DIGRIET TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
10 ta’ Marzu 2015 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Artikolu 99 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja — Trade marks — Direttiva 2008/95/KE — Artikolu 5(1) — Kunċett ta’ ‘terzi’ — Proprjetarju ta’ trademark suċċessiva”
Fil-Kawża C‑491/14,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa minn Juzgado de lo Mercantil Nru 3 ta’ Madrid (Spanja), permezz ta’ deċiżjoni tas-26 ta’ Marzu 2014, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-5 ta’ Novembru 2014, fil-proċedura
Rosa dels Vents Assessoria SL
vs
U Hostels Albergues Juveniles SL,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
komposta minn M. Ilešič (Relatur), President tal-Awla, A. Ó Caoimh, C. Toader, E. Jarašiūnas u C. G. Fernlund, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Wathelet,
Reġistratur: A. Calot Escobar,
wara li rat id-deċiżjoni, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, li tinqata’ l-kawża permezz ta’ digriet immotivat, skont l-Artikolu 99 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja,
tagħti l-preżenti
Digriet
|
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2008, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks (ĠU L 299, p. 25). |
|
2 |
Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Rosa dels Vents Assessoria SL (iktar ’il quddiem “Rosa dels Vents”) u U Hostels Albergues Juveniles SL (iktar ’il quddiem “U Hostels”) dwar kawża, ippreżentata minn Rosa dels Vents fil-kwalità tagħha ta’ proprjetarja tat-trademarks, intiża sabiex tipprekludi, twaqqaf jew tirtira l-użu minn U Hostels ta’ trademark suċċessiva li hija proprjetà tagħha. |
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
|
3 |
L-Artikolu 4 tad-Direttiva 2008/95 jipprovdi: “1. Trade mark m’għandhiex tiġi reġistrata jew, jekk reġistrata, għandha tkun suxxettibbli għal dikjarazzjoni ta’ nullità:
2. L-espressjoni “trade marks preċedenti” fis-sens tal-paragrafu 1 tfisser:
[…]” |
|
4 |
Skont l-Artikolu 5(1) ta’ din id-direttiva: “It-trade mark reġistrata għandha tagħti lill-proprjetarju drittijiet esklussivi fuqha. Il-proprjetarju għandu jkollu d-dritt li jimpedixxi lit-terzi persuni kollha li ma jkollhomx il-kunsens tiegħu milli jużaw fl-eżerċizzju tal-kummerċ:
|
|
5 |
L-Artikolu 9(1) tal-imsemmija direttiva jipprevedi: “Fejn, fi Stat Membru, il-proprjetarju ta’ trade mark preċedenti li għaliha hemm referenza fl-Artikolu 4(2) ittollera, għal perijodu ta’ ħames snin suċċessivi, l-użu ta’ trade mark sussegwenti reġistrata f’dak l-Istat Membru filwaqt li kien konxju ta’ tali użu, huwa m’għandux ikollu aktar id-dritt, abbażi tat-trade mark preċedenti, li japplika għal dikjarazzjoni ta’ nullità tat-trade mark sussegwenti jew li jopponi l-użu tat-trade mark sussegwenti fir-rigward tal-merkanzija jew servizzi li għalihom ġiet użata t-trade mark sussegwenti, sakemm l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tat-trade mark sussegwenti ma saritx in mala fede.” |
|
6 |
L-Artikolu 8 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 207/2009, tas-26 ta’ Frar 2009, dwar it-trade mark Komunitarja (ĠU L 78, p. 1), jipprovdi: “1. Jekk issir oppożizzjoni minn proprjetarju ta’ trade mark preċedenti, l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ trade mark m’għandhiex tiġi milqugħa:
2. Għall-iskopijiet tal-Paragrafu 1, “Trade marks preċedenti” tfisser:
[…]” |
|
7 |
L-Artikolu 9(1) ta’ dan ir-regolament jipprovdi: “It-trade mark Komunitarja tagħti lill-proprjetarju d-drittijiet esklussivi fiha. Il-proprjetarju għandu l-jedd li jipprojbixxi lit-terzi persuni kollha li ma jkollhomx il-kunsens tiegħu milli jużaw fil-kummerċ:
[…]” |
|
8 |
L-Artikolu 53(1) tal-imsemmi regolament jiddikjara: “Trade mark Komunitarja għandha tiġi ddikjarata bħala invalida wara applikazzjoni lill-Uffiċċju [Uffiċċju għall-Armonizzazzjoni fis-Suq Intern (Trade marks u Disinni) (UASI)] jew fuq il-bażi ta’ kontrotalba fi proċedimenti ta’ vjolazzjoni:
[…]” |
|
9 |
Skont l-Artikolu 54(1) tal-istess regolament: “Meta l-proprjetarju ta’ trade mark Komunitarja ikun ta l-kunsens tiegħu, għal perjodu ta’ ħames snin suċċessivi, li jsir użu minn trade mark Komunitarja sussegwenti fil-Komunità waqt li huwa jkun jaf b’dan l-użu, hu ma jkunx intitolat iżjed fuq il-bażi tat-trade mark preċedenti li japplika għal dikjarazzjoni li t-trade mark sussegwenti hija invalida jew li jopponi l-użu tat-trade mark sussegwenti fir-rigward tal-prodotti jew servizzi li għalihom tkun intużat it-trade mark sussegwenti, sakemm l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni tat-trade mark Komunitarja sussegwenti ma tkunx saret morożament.” |
Id-dritt Spanjol
|
10 |
Skont l-Artikolu 34(2) tal-Liġi 17/2001 dwar it-trade marks (Ley 17/2001 tal-Marcas, BOE Nru 294, tat-8 ta’ Diċembru 2001), tas-7 ta’ Diċembru 2001 (iktar ’il quddiem il-“liġi dwar it-trademarks”): “[I]l-proprjetarju tat-trademark irreġistrata huwa awtorizzat li jipprekludi lil terzi, fl-assenza tal-kunsens tiegħu, milli jagħmlu użu fil-kummerċ:
[…]” |
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari
|
11 |
Fl-20 ta’ Marzu 2013, Rosa dels Vents ippreżentat kawża kontra U Hostels quddiem il-Juzgado de lo Mercantil Nru 3 ta’ Madrid intiża sabiex tipprojbixxi, twaqqaf jew tirtira l-użu, minn U Hostels, tat-trademark nazzjonali verbali u figurattiva Nru 3058294, li tinkludi preżentazzjoni stilizzata tas-sinjal verbali “uh”, li U Hostels hija proprjetarja tagħha. Dan l-użu minn U Hostels tal-imsemmija trade mark jippreġudika d-drittijiet konferiti lil Rosa dels Vents minn żewġ trade marks preċedenti li huma proprjetà ta’ din tal-aħħar, jiġifieri t-trade marks nazzjonali verbali u figurattivi Nri 3049232 u 3049402. |
|
12 |
U Hostels tosserva, fir-risposta tagħha fil-kuntest tal-kawża prinċipali, li Rosa dels Vents ma ppreżentatx kawża għal dikjarazzjoni ta’ invalidità tat-trade mark nazzjonali Nru 3058294 (iktar ’il quddiem it-“trade mark suċċessiva”). Konsegwentement, hija titlob iċ-ċaħda tal-kawża. |
|
13 |
Il-Juzgado de lo Mercantil Nru 3 ta’ Madrid tikkonstata li, skont il-ġurisprudenza tat-Tribunal Supremo, kawża li permezz tagħha l-proprjetarju ta’ trade mark jopponi l-użu ta’ terz minn trade mark suċċessiva li tagħha dan it-terz ikun proprjetarju, ma jistax jintlaqa’ fl-assenza tal-preżentata ta’ kawża għal dikjarazzjoni ta’ invalidità ta’ din it-trademark suċċessiva. |
|
14 |
Madankollu, din il-ġurisprudenza, li hija bbażata fuq il-prinċipju tal-immunità kkonferita permezz tar-reġistrazzjoni u mhux fuq il-prinċipju ta’ prijorità, ma tikkorrispondix ma’ dik tal-Qorti tal-Ġustizzja, ibbażata fuq il-prinċipju ta’ prijorità, dwar sitwazzjonijiet li fihom il-proprjetarju ta’ trade mark Komunitarja jopponi l-użu ta’ terz minn trademark Komunitarja suċċessiva li tkun proprjetà ta’ dan it-terz. Fil-fatt, fis-sentenza tagħha Fédération Cynologique Internationale (C‑561/11, EU:C:2013:91), il-Qorti tal-Ġustizzja, b’risposta għal domanda preliminari magħmula mill-Juzgado de lo Mercantil Nru 1 ta’ Alicante y Nru 1 de Marca Comunitaria (Spanja), tistabbilixxi li l-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 207/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li d-dritt esklużiv tal-proprjetarju ta’ trademark Komunitarja li jipprekludi kull terz milli juża fl-eżerċizzju tal-kummerċ, sinjali identiċi jew li jixxiebhu mat-trademark tiegħu jista’ jiġi invokat ukoll fil-konfront ta’ terz li huwa l-proprjetarju ta’ trademark suċċessiva, mingħajr ma huwa neċessarju li n-nullità ta’ din tal-aħħar trademark tiġi ddikjarata minn qabel. |
|
15 |
Il-Juzgado de lo Mercantil Nru 3 ta’ Madrid tistaqsi jekk din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 207/2009 għandhiex tiġi trasposta għall-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95. Dik il-qorti tesponi li, għalkemm il-kliem ta’ din it-tieni dispożizzjoni jikkorrispondi essenzjalment għal dak tal-ewwel, minn dan ma jirriżultax neċessarjament li l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja relattiva għall-ewwel dispożizzjoni fis-sentenza Fédération Cynologique Internationale (EU:C:2013:91) tapplika b’analoġija għat-tieni waħda. |
|
16 |
Barra minn hekk, l-imsemmija qorti tippreċiża li l-Artikolu 34(2) tal-liġi dwar it-trademarks tinkludi l-kliem “tipprekludi lil terzi” (“prohibir que los terceros”), li ma tikkorrispondix għalhekk b’mod eżatt mal-kliem “tipprekludi lil kwalunkwe terz” (“prohibir a cualquier tercero”), li jinsab fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95 kif ukoll fl-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 207/2009. L-imsemmija dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali tista’, għaldaqstant, tiġi kklassifikata bħala implimentazzjoni inkompleta tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95, fatt li jqajjem il-kwistjoni tal-interpretazzjoni tagħha b’mod konformi ta’ din id-Direttiva. |
|
17 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Juzgado de lo Mercantil Nru 3 ta’ Madrid iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja: “L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva [2008/95] għandu jiġi interpretat fis-sens li d-dritt esklużiv tal-proprjetarju ta’ trade mark li jimpedixxi lil terzi persuni milli jużaw fl-eżerċizzju tal-kummerċ sinjali identiċi jew li jixxiebhu għat-trade mark tiegħu jestendi għal terza persuna proprjetarja ta’ trade mark [suċċessiva], mingħajr ma jkun neċessarju li l-invalidità ta’ din tal-aħħar tkun iddikkjarata minn qabel?” |
Fuq id-domanda preliminari
|
18 |
Skont l-Artikolu 99 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta r-risposta għal domanda preliminari tkun tista’ tiġi dedotta b’mod ċar mill-ġurisprudenza, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull ħin, fuq proposta tal-Imħallef Relatur u wara li jinstema’ l-Avukat Ġenerali, tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat. |
|
19 |
Din id-dispożizzjoni għandha tiġi applikata fil-kuntest ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari. |
|
20 |
Fis-sentenza Fédération Cynologique Internationale (EU:C:2013:91), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 9(1) tar-Regolament 207/2009 għandu jiġi interpretat fis-sens li d-dritt esklużiv tal-proprjetarju ta’ trade mark Komunitarja li jipprekludi lil kull terz milli juża fl-eżerċizzju tal-kummerċ sinjali identiċi jew li jixxiebhu mat-trade mark tiegħu jista’ jiġi invokat ukoll fil-konfront ta’ terz li huwa l-proprjetarju ta’ trade mark Komunitarja suċċessiva, mingħajr ma jkun neċessarju li l-invalidità ta’ din l-aħħar trade mark tiġi ddikjarata minn qabel. |
|
21 |
Il-Qorti tal-Ġustizzja bbażat din l-interpretazzjoni fuq is-segwenti kunsiderazzjonijiet:
[…]
|
|
22 |
Dawn il-kunsiderazzjonijiet dwar il-portata tad-dritt esklużiv ikkonferit mit-trade mark Komunitarja huma rilevanti għall-interpretazzjoni tad-dritt esklużiv ikkonferit mit-trademarks li ġew irreġistrati fi Stat Membru jew fl-Uffiċċju tal-Benelux għall-Proprjetà Intellettwali jew li jkunu ġew suġġetti għal reġistrazzjoni internazzjonali li tipproduċi l-effetti tagħha fi Stat Membru, kif armonizzata bid-Direttiva 2008/95. |
|
23 |
Fil-fatt, qabel xejn, skont l-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 207/2009, l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95 jikkonferixxi lill-proprjetarju ta’ trade mark irreġistrata dritt esklużiv u tagħtih id-dritt li jipprekludi “lit-terzi persuni kollha”, fl-assenza tal-kunsens tiegħu, milli jużaw, fl-eżerċizzju tal-kummerċ, sinjali li jistgħu jippreġudikaw it-trademark tiegħu. F’dan ir-rigward, dawn id-dispożizzjonijiet ma jiddiffirenzjawx skont jekk it-terzi jkunux jew le proprjetarji tat-trademark. |
|
24 |
Leġiżlazzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 34(2) tal-liġi dwar it-trademarks, li, mingħajr ma tirriproduċi litteralment il-kliem tad-Direttiva 2008/95 jew tar-Regolament Nru 207/2009 dwar il-preklużjoni tat-“terzi persuni kollha” milli jagħmlu użu, fl-eżerċizzju tal-kummerċ, mis-sinjali li jistgħu jippreġudikaw trademark irreġistrata mingħajr il-kunsens tal-proprjetarju ta’ din tal-aħħar, tipprekludi “lit-terzi” minn tali użu, għandha tiġi kkunsidrata bħala redatta b’mod analogu għall-atti tal-Unjoni Ewropea inkwistjoni. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha twettaq applikazzjoni tal-Artikolu 34(2) tal-liġi dwar it-trade marks li tkun konformi mal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95, kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja. |
|
25 |
Sussegwentement, skont l-Artikolu 54 tar-Regolament Nru 207/2009, l-Artikolu 9 tad-Direttiva 2008/95 jipprevedi li “[f]ejn, fi Stat Membru, il-proprjetarju ta’ trade mark preċedenti [...] ittollera, għal perijodu ta’ ħames snin suċċessivi, l-użu ta’ trade mark sussegwenti reġistrata [...] filwaqt li kien konxju ta’ tali użu, huwa m’għandux ikollu aktar id-dritt, abbażi tat-trade mark preċedenti, li japplika għal dikjarazzjoni ta’ nullità tat-trade mark sussegwenti jew li jopponi l-użu tat-trade mark sussegwenti”. Mill-kliem ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li, qabel ma tavvera ruħha dekadenza b’tolleranza, il-proprjetarju ta’ trademark huwa awtorizzat kemm li jitlob in-nullità ta’ trademark suċċessiva kif ukoll li jopponi l-użu tagħha permezz ta’ proċedimenti ta’ vjolazzjoni. |
|
26 |
Fl-aħħar, hemm lok li jiġi ppreċiżat, li, bl-istess mod bħar-Regolament Nru 207/2009, l-ebda dispożizzjoni tad-Direttiva 2008/95 ma tipprevedi l-limitazzjoni espressa tad-dritt esklużiv tal-proprjetarju tat-trade mark għall-benefiċċju tat-terz proprjetarju ta’ trade mark suċċessiva. |
|
27 |
Għalhekk, mill-kliem tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95 u mill-istruttura ġenerali ta’ din tal-aħħar jirriżulta li, fil-kundizzjonijiet stabbiliti minnha, il-proprjetarju ta’ trade mark għandu jkun jista’ jipprekludi lill-proprjetarju ta’ trademark suċċessiva milli jagħmel użu minn din tal-aħħar. |
|
28 |
Din il-konklużjoni ma hijiex ikkontestata mill-fatt li l-proprjetarju ta’ trade mark suċċessiva jibbenefika, huwa wkoll, minn dritt esklużiv skont ir-regola stabbilita fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95. |
|
29 |
Fil-fatt, għall-istess raġuni bħal dik esposta fil-punti 39 u 40 tas-sentenza Fédération Cynologique Internationale (EU:C:2013:91), id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2008/95 għandhom jiġu interpretati fid-dawl tal-prinċipju ta’ prijorità, li jistabbilixxi li t-trademark preċedenti għandha tipprevali fuq it-trademark suċċessiva, peress li mill-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2008/95 jirriżulta b’mod partikolari li, f’każ ta’ kunflitt bejn it-trademarks, dik irreġistrata l-ewwel hija preżunta li tissodisfa l-kundizzjonijiet rikjesti sabiex tinkiseb il-protezzjoni qabel din irreġistrata warajha. |
|
30 |
Barra minn hekk, il-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 49 sa 51 tas-sentenza Fédération Cynologique Internationale (EU:C:2013:91) huma, bl-istess mod, applikabbli mutatis mutandis għall-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95. |
|
31 |
Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, jeħtieġ li tingħata risposta għad-domanda magħmula li l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li d-dritt esklużiv tal-proprjetarju ta’ trade mark Komunitarja li jipprekludi lil kull terz milli juża fl-eżerċizzju tal-kummerċ sinjali identiċi jew simili għat-trade mark tiegħu jista’ jiġi invokat ukoll fil-konfront ta’ terz li huwa l-proprjetarju ta’ trade mark Komunitarja suċċessiva, mingħajr ma jkun neċessarju li l-invalidità ta’ din l-aħħar trade mark tiġi ddikjarata minn qabel. |
Fuq l-ispejjeż
|
32 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. |
|
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2008/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ottubru 2008, biex jiġu approssimati l-liġijiet tal-Istati Membri dwar it-trade marks, għandu jiġi interpretat fis-sens li d-dritt esklużiv tal-proprjetarju ta’ trade mark Komunitarja li jipprekludi lil kull terz milli juża fl-eżerċizzju tal-kummerċ sinjali identiċi jew simili għat-trade mark tiegħu jista’ jiġi invokat ukoll fil-konfront ta’ terz li huwa l-proprjetarju ta’ trade mark Komunitarja suċċessiva, mingħajr ma jkun neċessarju li l-invalidità ta’ din l-aħħar trade mark tiġi ddikjarata minn qabel. |
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.