego<QUOT.END REF.START="QS0066" CODE="201D" ID="QE0066"/> z rodzicem przybranym) lub miejsce zamieszkania, przy czym nie jest konieczne określenie przyczyn korzystania z tego wsparcia ani wyliczenie w precyzyjny sposób jego wymiaru.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>W tym względzie nie można zgodzić się z twierdzeniem rządu luksemburskiego, zgodnie z którym niemożliwe jest, aby administracja w każdym indywidualnym przypadku badała, czy i w jakim zakresie pracownik przygraniczny, będący rodzicem przybranym studenta, przyczynia się lub nie przyczynia się do jego utrzymania<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Zobacz uwagi na piśmie rządu luksemburskiego (pkt 46).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Przede wszystkim domniemywa się utrzymywanie dziecka do czasu ukończenia 21. roku życia, ponieważ art. 2 ust. 2 lit. c) dyrektywy 2004/38 przewiduje warunek utrzymywania jako alternatywę dla kryterium wieku, po ukończeniu 21 lat.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Następnie, jak wynika z uwag skarżących w postępowaniu głównym, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0067" REF.END="QE0067"/>utrzymywanie<QUOT.END REF.START="QS0067" CODE="201D" ID="QE0067"/> dziecka przez gospodarstwo domowe stanowi kryterium wypłaty dodatków rodzinnych (pobieranych w niniejszej sprawie przez co najmniej dwie osoby spośród zainteresowanych rodziców przybranych) i nie stwarza to szczególnych trudności, przy czym nie jest wymagane spełnienie żadnego warunku prawnej więzi filiacyjnej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Zobacz uwagi na piśmie N. Depesme i S. Kerrou (s. 21) oraz A. Kauffmanna (pkt 90 i nast.).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Wreszcie, sam prawodawca luksemburski nałożył w art. 3 obecnie obowiązującej ustawy, czyli ustawy z dnia <DATE ISO="20140724">24 lipca 2014 r.</DATE> o pomocy finansowej państwa na studia wyższe, wymóg, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0068" REF.END="QE0068"/>pracownik nadal przyczynia się do utrzymania owego studenta<QUOT.END REF.START="QS0068" CODE="201D" ID="QE0068"/>. Taki wymóg nie może zatem być uznany za niemożliwy do zweryfikowania przez administrację.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="13"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>VI –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Mając na względzie powyższe rozważania, proponuję, aby Trybunał na pytanie prejudycjalne przedłożone przez Cour administrative (Luksemburg) udzielił odpowiedzi w następujący sposób:</TXT><P>Artykuł 45 TFUE i art. 7 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 492/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20110405">5 kwietnia 2011 r.</DATE> w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii należy interpretować w ten sposób, że dziecko, które nie ma więzi prawnej z pracownikiem migrującym, lecz które jest zstępnym współmałżonka (lub zarejestrowanego partnera), winno być postrzegane jako dziecko rzeczonego pracownika. Z tego tytułu jest ono pośrednim beneficjentem przywilejów socjalnych, o których mowa w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011, pod warunkiem że pracownik łoży na jego utrzymanie.</P><P>Spełnienie wymogu przyczyniania się do utrzymania dziecka jest pochodną sytuacji faktycznej, przy czym nie jest konieczne określenie przyczyn korzystania z tego wsparcia ani wyliczenie w precyzyjny sposób jego wymiaru.</P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>