(1)

Foráiltear le Rialachán (AE) 2015/2283 nach bhféadfar ach bianna núíosacha atá údaraithe agus atá curtha ar liosta an Aontais a chur ar an margadh laistigh den Aontas.

(2)

De bhun Airteagal 8 de Rialachán (AE) 2015/2283, bunaíodh liosta an Aontais de bhianna núíosacha le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2017/2470 ón gCoimisiún (2).

(3)

Le Cinntí 2000/500/CE (3), 2004/333/CE (4), 2004/334/CE (5), 2004/335/CE (6), 2004/336/CE (7), 2004/845/CE (8), 2006/58/CE (9), 2006/59/CE (10), 2007/343/CE (11), 2008/36/CE (12) ón gCoimisiún údaraíodh an bia núíosach fíteastaróil/fiteastanóil faoi choinníollacha áirithe úsáide agus ar uasleibhéil áirithe, agus údaraíodh é roimhe seo de bhun Airteagal 5 de Rialachán (CE) Uimh. 258/97 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13).

(4)

Dá bhrí sin, áirítear fíteastaróil/fiteastanóil mar bhia núíosach údaraithe ar liosta an Aontais a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2017/2470.

(5)

An 29 Meitheamh 2023, chuir an chuideachta Advanced Organic Materials SA (‘an t-iarratasóir’) iarratas faoi bhráid an Choimisiúin i gcomhréir le hAirteagal 10(1) de Rialachán (AE) 2015/2283 le haghaidh athrú ar shonraíochtaí an bhia núíosaigh fíteastaróil/fiteastanóil. D’iarr an t-iarratasóir uasleibhéal ‘stéaróil/stanóil eile’ a mhéadú ó 3,0 % go < 7,0 % chun comhdhéanamh nádúrtha agus cion na bhfíteastaról/fíteastanól atá bunaithe ar lus na gréine a léiriú agus a chumhdach ar bhealach níos fearr.

(6)

An 29 Meitheamh 2023 chuir an t-iarratasóir iarraidh faoi bhráid an Choimisiúin chun na sonraí dílseánaigh seo a leanas a chosaint: sonraí comhdhéanaimh (14), tuarascáil anailíseach mhicribhitheolaíoch maidir le miotail throma, lotnaidicídí, aflatocsainí agus luaith shulfáitithe (15), tuarascáil anailíseach maidir le dé-ocsainí agus défheinilí polaclóirínithe (PCBanna), hidreacarbóin il-timthriallacha aramatacha (HIA) agus tuaslagóirí iarmharacha (16), tuarascáil maidir le dáileadh méide cáithníní (17), tuarascáil ar an staidéar cobhsaíochta (18), agus tuarascáil bhailíochtaithe an mhodha inmheánaigh chun cion fíteastaróil a chinneadh trí chrómatagrafaíocht gháis a úsáid (19).

(7)

An 4 Eanáir 2024, i gcomhréir le hAirteagal 10(3) de Rialachán (AE) 2015/2283, chuaigh an Coimisiún i gcomhairle leis an Údarás Eorpach um Shábháilteacht Bia (‘an tÚdarás’) agus d’iarr an Coimisiún ar an Údarás tuairim eolaíoch a thabhairt ar an athrú ar choinníollacha úsáide an bhia núíosaigh fíteastaróil/fiteastanóil.

(8)

An 28 Samhain 2024 ghlac an tÚdarás a thuairim eolaíoch maidir le ‘athrú ar sonraíochtaí fíteastaróil/fiteastanóil mar bhia núíosach de bhun Rialachán (AE) 2015/2283’ (20), i gcomhréir le hAirteagal 11 de Rialachán (AE) 2015/2283.

(9)

Sa tuairim eolaíoch uaidh, shainaithin an tÚdarás ceithre fhíteastaról ón gcodán ‘stéaróil/stanóil eile’, arb ionann iad agus dhá thrian ar a laghad den chodán sin nuair a tháirgtear fíteastaróil/fíteastanóil ó ola lus na gréine. I bhfianaise an chion níos airde den chodán ‘fíteastaróil eile’ i bhfíteastaróil/fíteastanóil a fhaightear ó lus na gréine, meastar gurb iomchuí leibhéal údaraithe ‘stéaróil/stanóil eile’ a mhéadú ó < 3,0 % go < 7,0 %.

(10)

Sa tuairim ón Údarás thángthas ar an gconclúid go bhfuil fíteastaróil/fíteastanóil sábháilte faoin athrú atá beartaithe ar na sonraíochtaí. Dá bhrí sin, is leor na forais sa tuairim eolaíoch ón Údarás chun a shuí go gcomhlíonann athrú sonraíochtaí an bhia núíosaigh fíteastaróil/fíteastanóil na coinníollacha maidir lena chur ar an margadh i gcomhréir le hAirteagal 12(1) de Rialachán (AE) 2015/2283.

(11)

Sa tuairim eolaíoch uaidh, thug an tÚdarás dá aire freisin go raibh a chonclúid maidir le sábháilteacht an bhia núíosaigh bunaithe ar an tsonraíocht bhreise ag brath ar staidéir agus ar shonraí eolaíocha, go háirithe na sonraí comhdhéanaimh agus tuarascáil bhailíochtaithe an mhodha inmheánaigh chun cion fíteastaróil a chinneadh trí chrómatagrafaíocht gháis a úsáid. Gan an fhaisnéis sin, ní fhéadfaí measúnú a dhéanamh ar an mbia núíosach ná teacht ar chonclúid.

(12)

D’iarr an Coimisiún ar an iarratasóir soiléiriú breise a thabhairt maidir leis an réasúnú a cuireadh ar fáil i dtaca lena éileamh dílseánaigh ar na staidéir agus na sonraí eolaíocha sin, agus soiléiriú a thabhairt maidir lena éileamh ar cheart eisiach tagartha a bheith aige ina leith i gcomhréir le hAirteagal 26(2), pointe (b) de Rialachán (AE) 2015/2283.

(13)

Dhearbhaigh an t-iarratasóir go raibh cearta dílsithe agus eisiacha tagartha aige do na staidéir agus na sonraí eolaíocha, do na sonraí sonracha maidir le comhdhéanamh agus do thuarascáil bhailíochtaithe an mhodha inmheánaigh chun cion fíteastaróil a chinneadh trí chrómatagrafaíocht gháis a úsáid tráth a chuir sé an t-iarratas isteach, agus nach féidir le tríú páirtithe rochtain dhlíthiúil a fháil ar na sonraí sin, iad a úsáid ná tagairt a dhéanamh dóibh.

(14)

Rinne an Coimisiún measúnú ar an bhfaisnéis uile a sholáthair an t-iarratasóir agus mheas sé go raibh bunús leordhóthanach tugtha aige gur comhlíonadh na ceanglais a leagtar síos in Airteagal 26(2) de Rialachán (AE) 2015/2283. Dá bhrí sin, na sonraí comhdhéanaimh agus tuarascáil bhailíochtaithe an mhodha inmheánaigh chun cion fíteastaróil a chinneadh trí chrómatagrafaíocht gháis a úsáid, ba cheart iad a chosaint i gcomhréir le hAirteagal 27(1) de Rialachán (AE) 2015/2283. Dá réir sin, níor cheart ach an t-iarratasóir a údarú chun fíteastaróil/fíteastanóil a eastósctar ón bplanda lus na gréine agus a bhfuil codán ‘stéaróil/stanóil eile’ acu arb é atá ann 3 % nó ar mó ná sin é agus ar lú ná 7 % é, a chur ar an margadh laistigh den Aontas ar feadh tréimhse 5 bliana ó theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.

(15)

Mar sin féin, maidir leis an údarú sin maidir le fíteastaról/fíteastanól agus an tagairt do na staidéir agus na sonraí eolaíocha atá i gcomhad an iarratasóra a shrianadh d’úsáid an iarratasóra amháin, ní chuirfidh an srianadh sin cosc ar iarratasóirí eile ina dhiaidh sin iarratas a dhéanamh ar údarú chun an bia núíosach céanna a chur ar an margadh ar choinníoll gur ar fhaisnéis a fuarthas go dlíthiúil agus atá ina taca leis an údarú sin atá a n-iarratas bunaithe.

(16)

Faoi liosta an Aontais a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2017/2470, an bia núíosach ‘fíteastaróil/fíteastanóil’ a eastósctar ó phlandaí, lena n-áirítear lus na gréine, ar lú ná 3.0 % an codán ‘stéaróil/stanóil eile’ acu, údaraítear é mar bhia núíosach gan aon chosaint sonraí. Ní dhéanann an leasú seo difear don údarú atá ann cheana.

(17)

Dá bhrí sin, ba cheart an Iarscríbhinn a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2017/2470 a leasú dá réir sin.

(18)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir leis an tuairim ón mBuanchoiste um Plandaí, Ainmhithe, Bia agus Beatha,